آموزشتولید محتوا، از صفر

درس ۲ از ۳۶، بازاریابی، حدود ۲۵ دقیقه خواندن

انواع محتوا

جواب کوتاه

محتوا، چند شکل اصلی داره، و هر شکل، برای یه کار و یه آدم بهتره. نوشته، مثل مقاله، راهنمای قدم‌به‌قدم، فهرست، جواب سوال‌های رایج و نقد محصول، برای توضیح کامل و پیدا شدن توی جستجو خوبه. تصویر، مثل عکس واقعی، اینفوگرافیک و اسلایدهای پشت هم، برای نشون دادن سریع و دیده شدن توی شبکه‌های اجتماعی. ویدیو، از کوتاه تا آموزشی بلند و پخش زنده، برای نشون دادن کار، حس و آدم‌های پشت کسب‌وکار. صدا، مثل پادکست، برای همراه بودن توی راه و کار. و ابزارهای ساده، مثل ماشین‌حساب یا آزمون کوتاه، برای کمک عملی. خبرنامه و محتوایی که خود مشتری‌ها می‌سازن هم، دو شکل مهم دیگه‌ان. هیچ شکلی، از بقیه بهتر نیست؛ بهترین شکل، اونیه که با پیام، مخاطب و جایی که دیده می‌شه، جوره. و یه ایده‌ی خوب رو، می‌شه چند شکل کرد.

یه جعبه‌ابزار

یه جعبه‌ابزار رو باز کنید: چکش، پیچ‌گوشتی، اره، متر. هر کدوم، برای یه کار خوبه. با چکش، می‌شه میخ کوبید، ولی پیچ رو نه؛ با اره، می‌شه چوب رو برید، ولی اندازه‌گیری نه. هیچ نجاری، یه خونه رو فقط با یه ابزار نمی‌سازه.

محتوا هم، همین‌طوره. نوشته، عکس، ویدیو، صدا و ابزار، هر کدوم یه ابزار جدان، برای یه کار جدا. توی درس قبل، دیدیم محتوا چیه؛ اینجا، جعبه‌ابزار رو باز می‌کنیم و هر ابزار رو، با کاری که خوب انجامش می‌ده، می‌شناسیم.

انواع محتوا، در یه جمله

محتوا، چند شکل اصلی داره: نوشته، تصویر، ویدیو، صدا، و ابزار؛ و هر شکل، برای یه پیام، یه آدم و یه جا، بهتره. به انگلیسی، به این شکل‌ها، Content Types یا Content Formats، یعنی انواع یا قالب‌های محتوا، می‌گن.

هیچ شکلی، به‌طور مطلق، از بقیه بهتر نیست. سوال درست، اینه که برای این پیام، برای این آدم، و برای این جا، کدوم شکل بهتر کار می‌کنه. این درس، کمک می‌کنه این سوال رو، راحت‌تر جواب بدید.

دسته‌بندی ساده

یه راه ساده برای دسته‌بندی محتوا، اینه که بپرسید آدم، باهاش چی کار می‌کنه: می‌خونه، می‌بینه، می‌شنوه، یا باهاش کار می‌کنه. اونی که خونده می‌شه، نوشته‌ست؛ اونی که دیده می‌شه، تصویر یا ویدیوئه؛ اونی که شنیده می‌شه، صداست؛ و اونی که باهاش کار می‌شه، ابزاره.

هر کدوم از این دسته‌ها، چند شکل کوچیک‌تر داره. مثلا نوشته، می‌تونه یه مقاله‌ی بلند باشه، یه فهرست کوتاه، یا یه جواب به یه سوال. توی ادامه، مهم‌ترین شکل‌های هر دسته رو، یکی‌یکی، می‌بینیم.

نوشته

نوشته، قدیمی‌ترین و هنوز یکی از پرکاربردترین شکل‌های محتواست. نوشته، برای توضیح کامل، برای چیزهایی که آدم می‌خواد سر فرصت بخونه، و برای پیدا شدن توی جستجو، خیلی خوبه؛ چون موتورهای جستجو، نوشته رو، از همه راحت‌تر می‌فهمن.

نوشته، یه مزیت دیگه هم داره: ساختنش، ابزار کمی می‌خواد؛ فقط یه ذهن روشن و یه کم وقت. و آدم‌ها، می‌تونن با سرعت خودشون بخونن، برگردن، و بخش‌هایی که لازم دارن رو، پیدا کنن. ضعفش، اینه که برای نشون دادن حس، یا کارهای دیداری، به‌تنهایی کافی نیست.

مقاله و نوشته‌ی وبلاگ

مقاله یا نوشته‌ی وبلاگ، یه متن درباره‌ی یه موضوع مشخصه که روی سایت منتشر می‌شه. مقاله‌ی خوب، یه سوال رو کامل جواب می‌ده، از تجربه‌ی واقعی میاد، و طوری نوشته شده که آدم، راحت بخونه: تیترهای روشن، پاراگراف‌های کوتاه، و مثال.

طول مقاله، باید به اندازه‌ی سوالش باشه. راهنمای رسمی موتور جستجو، صاف می‌گه که هیچ تعداد کلمه‌ی ترجیحی‌ای وجود نداره. یه سوال ساده، یه جواب کوتاه می‌خواد؛ یه موضوع پیچیده، یه نوشته‌ی کامل‌تر.

راهنمای قدم‌به‌قدم

راهنمای قدم‌به‌قدم، یکی از به‌دردبخورترین شکل‌های نوشته‌ست: «چطوری فلان کار رو انجام بدیم». آدم‌ها، خیلی وقت‌ها، دقیقا همین رو جستجو می‌کنن. یه راهنمای خوب، قدم‌ها رو شماره‌گذاری می‌کنه، هر قدم رو کوتاه و روشن می‌گه، و جاهایی که آدم معمولا گیر می‌کنه، رو جدا توضیح می‌ده.

برای یه کسب‌وکار، راهنماهای مرتبط با کار خودش، یکی از بهترین محتواهان. مثلا یه فروشگاه رنگ، می‌تونه راهنمای «چطوری یه اتاق رو رنگ کنیم» بنویسه؛ کسی که این رو می‌خونه، احتمالا به زودی، رنگ هم می‌خره.

فهرست‌ها

فهرست، یه شکل ساده و محبوبه: «ده نکته برای...»، «پنج اشتباه رایج در...». آدم‌ها، فهرست رو دوست دارن، چون سریع خونده می‌شه و آدم، از اول می‌دونه چی در انتظارشه. فهرست، برای شبکه‌های اجتماعی و خبرنامه هم، خوب کار می‌کنه.

ولی فهرست، راحت سطحی می‌شه. فهرستی که فقط یه سری جمله‌ی کلی کنار همه، ارزش زیادی نداره. فهرست خوب، هر بندش، یه نکته‌ی واقعی و قابل استفاده‌ست؛ و اگه لازمه، یه مثال کوتاه هم داره.

جواب سوال‌های رایج

صفحه‌ی سوال‌های رایج، یا FAQ، کوتاه‌شده‌ی Frequently Asked Questions، یکی از ساده‌ترین و مفیدترین محتواهاست. سوال‌هایی که مشتری‌ها، بارها و بارها می‌پرسن رو، یه جا جمع کنید و کوتاه و روشن جواب بدید.

این صفحه، هم وقت شما رو صرفه‌جویی می‌کنه، چون لازم نیست هر بار یه جواب رو تکرار کنید؛ هم به مشتری کمک می‌کنه، چون جوابش رو، همون لحظه، پیدا می‌کنه؛ و هم توی جستجو، به آدم‌هایی که همین سوال‌ها رو دارن، کمک می‌کنه پیداتون کنن.

نقد و مقایسه

نقد محصول و مقایسه، مثل «فرق این دو مدل چیه؟» یا «کدوم برای من بهتره؟»، محتوایی‌ان که آدم‌ها، درست پیش از خرید، دنبالشون می‌گردن. این نوع محتوا، برای مرحله‌ی سنجیدن توی قیف بازاریابی، خیلی مهمه.

مهم‌ترین چیز اینجا، صداقته. مقایسه‌ای که همیشه، بی‌دلیل، محصول خود شما رو برنده نشون بده، زود اعتمادش رو از دست می‌ده. مقایسه‌ی منصفانه، که حتی می‌گه «برای این کار، اون یکی بهتره»، اعتماد می‌سازه؛ و آدم‌ها، برای خرید بعدی، برمی‌گردن.

داستان یه مشتری

داستان یه مشتری، یا Case Study، یعنی مطالعه‌ی موردی، نشون می‌ده یه مشتری واقعی، چه مشکلی داشت، شما چطور کمک کردید، و نتیجه چی شد. این نوع محتوا، از هر ادعایی قوی‌تره، چون یه نمونه‌ی واقعیه، نه یه وعده.

داستان خوب، راسته: مشکل واقعی، کار واقعی، نتیجه‌ی واقعی؛ و البته با اجازه‌ی خود مشتری. اگه مشتری نمی‌خواد اسمش بیاد، می‌شه داستان رو بی اسم گفت. داستان ساختگی، حتی اگه قشنگ باشه، وقتی کشف بشه، همه‌ی اعتماد رو می‌بره.

خبر و به‌روزرسانی

خبر، مثل «محصول تازه اومد»، «ساعت کاری عوض شد»، یا «یه تغییر مهم توی حوزه‌ی کار ما»، یه شکل دیگه‌ی محتواست. خبر، کوتاه‌عمره؛ ولی برای آدم‌هایی که شما رو دنبال می‌کنن، مهمه، و نشون می‌ده کسب‌وکار، زنده و فعاله.

خبر، معمولا توی شبکه‌های اجتماعی، خبرنامه، و یه بخش کوچیک از سایت، منتشر می‌شه. نکته‌ش، اینه که فقط چیزی رو خبر کنید که واقعا برای مخاطب مهمه؛ خبرهای بی‌اهمیت پشت سر هم، آدم‌ها رو خسته می‌کنن.

تصویر

تصویر، سریع‌ترین شکل محتواست: آدم، توی یه نگاه، می‌فهمه چی به چیه. برای همین، توی شبکه‌های اجتماعی، که آدم‌ها سریع رد می‌شن، تصویر، خیلی مهمه. یه تصویر خوب، می‌تونه یه آدم رو وادار کنه که وایسه و بیشتر بخونه.

تصویر، چند شکل داره: عکس واقعی، طرح و نقاشی، اینفوگرافیک، و اسلایدهای پشت هم. هر کدوم، برای یه کار خوبه. نکته‌ی مهم دسترس‌پذیری هم اینجاست: برای کسایی که نمی‌بینن، یه توضیح متنی کوتاه برای تصویر بنویسید؛ هم به اون‌ها کمک می‌کنه، هم به موتور جستجو.

عکس واقعی

عکس واقعی از کار، محصول، مغازه، یا آدم‌های پشت کسب‌وکار، یکی از قوی‌ترین محتواهاست؛ چون راسته. آدم‌ها، فرق عکس واقعی رو با عکس‌های آماده‌ی اینترنتی، زود حس می‌کنن؛ و عکس واقعی، بیشتر اعتماد می‌سازه.

لازم نیست عکاس حرفه‌ای باشید. یه گوشی معمولی، نور روز، پس‌زمینه‌ی ساده و تمیز، و یه سبک ثابت، کافیه. عکس از پشت صحنه، مثل آماده کردن یه سفارش یا کار توی کارگاه، معمولا خیلی هم بیشتر از عکس‌های خیلی تمیز، دیده می‌شه.

اینفوگرافیک

اینفوگرافیک، یعنی یه تصویر که اطلاعات رو، با شکل و نمودار و چند کلمه، نشون می‌ده. برای چیزهایی که توضیحشون با متن طولانی می‌شه، مثل مقایسه، مراحل یه کار، یا یه سری عدد، اینفوگرافیک، خیلی خوب کار می‌کنه.

اینفوگرافیک خوب، ساده‌ست: یه پیام اصلی، چند تیکه اطلاعات، و ترتیبی که چشم، راحت دنبالش کنه. اینفوگرافیک شلوغ، با ده تا رنگ و صد تا عدد، از متن هم سخت‌تر خونده می‌شه. و هر عددی که توش می‌ذارید، باید یه منبع درست داشته باشه.

ویدیو

ویدیو، قوی‌ترین شکل برای نشون دادنه: نشون دادن یه کار، یه حس، یا آدم‌هایی که پشت یه کسب‌وکارن. وقتی آدم، صدا و چهره‌ی واقعی شما رو می‌بینه و می‌شنوه، یه جور آشنایی و اعتماد ساخته می‌شه که با نوشته، سخت‌تر به دست میاد.

ویدیو، چند شکل اصلی داره: کوتاه، بلند و آموزشی، و پخش زنده. هر کدوم، برای یه کار و یه جا بهترن. ساختن ویدیو، امروز، خیلی ساده‌تر از قبل شده؛ یه گوشی، نور خوب، صدای تمیز، و یه حرف روشن، برای شروع کافیه.

ویدیوی کوتاه

ویدیوهای کوتاه، معمولا زیر یه دقیقه، توی شبکه‌های اجتماعی، خیلی دیده می‌شن. برای نشون دادن یه نکته‌ی سریع، یه لحظه‌ی جالب از کار، یا یه قبل و بعد، عالی‌ان. ثانیه‌های اول، خیلی مهمن؛ اگه چیزی نگن، آدم، رد می‌شه.

ویدیوی کوتاه، برای بالای قیف، یعنی آشنا کردن آدم‌های تازه، خیلی خوبه. ولی معمولا، برای توضیح کامل کافی نیست. یه ترکیب خوب، اینه که ویدیوی کوتاه، آدم‌ها رو به یه محتوای کامل‌تر، مثل یه راهنما یا یه ویدیوی بلندتر، ببره.

ویدیوی بلند و آموزشی

ویدیوی بلند، مثلا یه آموزش ده‌دقیقه‌ای یا یه گفت‌وگوی کامل، برای آدم‌هایی‌ه که واقعا می‌خوان یاد بگیرن. این نوع ویدیو، توی جستجوی سایت‌های ویدیویی، مثل یوتیوب، پیدا می‌شه، و ممکنه سال‌ها، دیده بشه.

ویدیوی آموزشی خوب، مثل یه راهنمای نوشتاری خوبه: یه موضوع، قدم‌های روشن، و نشون دادن واقعی کار. فقط یه فرق داره: آدم، نمی‌تونه به راحتی متن، توش جستجو کنه. برای همین، بخش‌بندی روشن، با عنوان هر بخش، خیلی کمک می‌کنه.

پخش زنده

پخش زنده، یعنی ویدیویی که همون لحظه، پخش می‌شه، و آدم‌ها می‌تونن سوال بپرسن و جواب بگیرن. این شکل، خیلی صمیمیه؛ آدم‌ها، حس می‌کنن واقعا با شما حرف می‌زنن. برای جلسه‌ی پرسش و پاسخ، معرفی یه محصول تازه، یا نشون دادن یه رویداد، خوبه.

پخش زنده، یه کم ریسک هم داره: ممکنه چیزی خراب بشه، یا سوالی بیاد که انتظارش رو نداشتید. ولی همین واقعی بودن، بخشی از جذابیتشه. برای شروع، یه موضوع ساده، یه زمان از پیش اعلام‌شده، و یه فهرست کوتاه از نکته‌ها، کافیه.

صدا

محتوای صوتی، برای آدم‌هایی‌ه که چشم و دستشون، مشغوله: توی ماشین، توی ورزش، یا وقت کار خونه. یه پیام صوتی کوتاه، یا یه برنامه‌ی صوتی منظم، می‌تونه توی این لحظه‌ها، همراه آدم‌ها باشه؛ جایی که نوشته و ویدیو، نمی‌تونن.

صدا، یه حس صمیمیت خاص هم داره؛ آدم، صدای شما رو، تقریبا مثل یه دوست، کنار گوشش می‌شنوه. برای دسترس‌پذیری، بهتره یه متن کامل، یا حداقل یه خلاصه‌ی نوشتاری، کنار محتوای صوتی بذارید؛ برای کسایی که نمی‌شنون، و برای موتور جستجو.

پادکست

پادکست، یه برنامه‌ی صوتی منظمه که قسمت‌به‌قسمت منتشر می‌شه، مثل یه برنامه‌ی رادیویی که هر وقت بخواید، گوش می‌دید. پادکست، برای ساختن یه رابطه‌ی بلند با مخاطب، خیلی خوبه؛ چون آدم‌ها، هر قسمت، مدت زیادی با شما وقت می‌گذرونن.

ساختن پادکست، پیوستگی زیادی می‌خواد؛ پادکستی که بعد از چند قسمت رها بشه، کار زیادی نمی‌کنه. برای همین، پیش از شروع، مطمئن بشید که موضوع کافی و وقت کافی، برای چندین قسمت دارید. گاهی، شروع با چند پیام صوتی کوتاه، بهتر از یه پادکست کامله.

ابزارهای ساده

یه شکل کمتر دیده‌شده، ولی خیلی به‌دردبخور، ابزارهای ساده‌ان: یه ماشین‌حساب که مثلا می‌گه برای یه اتاق، چقدر رنگ لازمه؛ یه آزمون کوتاه که می‌گه کدوم محصول برای شما مناسب‌تره؛ یا یه جدول آماده که آدم، می‌تونه دانلود و استفاده کنه.

این ابزارها، کمک عملی می‌دن؛ نه فقط اطلاعات. و آدم‌ها، معمولا ابزاری که به کارشون اومده رو، ذخیره می‌کنن و دوباره برمی‌گردن. ساختنشون، شاید کمی بیشتر از یه نوشته وقت ببره، ولی عمرشون، معمولا خیلی بلندتره.

خبرنامه

خبرنامه، یه ایمیل یا پیام منظمه که برای آدم‌هایی که عضو شدن، فرستاده می‌شه. خبرنامه، خودش یه شکل محتواست؛ و معمولا، ترکیبی از چند شکل دیگه رو داره: یه نوشته‌ی کوتاه، یه لینک به یه راهنما، یه عکس، و گاهی یه خبر.

مزیت بزرگ خبرنامه، اینه که مستقیم به آدم می‌رسه، و مال شماست؛ هیچ شبکه‌ای، تصمیم نمی‌گیره که دیده بشه یا نه. خبرنامه‌ی خوب، هر بار، یه چیز ارزشمند داره، و یه ریتم ثابت؛ مثلا هر دو هفته یه بار، همیشه همون روز.

محتوای دانلودی

بعضی محتواها، برای دانلود ساخته می‌شن: یه کتاب الکترونیکی کوتاه، یه چک‌لیست، یه قالب آماده، یا یه راهنمای چاپی. این نوع محتوا، معمولا کامل‌تر و دقیق‌تر از یه نوشته‌ی وبلاگه، و آدم‌ها، اون رو نگه می‌دارن و بارها استفاده می‌کنن.

خیلی از کسب‌وکارها، این محتوا رو، در عوض عضویت توی خبرنامه، رایگان می‌دن. این، یه معامله‌ی منصفانه‌ست، به شرطی که محتوا، واقعا ارزشمند باشه و آدم، بدونه که عضو خبرنامه می‌شه. محتوای دانلودی ضعیف، که فقط برای گرفتن ایمیل ساخته شده، حس فریب می‌ده.

محتوایی که مشتری‌ها می‌سازن

یه شکل خیلی قوی محتوا، اونیه که خود مشتری‌ها می‌سازن: عکسی که از محصول شما می‌گیرن، نظری که می‌نویسن، یا ویدیویی که از تجربه‌شون درست می‌کنن. به این، User-Generated Content، یعنی محتوای ساخته‌شده توسط کاربر، می‌گن.

این محتوا، از هر چیزی که خودتون بسازید، قابل اعتمادتره؛ چون از زبون یه مشتری واقعیه. اگه می‌خواید از این محتوا، توی صفحه‌هاتون استفاده کنید، اول اجازه بگیرید، و اسم سازنده رو بیارید. و هیچ‌وقت، این نوع محتوا رو، جعل نکنید.

کدوم شکل، برای چه کاری

یه راهنمای ساده: اگه می‌خواید چیزی رو کامل توضیح بدید، نوشته. اگه می‌خواید سریع یه چیز رو نشون بدید، تصویر. اگه می‌خواید یه کار یا یه حس رو نشون بدید، ویدیو. اگه می‌خواید همراه آدم‌ها توی راه باشید، صدا. اگه می‌خواید کمک عملی بدید، ابزار.

و اگه می‌خواید توی جستجو پیدا بشید، نوشته، معمولا، پایه‌ست؛ حتی برای ویدیو و صدا هم، یه متن کنارشون، کمک می‌کنه پیدا بشن. این راهنما، قانون نیست؛ ولی برای شروع، معمولا درسته.

مخاطب شما، چی دوست داره

شکل محتوا، به مخاطب هم بستگی داره. بعضی آدم‌ها، خوندن رو ترجیح می‌دن؛ بعضی‌ها، دیدن؛ و بعضی‌ها، شنیدن. بعضی گروه‌ها، بیشتر توی یه شبکه‌ی اجتماعی‌ان، و هر شبکه، یه شکل خاص رو، بیشتر نشون می‌ده.

بهترین راه فهمیدن، پرسیدن و دیدنه: از مشتری‌ها بپرسید معمولا از کجا اطلاعات می‌گیرن، و ببینید کدوم شکل از محتوای خودتون، بیشتر دیده و ذخیره می‌شه. درس پنجم همین مسیر، کامل درباره‌ی شناختن مخاطبه.

گوشی، یا دسکتاپ

بیشتر آدم‌ها، امروز، محتوا رو روی گوشی می‌بینن. این، روی شکل محتوا اثر می‌ذاره: نوشته باید پاراگراف‌های کوتاه داشته باشه؛ تصویر و ویدیو، باید روی صفحه‌ی کوچیک هم، خوانا باشن؛ و هر چیزی که خیلی ریز یا شلوغه، روی گوشی، گم می‌شه.

بعضی محتواها، مثل راهنماهای فنی طولانی یا جدول‌های بزرگ، هنوز بیشتر روی دسکتاپ خونده می‌شن. برای همین، یه بار، محتوای خودتون رو، روی گوشی باز کنید و ببینید چطوریه؛ خیلی وقت‌ها، چیزهایی پیدا می‌کنید که روی دسکتاپ، دیده نمی‌شدن.

زحمت و هزینه‌ی هر شکل

هر شکل محتوا، یه مقدار زحمت و هزینه داره. نوشته‌ی کوتاه و عکس با گوشی، معمولا ارزون‌ترین و سریع‌ترینن. ویدیو، به‌خصوص ویدیوی آموزشی بلند، و پادکست، معمولا وقت بیشتری می‌خوان. ابزارهای ساده، شاید کمک یه برنامه‌نویس رو بخوان.

برای شروع، با شکلی برید که هم برای مخاطبتون مناسبه، و هم برای شما، شدنیه. یه نوشته‌ی خوب در هفته، از یه ویدیوی حرفه‌ای که هیچ‌وقت ساخته نمی‌شه، خیلی بهتره. وقتی روال افتاد، شکل‌های سخت‌تر رو اضافه کنید.

عمر هر شکل

بعضی شکل‌ها، عمر کوتاهی دارن: یه استوری، یه روز؛ یه خبر، چند روز؛ یه پست شبکه‌ی اجتماعی، معمولا چند روز. بعضی شکل‌ها، عمر بلندی دارن: یه راهنمای کامل روی سایت، یه ویدیوی آموزشی خوب، یا یه ابزار ساده، ممکنه سال‌ها، آدم بیارن.

یه ترکیب خوب، معمولا هر دو رو داره: محتوای کوتاه‌عمر، برای حاضر بودن و ارتباط روزانه؛ و محتوای بلندعمر، برای ساختن یه کتابخونه که سال‌ها کار کنه. خیلی از کسب‌وکارها، فقط محتوای کوتاه‌عمر می‌سازن، و هیچ‌وقت، کتابخونه‌ای نمی‌سازن.

محتوا، برای همه

محتوای خوب، برای همه‌ی آدم‌ها قابل استفاده‌ست؛ از جمله کسایی که نمی‌بینن، نمی‌شنون، یا با گوشی و رایانه، راحت نیستن. چند کار ساده، خیلی کمک می‌کنه: یه توضیح متنی کوتاه برای هر تصویر؛ زیرنویس برای ویدیو؛ متن یا خلاصه برای صدا؛ و نوشته‌ای با کلمه‌های ساده و جمله‌های کوتاه.

جالب اینه که این کارها، برای بقیه هم مفیدن: خیلی‌ها، ویدیو رو بی صدا، با زیرنویس، توی شبکه‌های اجتماعی می‌بینن؛ و موتورهای جستجو هم، از توضیح متنی تصویر و متن ویدیو، استفاده می‌کنن تا محتوا رو بهتر بفهمن.

یه ایده، چند شکل

یه ایده‌ی خوب رو، می‌شه چند شکل کرد. مثلا یه راهنمای نوشتاری درباره‌ی «چطوری از میز چوبی نگهداری کنیم»، می‌تونه یه ویدیوی کوتاه بشه که یه قدمش رو نشون می‌ده؛ چند اسلاید برای اینستاگرام؛ یه بخش از خبرنامه؛ و یه چک‌لیست دانلودی.

به این کار، Repurposing، یعنی بازاستفاده، می‌گن. این کار، وقت و زحمت رو خیلی کمتر می‌کنه؛ چون سخت‌ترین قسمت، یعنی پیدا کردن و فهمیدن ایده، یه بار انجام شده. و آدم‌های مختلف، هر کدوم، اون ایده رو، توی شکلی که دوست دارن، می‌بینن.

ترکیب شکل‌ها

بهترین محتواها، خیلی وقت‌ها، ترکیبی از چند شکلن: یه راهنمای نوشتاری با چند عکس واقعی و یه ویدیوی کوتاه؛ یا یه ویدیو با یه متن کامل زیرش. هر شکل، یه کمبود شکل دیگه رو جبران می‌کنه: نوشته، توضیح می‌ده؛ عکس، نشون می‌ده؛ و ویدیو، حس می‌ده.

ولی ترکیب، نباید شلوغی بشه. هر شکلی که اضافه می‌کنید، باید یه کار مشخص بکنه. عکسی که فقط برای پر کردن صفحه‌ست، یا ویدیویی که همون حرف متن رو تکرار می‌کنه، بیشتر حواس آدم رو پرت می‌کنه تا کمک.

با یه شکل شروع کنید

اگه تازه شروع کردید، لازم نیست همه‌ی شکل‌ها رو با هم امتحان کنید. یه شکل رو انتخاب کنید که هم مخاطبتون دوست داره، هم خودتون، راحت‌تر می‌سازیدش. مثلا اگه نوشتن رو دوست دارید، با راهنماهای نوشتاری؛ اگه جلوی دوربین راحتید، با ویدیوی کوتاه.

این شکل رو، چند ماه، پیوسته ادامه بدید. وقتی روال افتاد و دیدید جواب می‌ده، یه شکل دوم اضافه کنید؛ ترجیحا با بازاستفاده از همون محتوای قبلی. این‌طوری، کم‌کم، یه جعبه‌ابزار کامل دارید، بی اینکه از اول، زیر بارش خسته بشید.

چند واژه

Content Format، یعنی قالب محتوا. Blog Post، یعنی نوشته‌ی وبلاگ. How-to Guide، یعنی راهنمای قدم‌به‌قدم. FAQ، یعنی سوال‌های رایج. Case Study، یعنی مطالعه‌ی موردی یا داستان مشتری. Infographic، یعنی اینفوگرافیک. Carousel، یعنی اسلایدهای پشت هم.

Short-form Video، یعنی ویدیوی کوتاه. Long-form، یعنی محتوای بلند. Podcast، یعنی پادکست. Newsletter، یعنی خبرنامه. User-Generated Content، یعنی محتوای ساخته‌شده توسط کاربر. Repurposing، یعنی بازاستفاده. Alt Text، یعنی توضیح متنی تصویر، برای دسترس‌پذیری.

جواب کوتاه

اگه کسی پرسید «انواع محتوا کدومن»:

محتوا چند شکل اصلی داره: نوشته، مثل مقاله و راهنما و فهرست و جواب سوال‌های رایج؛ تصویر، مثل عکس واقعی و اینفوگرافیک و اسلاید؛ ویدیو، کوتاه و بلند و زنده؛ صدا، مثل پادکست؛ و ابزار ساده. خبرنامه، محتوای دانلودی و محتوایی که مشتری‌ها می‌سازن هم مهمن. هیچ شکلی از بقیه بهتر نیست؛ بهترین، اونیه که با پیام و مخاطب و جا جوره. با یه شکل شروع کنید، و یه ایده‌ی خوب رو، چند شکل کنید.

چند باور رایج

  • «نوشته دیگه خونده نمی‌شه.» برای توضیح کامل و جستجو، هنوز پایه‌ست.
  • «ویدیو باید حرفه‌ای باشه.» یه گوشی و یه حرف روشن، برای شروع کافیه.
  • «باید همه‌ی شکل‌ها رو داشته باشیم.» با یکی شروع کنید.
  • «یه ایده، یه بار.» می‌شه چند شکلش کرد.
  • «دسترس‌پذیری، کار اضافه‌ست.» به همه، حتی موتور جستجو، کمک می‌کنه.

یه مثال

یه گلخونه‌ی کوچیک، که گل و گیاه آپارتمانی می‌فروخت، اول فقط عکس گل‌ها رو توی اینستاگرام می‌ذاشت. عکس‌ها قشنگ بودن، ولی مشتری‌ها، بعد از خرید، همیشه یه سوال رو می‌پرسیدن: «چند وقت یه بار آبش بدم؟».

صاحبش، یه راهنمای ساده‌ی نگهداری، برای ده گیاه پرفروش، روی سایتش نوشت. بعد، برای هر گیاه، یه ویدیوی کوتاه ساخت که نشون می‌داد چطوری آب بدن؛ چند اسلاید برای اینستاگرام؛ و یه کارت چاپی کوچیک، که توی هر سفارش می‌ذاشت. یه ایده، چهار شکل. سوال‌های تکراری، کمتر شد؛ و آدم‌هایی که «نگهداری فلان گیاه» رو جستجو می‌کردن، کم‌کم به سایتش می‌رسیدن.

تمرین امروز

امروز، شکل محتوای خودتون رو انتخاب کنید.

  1. از دفترچه‌ی ایده‌ها، یه ایده رو انتخاب کنید.
  2. بنویسید این ایده، با کدوم شکل، بهتر گفته می‌شه: نوشته، تصویر، ویدیو، صدا یا ابزار.
  3. بنویسید مخاطبتون، بیشتر کدوم شکل رو دوست داره.
  4. بنویسید خودتون، کدوم شکل رو راحت‌تر می‌سازید.
  5. یه شکل اصلی انتخاب کنید، و یه شکل دوم برای بازاستفاده‌ی همون ایده.

درس بعدی، بازاریابی محتوایی رو می‌گه.

جمع‌بندی. آنچه از این درس با خودتان می‌برید.

  • نوشته: توضیح کامل و جستجو.
  • تصویر: نشون دادن سریع و شبکه‌ها.
  • ویدیو: نشون دادن کار و حس و آدم‌ها.
  • صدا: همراه توی راه؛ ابزار: کمک عملی.
  • بهترین شکل، اونیه که با پیام و مخاطب و جا جوره؛ یه ایده، چند شکل.

خودتون رو بسنجید

۱۵ پرسش، هر بار تازه از میان ۳۰ پرسش این درس. آخرش فقط کارنامه رو می‌بینید: چند تا درست، چند تا نادرست.

خودتون رو بسنجید

۱۵ پرسش

  • هر بار پرسش‌ها و ترتیب گزینه‌ها عوض می‌شه.
  • تا آخر نمی‌گیم کدوم جواب درست بوده؛ می‌تونید برگردید و جوابتون رو عوض کنید.
  • آخرش کارنامه می‌گیرید: چند تا درست، چند تا نادرست.
  • اگه وسطش بستید، دوباره که باز کنید از همون‌جا ادامه می‌دید.

فصل‌های این درس

درس بعد