آموزشیادگیری ماشین

درس ۸ از ۹۹، هوش مصنوعی، حدود ۶ دقیقه خواندن

داده چیست و چه شکلی دارد

جواب کوتاه

داده برای یادگیری ماشین یعنی یه جدول عدد، مثل دفتر نمره‌ی معلم: هر ردیف یه نمونه‌ست (یه شاگرد)، هر ستون یه ویژگیه (نمره‌ی هر درس)، و ستون آخر جوابیه که مدل باید یاد بگیره (قبول یا رد). عکس و صدا و متن هم آخرش همین شکلی می‌شن: عکس یعنی عدد روشنی هر خونه‌ش، صدا یعنی عدد بلندیش توی هر لحظه، و متن یعنی هر کلمه یه شماره. چون مدل فقط عدد می‌فهمه.

دفتر نمره

دفتر نمره‌ی معلم رو یادتونه؟ همه‌ی چیزی که یه مدل یادگیری ماشین لازم داره، شکل همونه.

فرض کنید می‌خوایم یه مدل از روی نمره‌ها حدس بزنه یه شاگرد آخر سال قبول می‌شه یا نه. چیزی که بهش می‌دیم، دقیقا همین دفتره: کلی شاگرد پارسال، با نمره‌هاشون و اینکه آخرش قبول شدن یا نه.

ردیف، ستون، جواب

این سه تا کلمه رو توی همه‌ی مسیر می‌بینید:

  • هر ردیف یه نمونه‌ست. یه شاگرد، یه خونه، یه ایمیل.
  • هر ستون یه ویژگیه. چیزی که مدل از هر نمونه می‌بینه: نمره‌ی ریاضی، متراژ خونه، کلمه‌های ایمیل.
  • ستون آخر جوابه. چیزی که مدل باید یاد بگیره حدس بزنه: قبول یا رد، قیمت، هرزنامه یا نه. اسم دیگه‌ش «برچسب»ه.

به کل این جدول می‌گن دیتاست. فرق ویژگی و برچسب رو توی درس بعد بیشتر می‌بینیم. یه نکته هم مهمه: خیلی از مدل‌ها فقط عدد می‌فهمن. پس «سارا» و «قبول» هم آخرش باید عدد بشن.

عکس هم عدده

عکس که جدول نیست؟ چرا، هست. یه عکس سیاه‌وسفید رو خیلی بزرگ کنید: خونه‌خونه‌ست. به هر خونه می‌گن پیکسل، و هر پیکسل یه عدده: معمولا از ۰ برای سیاه تا ۲۵۵ برای سفید.

ما یه علامت «به‌علاوه» می‌بینیم؛ کامپیوتر فقط ۳۶ تا عدد. عکس رنگی هم همینه، فقط هر خونه سه تا عدد داره، یکی برای هر رنگ اصلی. این همه عدد، می‌شه ستون‌های جدول.

صدا هم عدده

صدا یه موجه. کامپیوتر خیلی تند، پشت سر هم، بلندی این موج رو اندازه می‌گیره و هر بار یه عدد می‌نویسه:

صدای یه سی‌دی موسیقی، توی هر ثانیه ۴۴٬۱۰۰ بار اندازه گرفته شده. یعنی یه ثانیه صدا، ده‌ها هزار تا عدده.

متن هم عدده

متن هم همین‌طور. ساده‌ترین راهش اینه که یه فهرست کلمه داشته باشیم و به هر کلمه یه شماره بدیم:

شماره‌ها خودشون معنی ندارن؛ فقط اسم کلمه‌ان. راه‌های بهتری هم هست که شماره‌ها معنی داشته باشن، و توی درس تبدیل متن و دسته به عدد می‌بینیم.

پس هر چی که باشه، جدول، عکس، صدا یا متن، برای مدل آخرش یه عالمه عدده. حالا بریم سراغ دو تا ستون مهم: ویژگی و برچسب. ویژگی و برچسب.

جمع‌بندی. آنچه از این درس با خودتان می‌برید.

  • داده یعنی جدول: ردیف نمونه، ستون ویژگی.
  • ستون آخر: جوابی که باید یاد بگیره.
  • عکس: عدد روشنی هر خونه.
  • صدا: عدد بلندی، هزاران بار در ثانیه.
  • متن: هر کلمه یه شماره.

خودتون رو بسنجید

۱۵ پرسش، هر بار تازه از میان ۳۰ پرسش این درس. آخرش فقط کارنامه رو می‌بینید: چند تا درست، چند تا نادرست.

خودتون رو بسنجید

۱۵ پرسش

  • هر بار پرسش‌ها و ترتیب گزینه‌ها عوض می‌شه.
  • تا آخر نمی‌گیم کدوم جواب درست بوده؛ می‌تونید برگردید و جوابتون رو عوض کنید.
  • آخرش کارنامه می‌گیرید: چند تا درست، چند تا نادرست.
  • اگه وسطش بستید، دوباره که باز کنید از همون‌جا ادامه می‌دید.

فصل‌های این درس

درس بعد