هوش مصنوعی در زندگی هر روز
جواب کوتاه
هوش مصنوعی در زندگی روزمره خیلی وقت‌ها بی آنکه بدانید کار می‌کند: وقتی گوشی با چهره باز می‌شود، خبرها و فیلم‌ها برایتان پیشنهاد می‌شود، پیام را با صدا می‌نویسید، ایمیل تبلیغاتی خودش به هرزنامه می‌رود، منویی را ترجمه می‌کنید، یا صفحه‌کلید کلمه‌ی بعدی را پیشنهاد می‌دهد. همه‌ی این‌ها از نمونه‌ها یاد گرفته‌اند و حدس می‌زنند، پس گاهی اشتباه می‌کنند. ساعت زنگ‌دار و ماشین‌حساب هوش مصنوعی نیستند؛ فقط قاعده‌ای را اجرا می‌کنند که کسی نوشته.
یک روز
یک روز معمولی را از زنگ ساعت صبح تا خواب شب دنبال کنیم. در همین یک روز، چند بار با هوش مصنوعی کار می‌کنید، بی آنکه اسمش را بیاورید:
هوش مصنوعی یعنی برنامه‌ای که کارش را از نمونه‌ها یاد گرفته، نه از قاعده‌ای که کسی نوشته؛ همان که در درس هوش مصنوعی چیست دیدید. این درس همان را در زندگی هر روز نشان می‌دهد.
هفت لحظه
- گوشی با چهره باز می‌شودگوشی تصویر چهره‌ی شما را با تصویری که هنگام راه‌اندازی گرفته مقایسه می‌کند و می‌گوید همان آدم است یا نه.
- خبرها و ویدیوها برایتان چیده شدهبرنامه از آنچه شما و آدم‌هایی با سلیقه‌ی شبیه شما دیده‌اید، حدس می‌زند چه چیزی را بیشتر دوست دارید.
- پیام را با صدا می‌نویسیدگوشی حرف شما را به نوشته برمی‌گرداند؛ همان کاری که به آن تبدیل گفتار به متن می‌گویند.
- تبلیغ‌ها به هرزنامه رفته‌اندصندوق ایمیل از کلمه‌های ایمیل‌هایی که پیش‌تر هرزنامه شمرده شده‌اند یاد گرفته و ایمیل تازه را می‌سنجد.
- منو را ترجمه می‌کنیدبرنامه‌ی ترجمه با شبکه‌ی عصبی جمله را از زبانی به زبان دیگر می‌برد.
- صفحه‌کلید کلمه‌ی بعدی را پیشنهاد می‌دهدصفحه‌کلید از کلمه‌هایی که شما بیشتر می‌نویسید یاد می‌گیرد و پیشنهادهایش را برای شما جابه‌جا می‌کند.
- فیلمی شبیه قبلی‌ها پیشنهاد می‌شودهمان سامانه‌ی پیشنهاد، این بار برای شب: از فیلم‌هایی که دیده‌اید و امتیازی که داده‌اید.
هر کدام چه یاد گرفته
همه‌ی این‌ها یک شکل دارند: نمونه‌های زیادی دیده‌اند، و حالا برای چیز تازه حدس می‌زنند:
برای همین است که پیشنهادهای هر کس با دیگری فرق دارد، و صفحه‌کلید هر کس کلمه‌های خودش را پیشنهاد می‌دهد.
کجا هوش مصنوعی نیست
هر چیز هوشمندنما هوش مصنوعی نیست. این‌ها فقط قاعده‌ای را اجرا می‌کنند که کسی نوشته:
- ساعت زنگ‌دارهمان ساعتی که گفته‌اید زنگ می‌زند؛ چیزی یاد نمی‌گیرد.
- ماشین‌حسابقاعده‌ی جمع و ضرب را کسی نوشته؛ هر بار همان جواب.
- چراغ راهنمایی با زمان‌سنجبا زمانی که برایش تنظیم شده سبز و قرمز می‌شود.
فرق این دو را در درس بعد، فرق برنامه‌ی معمولی با هوش مصنوعی، کامل می‌بینید.
چطور بشناسیم
سه پرسش ساده: این برنامه از رفتار من یاد می‌گیرد؟ جوابش حدس است، نه حساب قطعی؟ و گاهی اشتباه می‌کند، به شکلی که یک قاعده‌ی ساده اشتباه نمی‌کرد؟ اگر جواب‌ها بله است، به احتمال زیاد پشتش هوش مصنوعی است.
خوبی‌ها و احتیاط‌ها
- وقت کمترهرزنامه را لازم نیست خودتان جدا کنید و پیام را لازم نیست تایپ کنید.
- گاهی اشتباه می‌کندایمیل درستی به هرزنامه می‌رود یا ترجمه‌ی جمله‌ی سخت غلط درمی‌آید؛ چیزهای مهم را خودتان ببینید.
- از داده‌ی شما یاد می‌گیردپیشنهادها از رفتار شما ساخته می‌شوند؛ پس آنچه می‌بینید بیشتر شبیه چیزهایی است که پیش‌تر دیده‌اید.
اینکه چه چیزهایی را به ابزارهای هوش مصنوعی ندهید، در درس حریم خصوصی می‌آید.
برای تحقیق مدرسه
اگر برای تحقیق یا انشا درباره‌ی هوش مصنوعی در زندگی روزمره می‌نویسید، همین هفت لحظه را بیاورید و برای هر کدام سه چیز را بگویید: چه کاری می‌کند، از چه نمونه‌هایی یاد گرفته، و کجا ممکن است اشتباه کند. آخر هم یکی‌دو چیز را بیاورید که هوش مصنوعی نیست، مثل ماشین‌حساب، تا فرقش روشن شود.
جمع‌بندی. آنچه از این درس با خودتان می‌برید.
- چهره، پیشنهاد، صدا، هرزنامه، ترجمه، صفحه‌کلید: هوش مصنوعی.
- هر کدام از نمونه‌ها یاد گرفته و حدس می‌زند.
- ساعت و ماشین‌حساب: برنامه‌ی معمولی، بی یاد گرفتن.
- نشانه: از شما یاد می‌گیرد، حدس می‌زند، گاهی اشتباه می‌کند.
- وقت کمتر، ولی چیزهای مهم را خودتان ببینید.
خودتان را بسنجید
۱۵ پرسش، هر بار تازه از میان ۳۰ پرسش این درس. آخر آزمون فقط کارنامه را می‌بینید: چند درست، چند نادرست.