بلاگ تیم سفید

نوشته‌هایی درباره‌ی سرعت سایت، سئو تکنیکال، سرور و وردپرس، برای کسانی که سایت‌شان برایشان مهم است.

  1. ، وردپرس، ۱۱ دقیقه مطالعه

    هاست وردپرس و ووکامرس نخرید

    «هاست وردپرس» و «هاست ووکامرس» اسم تازه‌ی همان هاست اشتراکی است. چرا وردپرس و ووکامرس منابع اختصاصی می‌خواهند، و چه چیزی واقعا سایت را سریع می‌کند.

  2. ، وردپرس، ۹ دقیقه مطالعه

    وردپرس یا سیستم اختصاصی با Next.js؟

    هر دو را در هفت چیزی که برای صاحب سایت مهم است کنار هم گذاشته‌ایم: سرعت، امنیت، هزینه، نگهداری، امکانات، سئو و مالکیت؛ و اینکه کی ماندن درست است و کی رفتن.

بیشتر

آموزش سئو و افزایش سرعت سایت: مسیر یادگیری صاحب سایت در پنج قدم

آموزش سئو و افزایش سرعت سایت برای صاحب کسب‌وکار، یاد گرفتن همه‌ی جزئیات برنامه‌نویسی نیست؛ یاد گرفتن ترتیب درست کارهاست. این راهنما مسیر را به زبان ساده در پنج قدم می‌چیند: اول اندازه گرفتن، بعد سرعت، بعد پایه‌ی فنی سئو، بعد سرور و در آخر محتوا. برای هر قدم می‌گوییم چه چیزی را خودتان می‌توانید یاد بگیرید و انجام دهید، از کجا با منبع معتبر و رایگان ادامه دهید، و کجا بهتر است کار را به متخصص بسپارید.

چرا آموزش سئو و سرعت سایت را باید با هم یاد گرفت

خیلی‌ها سرعت و سئو را دو موضوع جدا می‌بینند: سرعت کار برنامه‌نویس است و سئو کار کسی که مقاله می‌نویسد. ولی از چشم گوگل و از چشم مشتری، این دو به هم گره خورده‌اند.

گوگل در راهنمای تجربه‌ی صفحه صریح می‌گوید که Core Web Vitals (سه عدد اصلی سرعت و پایداری صفحه که جلوتر توضیح می‌دهیم) در سیستم‌های رتبه‌بندی‌اش به کار می‌رود. همان‌جا هم می‌گوید که جستجوی گوگل همیشه مرتبط‌ترین محتوا را نشان می‌دهد، حتی اگر تجربه‌ی صفحه ضعیف باشد، و نتیجه‌ی خوب در این عددها به‌تنهایی رتبه‌ی اول را تضمین نمی‌کند. یعنی سرعت جای محتوای خوب را نمی‌گیرد، ولی وقتی چند صفحه‌ی هم‌اندازه با هم رقابت می‌کنند، می‌تواند فرق را بسازد.

از طرف دیگر، مشتری‌ای که از گوگل به سایت شما آمده و صفحه برایش دیر باز می‌شود، پیش از دیدن محتوا برمی‌گردد. پس سئو بدون سرعت، بازدیدکننده‌ای می‌آورد که نمی‌ماند؛ و سرعت بدون سئو، سایت سریعی می‌سازد که کسی پیدایش نمی‌کند. به همین دلیل، آموزش سئو و آموزش سرعت سایت را بهتر است یک مسیر ببینید، نه دو کلاس جدا.

آموزش سئو از صفر: این راهنما برای چه کسی است و چه پیش‌نیازی دارد

این نوشته برای صاحب سایت یا فروشگاه اینترنتی است که برنامه‌نویس نیست، ولی می‌خواهد بفهمد در سایتش چه می‌گذرد. شاید سایت را یک طراح برایتان ساخته و رفته است، شاید وردپرس را خودتان نصب کرده‌اید، شاید هم فقط می‌خواهید وقتی با یک تیم فنی حرف می‌زنید، حرف‌شان را بفهمید و فریب قول‌های بزرگ را نخورید.

پیش‌نیاز یادگیری سئو کمتر از آن است که فکر می‌کنید. لازم نیست برنامه‌نویسی بلد باشید. همین‌ها کافی است: دسترسی به پنل مدیریت سایت، یک حساب گوگل برای راه انداختن Search Console، حوصله‌ی یادداشت کردن عددها، و آمادگی برای اینکه هر بار فقط یک چیز را تغییر دهید. اگر بتوانید یک عکس را کوچک کنید، یک افزونه را غیرفعال کنید و عنوان یک صفحه را عوض کنید، بیشتر قدم‌های این راهنما را خودتان می‌توانید بردارید.

لازم نیست همه‌ی قدم‌ها را خودتان اجرا کنید. هدف این است که بدانید هر کار چیست، چرا مهم است و چطور نتیجه‌اش را بسنجید. همین دانستن، شما را از بیشتر اشتباه‌های پرهزینه دور نگه می‌دارد: خرید افزونه‌ای که لازم نبود، عوض کردن قالبی که مشکل نداشت، یا پرداخت برای «سئو» بدون هیچ گزارش قابل سنجشی.

آموزش سئو صفر تا صد؟ مراحل یادگیری سئو به ترتیب

خیلی‌ها دنبال «آموزش سئو صفر تا صد» می‌گردند، به این امید که یک دوره همه‌چیز را یک‌جا یاد بدهد. این نوشته چنین ادعایی ندارد و صادقانه بگوییم، هیچ نوشته‌ای نمی‌تواند داشته باشد: سئو به نوع سایت، رقیب‌ها و تغییرهای مدام گوگل بستگی دارد. چیزی که می‌شود یاد داد، ترتیب درست یادگیری است. اگر بپرسید «آموزش سئو چیست و از کجا شروع شود»، جواب ما این مراحل است:

  1. فهمیدن طرز کار گوگل: پیدا کردن، خواندن و نگه داشتن صفحه در فهرست؛ بدون این، باقی کارها حدس است.
  2. اندازه گرفتن: اینکه سایت امروز کجا ایستاده، با عدد.
  3. سرعت: چون هم تجربه‌ی بازدیدکننده را می‌سازد و هم یکی از نشانه‌هایی است که گوگل می‌بیند.
  4. پایه‌ی فنی سئو: همان چیزی که سئو تکنیکال نامیده می‌شود؛ اینکه گوگل بتواند سایت را بی‌دردسر بخواند.
  5. سرور: پایه‌ای که اگر لنگ بزند، هیچ بهینه‌سازی دیگری کامل جواب نمی‌دهد.
  6. محتوا: چیزی که در نهایت رتبه می‌گیرد و هیچ ابزاری جایش را نمی‌گیرد.

پنج قدم بعدی همین مراحل‌اند؛ طرز کار گوگل را در قدم سوم توضیح داده‌ایم، چون آنجا به کار می‌آید.

قدم اول: اندازه بگیرید، نه حدس بزنید

اولین درس در آموزش سئو و سرعت این است که هیچ کاری را پیش از اندازه گرفتن شروع نکنید. «سایتم کند است» یک حس است؛ «صفحه‌ی اصلی روی موبایل در چهار ثانیه کامل دیده می‌شود» یک عدد است که می‌شود بهترش کرد و بعد دوباره سنجید.

سه عددی که باید بشناسید

گوگل سه عدد را به عنوان Core Web Vitals انتخاب کرده است. بر اساس توضیح web.dev، مرز «خوب» برای هر کدام این است:

  • LCP (بزرگ‌ترین بخش صفحه کی دیده می‌شود): ۲٫۵ ثانیه یا کمتر.
  • INP (صفحه چقدر سریع به لمس و کلیک جواب می‌دهد): ۲۰۰ میلی‌ثانیه یا کمتر.
  • CLS (چقدر چیزها هنگام باز شدن صفحه جابه‌جا می‌شوند): ۰٫۱ یا کمتر.

همان منبع می‌گوید این مرزها روی صدک ۷۵ بازدیدها سنجیده می‌شوند؛ یعنی کافی نیست سایت برای شما سریع باشد، باید برای سه‌چهارم بازدیدکننده‌ها، با گوشی‌ها و اینترنت‌های مختلف، سریع باشد. این کار ساده هم نیست: بر اساس فصل کارایی Web Almanac سال ۲۰۲۴، فقط ۴۳ درصد سایت‌ها روی موبایل هر سه عدد را خوب داشته‌اند.

عدد آزمایشگاهی و عدد واقعی

دو نوع اندازه‌گیری هست و فرقشان را باید بدانید. داده‌ی آزمایشگاهی یعنی یک ابزار، صفحه را یک بار با یک گوشی شبیه‌سازی‌شده و یک اینترنت ثابت باز می‌کند؛ مثل Lighthouse، که موتور PageSpeed Insights گوگل است. داده‌ی میدانی یعنی تجربه‌ی بازدیدکننده‌های واقعی که مرورگر Chrome جمع می‌کند. راهنمای PageSpeed Insights توضیح می‌دهد که داده‌ی میدانی، تجربه‌ی ۲۸ روز گذشته است و داده‌ی آزمایشگاهی یک بارگذاری شبیه‌سازی‌شده، و به همین دلیل این دو ممکن است با هم فرق کنند.

همان راهنما یک نکته‌ی مهم دیگر هم دارد: تست آزمایشگاهی PageSpeed در یکی از مراکز داده‌ی گوگل در آمریکای شمالی، اروپا یا آسیا اجرا می‌شود. برای سایتی که مشتری‌هایش در ایران‌اند و سرورش هم در ایران است، این یعنی عدد تست با تجربه‌ی مشتری واقعی فاصله دارد. به همین دلیل تست سرعت تیم سفید همان Lighthouse را، با همان تنظیم‌های PageSpeed، از سروری در ایران اجرا می‌کند؛ رایگان، بدون ثبت‌نام و با گزارش کامل فارسی. کنار سرعت، گواهی SSL، پروتکل، هاست و چند بررسی پایه‌ی سئو هم در همان گزارش هست، و زیر هر گزارش یک راهنما برای خواندن همه‌ی عددهای آن آمده است.

یک عادت ساده

قبل از هر تغییر، عددهای امروز را یادداشت کنید: امتیاز موبایل و دسکتاپ، LCP و حجم صفحه. بعد از هر تغییر بزرگ دوباره تست بگیرید. اگر می‌خواهید بدانید رقیب‌ها کجا ایستاده‌اند، سایت آن‌ها را هم با همین ابزار تست کنید.

برای داده‌ی میدانی و وضعیت سایت در گوگل هم Google Search Console را راه بیندازید. ابزاری رایگان از خود گوگل است که نشان می‌دهد کدام صفحه‌ها ایندکس شده‌اند، با چه جستجوهایی دیده می‌شوید و Core Web Vitals بازدیدکننده‌های واقعی چطور است.

قدم دوم: آموزش افزایش سرعت سایت، از بزرگ‌ترین وزنه‌ها

بعد از اندازه گرفتن، نوبت سرعت است. مهم‌ترین نکته در آموزش افزایش سرعت سایت، ترتیب است: از چیزی شروع کنید که بیشترین وزن را دارد، نه از چیزی که راحت‌تر است. گزارش Lighthouse فهرست «فرصت‌ها» را نشان می‌دهد و کنار هر کدام می‌گوید چقدر زمان یا حجم صرفه‌جویی می‌شود؛ از بالای همین فهرست شروع کنید.

در بیشتر سایت‌ها، وزنه‌های اصلی این‌ها هستند:

  1. عکس‌ها. عکس سه‌مگابایتی که در کادر کوچکی نمایش داده می‌شود، رایج‌ترین دلیل کندی است. عکس را به اندازه‌ای که واقعا نمایش داده می‌شود ببرید، به فرمت‌های تازه‌تر مثل WebP تبدیل کنید و برای هر عکس اندازه‌ی ثابت بگذارید تا صفحه هنگام بارگذاری نپرد. عکس اصلی بالای صفحه را تنبل بارگذاری نکنید؛ همان معمولا عنصر LCP است.
  2. کدهای شخص ثالث. ابزار آمار، چت آنلاین، پیکسل تبلیغاتی و ویدیوی جاسازی‌شده، هر کدام کد خودشان را از سرور دیگری می‌آورند. فهرستشان را بنویسید و هر چه استفاده نمی‌شود را حذف کنید؛ بقیه را بعد از آماده شدن صفحه بارگذاری کنید.
  3. جاوااسکریپت و CSS. قالب‌ها و افزونه‌ها معمولا کد همه‌ی امکاناتشان را در همه‌ی صفحه‌ها بارگذاری می‌کنند، حتی وقتی آن امکانات استفاده نمی‌شود. کد اضافه، هم دانلود می‌شود و هم پردازنده‌ی گوشی را مشغول می‌کند؛ همان چیزی که INP را بد می‌کند.
  4. فونت‌ها. فقط وزن‌هایی را که واقعا استفاده می‌کنید نگه دارید، از فرمت WOFF2 استفاده کنید و فونت اصلی را زودتر بارگذاری کنید. برای سایت فارسی، یک فونت با دو یا سه وزن معمولا کافی است.
  5. کش. کش یعنی نگه داشتن نسخه‌ی آماده‌ی چیزی که بارها خواسته می‌شود، تا هر بار از نو ساخته نشود. کش صفحه در سرور و کش طولانی برای فایل‌های ثابت در مرورگر، دو قدم ساده با اثر بزرگ‌اند.

راهنمای LCP در web.dev این موضوع را دقیق‌تر شکسته است: LCP را به چهار تکه تقسیم می‌کند (پاسخ سرور، تاخیر شروع بارگذاری، زمان بارگذاری و تاخیر نمایش) تا بفهمید زمان دقیقا کجا هدر می‌رود. همان راهنما برای صفحه‌ای که خوب بهینه شده، تقریبا ۴۰ درصد را سهم پاسخ سرور و ۴۰ درصد را سهم دانلود عکس اصلی می‌داند و هر کدام از دو تاخیر دیگر را زیر ۱۰ درصد. اگر در صفحه‌ی شما یکی از تاخیرها بزرگ است، همان‌جا را نگاه کنید. اگر می‌خواهید آموزش افزایش سرعت سایت را عمیق‌تر ادامه دهید، این مقاله نقطه‌ی شروع خوبی است.

یک هشدار: افزونه‌های «بهینه‌سازی همه‌کاره» گاهی بیشتر از آنچه درست می‌کنند، خراب می‌کنند. هر تغییر را جدا اعمال کنید و بعدش تست بگیرید تا بدانید کدام کار اثر داشت و کدام چیزی را شکست. فهرست کامل کارهایی که در یک بهینه‌سازی حرفه‌ای انجام می‌شود، از عکس تا دیتابیس، در صفحه‌ی بهینه‌سازی سرعت سایت آمده است.

قدم سوم: آموزش سئو تکنیکال، از پایه‌ی فنی

بیشتر دوره‌های آموزش سئو سایت از کلمه‌ی کلیدی و مقاله‌نویسی شروع می‌کنند. ولی اگر گوگل نتواند صفحه‌های شما را پیدا کند، بخواند و در فهرستش نگه دارد، بهترین مقاله هم دیده نمی‌شود. پس بخش مهمی از آموزش سئو، فهمیدن همین پایه‌ی فنی است.

گوگل در توضیح طرز کار جستجو سه مرحله را نام می‌برد: خزیدن (ربات گوگل صفحه را پیدا و دانلود می‌کند)، ایندکس شدن (محتوا تحلیل و در پایگاه داده‌ی گوگل ذخیره می‌شود) و نمایش در نتایج. همان‌جا هم آمده که همه‌ی صفحه‌ها از همه‌ی مرحله‌ها رد نمی‌شوند، و اینکه گوگل برای بیشتر خزیدن یا رتبه‌ی بالاتر پول نمی‌گیرد. اگر کسی به شما «رتبه‌ی تضمینی» فروخت، همین جمله را به یاد بیاورید.

چیزهایی که در این قدم باید بشناسید:

  • robots.txt: فایلی در ریشه‌ی سایت که به ربات‌ها می‌گوید کجا نروند. یک خط اشتباه در آن می‌تواند کل سایت را از دید گوگل پنهان کند.
  • نقشه‌ی سایت (sitemap): فهرست صفحه‌هایی که می‌خواهید گوگل ببیند. وردپرس و بیشتر افزونه‌های سئو خودشان آن را می‌سازند؛ کافی است در Search Console معرفی‌اش کنید.
  • canonical: تگی که می‌گوید نسخه‌ی اصلی هر صفحه کدام است، وقتی یک محتوا با چند نشانی باز می‌شود (مثلا با و بدون www، یا با پارامترهای فیلتر فروشگاه).
  • عنوان و توضیح هر صفحه: هر صفحه یک عنوان یکتا که موضوعش را روشن بگوید، و یک توضیح کوتاه که در نتایج جستجو زیر عنوان می‌آید.
  • HTTPS و یک نسخه‌ی واحد از سایت: همه‌ی نسخه‌های بی‌قفل و با www یا بدون آن باید به یک نشانی اصلی بروند.
  • داده‌ی ساختاریافته (Schema): کدی که به گوگل می‌گوید این صفحه محصول است، مقاله است یا پرسش و پاسخ؛ تا بتواند نتیجه را کامل‌تر نمایش دهد.

برای آموزش سئو تکنیکال از منبع اصلی، راهنمای شروع سئو گوگل بهترین جای شروع است: کوتاه، رایگان و از خود گوگل. بیشتر توصیه‌هایی که در دوره‌های پولی می‌شنوید، ساده‌ترش در همین راهنما هست. اگر سایت‌تان بزرگ است یا فروشگاهی با هزاران صفحه دارید و این فهرست برای انجام دادن طولانی است، صفحه‌ی سئو تکنیکال نشان می‌دهد یک بررسی کامل چه چیزهایی را پوشش می‌دهد.

قدم چهارم: سرور، پایه‌ای که همه‌چیز روی آن ایستاده

ممکن است عکس‌ها را بهینه کنید، کدهای اضافه را حذف کنید و باز هم ببینید صفحه دیر شروع به باز شدن می‌کند. در گزارش سرعت به عددی به نام TTFB نگاه کنید: زمانی که طول می‌کشد تا اولین بایت پاسخ از سرور برسد. اگر این عدد بالاست، مشکل پیش از رسیدن به مرورگر است: در سرور.

چند چیز که درباره‌ی سرور باید بدانید:

  • هاست اشتراکی یعنی سایت شما با سایت‌های دیگر روی یک سرور است و منابعش را با آن‌ها تقسیم می‌کند. برای شروع خوب است، ولی در ساعت شلوغ یا روز کمپین، سهم شما از سرور کم می‌شود.
  • سرور مجازی یعنی بخشی از یک سرور که فقط مال شماست، با تنظیم‌هایی که برای همان سایت انتخاب می‌شود. قدرت بیشتری می‌دهد، ولی باید کسی آن را درست راه بیندازد و نگه دارد.
  • نسخه‌ی PHP: وردپرس با PHP اجرا می‌شود و نسخه‌های تازه‌تر هم سریع‌ترند و هم امن‌تر. صفحه‌ی نسخه‌های پشتیبانی‌شده‌ی PHP نشان می‌دهد هر نسخه تا کی به‌روزرسانی امنیتی می‌گیرد؛ مثلا امروز همان صفحه پایان پشتیبانی امنیتی PHP 8.2 را ۳۱ دسامبر ۲۰۲۶ نوشته است. اگر سایت‌تان روی نسخه‌ای قدیمی‌تر است، وقت برنامه‌ریزی برای ارتقاست.
  • محل سرور: برای مشتری ایرانی، سرور در ایران معمولا پاسخ نزدیک‌تری می‌دهد؛ ولی این تصمیم به محدودیت‌ها و نیازهای سایت شما هم بستگی دارد.

لازم نیست مدیر سرور شوید. کافی است بتوانید عدد TTFB را بخوانید و بدانید وقتی بالاست، بهینه‌سازی قالب و افزونه به‌تنهایی کافی نیست. مقاله‌ی TTFB در web.dev تا ۰٫۸ ثانیه را خوب و بیشتر از ۱٫۸ ثانیه را ضعیف می‌داند. مقایسه‌ی دقیق‌تر هاست اشتراکی و سرور مجازی، با عدد و منبع، در صفحه‌ی پیکربندی سرور وردپرس آمده است.

آموزش وردپرس برای صاحب سایت: سرعت و سئو در پنج عادت

بسیاری از سایت‌ها و فروشگاه‌های فارسی روی وردپرس ساخته شده‌اند، پس آموزش وردپرس جزء جدانشدنی این مسیر است. این بخش آموزش ساختن سایت با وردپرس نیست؛ آموزش نگه داشتن سایتی است که دارید، سریع و سالم. لازم نیست برنامه‌نویسی وردپرس یاد بگیرید؛ چند عادت درست، بیشتر از هر افزونه‌ای سایت را سریع نگه می‌دارد. راهنمای رسمی بهینه‌سازی وردپرس می‌گوید قالب اثر بزرگی بر کارایی دارد، تعداد و کیفیت افزونه‌ها هم، و غیرفعال کردن و پاک کردن افزونه‌های غیرضروری را یک قدم مهم می‌داند؛ کنار آن، کش و به‌روز نگه داشتن نرم‌افزارهای سرور را هم پیش می‌کشد.

  1. افزونه‌ها را هر چند ماه یک بار مرور کنید. هر افزونه‌ای که غیرفعال است یا دیگر لازم نیست را پاک کنید. این ساده‌ترین قدم در آموزش افزایش سرعت سایت وردپرسی است و هزینه‌ای هم ندارد.
  2. قالب را با چشم باز انتخاب کنید. قالبی که ده‌ها نمونه‌ی آماده و صفحه‌ساز سنگین دارد، کد همه‌ی آن‌ها را با خودش می‌آورد. قالب سبک، از همان روز اول سایت را سبک نگه می‌دارد.
  3. یک افزونه‌ی کش درست، نه سه تا. چند افزونه‌ی کش با هم، یکدیگر را خنثی می‌کنند یا سایت را خراب می‌کنند. در فروشگاه ووکامرس، سبد خرید و صفحه‌ی پرداخت نباید کش شوند.
  4. به‌روزرسانی را عقب نیندازید. هسته‌ی وردپرس، افزونه‌ها، قالب و PHP را به‌روز نگه دارید؛ ولی پیش از به‌روزرسانی بزرگ، پشتیبان بگیرید.
  5. عکس را پیش از بارگذاری کوچک کنید. عکسی که مستقیم از دوربین گوشی در کتابخانه‌ی رسانه می‌رود، بعدا با هیچ افزونه‌ای کاملا جبران نمی‌شود.

برای سئو در وردپرس هم یک نکته کافی است: یک افزونه‌ی سئو، با تنظیم درست، کار ساختن نقشه‌ی سایت و نوشتن عنوان و توضیح را راحت می‌کند. ولی پیش از هر چیز، در تنظیمات «خواندن» وردپرس مطمئن شوید گزینه‌ای که از موتورهای جستجو می‌خواهد سایت را ایندکس نکنند، روشن نمانده باشد؛ این گزینه گاهی از زمان ساخت سایت جا می‌ماند.

قدم پنجم: محتوا، چیزی که در نهایت رتبه می‌گیرد

حالا که سایت سریع است و گوگل می‌تواند آن را بخواند، نوبت چیزی است که در نهایت رتبه می‌گیرد: محتوا. گوگل در راهنمای محتوای مفید از صاحبان سایت می‌خواهد محتوایی بسازند که اول برای کمک به آدم‌ها نوشته شده، نه برای موتور جستجو؛ محتوایی که خواننده بعد از خواندنش احساس کند جوابش را گرفته است.

برای صاحب کسب‌وکار، این یعنی:

  • سوال واقعی مشتری را جواب بدهید. هر سوالی که مشتری‌ها در تلفن و پیام‌رسان می‌پرسند، یک موضوع نوشته است.
  • صفحه‌ی محصول را جدی بگیرید. توضیح اختصاصی، نه متن کپی‌شده از سایت تولیدکننده که در صد سایت دیگر هم هست.
  • تجربه‌ی خودتان را بنویسید. چیزی که فقط شما می‌دانید، چون هر روز با آن کار می‌کنید، همان چیزی است که در هیچ سایت دیگری پیدا نمی‌شود.
  • عدد را با منبع بیاورید. خواننده و گوگل هر دو به ادعای قابل سنجش بیشتر اعتماد می‌کنند.
  • صفحه‌ها را به هم وصل کنید. پیوند داخلی به خواننده راه ادامه را نشان می‌دهد و به ربات گوگل کمک می‌کند صفحه‌های مهم را پیدا کند.

این قدم آخر آمده، نه چون کم‌اهمیت است، بلکه چون بیشترین اثرش را روی سایتی می‌گذارد که سه قدم قبلی را پشت سر گذاشته است. نوشته‌ی خوب روی سایتی که در گوگل ایندکس نمی‌شود یا هفت ثانیه طول می‌کشد تا باز شود، کمتر از آنچه باید دیده می‌شود.

آموزش سئو سایت فروشگاهی: سه چیزی که فقط فروشگاه دارد

فروشگاه اینترنتی همه‌ی قدم‌های بالا را لازم دارد، به‌اضافه‌ی سه موضوع که در سایت معمولی کمتر پیش می‌آید.

فیلترها و نشانی‌های بی‌پایان. فیلتر رنگ، اندازه، قیمت و برند برای خریدار عالی است، ولی هر ترکیبش یک نشانی تازه می‌سازد. گوگل در راهنمای فیلترهای فروشگاه می‌گوید این نشانی‌ها می‌توانند فضای بی‌پایانی از صفحه بسازند: ربات گوگل وقتش را صرف خزیدن صفحه‌های بی‌فایده می‌کند و برای صفحه‌های تازه و مفید وقت کمتری می‌ماند. پس بدانید کدام نشانی‌های فیلتر باید دیده شوند و کدام نه، و canonical هر کدام را درست بگذارید.

داده‌ی ساختاریافته‌ی محصول. کدی که قیمت، موجودی و امتیاز محصول را به زبان ماشین می‌گوید. گوگل در راهنمای داده‌ی ساختاریافته‌ی محصول دو شکل نمایش را توضیح می‌دهد و می‌گوید هر چه ویژگی‌های بیشتری درست بدهید، صفحه برای نمایش کامل‌تر در نتایج شانس بیشتری دارد. بیشتر قالب‌ها و افزونه‌های فروشگاهی بخشی از آن را می‌سازند؛ کافی است وارسی کنید کامل و درست باشد.

صفحه‌ی محصول یکتا. صد محصول با یک توضیح کپی‌شده، صد صفحه‌ی شبیه به هم است. برای محصول‌های پرفروش، توضیح اختصاصی با سوال‌هایی که خریدارها واقعا می‌پرسند بنویسید. مجموعه‌ی راهنماهای فروشگاه اینترنتی در گوگل برای ادامه‌ی آموزش سئو سایت فروشگاهی منبع رسمی و رایگان است.

آموزش سئو با هوش مصنوعی: کجا کمک می‌کند، کجا نه

ابزارهای هوش مصنوعی امروز بخشی از کار هر کسی است که سایت دارد، و جستجوی «آموزش سئو با هوش مصنوعی» هم همین را نشان می‌دهد. گوگل در راهنمای محتوای ساخته‌شده با هوش مصنوعی می‌گوید این ابزارها برای تحقیق درباره‌ی یک موضوع و ساختار دادن به محتوای اصلی می‌توانند مفید باشند؛ ولی ساختن صفحه‌های زیاد بدون ارزش افزوده برای کاربر، ممکن است خلاف سیاست اسپم گوگل درباره‌ی تولید انبوه محتوا باشد.

پس از هوش مصنوعی برای کارهای کمکی استفاده کنید: پیدا کردن سوال‌هایی که مشتری‌ها می‌پرسند، پیشنهاد ساختار یک نوشته، بازخوانی متن یا نوشتن پیش‌نویس توضیح یک عکس. ولی تجربه، عدد و حرف آخر باید مال خودتان باشد. صد مقاله‌ی ماشینی که هیچ چیز تازه‌ای نمی‌گویند، همان چیزی است که گوگل نمی‌خواهد.

یک روی دیگر هم هست: ChatGPT و ایجنت‌های دیگر خودشان هم سایت‌ها را می‌خوانند. اینکه سایت شما برای آن‌ها قابل خواندن است یا نه، موضوع جداگانه‌ای است که در صفحه‌ی بهینه‌سازی سایت برای هوش مصنوعی توضیحش داده‌ایم، و تست رایگان ما هم بخشی برای آن دارد.

چند باور غلط که در آموزش سئو زیاد شنیده می‌شود

راهنمای شروع سئو گوگل بخشی دارد برای چیزهایی که لازم نیست نگرانشان باشید. چند تا از آن‌ها، که در کلاس‌ها و ویدیوهای فارسی هم زیاد شنیده می‌شوند:

  • تگ meta keywords: طبق همان راهنما، جستجوی گوگل از آن استفاده نمی‌کند. وقت گذاشتن رویش بی‌فایده است.
  • تکرار کلمه‌ی کلیدی: تکرار زیاد یک کلمه، حتی با شکل‌های مختلف، خواننده را خسته می‌کند و همان راهنما می‌گوید خلاف سیاست اسپم گوگل است.
  • جریمه‌ی محتوای تکراری: اگر یک محتوا با چند نشانی باز می‌شود، راهنمای گوگل می‌گوید نگران نباشید؛ ناکارآمد است ولی باعث جریمه‌ی دستی نمی‌شود. کپی کردن محتوای دیگران اما موضوع دیگری است.
  • E-E-A-T به عنوان عامل رتبه: همان راهنما صریح می‌گوید E-E-A-T عامل رتبه‌بندی نیست. مفهومی است برای فهمیدن محتوای قابل اعتماد، نه عددی که جایی ثبت شود.

دانستن همین چند جمله، شما را از خرید خدمت‌هایی که روی این باورها ساخته شده‌اند حفظ می‌کند.

چند اشتباه رایج در آموزش سئو و سرعت

در این مسیر، چند اشتباه را بارها در سایت‌های مختلف می‌بینیم. دانستنشان از پیش، وقت و پول زیادی را نجات می‌دهد:

  • تست گرفتن فقط روی کامپیوتر. بخش بزرگی از بازدیدکننده‌ها معمولا با گوشی می‌آیند (آمار سایت خودتان دقیقش را می‌گوید) و گوشی پردازنده‌ی کندتری از کامپیوتر دارد. گوگل هم طبق راهنمای ایندکس موبایل نسخه‌ی موبایل سایت را برای ایندکس و رتبه‌بندی به کار می‌برد. عدد موبایل را ملاک بگیرید.
  • دنبال کردن امتیاز به‌جای تجربه. امتیاز وسیله است. اگر صفحه برای مشتری زود باز می‌شود و درست کار می‌کند، چند امتیاز کمتر نگرانی ندارد.
  • نصب افزونه برای هر مشکل. هر افزونه‌ی تازه کد تازه‌ای به سایت اضافه می‌کند. گاهی راه درست حذف یک افزونه است، نه اضافه کردن یکی دیگر.
  • تغییر هم‌زمان ده چیز. اگر همه را با هم عوض کنید و سایت خراب شود، نمی‌دانید کدام تغییر مقصر بود.
  • کپی کردن محتوا. متنی که در ده سایت دیگر هم هست، دلیلی برای دیده شدن صفحه‌ی شما نمی‌دهد.

آموزش سئو رایگان: منبع‌هایی که از خود سازنده‌ها می‌آیند

برای آموزش سئو رایگان لازم نیست دنبال فایل و دوره‌ی دست‌چندم بگردید. بهترین منبع‌ها را همان کسانی نوشته‌اند که ابزارها و قاعده‌ها را ساخته‌اند، و همه‌ی پیوندهای این نوشته به آن‌هاست:

  • مستندات جستجوی گوگل (Google Search Central): راهنمای شروع سئو، طرز کار جستجو، محتوای مفید و راهنماهای فروشگاه.
  • web.dev: توضیح هر سنجه‌ی سرعت، از LCP و INP تا TTFB، با آستانه‌ها و راه بهتر کردنشان.
  • مستندات Lighthouse در developer.chrome.com: اینکه امتیاز سرعت چطور حساب می‌شود و هر بررسی چه می‌سنجد.
  • راهنمای مدیریت پیشرفته‌ی وردپرس در developer.wordpress.org: برای کسی که سایتش وردپرسی است.

بیشترشان انگلیسی‌اند، ولی مترجم مرورگر برای فهمیدن کلیات کافی است. وقتی جایی گیر کردید، دوره‌ی فارسی خوب می‌تواند کمک کند؛ فقط ببینید آن دوره هم حرفش را به همین منبع‌ها برمی‌گرداند یا نه.

یک برنامه‌ی چهارهفته‌ای برای آموزش سئو و سرعت سایت

اگر می‌خواهید آموزش سئو و سرعت سایت را عملی شروع کنید، این برنامه را بدون عجله و هفته‌ای چند ساعت پیش ببرید:

  1. هفته‌ی اول، اندازه گرفتن: سایت را تست کنید و عددها را یادداشت کنید. Search Console را راه بیندازید و نقشه‌ی سایت را معرفی کنید. فهرست افزونه‌ها و اسکریپت‌های شخص ثالث را بنویسید.
  2. هفته‌ی دوم، سرعت: عکس‌های صفحه‌های اصلی را کوچک و تبدیل کنید. افزونه‌ها و اسکریپت‌های بی‌استفاده را حذف کنید. یک کش درست راه بیندازید. دوباره تست بگیرید و با عددهای هفته‌ی اول مقایسه کنید.
  3. هفته‌ی سوم، پایه‌ی سئو: robots.txt را بخوانید، عنوان و توضیح صفحه‌های اصلی را بازنویسی کنید، مطمئن شوید همه‌ی نسخه‌های سایت به یک نشانی اصلی می‌روند، و گزارش «صفحه‌ها» را در Search Console مرور کنید.
  4. هفته‌ی چهارم، سرور و محتوا: عدد TTFB را ببینید و نسخه‌ی PHP را بررسی کنید. پنج سوال پرتکرار مشتری‌ها را بنویسید و برای اولین‌شان یک نوشته‌ی کامل آماده کنید.

بعد از این چهار هفته، شاید همه‌ی مشکلات حل نشده باشد، ولی دقیقا می‌دانید کجا ایستاده‌اید و قدم بعدی چیست. این خودش ارزشمندترین نتیجه‌ی آموزش است.

کجا خودتان، کجا کمک بگیرید

خیلی از کارهای این مسیر را خودتان می‌توانید انجام دهید: تست گرفتن، کوچک کردن عکس، حذف افزونه‌ی اضافه، نوشتن محتوا. بعضی کارها هم دانش و زمان بیشتری می‌خواهد و اشتباه در آن‌ها گران تمام می‌شود: دست بردن در کد قالب، تنظیم کش برای فروشگاه، اصلاح robots.txt و canonical در سایتی با هزاران صفحه، یا جابه‌جا کردن سایت به سرور تازه.

اگر به این نقطه رسیدید، تیم سفید چهار خدمت با قیمت و زمان ثابت دارد: بهینه‌سازی سرعت با هزینه‌ی ۱۵ میلیون تومان در ۷ روز، سئو تکنیکال با هزینه‌ی ۱۵ میلیون تومان در ۷ روز، پیکربندی سرور وردپرس با هزینه‌ی ۱۵ میلیون تومان در ۳ روز، و آماده‌سازی سایت برای ایجنت‌های هوش مصنوعی با هزینه‌ی ۱۰ میلیون تومان در ۷ روز. همه یک بار پرداخت می‌شوند، ۷ روز پشتیبانی رایگان دارند و همه‌چیز به نام خود شما تحویل می‌شود. اگر پروژه‌تان چیزی بیشتر از این‌هاست، از صفحه‌ی تماس برایمان بنویسید. ولی پیشنهاد اول ما همان قدم اول همین راهنماست: سایت‌تان را رایگان تست کنید و ببینید از کجا شروع کنید.

پرسش‌های رایج

آموزش سئو چقدر طول می‌کشد؟

برای فهمیدن اصول و انجام کارهای پایه، چند هفته کار منظم کافی است؛ برنامه‌ی چهارهفته‌ای بالا برای همین است. دیدن نتیجه در گوگل جداست: راهنمای شروع سئو گوگل می‌گوید بعضی تغییرها در چند ساعت اثر می‌کنند و بعضی چند ماه طول می‌کشند، و پیشنهاد می‌کند دست‌کم چند هفته صبر کنید تا اثر کارتان را بسنجید. سئو هم کاری تمام‌شدنی نیست؛ هر صفحه و هر تغییر تازه، دوباره به همین اصول نیاز دارد.

برای آموزش افزایش سرعت سایت باید دوره بخرم؟

برای کارهای پایه، نه. کوچک کردن عکس، حذف افزونه‌ی اضافه، کش درست و خواندن گزارش Lighthouse را با همین راهنما و منبع‌های رسمی می‌شود یاد گرفت. دوره وقتی به کار می‌آید که بخواهید خودتان در کد قالب و سرور دست ببرید؛ در آن صورت هم ببینید دوره با عدد قبل و بعد آموزش می‌دهد یا فقط با نصب افزونه.

امتیاز ۱۰۰ در Lighthouse لازم است؟

نه. مستندات امتیازدهی Lighthouse می‌گوید امتیاز کامل ۱۰۰ بسیار سخت است و انتظارش نمی‌رود؛ رساندن امتیاز از ۹۹ به ۱۰۰ تقریبا همان‌قدر بهبود می‌خواهد که رساندنش از ۹۰ به ۹۴. هدف اصلی خوب بودن سه عدد Core Web Vitals برای بازدیدکننده‌های واقعی است.

چرا امتیاز سایتم در هر تست کمی فرق می‌کند؟

چون هر تست یک بارگذاری در یک لحظه است. همان مستندات Lighthouse دلیل‌هایی مثل عوض شدن تبلیغ‌ها، تغییر مسیر اینترنت و تفاوت دستگاه را نام می‌برد. چند بار تست بگیرید و به روند نگاه کنید، نه به یک عدد.

برای سئو باید افزونه‌ی سئو نصب کنم؟

افزونه‌های سئو کارهایی مثل ساختن نقشه‌ی سایت و نوشتن عنوان و توضیح را راحت می‌کنند. ولی افزونه به‌تنهایی سئو نمی‌کند؛ تنظیم درست و محتوای خوب کار اصلی است.

از کجا بفهمم کسی که به من سئو می‌فروشد کارش را بلد است؟

از او بخواهید قبل و بعد را با عدد نشان دهد و هر تغییر را با دلیلش بنویسد. کسی که رتبه‌ی تضمینی قول می‌دهد، چیزی را قول داده که حتی خود گوگل قولش را نمی‌دهد.