بیشتر

قرارداد طراحی سایت: نمونه بندها و نکات مهم یک توافق منصفانه

قرارداد طراحی سایت قرار نیست یک متن ترسناک حقوقی باشد؛ قرار است پیش از شروع کار، جواب چند سوال ساده را برای هر دو طرف بنویسد: دقیقا چه ساخته می‌شود، پول کی و چطور پرداخت می‌شود، کد و دامنه و سرور مال کیست، بعد از تحویل چه کسی مشکلات را درست می‌کند و اگر وسط کار چیزی عوض شد چه می‌شود. در این مقاله این سوال‌ها را یکی‌یکی باز می‌کنیم، اسکلت یک نمونه قرارداد طراحی سایت را بند به بند می‌آوریم و شرط‌های خود تیم سفید را مثال می‌زنیم.

این مقاله مشاوره‌ی حقوقی نیست

پیش از هر چیز یک نکته‌ی مهم: ما تیم طراحی و توسعه‌ایم، نه وکیل. این مقاله تجربه و نگاه ما را درباره‌ی اینکه یک توافق منصفانه در پروژه‌ی وب چه چیزهایی را باید روشن کند می‌گوید، و برای مثال، شرط‌هایی را می‌آورد که خودمان در قوانین تیم سفید نوشته‌ایم. اگر پروژه‌ی بزرگی دارید یا قراردادی را امضا می‌کنید که پای مبلغ زیادی در میان است، متن نهایی را به یک وکیل یا مشاور حقوقی نشان بدهید. هیچ مقاله‌ای جای او را نمی‌گیرد.

چرا قرارداد طراحی سایت پیش از شروع کار لازم است؟

بیشتر اختلاف‌های پروژه‌های وب از بدجنسی کسی شروع نمی‌شوند؛ از دو برداشت متفاوت از یک جمله شروع می‌شوند. صاحب کار گفته «یک فروشگاه ساده»، و در ذهنش فروشگاهی با پرداخت آنلاین، پیامک سفارش و اتصال به انبار بوده است. تیم طراحی شنیده «یک فروشگاه ساده»، و در ذهنش فهرست محصول با یک دکمه‌ی تماس بوده است. هر دو راست می‌گویند، و هر دو وسط کار احساس می‌کنند سرشان کلاه رفته است.

قرارداد طراحی سایت، چه یک سند چندصفحه‌ای امضاشده باشد و چه یک متن مکتوب کوتاه که هر دو طرف پذیرفته‌اند، این برداشت‌ها را پیش از شروع یکی می‌کند. هر جمله‌ای که در قرارداد می‌آید، یک بحث آینده را حذف می‌کند. برای همین قرارداد خوب به نفع هر دو طرف است: صاحب کار می‌داند چه چیزی می‌گیرد، و تیم می‌داند چه چیزی باید تحویل بدهد.

یک قرارداد منصفانه معمولا هفت چیز را روشن می‌کند: دامنه‌ی کار، شرایط پرداخت، زمان تحویل، مالکیت، دسترسی‌ها و امنیت، پشتیبانی بعد از تحویل، و تغییرات. در ادامه هر کدام را جدا توضیح می‌دهیم.

نمونه قرارداد طراحی سایت: اسکلت بندها

بیشتر کسانی که دنبال نمونه قرارداد طراحی سایت می‌گردند، یک فایل Word یا PDF آماده می‌خواهند که اسم‌ها را عوض کنند و امضا کنند. ما چنین فایلی نمی‌دهیم، به دو دلیل. اول اینکه وکیل نیستیم و متنی که قرار است امضا شود باید به چشم یک مشاور حقوقی برسد. دوم اینکه قرارداد آماده‌ای که برای پروژه‌ی دیگری نوشته شده، معمولا درست همان جاهایی خالی است که پروژه‌ی شما با بقیه فرق دارد. چیزی که می‌توانیم بدهیم، اسکلت بندهاست: فهرست بخش‌هایی که هر قرارداد منصفانه‌ای دارد، با یک جمله‌ی نمونه برای هر کدام که خودتان پر می‌کنید.

  1. طرفین. «این توافق میان [نام صاحب کار] و [نام تیم یا شرکت] برای ساخت [نام سایت] است.»
  2. دامنه‌ی کار. «صفحه‌ها: [فهرست]. امکانات: [فهرست]. در این کار نیست: [فهرست].»
  3. معیار تحویل. «کار وقتی تحویل‌شده است که [همه‌ی صفحه‌ها روی نسخه‌ی آزمایشی دیده و تایید شوند / LCP صفحه‌ی اصلی روی موبایل زیر ۲٫۵ ثانیه باشد].»
  4. مبلغ و پرداخت. «مبلغ کل [عدد] است و ثابت می‌ماند. پرداخت در [یک یا چند] مرحله: [هر مرحله و تحویلی که به آن وصل است].»
  5. لغو. «پیش از شروع کار، [کل مبلغ / چه مقدار] برمی‌گردد. بعد از شروع، [روش حساب].»
  6. زمان. «کار [چند] روز طول می‌کشد، از روزی که [محتوا / دسترسی / تایید طرح] برسد.»
  7. محتوا. «متن و عکس را [چه کسی] تا [چه تاریخی] می‌دهد.»
  8. مالکیت. «دامنه، سرور، کد، داده و همه‌ی حساب‌ها به نام [صاحب کار] ثبت و تحویل می‌شود.»
  9. دسترسی‌ها. «رمزها فقط [بعد از کدام مرحله] و از [چه راه امنی] داده می‌شوند، و بعد از تحویل عوض می‌شوند.»
  10. پشتیبانی. «تا [چند] روز بعد از تحویل، هر ایراد همان کار رایگان درست می‌شود. کار تازه جدا قیمت می‌گیرد.»
  11. تغییرات. «هر درخواست بیرون از دامنه‌ی کار، مکتوب و با مبلغ و زمان جدا پیشنهاد می‌شود.»
  12. تغییر شرایط و اختلاف. «شرایط تازه فقط برای سفارش‌های بعدی است. اختلاف اول با [گفتگو / داور] حل می‌شود.»

اگر پروژه‌تان طراحی سایت و اپلیکیشن با هم است، همین اسکلت برای اپ هم کار می‌کند؛ فقط در دامنه‌ی کار و معیار تحویل، جدا بنویسید اپ روی چه گوشی‌ها و نسخه‌هایی آزمایش می‌شود و حساب انتشار آن در فروشگاه‌های اپ به نام کیست. در ادامه‌ی مقاله هر کدام از این بندها را باز می‌کنیم.

دامنه‌ی کار: دقیقا چه چیزی ساخته می‌شود؟

دامنه‌ی کار قلب هر قرارداد طراحی سایت است. یعنی فهرست چیزهایی که ساخته می‌شوند، و به همان اندازه مهم، فهرست چیزهایی که ساخته نمی‌شوند. «طراحی سایت شرکتی» دامنه‌ی کار نیست؛ «صفحه‌ی اصلی، درباره‌ی ما، فهرست خدمات با یک صفحه برای هر خدمت، صفحه‌ی تماس با فرم، نسخه‌ی موبایل همه‌ی صفحه‌ها» دامنه‌ی کار است.

چند چیز که خوب است در این بخش نوشته شود:

  • صفحه‌ها و قالب‌ها. کدام صفحه‌ها و هر کدام با چه بخش‌هایی.
  • امکانات. فرم، فروشگاه، پرداخت، ورود کاربر، پنل مدیریت، و هر چیز دیگری که باید کار کند.
  • محتوا با کیست. متن‌ها و عکس‌ها را صاحب کار می‌دهد یا تیم تولید می‌کند؟ اگر قرار است صاحب کار بدهد، تا کی؟
  • معیار تحویل. کار کی «تمام‌شده» حساب می‌شود؟ بهترین معیار، چیزی است که بشود سنجید. مثلا برای سرعت، گوگل سه سنجه به نام Core Web Vitals دارد و برای یکی از آن‌ها، LCP (لحظه‌ای که بزرگ‌ترین بخش صفحه دیده می‌شود)، می‌گوید برای تجربه‌ی خوب باید زیر ۲٫۵ ثانیه باشد (web.dev). جمله‌ای مثل «LCP صفحه‌ی اصلی روی موبایل زیر ۲٫۵ ثانیه» را هر دو طرف می‌توانند با یک ابزار عمومی بسنجند؛ جمله‌ای مثل «سایت سریع» را نه.
  • چیزهایی که در کار نیست. مثلا «تولید محتوا، عکاسی و سئو محتوایی در این قرارداد نیست.» همین یک خط جلوی ماه‌ها سوءتفاهم را می‌گیرد.

در چهار خدمت قیمت ثابت ما، دامنه‌ی کار از پیش در صفحه‌ی هر خدمت نوشته شده و برای همه یکسان است: بهینه‌سازی سرعت سایت، سئو تکنیکال، پیکربندی سرور وردپرس و آماده‌سازی سایت برای ایجنت‌های هوش مصنوعی. هر کدام می‌گوید چه کارهایی انجام می‌شود و چه چیزهایی با همان قیمت می‌آید. برای پروژه‌های اختصاصی، دامنه‌ی کار، قیمت ثابت و زمان تحویل را در اولین گفتگو با هم مکتوب می‌کنیم.

شرایط پرداخت پروژه: کی، چقدر، و اگر پشیمان شدم؟

شرایط پرداخت پروژه یکی از حساس‌ترین بخش‌های هر قرارداد است و خوب است سه سوال را روشن جواب بدهد.

اول، مبلغ ثابت است یا ساعتی؟ در قرارداد ساعتی، صاحب کار برای هر ساعت کار پول می‌دهد و مبلغ نهایی از پیش معلوم نیست. در قرارداد با مبلغ ثابت، قیمت پیش از شروع معلوم است و اگر کار بیشتر از انتظار تیم طول کشید، این هزینه با تیم است. برای بیشتر صاحبان کسب‌وکار، مبلغ ثابت قابل‌پیش‌بینی‌تر است، به شرط اینکه دامنه‌ی کار دقیق نوشته شده باشد.

دوم، پرداخت یک‌جاست یا مرحله‌ای؟ در پروژه‌های بلند، پرداخت معمولا به چند مرحله تقسیم می‌شود و هر مرحله به یک تحویل مشخص وصل است: مثلا بخشی با تایید طرح، بخشی با تحویل نسخه‌ی آزمایشی، و بقیه با تحویل نهایی. این روش به هر دو طرف اطمینان می‌دهد: صاحب کار برای چیزی که ندیده پول زیادی نداده، و تیم برای کاری که کرده دستمزد گرفته است. در کارهای کوتاه و مشخص، پرداخت یک‌جا ساده‌تر است.

سوم، اگر یکی از دو طرف خواست کار را متوقف کند؟ این همان بندی است که بیشتر قراردادها فراموشش می‌کنند. قرارداد منصفانه می‌گوید پیش از شروع کار چه می‌شود و بعد از شروع چه.

شرط‌های ما برای خدمت‌های قیمت ثابت این‌هاست، همان‌طور که در قوانین نوشته‌ایم:

  • قیمت هر خدمت در صفحه‌ی همان خدمت نوشته شده و یک بار پرداخت می‌شود: سرعت ۱۵ میلیون تومان، سئو تکنیکال ۱۵ میلیون تومان، سرور وردپرس ۱۵ میلیون تومان و آماده‌سازی برای ایجنت‌های هوش مصنوعی ۱۰ میلیون تومان. هزینه‌ی ماهانه‌ای در کار نیست.
  • کار بعد از پرداخت و بعد از اینکه اطلاعات دسترسی لازم را در پنل وارد کردید شروع می‌شود.
  • تا وقتی کار روی سفارش شما شروع نشده، می‌توانید آن را لغو کنید و کل مبلغ برمی‌گردد. بعد از شروع کار، مبلغ به نسبت کاری که انجام شده محاسبه می‌شود.
  • اگر «عجله دارم» را بزنید، کار در زمان کوتاه‌تری تحویل می‌شود و هزینه‌اش دو برابر است؛ مثلا بهینه‌سازی سرعت به‌جای ۷ روز در ۲ روز. تا پیش از پرداخت می‌توانید این گزینه را روشن یا خاموش کنید.

پرداخت از درگاه بانکی انجام می‌شود و اطلاعات کارت شما هیچ‌وقت به ما نمی‌رسد. فاکتور هر سفارش و PDF آن همیشه در پنل خودتان هست. یک نکته‌ی کلی هم برای هر قراردادی: مبلغ و شرایط پرداخت را فقط از یک جا بخوانید. اگر قیمتی در پیام‌رسان گفته شده و قیمت دیگری در فاکتور آمده، پیش از پرداخت بپرسید کدام درست است.

زمان تحویل، و اینکه از کی شمرده می‌شود

«تحویل در دو هفته» جمله‌ی ناقصی است. دو هفته از کی؟ از روز امضا؟ از روز پرداخت؟ از روزی که محتوا رسید؟ اگر تیم برای شروع منتظر متن‌ها یا دسترسی سرور باشد و این را در قرارداد ننوشته باشد، هر روز تاخیر صاحب کار به حساب تیم گذاشته می‌شود و برعکس.

قرارداد منصفانه دو چیز را با هم می‌نویسد: مدت کار، و نقطه‌ی شروع شمردن آن. اگر کار به چیزی از طرف صاحب کار وابسته است (محتوا، دسترسی، تایید طرح)، باید نوشته شود که زمان تحویل از رسیدن آن شمرده می‌شود.

در خدمت‌های ما زمان تحویل از روزی شمرده می‌شود که دسترسی را در پنل می‌دهید: بهینه‌سازی سرعت ۷ روز، سئو تکنیکال ۷ روز و پیکربندی سرور ۳ روز. هر رویداد سفارش، از ثبت و پرداخت تا کارهایی که تیم انجام می‌دهد، با تاریخ در خط زمان همان سفارش در پنل شما ثبت می‌شود؛ پس هر دو طرف یک روایت از زمان دارند.

مالکیت کد، دامنه و سرور: سایت مال کیست؟

مالکیت کد و دارایی‌های دیجیتال، بندی است که اهمیتش معمولا روزی معلوم می‌شود که دیگر دیر است: روزی که می‌خواهید تیم را عوض کنید و می‌فهمید دامنه به نام تیم قبلی ثبت شده، سرور در حساب اوست و کد را تحویل نمی‌دهد. در این وضعیت، سایت شما عملا گروگان است.

قرارداد منصفانه این‌ها را روشن می‌کند:

  • دامنه به نام چه کسی ثبت می‌شود و پنل مدیریتش دست کیست.
  • سرور یا هاست در حساب چه کسی است و چه کسی تمدیدش می‌کند.
  • کد پس از تسویه مال کیست، و آیا صاحب کار حق دارد آن را به تیم دیگری بدهد یا تغییرش بدهد.
  • دسترسی‌های مدیریتی (پنل سایت، پنل سرور، حساب‌های سرویس‌های جانبی) پس از تحویل به چه کسی داده می‌شود.
  • مستندات، یعنی توضیح مکتوب اینکه سایت چطور ساخته شده و تنظیم‌هایش چیست، تحویل داده می‌شود یا نه.

یک نکته‌ی فنی هم درباره‌ی مالکیت کد در سایت‌های وردپرسی: خود وردپرس با مجوز آزاد GPL منتشر می‌شود و بنیاد وردپرس افزونه‌ها و پوسته‌ها را هم کار مشتق‌شده از آن و تابع همین مجوز می‌داند (wordpress.org). یعنی «مالکیت» در یک سایت وردپرسی بیشتر درباره‌ی کد اختصاصی‌ای است که برای شما نوشته شده، و درباره‌ی دامنه، سرور، داده و دسترسی‌ها. اگر افزونه یا پوسته‌ی پولی هم در سایت هست، بپرسید مجوز و حساب به‌روزرسانی آن به نام کیست، چون بدون آن به‌روزرسانی‌ها قطع می‌شود.

شرط ما در این بخش ساده است. ما سرور نمی‌فروشیم و هاست هم نداریم. اگر سرور لازم باشد، خودتان آن را به نام خودتان از دیتاسنتر می‌خرید و خودتان تمدید می‌کنید؛ ما فقط معرفی می‌کنیم از کجا بخرید و آن را پیکربندی می‌کنیم. سرور، نشانی IP، سایت و همه‌ی داده‌های آن مال شماست و بعد از تحویل، دسترسی کامل در اختیار شماست. کد، سرور، دامنه و دسترسی‌ها همیشه به نام خود مشتری تحویل می‌شود. برای همین هیچ دلیلی ندارد که برای ادامه‌ی کار سایت‌تان به ما وابسته بمانید.

دسترسی‌ها و امنیت اطلاعات شما

تقریبا هر پروژه‌ی وب به دسترسی نیاز دارد: رمز پنل سایت، رمز هاست، دسترسی سرور. قرارداد منصفانه می‌گوید این اطلاعات کی، چطور و برای چه گرفته می‌شود و پس از کار چه می‌شود. این بند در بیشتر قراردادها نیست، و جای خالی‌اش خطرناک است.

شرط‌های ما:

  • اطلاعات دسترسی فقط بعد از پرداخت و فقط از داخل پنل گرفته می‌شود؛ پیش از پرداخت، پنل اصلا جایی برای وارد کردنش ندارد. در فرم تماس، پیام‌رسان یا تلفن رمز نخواهید داد.
  • این اطلاعات رمزنگاری‌شده (با AES-256، یک روش استاندارد رمزنگاری) نگه‌داری می‌شود و فقط برای انجام همان سفارش استفاده می‌شود.
  • در پنل خودتان هم دوباره نمایش داده نمی‌شود؛ فقط می‌بینید که ذخیره شده و می‌توانید عوضش کنید.
  • فقط اعضای تیم سفید آن را می‌بینند و هر بار دیدن آن، با نام و زمان، ثبت می‌شود.
  • توصیه می‌کنیم بعد از تحویل کار، رمزهایی را که به ما داده‌اید عوض کنید. این توصیه را به هر تیم دیگری هم که با آن کار می‌کنید بدهید.

درباره‌ی داده‌های شخصی خودتان، مثل شماره‌ی موبایل و راه‌های ارتباطی، سیاست حریم خصوصی جداگانه توضیح می‌دهد چه چیزی و چرا نگه‌داری می‌شود.

پشتیبانی بعد از تحویل: چه چیزی رایگان است و تا کی؟

سایت بعد از تحویل زندگی تازه‌ای شروع می‌کند و ممکن است در روزهای اول ایرادی پیدا شود که در آزمایش دیده نشده بود. پشتیبانی بعد از تحویل در قرارداد باید سه چیز را روشن کند: چه مدت، چه نوع کاری، و بعد از آن چه.

مهم‌ترین تمایز این است: رفع ایراد کاری که انجام شده با کار تازه فرق دارد. اگر فرمی که ساخته شده کار نمی‌کند، درست کردنش بخشی از همان کار است. اگر حالا یک فرم دیگر هم می‌خواهید، آن کار تازه است. قراردادی که این دو را از هم جدا نکند، یا صاحب کار را بی‌پشتیبان می‌گذارد یا تیم را به کار بی‌پایان رایگان مجبور می‌کند.

بعضی تیم‌ها پشتیبانی را به شکل قرارداد ماهانه می‌فروشند. این برای بعضی سایت‌ها مفید است، ولی خوب است اجباری نباشد و بدانید دقیقا برای چه پول ماهانه می‌دهید.

شرط ما در قوانین تیم سفید این است: بعد از تحویل، هر پروژه‌ی طراحی سایت ۱۴ روز و هر خدمت دیگر، مثل پیکربندی سرور، ۷ روز پشتیبانی رایگان دارد؛ هر چیزی که به همان کار مربوط باشد، بدون هزینه درست می‌شود. فرق این دو عدد دلیل دارد: سایتی که از صفر ساخته شده، صفحه‌ها و فرم‌ها و حالت‌های بیشتری دارد که فقط با استفاده‌ی واقعی چند هفته‌ی اول دیده می‌شوند؛ یک خدمت با دامنه‌ی کار مشخص، مثل پیکربندی سرور، زودتر خودش را نشان می‌دهد. بعد از آن، کارهای پشتیبانی مثل تغییر تازه روی سرور، موردی سفارش داده و موردی حساب می‌شوند. قرارداد ماهانه‌ی اجباری نداریم. برای هر سوال یا مشکل هم از داخل پنل تیکت می‌زنید و گفتگو همان‌جا با تاریخ می‌ماند.

تغییرات خارج از قرارداد: وقتی وسط کار نظر عوض می‌شود

تغییر نظر وسط پروژه طبیعی است. صاحب کار وقتی طرح را می‌بیند، تازه می‌فهمد چه می‌خواهد؛ یا کسب‌وکارش در همین چند هفته عوض شده است. مشکل خود تغییر نیست؛ مشکل تغییری است که قیمت و زمانش روشن نیست.

قرارداد منصفانه برای تغییرات خارج از قرارداد یک روند ساده دارد:

  1. هر درخواست تازه مکتوب می‌شود.
  2. تیم می‌گوید این درخواست داخل دامنه‌ی کار اولیه هست یا نه.
  3. اگر نیست، هزینه و زمان اضافه‌اش را جدا می‌گوید.
  4. صاحب کار می‌پذیرد یا نمی‌پذیرد، و کار اصلی منتظر این تصمیم نمی‌ماند.

بدون این روند، دو اتفاق بد می‌افتد: یا تیم تغییرات را بی‌صدا و بی‌کیفیت انجام می‌دهد چون پولی بابتش نمی‌گیرد، یا آخر کار فاکتوری می‌رسد که صاحب کار انتظارش را نداشت.

روش ما همین است. قیمتی که پیش از شروع نوشته شده، وسط کار به خاطر «کار بیشتر از انتظار بود» بالا نمی‌رود. اگر کار تازه‌ای خواستید، آن کار جدا تعریف می‌شود: با عنوان، مبلغ و زمان خودش، به شکل یک سفارش تازه در پنل‌تان. می‌بینید، می‌پذیرید و پرداخت می‌کنید، یا نمی‌پذیرید. هیچ هزینه‌ای بی‌خبر به فاکتور شما اضافه نمی‌شود.

بندهای اضافه برای قرارداد طراحی سایت وردپرس و فروشگاهی

قرارداد طراحی سایت وردپرس چند بند دارد که در یک سایت اختصاصی نیست. اول، فهرست پوسته و افزونه‌ها: کدام‌ها نصب می‌شوند، کدام رایگان‌اند و کدام پولی، و مجوز و حساب به‌روزرسانی پولی‌ها به نام کیست. دوم، به‌روزرسانی: بعد از تحویل چه کسی وردپرس، افزونه‌ها و PHP را به‌روز می‌کند، و اگر یک به‌روزرسانی چیزی را خراب کرد، درست کردنش در پشتیبانی هست یا کار تازه است. سوم، پشتیبان‌گیری: هر چند وقت، کجا و چه کسی آن را آزمایش می‌کند. اگر نمی‌دانید سایت‌تان باید وردپرس باشد یا اختصاصی، مقایسه‌ی وردپرس و سایت اختصاصی همین را باز کرده است.

قرارداد طراحی سایت فروشگاهی هم بندهای خودش را دارد، چون پای پول و داده‌ی مشتری در میان است:

  • درگاه پرداخت به نام صاحب فروشگاه ثبت می‌شود و پول مستقیم به حساب خود او می‌رود، نه به حساب تیم.
  • سرویس‌های جانبی مثل پنل پیامک، ارسال و حسابداری، هر کدام با حساب و قرارداد خود صاحب فروشگاه.
  • داده‌ی مشتری‌ها (نام، نشانی، شماره، سابقه‌ی خرید) مال صاحب فروشگاه است و قرارداد می‌گوید تیم در طول کار با آن چه می‌کند و بعد از تحویل چه چیزی پیش او نمی‌ماند. سیاست حریم خصوصی ما همین را برای داده‌ی خودمان نوشته است.
  • حجم کار: چند محصول، چند دسته، و وارد کردن محصول‌ها با کیست.

قرارداد طراحی سایت و سئو: دو کار، دو بند

خیلی‌ها طراحی سایت و سئو را در یک قرارداد می‌خواهند، و این مشکلی ندارد، به شرط اینکه دو بند جدا داشته باشند. بخشی از سئو با ساختن سایت انجام می‌شود: نشانی‌های تمیز، عنوان و توضیح هر صفحه، نقشه‌ی سایت، داده‌ی ساختاریافته و سرعت. این بخش مثل هر امکان دیگری در دامنه‌ی کار نوشته می‌شود و قابل سنجش است. بخش دیگر، مثل تولید محتوا و گرفتن لینک، کاری ادامه‌دار است و در قرارداد ساخت سایت جا نمی‌گیرد.

مهم‌ترین جمله‌ای که در قرارداد سئو نباید باشد، تضمین رتبه است. خود گوگل در راهنمای انتخاب متخصص سئو صریح می‌گوید هیچ کس نمی‌تواند رتبه‌ی اول گوگل را تضمین کند. آنچه می‌شود تضمین کرد، کار است، نه رتبه: «این خطاهای فنی رفع می‌شوند، این صفحه‌ها ایندکس‌پذیر می‌شوند، این عدد سرعت به این حد می‌رسد.» خدمت سئو تکنیکال ما هم همین‌طور تعریف شده است.

ضمانت در قرارداد: چه چیزی را می‌شود تضمین کرد؟

«ضمانت» در قرارداد طراحی سایت معمولا یکی از دو معنا را دارد. معنای منصفانه‌اش این است که کاری که تحویل شده، همان‌طور که نوشته شده کار کند، و اگر نکرد، تیم بی‌هزینه درستش کند. این همان پشتیبانی بعد از تحویل است و باید مدتش نوشته شود. معنای دیگرش قول درباره‌ی چیزهایی است که هیچ تیمی کنترلشان نمی‌کند: رتبه در گوگل، تعداد فروش، یا اینکه سایت «هیچ‌وقت هک نمی‌شود». هر قولی از این نوع، به جای اطمینان، یک نشانه‌ی هشدار است. ما در قوانین‌مان هیچ‌کدام از این قول‌ها را نداده‌ایم؛ فقط چیزهایی را نوشته‌ایم که خودمان انجامش را کنترل می‌کنیم.

قوانین و مقررات سایت با قرارداد فرق دارد

یک اشتباه رایج این است که قرارداد طراحی سایت را با صفحه‌ی «قوانین و مقررات» خود سایت یکی بگیرند. قرارداد، توافق شما با تیمی است که سایت را می‌سازد. قوانین و مقررات سایت، توافق سایت شما با مشتری‌هایش است: شرایط خرید، ارسال، مرجوعی و استفاده. دومی را باید خودتان، بر اساس کسب‌وکارتان، بنویسید و نوشتنش معمولا جزو دامنه‌ی کار طراحی نیست، مگر اینکه در قرارداد آمده باشد. صفحه‌ی قوانین تیم سفید نمونه‌ای از همین نوع دوم است، برای کسی که از ما خدمت می‌خرد.

تغییر شرایط، و قانونی که بر توافق حاکم است

هر کسب‌وکاری ممکن است روزی شرایطش را عوض کند. سوال این است که تغییر تازه شامل کارهایی که قبلا سفارش داده شده هم می‌شود یا نه. پاسخ منصفانه «نه» است: شرایطی که هنگام سفارش برقرار بود، برای همان سفارش می‌ماند.

ما این را در قوانین نوشته‌ایم: قوانین ممکن است به‌روز شوند، نسخه‌ی تازه در همان صفحه منتشر می‌شود و برای سفارش‌های بعد از آن معتبر است. تاریخ آخرین به‌روزرسانی هم بالای صفحه نوشته شده است. قوانین ما تابع قوانین جمهوری اسلامی ایران است.

در قراردادهای بزرگ‌تر معمولا بندی هم درباره‌ی حل اختلاف هست: اختلاف اول با گفتگو، بعد با داور مورد توافق، و در آخر از راه دادگاه حل می‌شود. اینکه این بند چطور نوشته شود، دقیقا همان جایی است که نظر یک مشاور حقوقی ارزش دارد.

چک‌لیست یک قرارداد طراحی سایت منصفانه

پیش از امضای هر قرارداد طراحی سایت، یا پیش از پذیرفتن هر پیشنهادی، این فهرست را مرور کنید:

  1. دامنه‌ی کار با جزئیات نوشته شده است، و چیزهایی که در کار نیست هم.
  2. معیار تحویل چیزی است که بشود سنجید.
  3. مبلغ کل، ثابت یا ساعتی بودنش، و زمان هر پرداخت روشن است.
  4. معلوم است اگر پیش از شروع یا وسط کار پشیمان شدید چه می‌شود.
  5. زمان تحویل و نقطه‌ی شروع شمردنش نوشته شده است.
  6. دامنه، سرور، کد و دسترسی‌ها به نام شما ثبت و تحویل می‌شود.
  7. روشن است اطلاعات دسترسی شما کی، چطور و با چه حفاظتی گرفته می‌شود.
  8. مدت و نوع پشتیبانی رایگان بعد از تحویل، و هزینه‌ی کارهای بعد از آن روشن است.
  9. روند تغییرات خارج از قرارداد مکتوب است.
  10. معلوم است تغییر شرایط شامل سفارش فعلی شما نمی‌شود.

اگر جواب یکی از این‌ها را نمی‌دانید، پیش از امضا بپرسید. تیمی که از این سوال‌ها ناراحت شود، احتمالا در طول پروژه هم از سوال‌های شما ناراحت می‌شود.

نشانه‌هایی که باید مکث کنید

بعضی جمله‌ها و رفتارها در یک قرارداد طراحی سایت یا پیش از آن، ارزش یک مکث دارند:

  • «دامنه را به نام ما ثبت می‌کنیم که کارتان راحت‌تر باشد.» راحتی امروز، گروگان فرداست.
  • قیمت بدون دامنه‌ی کار. عددی که معلوم نیست برای چیست، وسط کار بزرگ می‌شود.
  • خواستن رمز پیش از توافق و پرداخت. هیچ تیمی پیش از شروع کار به رمز سایت شما نیاز ندارد.
  • پشتیبانی ماهانه‌ی اجباری بدون اینکه معلوم باشد در ازایش چه کاری انجام می‌شود.
  • «همه‌چیز را شفاهی هماهنگ می‌کنیم.» حرفی که نوشته نشده، در اولین اختلاف دو روایت پیدا می‌کند.
  • قول‌های بی‌پشتوانه، مثل «رتبه‌ی اول گوگل را تضمین می‌کنیم». هیچ کس جز خود گوگل رتبه را تعیین نمی‌کند.

از اینجا به بعد

اگر پروژه‌ای در ذهن دارید، از صفحه‌ی تماس چند خط درباره‌اش بنویسید. در اولین گفتگو، دامنه‌ی کار، قیمت ثابت و زمان تحویل را مکتوب می‌کنیم؛ همان چیزهایی که در این مقاله گفتیم هر قرارداد منصفانه‌ای باید داشته باشد. اگر کارتان یکی از چهار خدمت قیمت ثابت است، شرط‌ها از پیش در صفحه‌ی همان خدمت نوشته شده‌اند. و اگر هنوز نمی‌دانید سایت‌تان به چه کاری نیاز دارد، از جای بی‌هزینه شروع کنید: تست رایگان سرعت سایت از سرور ایران، بدون ثبت‌نام.

پرسش‌های رایج

آیا تیم سفید قرارداد کاغذی امضا می‌کند؟

برای خدمت‌های قیمت ثابت، شرط‌ها همان قوانین همین صفحه و صفحه‌ی هر خدمت است و سفارش و فاکتور در پنل شما ثبت می‌شود. برای پروژه‌های اختصاصی، دامنه‌ی کار، قیمت و زمان در اولین گفتگو مکتوب می‌شود. اگر برای پروژه‌تان قرارداد جداگانه لازم دارید، در همان گفتگو بگویید.

اگر بعد از پرداخت پشیمان شوم چه؟

تا وقتی کار روی سفارش شما شروع نشده، می‌توانید آن را لغو کنید و کل مبلغ برمی‌گردد. بعد از شروع کار، مبلغ به نسبت کاری که انجام شده محاسبه می‌شود.

بعد از تحویل، کد و سرور مال چه کسی است؟

مال شما. سرور را خودتان به نام خودتان می‌خرید، و سایت، داده‌ها و دسترسی کامل بعد از تحویل در اختیار شماست.

پشتیبانی بعد از تحویل چقدر است؟

برای هر پروژه‌ی طراحی سایت ۱۴ روز و برای هر خدمت دیگر ۷ روز رایگان، برای هر چیزی که به همان کار مربوط باشد. بعد از آن، هر کار تازه موردی سفارش داده و موردی حساب می‌شود؛ اشتراک ماهانه‌ی اجباری نداریم.

اگر وسط کار چیز تازه‌ای بخواهم؟

آن کار جدا تعریف می‌شود، با مبلغ و زمان خودش، و به شکل یک سفارش تازه در پنل شما می‌آید. تا نپذیرید، هزینه‌ای اضافه نمی‌شود.

این مقاله جای مشاوره‌ی حقوقی را می‌گیرد؟

نه. این مقاله فقط می‌گوید یک توافق منصفانه معمولا چه چیزهایی را روشن می‌کند. برای قرارداد مشخص خودتان، به‌خصوص در پروژه‌های بزرگ، با یک وکیل یا مشاور حقوقی مشورت کنید.