ترافیک شبکه‌ی مخابرات عادی است.

این صفحه دقیقا چه چیزی را نشان می‌دهد؟

این صفحه بخشی از رادار اینترنت ایران است. رادار یک صفحه‌ی رایگان و عمومی است، بدون ثبت‌نام و بدون تبلیغ. داده‌ها از Cloudflare Radar می‌آید، با مجوز CC BY-NC 4.0. ما هر ۱۵ دقیقه یک بار داده‌ی ایران را می‌گیریم، فقط ۳۰ روز نگه می‌داریم و بعد پاکش می‌کنیم. شما وقتی این صفحه را باز می‌کنید به Cloudflare وصل نمی‌شوید؛ صفحه نسخه‌ی خود ما را می‌خواند.

Cloudflare شرکتی است که بخش بزرگی از سایت‌های دنیا از شبکه‌ی آن رد می‌شوند. پس وقتی کسی در ایران یکی از این سایت‌ها را باز می‌کند، Cloudflare می‌بیند که از کدام شبکه آمده است. Cloudflare این را در صفحه‌ی شبکه‌ی مخابرات در Cloudflare Radar به‌صورت عمومی منتشر می‌کند و ما همان را ساده و فارسی می‌کنیم.

یک نکته را همین اول بگوییم: Cloudflare فقط ترافیکی را می‌بیند که از شبکه‌ی خودش می‌گذرد. این سهم بزرگی از اینترنت است، ولی همه‌اش نیست. برای همین این صفحه می‌گوید «شبکه‌ی مخابرات در کل چطور است»، نه اینکه «اینترنت خانه‌ی شما چطور است».

شماره‌ی شبکه یعنی چه؟

هر اپراتور اینترنت در دنیا یک شماره‌ی شبکه دارد. این شماره را به انگلیسی ASN می‌گویند. مثل پلاک یک ساختمان است: هر بسته‌ای که از آن شبکه بیرون می‌آید، معلوم است از کدام ساختمان آمده. در اسناد Cloudflare این را «سیستم خودمختار» می‌نامند، یعنی شبکه یا گروهی از شبکه‌ها که یک سیاست مسیریابی واحد دارند. به زبان ساده‌تر، یعنی یک شبکه که یک صاحب دارد و خودش تصمیم می‌گیرد بسته‌ها از کدام راه بروند.

شماره‌ی شبکه‌ی شرکت مخابرات ایران AS58224 است. در ثبت رسمی شماره‌های شبکه در اروپا و خاورمیانه (RIPE NCC) صاحب این شماره TCI Iran Telecommunication Company ثبت شده است. «ثابت» یعنی اینترنتی که با سیم یا فیبر به خانه یا محل کار می‌رسد، نه با سیم‌کارت.

اینترنت مخابرات از چه راهی به خانه می‌رسد؟

مخابرات چند نوع اینترنت ثابت دارد. دانستن اینکه مال شما کدام است کمک می‌کند بفهمید مشکل احتمالی کجاست، چون هر کدام نقطه‌ی ضعف خودش را دارد.

ADSL: اینترنت روی سیم تلفن

بیشتر خانه‌ها اینترنت مخابرات را با ADSL دارند. ADSL یعنی اینترنت از همان سیم مسی تلفن خانه می‌آید. یک قطعه‌ی کوچک به نام اسپلیتر صدای تلفن و اینترنت را از هم جدا می‌کند، تا یک خط تلفن هم برای اینترنت و هم برای حرف زدن کار کند. در ADSL سرعت دانلود همیشه از سرعت آپلود بیشتر است؛ کلمه‌ی «نامتقارن» در اسمش همین را می‌گوید.

نکته‌ی مهم ADSL فاصله است. هر چه خانه از مرکز مخابرات دورتر باشد، سیگنال در سیم مسی ضعیف‌تر می‌شود و سرعت پایین می‌آید. ویکی‌پدیا می‌نویسد ADSL معمولا برای فاصله‌های کمتر از ۴ کیلومتر از مرکز تلفن نصب می‌شود. پس دو همسایه در دو محله‌ی مختلف ممکن است با یک سرویس یکسان، دو سرعت متفاوت ببینند.

سامانه‌ی رسمی مشتریان اینترنت مخابرات در internet.tci.ir است. در همین سامانه نوشته شده که نام کاربری هر مشترک همان شماره‌ی تلفن ثابتی است که اینترنت روی آن است.

VDSL: همان سیم تلفن، با سرعت بیشتر

VDSL هم روی سیم مسی تلفن کار می‌کند، ولی سریع‌تر از ADSL است. شرطش این است که فاصله‌ی سیم مسی کوتاه باشد. معمولا فیبر نوری تا یک کابینت نزدیک خانه می‌آید و از آنجا تا خانه سیم مسی است. هر چه این تکه‌ی مسی کوتاه‌تر باشد، سرعت بیشتر است. مخابرات در سایت‌های استانی‌اش این سرویس را با نام «سرینو» معرفی کرده است؛ نمونه: صفحه‌ی ثبت‌نام VDSL سرینو در سایت مخابرات هرمزگان.

فیبر نوری (FTTH): نور به جای برق

FTTH یعنی فیبر نوری تا خود خانه. در فیبر، داده با نور جابه‌جا می‌شود، نه با برق در سیم مس. فیبر داده‌ی خیلی بیشتری از سیم مسی می‌برد، به‌خصوص در فاصله‌های طولانی؛ برای همین فاصله از مرکز روی آن اثر کمی دارد. مخابرات اینترنت فیبر نوری خانگی‌اش را با نام «تانوما» عرضه می‌کند. صفحه‌ی آن در سایت اصلی مخابرات با عنوان «اینترنت تانوما (FTTH)» آمده است.

هر سه نوع، اگر از مخابرات گرفته شده باشند، زیر همان شماره‌ی شبکه‌ی AS58224 دیده می‌شوند. رادار این سه را از هم جدا نمی‌کند؛ Cloudflare هم چنین تفکیکی برای این شبکه منتشر نمی‌کند.

قدم به قدم: مشکل از خانه است یا از شبکه؟

وقتی اینترنت قطع می‌شود، اولین سوال این است: «فقط من، یا همه؟» این سوال جواب ساده‌ای دارد، به شرط اینکه به ترتیب جلو بروید. هر قدم چند دقیقه بیشتر طول نمی‌کشد.

1. مودم را نگاه کنید. آیا چراغ‌هایش روشن است؟ کدام خاموش است و کدام چشمک می‌زند؟ (پایین‌تر توضیح می‌دهیم هر چراغ یعنی چه.)
2. مودم را خاموش و روشن کنید. دکمه‌ی خاموش را بزنید یا آداپتورش را از برق بکشید، چند ثانیه صبر کنید و دوباره روشن کنید. بعد یکی دو دقیقه صبر کنید تا چراغ‌ها آرام بگیرند.
3. با کابل امتحان کنید. یک لپ‌تاپ یا کامپیوتر را با کابل شبکه مستقیم به مودم وصل کنید. اگر با کابل درست است ولی با وای‌فای نه، مشکل از وای‌فای خانه است، نه از اینترنت.
4. یک دستگاه دیگر را امتحان کنید. اگر فقط یک گوشی یا فقط یک کامپیوتر وصل نمی‌شود، مشکل از همان دستگاه است.
5. خط تلفن را بسنجید. اگر ADSL یا VDSL دارید، گوشی تلفن را بردارید. اگر بوق ندارد، مشکل از خود خط تلفن است.
6. رادار را نگاه کنید. اگر تا اینجا همه‌چیز در خانه درست بود، چراغ وضعیت بالای همین صفحه را ببینید. اگر نوشته «کمتر از معمول» یا «افت شدید»، احتمالا تنها نیستید.

این ترتیب دلیل دارد. سه قدم اول بیشتر مشکل‌های خانگی را پیدا می‌کنند و هیچ هزینه‌ای ندارند. رادار در آخر می‌آید، چون حتی وقتی شبکه‌ی مخابرات در کل عادی است، خط یک خانه می‌تواند قطع باشد. سیم یک کوچه، پریز یک اتاق یا آداپتور یک مودم، روی نمودار کشوری دیده نمی‌شود.

اگر رادار «عادی» می‌گوید ولی اینترنت شما قطع است

این حالت خیلی پیش می‌آید و چیز عجیبی نیست. «عادی» یعنی ترافیک کل شبکه‌ی مخابرات در ۱۵ دقیقه‌ی آخر نزدیک همیشه است. اگر چند خیابان یا یک مرکز مخابراتی مشکل داشته باشد، سهمش از کل شبکه آنقدر کم است که روی نمودار دیده نمی‌شود. پس «عادی» یعنی «مشکل بزرگ و همه‌گیری دیده نشده»، نه «خط شما سالم است». در این حالت قدم بعدی تماس با پشتیبانی مخابرات است.

اگر رادار «افت شدید» می‌گوید

اگر چراغ وضعیت می‌گوید ترافیک خیلی کمتر از معمول است، یعنی مشکل از یک خانه نیست. در این حالت ور رفتن با مودم و تنظیماتش معمولا فایده‌ای ندارد. بهتر است صبر کنید و چند دقیقه بعد صفحه را دوباره ببینید. صفحه‌ی قطعی‌ها هم می‌گوید آیا Cloudflare قطعی ثبت‌شده‌ای اعلام کرده است یا نه.

چراغ‌های مودم به زبان ساده

مودم‌های مختلف شکل و اسم چراغ‌هایشان فرق دارد، ولی بیشتر مودم‌های ADSL چند چراغ مشترک دارند. اینجا معنی کلی آن‌ها را می‌گوییم. برای مدل دقیق مودم خودتان، دفترچه‌ی همان مودم را ببینید.

چراغ برق (Power)

نشان می‌دهد مودم برق دارد. اگر خاموش است، آداپتور یا پریز برق را امتحان کنید. اگر چشمک می‌زند یا رنگ عجیبی دارد، مودم ممکن است در حال روشن شدن باشد؛ یکی دو دقیقه صبر کنید.

چراغ ADSL یا DSL

این مهم‌ترین چراغ است. نشان می‌دهد مودم با تجهیزات مرکز مخابرات «حرف می‌زند». یک راهنمای رسمی اپراتور برای همین چراغ می‌نویسد: اگر این چراغ خاموش باشد، یعنی ارتباط مودم با خط تلفن درست برقرار نیست. همان راهنما این کارها را پیشنهاد می‌کند، به ترتیب:

• مطمئن شوید مودم روشن است و آداپتورش درست وصل است.
• سیم تلفن پشت مودم درست جا افتاده باشد، و همان خطی باشد که اینترنت روی آن است.
• خط تلفن بوق داشته باشد.
• اسپلیتر درست وصل شده باشد: خط تلفن به درگاه Line، مودم به DSL، و گوشی تلفن به Phone.
• همه‌ی وسایل دیگر روی خط (گوشی، فکس، دوشاخه‌ی ضدبرق، کالرآیدی) را بردارید و مودم را مستقیم و بدون اسپلیتر به پریز وصل کنید.
• پریز و سیم تلفن را عوض کنید.
• اگر شد، با یک مودم دیگر امتحان کنید.

اگر بعد از همه‌ی این‌ها چراغ ADSL باز هم خاموش ماند، مشکل احتمالا از بیرون خانه است و باید با پشتیبانی تماس بگیرید.

چراغ اینترنت (Internet یا PPP)

این چراغ نشان می‌دهد مودم نه فقط به خط، بلکه به خود اینترنت وصل شده است؛ یعنی نام کاربری و رمزش را پذیرفته‌اند. اگر چراغ ADSL روشن است ولی این یکی خاموش، مودم به خط وصل است ولی تنظیمات اتصال به اینترنت روی آن درست نیست. اول مودم را خاموش و روشن کنید. اگر درست نشد، تنظیمات مودم را بررسی کنید، یا ببینید سرویس اینترنت شما تمام نشده باشد. حجم یا زمان تمام‌شده‌ی سرویس هم همین نشانه را می‌دهد.

چراغ وای‌فای (WLAN) و چراغ‌های LAN

چراغ وای‌فای یعنی شبکه‌ی بی‌سیم مودم روشن است. چراغ‌های LAN یعنی دستگاهی با کابل به آن درگاه وصل است. اگر این‌ها خاموش باشند، اینترنت ممکن است سالم باشد ولی دستگاه شما به مودم وصل نیست.

چراغ وضعیت این صفحه یعنی چه؟

بالای صفحه یک جمله‌ی درشت هست که به سوال «الان وصله؟» جواب می‌دهد. این جمله از یک مقایسه‌ی ساده می‌آید.

ما ترافیک ۱۵ دقیقه‌ی آخر شبکه‌ی مخابرات را برمی‌داریم. بعد آن را با ترافیک همان ساعت در ۷ روز قبل مقایسه می‌کنیم. از آن ۷ عدد، عدد وسطی را برمی‌داریم؛ به این عدد وسطی «میانه» می‌گویند. میانه یعنی عددی که نصف عددها از آن کمتر و نصف دیگر بیشترند. میانه را به جای میانگین برمی‌داریم تا یک روز عجیب، مثلا روزی که خودش قطعی داشته، معیار را خراب نکند.

حالا سه حالت داریم:

• عادی: ترافیک الان ۸۰ درصد معمول یا بیشتر است.
• کمتر از معمول: ترافیک الان بین ۵۰ تا ۸۰ درصد معمول است.
• افت شدید؛ احتمال قطعی گسترده: ترافیک الان کمتر از نصف معمول است.

چرا «همان ساعت»؟ چون اینترنت ساعت ۳ بامداد همیشه از ساعت ۹ شب کمتر است. اگر ساعت ۳ بامداد را با کل روز مقایسه کنیم، هر شب یک «قطعی» دروغین می‌دیدیم. مقایسه با همان ساعت در روزهای قبل این خطا را حذف می‌کند.

چرا ۸۰ درصد و نه ۱۰۰؟ چون ترافیک هیچ دو روزی دقیقا یکی نیست. یک شب فوتبال است، یک روز تعطیل است، یک روز همه سر کارند. فاصله‌ی ۸۰ تا ۱۰۰ درصد برای همین نوسان‌های معمولی است.

«آخرین به‌روزرسانی» را هم ببینید

زیر هر بخش نوشته‌ایم داده آخرین بار کی تازه شده است. Cloudflare داده‌ها را معمولا با کمی تأخیر منتشر می‌کند، اغلب حدود یک ساعت. پس اگر قطعی همین چند دقیقه پیش شروع شده باشد، ممکن است هنوز روی صفحه نیامده باشد. اگر Cloudflare جواب ندهد، آخرین داده‌ی ما با برچسب «به‌روزرسانی نشد» می‌ماند، تا کسی عدد کهنه را تازه فرض نکند.

نمودار امروز را چطور بخوانیم؟

زیر چراغ وضعیت یک نمودار هست. این نمودار دو چیز را روی هم نشان می‌دهد.

• یک خط پررنگ: ترافیک امروز شبکه‌ی مخابرات، از نیمه‌شب به وقت تهران تا آخرین ۱۵ دقیقه.
• یک سایه‌ی کم‌رنگ: روز معمول، یعنی همان ساعت‌ها در روزهای قبل.

اگر خط روی سایه یا نزدیک آن است، امروز مثل روزهای دیگر است. اگر خط از سایه پایین‌تر رفته، آن ساعت ترافیک کمتر از معمول بوده است. هر چه فاصله بیشتر، افت بزرگ‌تر.

چرا محور عمودی عدد ندارد؟

Cloudflare حجم واقعی ترافیک هیچ شبکه‌ای را اعلام نمی‌کند. عددها را «نسبی» می‌دهد؛ یعنی فقط می‌گوید الان نسبت به بقیه‌ی زمان‌ها بیشتر است یا کمتر. اسناد Cloudflare هم می‌گوید این داده‌ها برای نشان دادن روند حجم ترافیک نرمال شده‌اند. نرمال شدن یعنی عددها طوری تبدیل شده‌اند که فقط بالا و پایین رفتن معنی دارد، نه خود عدد. برای همین ما هیچ‌جا «گیگابایت» نمی‌نویسیم. فقط می‌نویسیم «نسبت به معمول».

بازه را عوض کنید

پیش‌فرض نمودار «امروز» است. می‌توانید یکی از ۳۰ روز گذشته را انتخاب کنید، یا ۷ روز اخیر و ۳۰ روز اخیر را با هم ببینید. نمای ۷ روزه برای دیدن ریتم هفته خوب است. نمای ۳۰ روزه برای دیدن یک افت بزرگ در میان روزهای عادی.

چرا ترافیک اینترنت خانگی با ساعت روز بالا و پایین می‌رود؟

اگر نمودار ۷ روزه را باز کنید، یک الگوی تکراری می‌بینید: موج‌هایی که هر روز تقریبا شبیه هم‌اند. این موج‌ها طبیعی‌اند و نشانه‌ی مشکل نیستند.

دلیلش ساده است: اینترنت را آدم‌ها مصرف می‌کنند و آدم‌ها شب می‌خوابند. Cloudflare در یک نوشته توضیح داده که مردم شب می‌خوابند و اوج استفاده در اوایل شب است، وقتی به خانه می‌رسند و فیلم می‌بینند، موسیقی گوش می‌دهند یا کارهایی می‌کنند که در ساعت کار نمی‌شد.

اینترنت ثابت مثل مخابرات در خانه و محل کار است، پس ریتمش همان ریتم خانه‌ها و محل‌های کار است. نیمه‌شب تا صبح خانه‌ها ساکت‌اند. صبح که اداره‌ها و مغازه‌ها باز می‌شوند، ترافیک بالا می‌رود. شب که همه در خانه‌اند، دوباره بالا می‌رود.

Cloudflare در نوشته‌ی دیگری هم الگوی هفته را توضیح داده است: در روزهای کاری، استفاده از گوشی در ساعت کار کم می‌شود و عصر دوباره بالا می‌رود، و در تعطیلات آخر هفته شکل روز فرق می‌کند. آن مثال‌ها از جای دیگری از دنیاست؛ ولی اصلش همه‌جا یکی است: ریتم اینترنت، ریتم زندگی مردم است.

این ریتم برای چراغ وضعیت چه معنایی دارد؟

برای همین است که چراغ وضعیت ساعت را با همان ساعت مقایسه می‌کند. ترافیک کم ساعت ۴ صبح «افت» نیست؛ همیشه همین‌طور است. ولی اگر ساعت ۹ شب ترافیک به اندازه‌ی ساعت ۴ صبح باشد، چیزی غیرعادی است. سایه‌ی کم‌رنگ نمودار هم همین ریتم را نشان می‌دهد تا خط امروز را با روز معمول خودش بسنجید.

روزهای خاص

تعطیلات رسمی، شب‌های مسابقه‌های مهم، یا روزهای اول مدرسه‌ها می‌توانند شکل نمودار را عوض کنند. اگر امروز روز خاصی است، کمی بالا یا پایین بودن خط عجیب نیست. نمودار فقط می‌گوید چه اتفاقی افتاده، نه چرا.

چرا سرعت من با سرعت سرویسم فرق دارد؟

خیلی‌ها می‌پرسند «سرویس من مثلا ۱۶ مگ است، چرا دانلودم خیلی کمتر است؟» چند دلیل رایج دارد. بیشترشان هیچ ربطی به خراب بودن شبکه ندارند.

۱. بیت و بایت دو واحد مختلف‌اند

سرعت سرویس اینترنت را به «بیت بر ثانیه» می‌گویند. ولی بیشتر برنامه‌های دانلود سرعت را به «بایت بر ثانیه» نشان می‌دهند. هر بایت ۸ بیت است. یک راهنمای رسمی اپراتور همین را توضیح داده است. پس سرویسی که روی کاغذ ۸ مگابیت است، در برنامه‌ی دانلود حدود ۱ مگابایت نشان داده می‌شود؛ و این یعنی همه‌چیز درست است.

۲. فاصله از مرکز مخابرات

همان‌طور که گفتیم، در ADSL و VDSL سیم مسی طولانی‌تر یعنی سیگنال ضعیف‌تر. ممکن است سرویس شما روی کاغذ سریع باشد ولی خط خانه به آن سرعت نرسد. در صفحه‌ی تنظیمات مودم دو عدد هست که این را نشان می‌دهد. یکی «SNR» است، یعنی اینکه سیگنال چقدر از نویز (پارازیت) خط قوی‌تر است؛ بالاتر بهتر. دیگری «Attenuation» است، یعنی سیگنال در راه چقدر ضعیف شده؛ پایین‌تر بهتر. یک راهنمای رسمی اپراتور می‌نویسد پایین بودن کیفیت خط می‌تواند باعث افت سرعت یا قطع و وصل‌های پشت سر هم شود.

۳. وای‌فای

وای‌فای از دیوار، در و فاصله ضعیف می‌شود. یک دستگاه در اتاق کناری مودم ممکن است خیلی سریع‌تر از دستگاهی در آن سر خانه باشد. برای همین تست سرعت را با کابل انجام دهید. راهنماهای رسمی اپراتورها هم همین را می‌گویند: اتصال بی‌سیم دقت کمتری از اتصال کابلی دارد.

۴. چند دستگاه با هم

اگر یک نفر در خانه فیلم می‌بیند، یکی بازی می‌کند و گوشی یکی دیگر در حال به‌روزرسانی است، سرعت بین همه تقسیم می‌شود. برای تست سرعت، بقیه‌ی دستگاه‌ها را قطع کنید و دانلودهای دیگر را متوقف کنید.

۵. ساعت‌های شلوغ

شب‌ها که همه آنلاین‌اند، بعضی شبکه‌ها کندتر می‌شوند. برای همین بهتر است تست سرعت را در چند ساعت مختلف روز تکرار کنید و میانگین بگیرید، نه اینکه با یک تست تصمیم بگیرید.

سرعت و پینگ این صفحه از کجا می‌آید؟

در صفحه‌ی مخابرات دو نوع عدد سرعت هست. این دو یکی نیستند و جای هم به کار نمی‌روند.

عدد اول: کیفیت روزانه

Cloudflare یک شاخص به نام «شاخص کیفیت اینترنت» دارد که به انگلیسی IQI خوانده می‌شود. Cloudflare می‌نویسد این شاخص کیفیت اتصال را در استفاده‌ی معمولی، مثل گشت زدن در وب، تخمین می‌زند و از اندازه‌گیری‌های کاربران واقعی می‌آید. ما برای ایران، میانه‌ی روزانه‌ی سرعت دانلود و میانه‌ی تأخیر را در ۳۰ روز گذشته نشان می‌دهیم.

«تأخیر» یا «پینگ» یعنی چقدر طول می‌کشد یک پیام کوچک برود و جوابش برگردد. سرعت دانلود مثل پهنای یک جاده است؛ پینگ مثل طول آن. جاده‌ی پهن ولی خیلی طولانی هم آدم را دیر می‌رساند. برای تماس تصویری و بازی آنلاین، پینگ کم مهم‌تر از دانلود زیاد است.

عدد دوم: نتیجه‌ی تست‌های سرعت

عدد دیگر از تست‌های سرعتی است که مردم در speed.cloudflare.com انجام داده‌اند، و فقط برای کسانی که از شبکه‌ی مخابرات وصل بوده‌اند. Cloudflare این‌ها را در ۹۰ روز گذشته جمع می‌کند و بهترین حالت اتصال را نشان می‌دهد. در این بخش این عددها را می‌بینید:

• دانلود: چقدر سریع داده به دستگاه می‌رسد.
• آپلود: چقدر سریع داده از دستگاه بیرون می‌رود؛ برای فرستادن فایل و تماس تصویری مهم است.
• پینگ در حالت بیکار و در حالت پرکار: تأخیر وقتی خط خالی است و وقتی پر است. اگر فاصله‌ی این دو زیاد باشد، یعنی خط زیر بار کند می‌شود.
• لرزش (jitter): پینگ چقدر بالا و پایین می‌رود. لرزش زیاد صدای تماس را بریده‌بریده می‌کند.
• بسته‌های گم‌شده: چند درصد از تکه‌های کوچک داده در راه گم می‌شوند و باید دوباره فرستاده شوند.

Cloudflare تأکید کرده که سرعت همه‌چیز نیست: تأخیر، لرزش و بسته‌های گم‌شده می‌توانند تجربه را آنقدر بد کنند که یک اتصال سریع‌تر، تجربه‌ی بدتری از یک اتصال کندتر بدهد.

این عددها سرعت خط شما نیستند

این مهم است. هر دو عدد، میانه‌ی آزمایش‌های خیلی از آدم‌هاست، نه آزمایش اتصال شما. کسی که ADSL دارد و دور از مرکز است، و کسی که فیبر نوری دارد، هر دو در همین عدد سهم دارند. عدد این صفحه می‌گوید «شبکه‌ی مخابرات در کل چطور است». برای سرعت خط خودتان باید خودتان تست کنید، با کابل و در چند ساعت مختلف.

قطعی‌های ثبت‌شده روی شبکه‌ی مخابرات

پایین صفحه فهرستی از قطعی‌ها و افت‌های ۳۰ روز اخیر هست که به شبکه‌ی مخابرات مربوط است. این فهرست دو منبع دارد.

• قطعی‌های تأییدشده: Cloudflare این‌ها را افت‌های قابل توجه ترافیک که معمولا با اطلاعات منبع‌های دیگر تأیید شده‌اند تعریف می‌کند. هر کدام نوع دارد: کل کشور، یک منطقه، یا فقط یک شبکه. رادار علت قطعی‌ها را نمی‌گوید؛ فقط زمان، مدت و دامنه را.
• افت‌های خودکار: این‌ها را نرم‌افزار Cloudflare خودش پیدا می‌کند؛ یعنی افتی در ترافیک که الگوریتم غیرعادی تشخیص داده است. این‌ها هنوز تأیید نشده‌اند و ممکن است گاهی هشدار بی‌مورد باشند.

اگر فهرست خالی است، یعنی در ۳۰ روز گذشته Cloudflare برای این شبکه چیزی ثبت نکرده است. این به این معنی نیست که هیچ خانه‌ای در این مدت مشکل نداشته؛ فقط یعنی مشکلی آنقدر بزرگ دیده نشده که روی کل شبکه اثر بگذارد.

وقتی همه‌ی کشور با هم پایین می‌آید

گاهی چراغ مخابرات قرمز است ولی مشکل فقط از مخابرات نیست. وقتی اینترنت کل کشور کم می‌شود، صفحه‌ی همه‌ی اپراتورها با هم پایین می‌آید.

پس وقتی چراغ مخابرات قرمز است، صفحه‌ی وضعیت کل ایران و بقیه‌ی اپراتورها را هم ببینید:

• اگر فقط مخابرات پایین است و بقیه عادی‌اند، مشکل احتمالا در شبکه‌ی مخابرات است.
• اگر همه با هم پایین‌اند، مشکل از سطح بالاتری است، نه از یک اپراتور.

«کی درست می‌شود؟»

این پرسش‌برانگیزترین سوال است و جواب صادقش این است: هیچ‌کس از بیرون نمی‌داند. رادار فقط چیزی را نشان می‌دهد که اندازه گرفته شده است. ما نمی‌دانیم چه کسی کدام تصمیم را گرفته یا کدام کابل کجا خراب شده، مگر اینکه Cloudflare علتش را نوشته باشد. پیش‌بینی هم نمی‌کنیم.

کاری که می‌شود کرد این است:

• چراغ وضعیت را هر چند دقیقه یک بار دوباره ببینید. ما هر ۱۵ دقیقه داده را تازه می‌کنیم.
• به «آخرین به‌روزرسانی» نگاه کنید تا بدانید عدد تازه است یا کهنه.
• برای خبر رسمی درباره‌ی خرابی‌های محلی، از خود مخابرات بپرسید.

راه‌های رسمی پشتیبانی مخابرات

این راه‌ها را از سامانه‌های رسمی خود مخابرات برداشته‌ایم.

• تلفن ۲۰۲۰: سامانه‌ی رسمی مشتریان اینترنت مخابرات برای کسانی که سوال دارند یا می‌خواهند سرویس بگیرند، تماس با بخش پشتیبانی به شماره‌ی ۲۰۲۰ را می‌گوید.
• سامانه‌ی مدیریت اینترنت مشتریان: در internet.tci.ir می‌شود وارد پنل شد، سرویس را شارژ و تمدید کرد و رمز را بازیابی کرد. نام کاربری همان شماره‌ی تلفن ثابت با کد شهر و بدون صفر اول است.
• «مخابرات من»: مخابرات یک درگاه کاربری هم با همین نام در my.tci.ir دارد.

وقتی تماس می‌گیرید، کمک می‌کند این‌ها را آماده داشته باشید: شماره‌ی تلفن خطی که اینترنت روی آن است، اینکه کدام چراغ مودم خاموش است یا چشمک می‌زند، از کی مشکل شروع شده، و اینکه کدام قدم‌های بالا را امتحان کرده‌اید.

یک نکته‌ی امنیتی: رمز سرویس یا کدهای تأیید را فقط در سامانه‌ی رسمی مخابرات وارد کنید و به کسی که خودش تماس گرفته و آن را خواسته، ندهید.

چه چیزهایی را این صفحه نمی‌بیند؟

برای اینکه از این صفحه درست استفاده کنید، باید بدانید چه چیزهایی را نشان نمی‌دهد.

• شهر به شهر: Cloudflare برای ایران داده‌ی شهر به شهر منتشر نمی‌کند و ما هم نداریم. اگر فقط یک شهر یا یک محله مشکل داشته باشد، ممکن است روی نمودار کل شبکه دیده نشود.
• خط شما: همان‌طور که گفتیم، این صفحه کل شبکه را نشان می‌دهد.
• قطع برق: اگر برق خانه یا مرکز مخابرات رفته باشد، اثرش ممکن است روی ترافیک دیده شود، ولی ما نمی‌توانیم بگوییم کدام افت از کدام قطع برق است، مگر اینکه Cloudflare خودش این را نوشته باشد.
• حجم واقعی ترافیک: فقط «نسبت به معمول» را داریم، نه گیگابایت.
• ترافیکی که از Cloudflare رد نمی‌شود: اگر کسی فقط از سایت‌هایی استفاده کند که از شبکه‌ی Cloudflare نمی‌گذرند، Cloudflare آن را نمی‌بیند.

چند سوال کوتاه

آیا این صفحه را مخابرات منتشر می‌کند؟

نه. این صفحه را رادار اینترنت ایران می‌سازد، از روی داده‌ی عمومی Cloudflare Radar. نه مخابرات و نه Cloudflare در ساختن آن نقشی ندارند و آن را تأیید نکرده‌اند. داده‌ها از Cloudflare Radar می‌آید، با مجوز CC BY-NC 4.0، و عددها را ما از روی آن حساب و ترجمه کرده‌ایم.

چرا چراغ عادی است ولی همسایه هم می‌گوید اینترنتش قطع است؟

ممکن است مشکل از یک مرکز مخابراتی، یک کابل در کوچه یا یک جعبه‌ی تقسیم در ساختمان باشد. این خرابی‌ها روی چند خانه اثر دارد ولی در مقیاس کل شبکه‌ی مخابرات کوچک است. در این حالت تماس با ۲۰۲۰ راه درست است.

چرا نمودار امروز تا ساعت الان نرسیده؟

Cloudflare داده را با کمی تأخیر منتشر می‌کند، اغلب حدود یک ساعت. پس آخر خط نمودار معمولا کمی عقب‌تر از ساعت الان است.

اگر بخواهم ببینم دیروز ساعت فلان چه شد؟

بازه را روی همان روز بگذارید. ما ۳۰ روز گذشته را نگه می‌داریم. انتخاب شما در نشانی صفحه می‌ماند، پس می‌توانید همان نشانی را برای کس دیگری بفرستید.

پینگ چند خوب است؟

جواب ثابتی نیست، چون به مقصد بستگی دارد. سایتی که سرورش در ایران است، پینگ کمتری از سایتی در آن سر دنیا دارد. برای همین ما پینگ را همیشه کنار «معمول» خودش نشان می‌دهیم: اگر امروز خیلی بیشتر از روزهای قبل است، چیزی تغییر کرده.

صفحه‌های دیگر رادار

• وضعیت اینترنت ایران: چراغ کل کشور، نمودار امروز و خلاصه‌ی همه‌ی بخش‌ها.
• قطعی و اختلال اینترنت: همه‌ی قطعی‌های ثبت‌شده‌ی ۳۰ روز.
• سرعت اینترنت ایران: دانلود، پینگ و مقایسه‌ی اپراتورها.
• اپراتورها: همین صفحه برای اپراتورهای دیگر.
• پربازدیدترین سایت‌ها: رتبه‌بندی دامنه‌ها در ایران از دید Cloudflare.
• حمله‌های اینترنتی: حمله‌های DDoS به ایران و از ایران.

منبع‌ها

• Cloudflare Radar، صفحه‌ی شبکه‌ی AS58224، داده با مجوز CC BY-NC 4.0.
• Cloudflare، واژه‌نامه‌ی Radar.
• Cloudflare، معرفی صفحه‌ی کیفیت اینترنت در Radar، ۲ تیر ۱۴۰۲ (۲۳ ژوئن ۲۰۲۳).
• Cloudflare، وقتی مردم مکث می‌کنند، اینترنت ساکت می‌شود، ۱۲ اردیبهشت ۱۳۹۹ (۱ مه ۲۰۲۰).
• Cloudflare، داده‌های تازه‌ی منطقه‌ای در Radar، ۴ مهر ۱۴۰۴ (۲۶ سپتامبر ۲۰۲۵).
• RIPE NCC، اطلاعات ثبت AS58224.
• شرکت مخابرات ایران، سامانه‌ی مدیریت اینترنت مشتریان.
• ویکی‌پدیا، ADSL، VDSL، فیبر تا خانه.
• راهنماهای فنی عمومی ADSL در سایت یک اپراتور: چراغ ADSL، چراغ PPP، نویز و سیگنال خط، تست سرعت.