مهندسی پرامپت چیست

چک‌لیست خلبان

خلبان‌ها کارشون رو خوب بلدن. با این حال، پیش از هر پرواز یه فهرست ثابت رو خط به خط می‌خونن و تیک می‌زنن:

این فهرست‌ها بعد از سقوط یه هواپیمای نمونه در سال ۱۹۳۵ رایج شدن. نه چون خلبان‌ها بلد نبودن؛ چون آدم خسته یا عجول یه چیز مهم رو جا می‌ندازه. یه فهرست کوتاه و آزموده، هر بار همون نتیجه رو می‌ده.

مهندسی پرامپت، چک‌لیست خلبانِ کار با هوش مصنوعیه.

مهندسی پرامپت یعنی چی

یه پرامپت معمولی رو یه بار می‌نویسید، جواب می‌گیرید و تموم. ولی اگه یه کار رو هر روز تکرار می‌کنید، مثلا جواب دادن به پیام مشتری‌ها، یه پرامپت یه‌باره کافی نیست:

مهندسی پرامپت یعنی طراحی کردن و بهتر کردن یه پرامپت، تا جواب دقیق‌تر و به‌دردبخورتر بشه و هر بار قابل اعتماد باشه. فرقش با پرامپت معمولی همون فرق یادداشت سرسری با چک‌لیست خلبانه: آزموده، نسخه‌دار، و برای استفاده‌ی دوباره. پایه‌ش همون پنج تیکه‌ایه که توی درس پرامپت خوب دیدیم.

پنج مرحله

مهندسی پرامپت پنج مرحله داره، که دو تاش چند بار تکرار می‌شه:

1. هدف رو روشن کنید. جواب خوب چه شکلیه؟ جواب بد چه شکلی؟ مثلا «کوتاه، مودب، قیمت درست، بی قول الکی».
2. پرامپت اول رو بنویسید. با پنج تیکه: نقش، کار، زمینه، نمونه، شکل جواب.
3. امتحانش کنید. با چند تا نمونه‌ی واقعی، نه فقط یکی.
4. جاهایی که خراب شد رو درست کنید. هر بار یه تغییر، تا بفهمید کدوم تغییر اثر داشت. بعد برگردید به مرحله‌ی ۳.
5. نسخه‌ی خوب رو نگه دارید. با یه شماره یا تاریخ، تا اگه بعدا عوضش کردید و بدتر شد، برگردید.

امتحان با نمونه‌های واقعی

فرض کنید یه فروشگاه کوچیک عسل دارید و یه پرامپت ساختید که به پیام مشتری‌ها جواب بده. ده تا پیام واقعی که قبلا داشتید رو بهش بدید و جواب‌ها رو یکی‌یکی نگاه کنید:

اون دو تا که خراب شد، دقیقا بهتون می‌گه پرامپت چی کم داره. مثلا شاید یکی‌شون درباره‌ی ارسال به شهرستان بود و پرامپت هیچی درباره‌ی ارسال نگفته بود. زمینه رو اضافه کنید و دوباره هر ده تا رو امتحان کنید، تا مطمئن بشید چیزی که درست بود، خراب نشده.

مدل تازه، امتحان دوباره

یه پرامپت که روی یه مدل عالی کار می‌کنه، روی یه مدل دیگه شاید بدتر جواب بده. حتی یه تغییر کوچیک توی کلمه‌ها گاهی جواب رو خیلی عوض می‌کنه:

برای همینه که اون ده تا نمونه رو نگه می‌دارید. هر وقت مدل یا پرامپت عوض شد، همون ده تا رو دوباره امتحان کنید. مثل خلبانی که هواپیماش رو عوض کرده و فهرستش رو دوباره نگاه می‌کنه.

دستورهای پشت صحنه

خیلی از چت‌بات‌های فروشگاه‌ها و سایت‌ها، پشت صحنه یه دستور ثابت دارن که همراه پیام هر مشتری به مدل داده می‌شه:

این دستور ثابت، کنار دانسته‌ها (مثل فهرست قیمت‌ها) و ابزارهایی که چت‌بات می‌تونه استفاده کنه، کار اصلی مهندسی پرامپت توی یه محصوله. چت‌بات رو توی درس چت‌بات و دستیار هوشمند دیدیم.

مهندس پرامپت هنوز شغله؟

توی سال‌های اول، مهندسی پرامپت یه توانایی مهم توی شرکت‌ها شد و «مهندس پرامپت» توی ۲۰۲۳ یکی از داغ‌ترین عنوان‌های شغلی بود. ولی تا ۲۰۲۵ این عنوان خیلی کم‌رنگ شد؛ چون مدل‌ها منظور آدم‌ها رو بهتر فهمیدن، و شرکت‌ها به همه‌ی کارمندهاشون پرامپت نوشتن یاد دادن.

پس امروز مهندسی پرامپت بیشتر یه مهارته که هر کسی با هوش مصنوعی کار می‌کنه لازمش داره، تا یه شغل جدا. همین که این درس‌ها رو خوندید، یه قدم جلویید. درباره‌ی شغل‌ها و هوش مصنوعی، توی درس شغل‌ها بیشتر می‌گیم.

بذارید خود مدل کمک کنه

یه ترفند جالب: یه مدل می‌تونه برای یه مدل دیگه پرامپت بنویسه و بهترش کنه؛ گاهی حتی بهتر از آدم. شما هم می‌تونید از همین استفاده کنید:

1. پرامپتتون رو بدید و بگید: «این پرامپت رو بهتر کن؛ چی کم داره؟»
2. یکی از جواب‌های خراب رو نشون بدید و بپرسید: «چرا این جواب این‌جوری شد؟ پرامپت رو چطور عوض کنم؟»
3. ولی آخرش خودتون با همون نمونه‌های واقعی امتحان کنید. تصمیم آخر با شماست، نه با مدل.