هاست وردپرس و ووکامرس نخرید
«هاست وردپرس» و «هاست ووکامرس» اسم تازهی همان هاست اشتراکی است. چرا وردپرس و ووکامرس منابع اختصاصی میخواهند، و چه چیزی واقعا سایت را سریع میکند.
نوشتههایی دربارهی سرعت سایت، سئو تکنیکال، سرور و وردپرس، برای کسانی که سایتشان برایشان مهم است.
«هاست وردپرس» و «هاست ووکامرس» اسم تازهی همان هاست اشتراکی است. چرا وردپرس و ووکامرس منابع اختصاصی میخواهند، و چه چیزی واقعا سایت را سریع میکند.
هر دو را در هفت چیزی که برای صاحب سایت مهم است کنار هم گذاشتهایم: سرعت، امنیت، هزینه، نگهداری، امکانات، سئو و مالکیت؛ و اینکه کی ماندن درست است و کی رفتن.
بیشتر
آموزش سئو و افزایش سرعت سایت برای صاحب کسبوکار، یاد گرفتن همهی جزئیات برنامهنویسی نیست؛ یاد گرفتن ترتیب درست کارهاست. این راهنما مسیر را به زبان ساده در پنج قدم میچیند: اول اندازه گرفتن، بعد سرعت، بعد پایهی فنی سئو، بعد سرور و در آخر محتوا. برای هر قدم میگوییم چه چیزی را خودتان میتوانید یاد بگیرید و انجام دهید، از کجا با منبع معتبر و رایگان ادامه دهید، و کجا بهتر است کار را به متخصص بسپارید.
خیلیها سرعت و سئو را دو موضوع جدا میبینند: سرعت کار برنامهنویس است و سئو کار کسی که مقاله مینویسد. ولی از چشم گوگل و از چشم مشتری، این دو به هم گره خوردهاند.
گوگل در راهنمای تجربهی صفحه صریح میگوید که Core Web Vitals (سه عدد اصلی سرعت و پایداری صفحه که جلوتر توضیح میدهیم) در سیستمهای رتبهبندیاش به کار میرود. همانجا هم میگوید که جستجوی گوگل همیشه مرتبطترین محتوا را نشان میدهد، حتی اگر تجربهی صفحه ضعیف باشد، و نتیجهی خوب در این عددها بهتنهایی رتبهی اول را تضمین نمیکند. یعنی سرعت جای محتوای خوب را نمیگیرد، ولی وقتی چند صفحهی هماندازه با هم رقابت میکنند، میتواند فرق را بسازد.
از طرف دیگر، مشتریای که از گوگل به سایت شما آمده و صفحه برایش دیر باز میشود، پیش از دیدن محتوا برمیگردد. پس سئو بدون سرعت، بازدیدکنندهای میآورد که نمیماند؛ و سرعت بدون سئو، سایت سریعی میسازد که کسی پیدایش نمیکند. به همین دلیل، آموزش سئو و آموزش سرعت سایت را بهتر است یک مسیر ببینید، نه دو کلاس جدا.
این نوشته برای صاحب سایت یا فروشگاه اینترنتی است که برنامهنویس نیست، ولی میخواهد بفهمد در سایتش چه میگذرد. شاید سایت را یک طراح برایتان ساخته و رفته است، شاید وردپرس را خودتان نصب کردهاید، شاید هم فقط میخواهید وقتی با یک تیم فنی حرف میزنید، حرفشان را بفهمید و فریب قولهای بزرگ را نخورید.
پیشنیاز یادگیری سئو کمتر از آن است که فکر میکنید. لازم نیست برنامهنویسی بلد باشید. همینها کافی است: دسترسی به پنل مدیریت سایت، یک حساب گوگل برای راه انداختن Search Console، حوصلهی یادداشت کردن عددها، و آمادگی برای اینکه هر بار فقط یک چیز را تغییر دهید. اگر بتوانید یک عکس را کوچک کنید، یک افزونه را غیرفعال کنید و عنوان یک صفحه را عوض کنید، بیشتر قدمهای این راهنما را خودتان میتوانید بردارید.
لازم نیست همهی قدمها را خودتان اجرا کنید. هدف این است که بدانید هر کار چیست، چرا مهم است و چطور نتیجهاش را بسنجید. همین دانستن، شما را از بیشتر اشتباههای پرهزینه دور نگه میدارد: خرید افزونهای که لازم نبود، عوض کردن قالبی که مشکل نداشت، یا پرداخت برای «سئو» بدون هیچ گزارش قابل سنجشی.
خیلیها دنبال «آموزش سئو صفر تا صد» میگردند، به این امید که یک دوره همهچیز را یکجا یاد بدهد. این نوشته چنین ادعایی ندارد و صادقانه بگوییم، هیچ نوشتهای نمیتواند داشته باشد: سئو به نوع سایت، رقیبها و تغییرهای مدام گوگل بستگی دارد. چیزی که میشود یاد داد، ترتیب درست یادگیری است. اگر بپرسید «آموزش سئو چیست و از کجا شروع شود»، جواب ما این مراحل است:
پنج قدم بعدی همین مراحلاند؛ طرز کار گوگل را در قدم سوم توضیح دادهایم، چون آنجا به کار میآید.
اولین درس در آموزش سئو و سرعت این است که هیچ کاری را پیش از اندازه گرفتن شروع نکنید. «سایتم کند است» یک حس است؛ «صفحهی اصلی روی موبایل در چهار ثانیه کامل دیده میشود» یک عدد است که میشود بهترش کرد و بعد دوباره سنجید.
گوگل سه عدد را به عنوان Core Web Vitals انتخاب کرده است. بر اساس توضیح web.dev، مرز «خوب» برای هر کدام این است:
همان منبع میگوید این مرزها روی صدک ۷۵ بازدیدها سنجیده میشوند؛ یعنی کافی نیست سایت برای شما سریع باشد، باید برای سهچهارم بازدیدکنندهها، با گوشیها و اینترنتهای مختلف، سریع باشد. این کار ساده هم نیست: بر اساس فصل کارایی Web Almanac سال ۲۰۲۴، فقط ۴۳ درصد سایتها روی موبایل هر سه عدد را خوب داشتهاند.
دو نوع اندازهگیری هست و فرقشان را باید بدانید. دادهی آزمایشگاهی یعنی یک ابزار، صفحه را یک بار با یک گوشی شبیهسازیشده و یک اینترنت ثابت باز میکند؛ مثل Lighthouse، که موتور PageSpeed Insights گوگل است. دادهی میدانی یعنی تجربهی بازدیدکنندههای واقعی که مرورگر Chrome جمع میکند. راهنمای PageSpeed Insights توضیح میدهد که دادهی میدانی، تجربهی ۲۸ روز گذشته است و دادهی آزمایشگاهی یک بارگذاری شبیهسازیشده، و به همین دلیل این دو ممکن است با هم فرق کنند.
همان راهنما یک نکتهی مهم دیگر هم دارد: تست آزمایشگاهی PageSpeed در یکی از مراکز دادهی گوگل در آمریکای شمالی، اروپا یا آسیا اجرا میشود. برای سایتی که مشتریهایش در ایراناند و سرورش هم در ایران است، این یعنی عدد تست با تجربهی مشتری واقعی فاصله دارد. به همین دلیل تست سرعت تیم سفید همان Lighthouse را، با همان تنظیمهای PageSpeed، از سروری در ایران اجرا میکند؛ رایگان، بدون ثبتنام و با گزارش کامل فارسی. کنار سرعت، گواهی SSL، پروتکل، هاست و چند بررسی پایهی سئو هم در همان گزارش هست، و زیر هر گزارش یک راهنما برای خواندن همهی عددهای آن آمده است.
قبل از هر تغییر، عددهای امروز را یادداشت کنید: امتیاز موبایل و دسکتاپ، LCP و حجم صفحه. بعد از هر تغییر بزرگ دوباره تست بگیرید. اگر میخواهید بدانید رقیبها کجا ایستادهاند، سایت آنها را هم با همین ابزار تست کنید.
برای دادهی میدانی و وضعیت سایت در گوگل هم Google Search Console را راه بیندازید. ابزاری رایگان از خود گوگل است که نشان میدهد کدام صفحهها ایندکس شدهاند، با چه جستجوهایی دیده میشوید و Core Web Vitals بازدیدکنندههای واقعی چطور است.
بعد از اندازه گرفتن، نوبت سرعت است. مهمترین نکته در آموزش افزایش سرعت سایت، ترتیب است: از چیزی شروع کنید که بیشترین وزن را دارد، نه از چیزی که راحتتر است. گزارش Lighthouse فهرست «فرصتها» را نشان میدهد و کنار هر کدام میگوید چقدر زمان یا حجم صرفهجویی میشود؛ از بالای همین فهرست شروع کنید.
در بیشتر سایتها، وزنههای اصلی اینها هستند:
راهنمای LCP در web.dev این موضوع را دقیقتر شکسته است: LCP را به چهار تکه تقسیم میکند (پاسخ سرور، تاخیر شروع بارگذاری، زمان بارگذاری و تاخیر نمایش) تا بفهمید زمان دقیقا کجا هدر میرود. همان راهنما برای صفحهای که خوب بهینه شده، تقریبا ۴۰ درصد را سهم پاسخ سرور و ۴۰ درصد را سهم دانلود عکس اصلی میداند و هر کدام از دو تاخیر دیگر را زیر ۱۰ درصد. اگر در صفحهی شما یکی از تاخیرها بزرگ است، همانجا را نگاه کنید. اگر میخواهید آموزش افزایش سرعت سایت را عمیقتر ادامه دهید، این مقاله نقطهی شروع خوبی است.
یک هشدار: افزونههای «بهینهسازی همهکاره» گاهی بیشتر از آنچه درست میکنند، خراب میکنند. هر تغییر را جدا اعمال کنید و بعدش تست بگیرید تا بدانید کدام کار اثر داشت و کدام چیزی را شکست. فهرست کامل کارهایی که در یک بهینهسازی حرفهای انجام میشود، از عکس تا دیتابیس، در صفحهی بهینهسازی سرعت سایت آمده است.
بیشتر دورههای آموزش سئو سایت از کلمهی کلیدی و مقالهنویسی شروع میکنند. ولی اگر گوگل نتواند صفحههای شما را پیدا کند، بخواند و در فهرستش نگه دارد، بهترین مقاله هم دیده نمیشود. پس بخش مهمی از آموزش سئو، فهمیدن همین پایهی فنی است.
گوگل در توضیح طرز کار جستجو سه مرحله را نام میبرد: خزیدن (ربات گوگل صفحه را پیدا و دانلود میکند)، ایندکس شدن (محتوا تحلیل و در پایگاه دادهی گوگل ذخیره میشود) و نمایش در نتایج. همانجا هم آمده که همهی صفحهها از همهی مرحلهها رد نمیشوند، و اینکه گوگل برای بیشتر خزیدن یا رتبهی بالاتر پول نمیگیرد. اگر کسی به شما «رتبهی تضمینی» فروخت، همین جمله را به یاد بیاورید.
چیزهایی که در این قدم باید بشناسید:
برای آموزش سئو تکنیکال از منبع اصلی، راهنمای شروع سئو گوگل بهترین جای شروع است: کوتاه، رایگان و از خود گوگل. بیشتر توصیههایی که در دورههای پولی میشنوید، سادهترش در همین راهنما هست. اگر سایتتان بزرگ است یا فروشگاهی با هزاران صفحه دارید و این فهرست برای انجام دادن طولانی است، صفحهی سئو تکنیکال نشان میدهد یک بررسی کامل چه چیزهایی را پوشش میدهد.
ممکن است عکسها را بهینه کنید، کدهای اضافه را حذف کنید و باز هم ببینید صفحه دیر شروع به باز شدن میکند. در گزارش سرعت به عددی به نام TTFB نگاه کنید: زمانی که طول میکشد تا اولین بایت پاسخ از سرور برسد. اگر این عدد بالاست، مشکل پیش از رسیدن به مرورگر است: در سرور.
چند چیز که دربارهی سرور باید بدانید:
لازم نیست مدیر سرور شوید. کافی است بتوانید عدد TTFB را بخوانید و بدانید وقتی بالاست، بهینهسازی قالب و افزونه بهتنهایی کافی نیست. مقالهی TTFB در web.dev تا ۰٫۸ ثانیه را خوب و بیشتر از ۱٫۸ ثانیه را ضعیف میداند. مقایسهی دقیقتر هاست اشتراکی و سرور مجازی، با عدد و منبع، در صفحهی پیکربندی سرور وردپرس آمده است.
بسیاری از سایتها و فروشگاههای فارسی روی وردپرس ساخته شدهاند، پس آموزش وردپرس جزء جدانشدنی این مسیر است. این بخش آموزش ساختن سایت با وردپرس نیست؛ آموزش نگه داشتن سایتی است که دارید، سریع و سالم. لازم نیست برنامهنویسی وردپرس یاد بگیرید؛ چند عادت درست، بیشتر از هر افزونهای سایت را سریع نگه میدارد. راهنمای رسمی بهینهسازی وردپرس میگوید قالب اثر بزرگی بر کارایی دارد، تعداد و کیفیت افزونهها هم، و غیرفعال کردن و پاک کردن افزونههای غیرضروری را یک قدم مهم میداند؛ کنار آن، کش و بهروز نگه داشتن نرمافزارهای سرور را هم پیش میکشد.
برای سئو در وردپرس هم یک نکته کافی است: یک افزونهی سئو، با تنظیم درست، کار ساختن نقشهی سایت و نوشتن عنوان و توضیح را راحت میکند. ولی پیش از هر چیز، در تنظیمات «خواندن» وردپرس مطمئن شوید گزینهای که از موتورهای جستجو میخواهد سایت را ایندکس نکنند، روشن نمانده باشد؛ این گزینه گاهی از زمان ساخت سایت جا میماند.
حالا که سایت سریع است و گوگل میتواند آن را بخواند، نوبت چیزی است که در نهایت رتبه میگیرد: محتوا. گوگل در راهنمای محتوای مفید از صاحبان سایت میخواهد محتوایی بسازند که اول برای کمک به آدمها نوشته شده، نه برای موتور جستجو؛ محتوایی که خواننده بعد از خواندنش احساس کند جوابش را گرفته است.
برای صاحب کسبوکار، این یعنی:
این قدم آخر آمده، نه چون کماهمیت است، بلکه چون بیشترین اثرش را روی سایتی میگذارد که سه قدم قبلی را پشت سر گذاشته است. نوشتهی خوب روی سایتی که در گوگل ایندکس نمیشود یا هفت ثانیه طول میکشد تا باز شود، کمتر از آنچه باید دیده میشود.
فروشگاه اینترنتی همهی قدمهای بالا را لازم دارد، بهاضافهی سه موضوع که در سایت معمولی کمتر پیش میآید.
فیلترها و نشانیهای بیپایان. فیلتر رنگ، اندازه، قیمت و برند برای خریدار عالی است، ولی هر ترکیبش یک نشانی تازه میسازد. گوگل در راهنمای فیلترهای فروشگاه میگوید این نشانیها میتوانند فضای بیپایانی از صفحه بسازند: ربات گوگل وقتش را صرف خزیدن صفحههای بیفایده میکند و برای صفحههای تازه و مفید وقت کمتری میماند. پس بدانید کدام نشانیهای فیلتر باید دیده شوند و کدام نه، و canonical هر کدام را درست بگذارید.
دادهی ساختاریافتهی محصول. کدی که قیمت، موجودی و امتیاز محصول را به زبان ماشین میگوید. گوگل در راهنمای دادهی ساختاریافتهی محصول دو شکل نمایش را توضیح میدهد و میگوید هر چه ویژگیهای بیشتری درست بدهید، صفحه برای نمایش کاملتر در نتایج شانس بیشتری دارد. بیشتر قالبها و افزونههای فروشگاهی بخشی از آن را میسازند؛ کافی است وارسی کنید کامل و درست باشد.
صفحهی محصول یکتا. صد محصول با یک توضیح کپیشده، صد صفحهی شبیه به هم است. برای محصولهای پرفروش، توضیح اختصاصی با سوالهایی که خریدارها واقعا میپرسند بنویسید. مجموعهی راهنماهای فروشگاه اینترنتی در گوگل برای ادامهی آموزش سئو سایت فروشگاهی منبع رسمی و رایگان است.
ابزارهای هوش مصنوعی امروز بخشی از کار هر کسی است که سایت دارد، و جستجوی «آموزش سئو با هوش مصنوعی» هم همین را نشان میدهد. گوگل در راهنمای محتوای ساختهشده با هوش مصنوعی میگوید این ابزارها برای تحقیق دربارهی یک موضوع و ساختار دادن به محتوای اصلی میتوانند مفید باشند؛ ولی ساختن صفحههای زیاد بدون ارزش افزوده برای کاربر، ممکن است خلاف سیاست اسپم گوگل دربارهی تولید انبوه محتوا باشد.
پس از هوش مصنوعی برای کارهای کمکی استفاده کنید: پیدا کردن سوالهایی که مشتریها میپرسند، پیشنهاد ساختار یک نوشته، بازخوانی متن یا نوشتن پیشنویس توضیح یک عکس. ولی تجربه، عدد و حرف آخر باید مال خودتان باشد. صد مقالهی ماشینی که هیچ چیز تازهای نمیگویند، همان چیزی است که گوگل نمیخواهد.
یک روی دیگر هم هست: ChatGPT و ایجنتهای دیگر خودشان هم سایتها را میخوانند. اینکه سایت شما برای آنها قابل خواندن است یا نه، موضوع جداگانهای است که در صفحهی بهینهسازی سایت برای هوش مصنوعی توضیحش دادهایم، و تست رایگان ما هم بخشی برای آن دارد.
راهنمای شروع سئو گوگل بخشی دارد برای چیزهایی که لازم نیست نگرانشان باشید. چند تا از آنها، که در کلاسها و ویدیوهای فارسی هم زیاد شنیده میشوند:
دانستن همین چند جمله، شما را از خرید خدمتهایی که روی این باورها ساخته شدهاند حفظ میکند.
در این مسیر، چند اشتباه را بارها در سایتهای مختلف میبینیم. دانستنشان از پیش، وقت و پول زیادی را نجات میدهد:
برای آموزش سئو رایگان لازم نیست دنبال فایل و دورهی دستچندم بگردید. بهترین منبعها را همان کسانی نوشتهاند که ابزارها و قاعدهها را ساختهاند، و همهی پیوندهای این نوشته به آنهاست:
بیشترشان انگلیسیاند، ولی مترجم مرورگر برای فهمیدن کلیات کافی است. وقتی جایی گیر کردید، دورهی فارسی خوب میتواند کمک کند؛ فقط ببینید آن دوره هم حرفش را به همین منبعها برمیگرداند یا نه.
اگر میخواهید آموزش سئو و سرعت سایت را عملی شروع کنید، این برنامه را بدون عجله و هفتهای چند ساعت پیش ببرید:
بعد از این چهار هفته، شاید همهی مشکلات حل نشده باشد، ولی دقیقا میدانید کجا ایستادهاید و قدم بعدی چیست. این خودش ارزشمندترین نتیجهی آموزش است.
خیلی از کارهای این مسیر را خودتان میتوانید انجام دهید: تست گرفتن، کوچک کردن عکس، حذف افزونهی اضافه، نوشتن محتوا. بعضی کارها هم دانش و زمان بیشتری میخواهد و اشتباه در آنها گران تمام میشود: دست بردن در کد قالب، تنظیم کش برای فروشگاه، اصلاح robots.txt و canonical در سایتی با هزاران صفحه، یا جابهجا کردن سایت به سرور تازه.
اگر به این نقطه رسیدید، تیم سفید چهار خدمت با قیمت و زمان ثابت دارد: بهینهسازی سرعت با هزینهی ۱۵ میلیون تومان در ۷ روز، سئو تکنیکال با هزینهی ۱۵ میلیون تومان در ۷ روز، پیکربندی سرور وردپرس با هزینهی ۱۵ میلیون تومان در ۳ روز، و آمادهسازی سایت برای ایجنتهای هوش مصنوعی با هزینهی ۱۰ میلیون تومان در ۷ روز. همه یک بار پرداخت میشوند، ۷ روز پشتیبانی رایگان دارند و همهچیز به نام خود شما تحویل میشود. اگر پروژهتان چیزی بیشتر از اینهاست، از صفحهی تماس برایمان بنویسید. ولی پیشنهاد اول ما همان قدم اول همین راهنماست: سایتتان را رایگان تست کنید و ببینید از کجا شروع کنید.
برای فهمیدن اصول و انجام کارهای پایه، چند هفته کار منظم کافی است؛ برنامهی چهارهفتهای بالا برای همین است. دیدن نتیجه در گوگل جداست: راهنمای شروع سئو گوگل میگوید بعضی تغییرها در چند ساعت اثر میکنند و بعضی چند ماه طول میکشند، و پیشنهاد میکند دستکم چند هفته صبر کنید تا اثر کارتان را بسنجید. سئو هم کاری تمامشدنی نیست؛ هر صفحه و هر تغییر تازه، دوباره به همین اصول نیاز دارد.
برای کارهای پایه، نه. کوچک کردن عکس، حذف افزونهی اضافه، کش درست و خواندن گزارش Lighthouse را با همین راهنما و منبعهای رسمی میشود یاد گرفت. دوره وقتی به کار میآید که بخواهید خودتان در کد قالب و سرور دست ببرید؛ در آن صورت هم ببینید دوره با عدد قبل و بعد آموزش میدهد یا فقط با نصب افزونه.
نه. مستندات امتیازدهی Lighthouse میگوید امتیاز کامل ۱۰۰ بسیار سخت است و انتظارش نمیرود؛ رساندن امتیاز از ۹۹ به ۱۰۰ تقریبا همانقدر بهبود میخواهد که رساندنش از ۹۰ به ۹۴. هدف اصلی خوب بودن سه عدد Core Web Vitals برای بازدیدکنندههای واقعی است.
چون هر تست یک بارگذاری در یک لحظه است. همان مستندات Lighthouse دلیلهایی مثل عوض شدن تبلیغها، تغییر مسیر اینترنت و تفاوت دستگاه را نام میبرد. چند بار تست بگیرید و به روند نگاه کنید، نه به یک عدد.
افزونههای سئو کارهایی مثل ساختن نقشهی سایت و نوشتن عنوان و توضیح را راحت میکنند. ولی افزونه بهتنهایی سئو نمیکند؛ تنظیم درست و محتوای خوب کار اصلی است.
از او بخواهید قبل و بعد را با عدد نشان دهد و هر تغییر را با دلیلش بنویسد. کسی که رتبهی تضمینی قول میدهد، چیزی را قول داده که حتی خود گوگل قولش را نمیدهد.