دانلود وردپرس فارسی، آخرین نسخه و از جای امن
جواب کوتاه
وردپرس فارسی رو فقط از سایت رسمی خود وردپرس بگیرید: fa.wordpress.org/download برای بستهی فارسی، و wordpress.org/download برای بستهی انگلیسی. هر دو رایگانن. بستهای که جای دیگهای گذاشته شده، ممکنه دستکاری شده باشه و کد مخرب داشته باشه. اگه هاستتون نصب یهکلیکی وردپرس داره، اصلا لازم نیست دستی دانلود کنید.
دارو رو از داروخونه میخرید، نه از بساط کنار خیابون
فرض کنید یه دارو لازم دارید. یه راه اینه که برید داروخونه، جایی که میدونید جنس اصله. یه راه دیگه اینه که از یه بساط کنار خیابون بخرید که همون جعبه رو، شاید ارزونتر، میفروشه. جعبهها شبیهن، ولی از کجا بدونید توی دومی چی ریخته شده؟
دانلود وردپرس هم دقیقا همینه. اگه توی گوگل بنویسید «دانلود وردپرس فارسی»، دهها سایت میبینید که وردپرس رو برای دانلود گذاشتن. بعضیهاشون همون بستهی اصلی رو گذاشتن، ولی بعضیها ممکنه یه چیزی بهش اضافه کرده باشن که شما نمیبینید. این درس میگه وردپرس رو از کجا بگیرید، چطور مطمئن بشید اصله، و چه نسخهای.
اول اینکه: وردپرس رایگانه
وردپرس، به انگلیسی WordPress، یه نرمافزار متنباز و رایگانه. یعنی هیچکس، هیچجا، نباید بابت خود وردپرس از شما پول بگیره. سایت رسمی وردپرس هم وقتی دانلودش میکنید، فقط یه پیام تشکر نشون میده و دعوتتون میکنه به جامعهی جهانی وردپرس بپیوندید؛ نه پرداختی، نه ثبتنامی.
اگه جایی برای «دانلود وردپرس» پول خواست، یا ازتون خواست برای دانلود ثبتنام کنید و شماره بدید، این یعنی یا اشتباه اومدید، یا دارن چیز دیگهای میفروشن. البته کسی که وردپرس رو براتون نصب و راهاندازی میکنه، میتونه بابت کارش پول بگیره؛ ولی خود برنامه رایگانه.
دو جای رسمی دانلود
وردپرس دو جای رسمی برای دانلود داره، که هر دو مال خود پروژهی وردپرسن:
fa.wordpress.org/download/: بستهی فارسی. صفحهش هم فارسیه و دکمهی «دریافت وردپرس» داره. این بسته با زبان فارسی نصب میشه.wordpress.org/download/: بستهی انگلیسی، که همیشه اول منتشر میشه. بعد از نصب میشه زبانش رو فارسی کرد.
دقت کنید که نشونی درست باشه: دقیقا wordpress.org، نه چیزی شبیهش با یه حرف اضافه یا یه پسوند دیگه. سایتهای تقلبی گاهی اسمهایی میسازن که با یه نگاه سرسری، شبیه اصلین. اگه شک دارید، خودتون نشونی رو توی نوار مرورگر بنویسید، به جای اینکه روی لینکی که یکی فرستاده کلیک کنید.
بستهی فارسی یا انگلیسی؟
فرق این دو بسته فقط زبانه. برنامه یکیه. بستهی فارسی، فایلهای ترجمهی فارسی رو از قبل داره، پس از اولین صفحهی نصب، همهچیز فارسیه و سایت از اول راستچین ساخته میشه.
یه نکتهای که بهتره بدونید: بستهی فارسی گاهی کمی از نسخهی انگلیسی عقبتره. مثلا روزی که این درس نوشته شد، یعنی ۲۸ آبان ۱۴۰۵، صفحهی دانلود انگلیسی نسخهی ۷.۱.۵ رو میداد و صفحهی فارسی نسخهی ۷.۱. این طبیعیه، چون ترجمهی هر نسخه رو داوطلبها انجام میدن و یه کم وقت میبره.
پس کدوم رو بگیرید؟ اگه تازهکارید و میخواید همهچیز از اول فارسی باشه، بستهی فارسی. اگه نسخهی انگلیسی تازهتره و توش یه رفع مشکل امنیتی هست، میتونید انگلیسی رو نصب کنید و بعد از تنظیمات، زبان رو فارسی کنید. یا سادهتر: هر کدوم رو نصب کنید، و بعد از نصب، وردپرس رو از داخل پیشخوان بهروز کنید.
شمارهی نسخه رو بشناسید
هر نسخهی وردپرس یه شماره داره، مثلا ۷.۱.۵. این عدد سه تیکه داره. دو عدد اول، یعنی ۷.۱، نسخهی اصلیه؛ یه نسخهی اصلی تازه معمولا امکانات تازه میاره. عدد سوم، یعنی ۵، نسخهی تعمیریه؛ اینها معمولا مشکلها و حفرههای امنیتی رو درست میکنن و امکانات تازه ندارن.
یعنی چی برای شما؟ یعنی نسخهی تعمیری رو همیشه سریع نصب کنید، چون معمولا امنیتیه و چیزی رو خراب نمیکنه. نسخهی اصلی تازه رو هم نصب کنید، ولی اگه سایت مهمی دارید، اول پشتیبان بگیرید و اگه بشه، روی یه نسخهی آزمایشی امتحانش کنید.
برای دیدن همهی نسخهها و تاریخ انتشارشون، wordpress.org یه صفحهی بایگانی نسخهها داره، به نشونی wordpress.org/download/releases/. اونجا هر نسخه با تاریخ انتشار و فایلهاش اومده. یه عادت خوب هم اینه که هر بار کسی بهتون گفت «سایتت رو بهروز کردم»، شمارهی نسخه رو ازش بپرسید و با همین صفحه مقایسه کنید. اگه یکی بود، کارش درسته؛ اگه چند نسخه عقب بود، یعنی هنوز کار مونده. این سادهترین راه برای صاحب سایته که بدون هیچ دانش فنی، از وضع سایتش خبر داشته باشه.
zip یا tar.gz؟
صفحهی بایگانی نسخهها، هر نسخه رو با دو شکل فایل میده: zip و tar.gz. هر دو، یه فایل فشردهان که همهی فایلهای وردپرس توشه؛ محتواشون دقیقا یکیه.
zip رو ویندوز و مک بی هیچ برنامهی اضافهای باز میکنن، و تقریبا همهی پنلهای هاست هم میتونن از حالت فشرده درش بیارن. tar.gz بیشتر برای سرورهای لینوکسیه و کسایی که با خط فرمان کار میکنن. اگه نمیدونید کدوم، zip رو بگیرید. دکمهی اصلی صفحهی دانلود هم همون zip رو میده.
توی بسته چیه
وقتی فایل رو باز کنید، یه پوشه به اسم wordpress میبینید که توش سه پوشه و یه سری فایله:
wp-admin: پیشخوان وردپرس؛ صفحههایی که شما برای مدیریت سایت میبینید.wp-includes: هستهی وردپرس؛ کدهایی که همهچیز روشون سواره.wp-content: جای چیزهای مال شما: قالبها، افزونهها و فایلهایی که بارگذاری میکنید.wp-config-sample.php: نمونهی فایل تنظیمات؛ موقع نصب، اطلاعات پایگاه داده توی نسخهی اصلی همین فایل نوشته میشه.index.phpو چند فایل دیگه: در ورود سایت و کارهای جانبی.
حجم کل این بسته هم زیاد نیست؛ چند ده مگابایته، یعنی حتی با اینترنت کند هم چند دقیقه بیشتر طول نمیکشه. ولی وقتی از حالت فشرده درش بیارید، چند هزار فایل کوچیک میشه؛ برای همین بارگذاری فایل zip و باز کردنش توی خود هاست، خیلی سریعتر از بارگذاری تکتک فایلهاست. یه قانون ساده که بعدا خیلی به کارتون میاد: به wp-admin و wp-includes دست نزنید. هر چی مال شماست، توی wp-content هست. موقع بهروزرسانی هم وردپرس دو پوشهی اول رو با نسخهی تازه عوض میکنه و به wp-content کاری نداره.
اثر انگشت فایل: از کجا بدونیم دست نخورده
صفحهی بایگانی نسخههای وردپرس، کنار هر فایل، دو تا لینک کوچیک داره: md5 و sha1. اینها اثر انگشت فایلن، به انگلیسی Checksum. یه رشتهی طولانی از حرف و عدد که از روی محتوای فایل ساخته میشه. اگه حتی یه حرف از فایل عوض بشه، این اثر انگشت کاملا عوض میشه.
پس اگه وردپرس رو از هر جایی گرفتید، میتونید اثر انگشتش رو حساب کنید و با عددی که سایت رسمی گذاشته مقایسه کنید. اگه یکی بود، فایل دستنخوردهست. اگه نه، اون فایل رو دور بندازید.
حساب کردنش سخت نیست. روی مک، توی برنامهی ترمینال: shasum -a 1 wordpress-7.1.5.zip. روی ویندوز، توی پاورشل: Get-FileHash wordpress-7.1.5.zip -Algorithm SHA1. عددی که میاد رو با لینک sha1 همون نسخه توی صفحهی رسمی مقایسه کنید. اگه مستقیم از سایت رسمی دانلود کردید، این کار لازم نیست، ولی دونستنش بد نیست.
چرا از سایتهای دیگه دانلود نکنیم
خیلی از سایتهایی که وردپرس رو برای دانلود گذاشتن، آدمهای خوبیان و همون بستهی اصلی رو گذاشتن. ولی شما نمیتونید از بیرون بفهمید کدومها. یه بستهی وردپرس، فقط چند هزار فایل متنیه؛ اضافه کردن چند خط کد مخرب به یکی از اونها، کار سختی نیست و با چشم هم دیده نمیشه.
اون چند خط چی کار میتونه بکنه؟ مثلا یه حساب مدیر مخفی بسازه که سازندهی بسته هر وقت خواست وارد سایتتون بشه. یا لینکهای مخفی به سایتهای دیگه توی صفحههاتون بذاره، که هم آدمها رو به جای بد میبره، هم گوگل ممکنه به خاطرش سایتتون رو جریمه کنه. یا اطلاعات کاربرها رو بفرسته جای دیگه.
وقتی یه جای رسمی و رایگان هست، هیچ دلیلی برای ریسک کردن وجود نداره. همون داروخونهست. و اگه کسی سایت رو براتون میسازه، ازش بپرسید وردپرس، قالب و افزونهها رو از کجا گرفته؛ جواب درست، سایت رسمی یا سازندهی اصلیه.
قالب و افزونهی «رایگانشده»، از همه خطرناکتر
این حرف دربارهی قالبها و افزونهها حتی جدیتره. خیلی سایتها نسخهی پولی قالبها و افزونههای معروف رو «رایگان» یا خیلی ارزون میدن؛ اسم اینها نالشده، به انگلیسی Nulled، هست. یعنی قفل لایسنسش رو شکستن.
مشکل اینه که کسی که وقت گذاشته قفل یه افزونه رو بشکنه و مجانی پخشش کنه، معمولا یه دلیلی داره. خیلی از این بستهها در پشتی (Backdoor) دارن؛ کدی که اجازه میده یکی از بیرون سایتتون رو کنترل کنه. تازه، این نسخهها بهروزرسانی رسمی هم نمیگیرن، پس هر حفرهی امنیتی تازهای که پیدا بشه، روی سایت شما باز میمونه.
اگه افزونه یا قالب پولی میخواید، از سایت خود سازندهش بخرید. اگه پولش رو ندارید، تقریبا برای هر کاری یه افزونهی رایگان و معتبر توی مخزن رسمی وردپرس هست.
یه داستان که زیاد تکرار میشه
یه فروشگاه کوچیک لوازم خیاطی سایت وردپرسی میخواست. کسی که سایت رو ساخت، برای صرفهجویی، وردپرس و یه قالب پولی معروف رو از یه سایت «دانلود رایگان» گرفت. سایت قشنگ شد و چند ماه هم خوب کار کرد.
بعد یه روز صاحب فروشگاه دید توی گوگل، زیر اسم سایتش، عنوانهایی به زبانهای دیگه دربارهی چیزهای بیربط میاد. سرچ کنسول هم یه هشدار امنیتی داده بود. وقتی بررسی کردن، معلوم شد قالب «رایگان» یه تیکه کد داشته که هر چند وقت یه بار صفحههای اسپم تازه میساخت. پاک کردنش، درست کردن سایت، و برگشتن اعتماد گوگل، چند هفته طول کشید و خیلی بیشتر از قیمت همون قالب پولی خرج داشت.
این داستان استثنا نیست. ارزونترین راه، همون راه رسمیه: وردپرس رایگان از سایت خود وردپرس، و قالب و افزونه یا رایگان از مخزن رسمی، یا پولی از خود سازنده.
نسخهی قدیمی نه
صفحهی بایگانی نسخهها، نسخههای قدیمی رو هم نگه میداره. ولی مگر اینکه دلیل فنی خیلی خاصی داشته باشید، همیشه آخرین نسخه رو بگیرید. هر نسخهی تازه، حفرههایی رو درست میکنه که توی نسخههای قبلی پیدا شده؛ و این حفرهها بعد از درست شدن، عمومی میشن. یعنی نسخهی قدیمی، یه دروازهست که نقشهی باز کردنش رو همه دارن.
گاهی کسی میگه «قالبم با نسخهی جدید کار نمیکنه، پس قدیمی رو نصب میکنم». این راه درستی نیست؛ قالب یا افزونهای که با نسخهی تازه کار نمیکنه، احتمالا خودش هم سالهاست بهروز نشده و خطرناکه. بهتره اون رو عوض کنید، نه وردپرس رو عقب ببرید.
شاید اصلا لازم نباشه دانلود کنید
خیلی از هاستها توی پنلشون یه گزینهی نصب یهکلیکی وردپرس دارن. این گزینه خودش آخرین نسخه رو از سایت رسمی میگیره، پایگاه داده میسازه و نصب میکنه. صفحهی دانلود wordpress.org هم یه بخش داره به اسم «راهاندازی با یه شرکت میزبانی» که میگه این سادهترین راه شروعه، و یه فهرست از هاستهای پیشنهادی هم داره.
پس اگه هاستتون این گزینه رو داره، احتمالا راحتتره. فقط بعد از نصب، توی پیشخوان وردپرس، از منوی «بروزرسانیها» چک کنید آخرین نسخه نصب شده باشه. و اگه نصب دستی رو ترجیح میدید، درس «نصب وردپرس روی هاست» همین مسیر، قدم به قدم نشونش میده.
قبل از دانلود، امتحانش کنید
اگه هنوز مطمئن نیستید وردپرس رو میخواید یا نه، صفحهی دانلود وردپرس یه راه بیخطر پیشنهاد میکنه: زمین بازی وردپرس، به انگلیسی WordPress Playground. یه وردپرس کامل که توی خود مرورگرتون اجرا میشه؛ بی هاست، بی دانلود و بی نصب.
توش میتونید نوشته بذارید، قالب عوض کنید، افزونه امتحان کنید، و هر چی خراب کردید، با یه بار تازه کردن صفحه همهچیز از اول میاد. برای یاد گرفتن، یا امتحان کردن یه افزونه قبل از نصب روی سایت اصلی، خیلی به درد میخوره. مثلا اگه یه افزونهی فرم تماس رو میخواید امتحان کنید و نمیدونید با قالبتون جور درمیاد یا نه، اول اونجا نصبش کنید، باهاش بازی کنید، و اگه راضی بودید، روی سایت اصلی بیاریدش. اینطوری سایت واقعیتون هیچوقت آزمایشگاه نمیشه، و مشتریهاتون هیچوقت یه صفحهی نیمهکاره نمیبینن. فقط یادتون باشه چیزی که اونجا میسازید، یه سایت واقعی نیست و جایی منتشر نمیشه.
قبل از دانلود: هاستتون آمادهست؟
صفحهی دانلود وردپرس، کنار دکمهی دانلود، یه خط دربارهی پیشنیازها داره: PHP نسخهی ۸.۳ یا بالاتر، و MySQL نسخهی ۸.۴ یا MariaDB نسخهی ۱۰.۱۱ یا بالاتر. صفحهی پیشنیازهای وردپرس، پشتیبانی از HTTPS رو هم اضافه میکنه.
قبل از اینکه وقت بذارید و دانلود و آپلود کنید، از هاستتون بپرسید اینها رو داره یا نه. بیشتر هاستهای امروزی دارن. اگه هاستتون فقط نسخههای خیلی قدیمی PHP رو داره، وردپرس شاید نصب بشه، ولی خود وردپرس میگه اون نسخهها پشتیبانی رسمیشون تموم شده و ممکنه سایت رو در برابر حفرههای امنیتی بیدفاع بذارن.
بعد از دانلود چی
وقتی فایل رو گرفتید، قدمهای بعدی اینهاست، که هر کدوم توی درسهای بعدی این مسیر کامل میاد:
- توی هاست یه پایگاه داده و یه کاربر برای پایگاه داده بسازید.
- فایل zip رو توی هاست بارگذاری کنید و از حالت فشرده درش بیارید.
- نشونی سایت رو باز کنید؛ نصبکنندهی خود وردپرس باز میشه.
- اطلاعات پایگاه داده، اسم سایت و یه حساب مدیر با رمز قوی بدید.
- وارد پیشخوان بشید و اول از همه، بروزرسانیها رو چک کنید.
خود صفحهی دانلود وردپرس هم بعد از دانلود، به راهنمای نصب، دورههای آموزشی و انجمنها لینک میده.
برای بهروزرسانی، دوباره دانلود نکنید
یه اشتباه رایج: کسی که وردپرس داره و میخواد بهروزش کنه، دوباره میره نسخهی تازه رو دانلود میکنه و فایلها رو روی هاست جایگزین میکنه. این کار شدنیه، ولی پرخطره و لازم نیست.
وردپرس خودش، از داخل پیشخوان، منوی «بروزرسانیها» داره که آخرین نسخه رو مستقیم از سرور رسمی میگیره و نصب میکنه. نسخههای تعمیری کوچیک رو هم معمولا خودکار نصب میکنه. پس دانلود دستی فقط برای نصب اول، یا وقتی که پیشخوان به هر دلیلی کار نمیکنه، لازمه. قبل از هر بهروزرسانی بزرگ هم، یه پشتیبان کامل بگیرید.
«دانلود وردپرس برای ویندوز» یعنی چی
خیلیها توی گوگل مینویسن «دانلود وردپرس برای ویندوز» یا «برای کامپیوتر»، فکر میکنن وردپرس یه برنامهست مثل ورد یا فتوشاپ که نصب میکنن و باز میکنن. ولی وردپرس اینطوری نیست. وردپرس برنامهاییه که روی یه سرور اجرا میشه و شما با مرورگر بهش وصل میشید. یعنی برای اجراش، یه سرور وب، PHP و یه پایگاه داده لازمه.
پس اگه فایل zip وردپرس رو روی ویندوز دانلود کنید و باز کنید، فقط یه مشت فایل میبینید و هیچ برنامهای اجرا نمیشه. برای اینکه وردپرس رو روی کامپیوتر خودتون اجرا کنید، مثلا برای یاد گرفتن یا ساختن سایت قبل از انتشار، باید یه سرور محلی (Local server) روش راه بندازید؛ برنامههایی هستن که PHP و پایگاه داده رو با هم روی ویندوز و مک نصب میکنن.
ولی اگه فقط میخواید وردپرس رو ببینید و یاد بگیرید، سادهترین راه همون زمین بازی وردپرسه که بالا گفتم؛ هیچی نصب نمیخواد و توی همون مرورگر کار میکنه. و اگه سایت واقعی میخواید، وردپرس باید روی هاست نصب بشه، نه روی کامپیوتر شما.
«دانلود وردپرس برای اندروید» یعنی چی
یه جستجوی رایج دیگه، «دانلود وردپرس برای اندروید» یا «برای گوشی» هست. صفحهی دانلود وردپرس یه اپ معرفی میکنه: اپ وردپرس، برای اینکه بتونید از روی گوشی محتوا بسازید و بهروز کنید.
ولی این اپ، خود سایت نیست. اپ به یه سایت وردپرسی که از قبل روی هاست نصب شده وصل میشه، و بهتون اجازه میده از گوشی نوشته بذارید، عکس بارگذاری کنید و نظرها رو جواب بدید. یعنی اول باید سایت وردپرس داشته باشید، بعد اپ به کارتون میاد. مثل اپ بانک که بدون حساب بانکی، کاری ازش برنمیاد.
اپ رو هم فقط از فروشگاه رسمی گوشیتون، یعنی گوگلپلی یا اپاستور، بگیرید؛ همون قانون داروخونه، اینجا هم صدق میکنه.
از کجا بفهمم چه نسخهای نصب دارم
اگه از قبل یه سایت وردپرسی دارید و میخواید بدونید چه نسخهای روشه، سادهترین جا خود پیشخوانه. توی صفحهی اول پیشخوان، یه جعبه به اسم «در یک نگاه» هست که نسخهی وردپرس رو میگه. پایین همهی صفحههای پیشخوان هم، سمت چپ، معمولا شمارهی نسخه نوشته شده. و منوی «بروزرسانیها» میگه نسخهی شما آخرینه یا نه.
بعد این شماره رو با صفحهی بایگانی نسخهها مقایسه کنید. اگه چند نسخه عقبید، مخصوصا اگه نسخهی تعمیری تازهای اومده، وقتشه بهروز کنید. اگه سایت رو کس دیگهای براتون نگه میداره، همین شماره رو ازش بپرسید؛ جوابش خیلی چیزها دربارهی نگهداری سایتتون میگه.
چند تا نکتهی امنیتی از همون روز اول
- اسم کاربری مدیر رو «admin» نذارید؛ اولین اسمیه که هر کی بخواد وارد بشه امتحان میکنه.
- رمز مدیر رو بلند و یکتا بذارید و جای امن نگه دارید.
- پایگاه داده رو با یه کاربر و رمز جدا، فقط برای همین سایت، بسازید.
- فقط قالب و افزونهای که لازم دارید نصب کنید، و بقیه رو پاک کنید، نه فقط غیرفعال.
- از روز اول، پشتیبانگیری منظم رو راه بندازید.
چند تا حرف که زیاد میشنوید
- «وردپرس فارسی رو باید از سایتهای ایرانی دانلود کرد.» بستهی فارسی رسمی روی fa.wordpress.org هست، مال خود وردپرس.
- «نسخهی پولی وردپرس امکانات بیشتری داره.» وردپرس نسخهی پولی نداره؛ کاملا رایگانه.
- «قالب نالشده همون قالب پولیه، فقط رایگان.» معمولا در پشتی داره و بهروزرسانی رسمی نمیگیره.
- «نسخهی قدیمی پایدارتره.» نسخهی قدیمی حفرههای شناختهشده داره؛ همیشه آخرین نسخه.
- «بستهی انگلیسی رو نمیشه فارسی کرد.» بعد از نصب، از تنظیمات زبان سایت فارسی میشه.
- «برای بهروزرسانی باید دوباره دانلود کرد.» پیشخوان وردپرس خودش بهروز میکنه.
واژههای این درس، یه جا
- wordpress.org: سایت رسمی پروژهی وردپرس؛ جای دانلود.
- fa.wordpress.org: سایت رسمی وردپرس فارسی.
- نسخهی اصلی و تعمیری: دو عدد اول، امکانات تازه؛ عدد سوم، رفع مشکل.
- فایل فشرده (zip، tar.gz): یه فایل که همهی فایلهای وردپرس توشه.
- اثر انگشت فایل (Checksum، md5، sha1): رشتهای که هر تغییری در فایل رو نشون میده.
- نالشده (Nulled): نسخهی پولیای که قفلش شکسته شده.
- در پشتی (Backdoor): کد مخفی برای کنترل سایت از بیرون.
- نصب یهکلیکی (One-click install): نصب وردپرس از پنل هاست.
- زمین بازی وردپرس (WordPress Playground): وردپرس توی مرورگر.
- پیشنیازها (Requirements): PHP، پایگاه داده و HTTPS لازم برای اجرای وردپرس.
یه تمرین کوتاه
این کارها رو، بی اینکه چیزی نصب کنید، انجام بدید:
- صفحهی
fa.wordpress.org/download/رو باز کنید و ببینید آخرین نسخهی فارسی چنده. - صفحهی
wordpress.org/download/releases/رو باز کنید و ببینید آخرین نسخهی انگلیسی چنده و کی منتشر شده. - این دو تا رو مقایسه کنید؛ یکیان؟
- اگه سایت وردپرسی دارید، پیشخوان رو باز کنید و ببینید چه نسخهای نصبه.
- اگه کنجکاوید، زمین بازی وردپرس رو از صفحهی دانلود امتحان کنید.
درس بعدی این مسیر، نصب وردپرس روی هاست رو، قدم به قدم و با عکس، نشون میده.
جمعبندی. آنچه از این درس با خودتان میبرید.
- وردپرس رو فقط از wordpress.org یا fa.wordpress.org بگیرید.
- وردپرس رایگانه؛ هیچجا نباید براش پول بدید.
- بستهی فارسی ممکنه چند روز از نسخهی انگلیسی عقبتر باشه.
- اثر انگشت فایل (md5 یا sha1) رو میشه با نسخهی رسمی سنجید.
- بستهی رایگانشدهی افزونه و قالب پولی، یه در پشتی برای هکره.
- همیشه آخرین نسخه، نه نسخهی قدیمی.
- زبان رو بعد از نصب هم میشه عوض کرد.
خودتون رو بسنجید
۱۵ پرسش، هر بار تازه از میان ۳۰ پرسش این درس. آخرش فقط کارنامه رو میبینید: چند تا درست، چند تا نادرست.