آموزشلینوکس، داکر و رایانش ابری

درس ۶ از ۵۶، برنامه‌نویسی و علوم کامپیوتر، حدود ۳۰ دقیقه خواندن

لینوکس را کجا امتحان کنیم

جواب کوتاه

برای امتحان لینوکس، لازم نیست سیستم‌عامل اصلی‌تون رو پاک کنید. چهار راه هست، از سبک به سنگین. یک، روی ویندوز، زیرسیستم لینوکس ویندوز (WSL): طبق سند رسمی مایکروسافت، روی ویندوز ۱۰ نسخه‌ی 2004 یا تازه‌تر، یا ویندوز ۱۱، کافیه PowerShell رو به‌عنوان مدیر باز کنید، دستور wsl --install رو بنویسید و کامپیوتر رو دوباره راه بندازید؛ این دستور، به‌طور پیش‌فرض، اوبونتو رو نصب می‌کنه. دو، یه ماشین مجازی: یه کامپیوتر نرم‌افزاری، روی کامپیوتر خودتون، که هر سیستم‌عاملی رو جدا اجرا می‌کنه. سه، اجرای زنده از یه فلش: طبق سند رسمی اوبونتو، اوبونتو رو مستقیم از فلش اجرا می‌کنید، و هیچ تغییری توی تنظیمات کامپیوتر نمی‌ده؛ با یه راه‌اندازی دوباره، همه‌چیز مثل قبل می‌شه. و چهار، نصب روی یه کامپیوتر قدیمی که لازمش ندارید. برای این مسیر، روی ویندوز، راه اول بهترین شروعه.

رانندگی آزمایشی، پیش از خرید

وقتی می‌خواید یه ماشین تازه بخرید، اول ماشین خودتون رو نمی‌فروشید. یه رانندگی آزمایشی می‌کنید: چند دور، با همون ماشین تازه، توی خیابون می‌زنید، می‌بینید راحته یا نه، و بعد تصمیم می‌گیرید. اگه خوشتون نیومد، ماشین خودتون، دست‌نخورده، سر جاشه.

امتحان لینوکس هم، باید همین‌طور باشه. توی درس قبل دیدیم لینوکس چیه؛ این درس، چهار راه یاد می‌ده که لینوکس رو، بی دست زدن به سیستم‌عامل اصلی‌تون، امتحان کنید. همه‌ی تمرین‌های بعدی این مسیر، روی یکی از همین راه‌ها انجام می‌شن.

یه قاعده، پیش از هر راهی

توی درس اول گفتیم: هر تمرین، اول، روی یه جای امن. این درس، دقیقا همون جای امن رو می‌سازه. پس قاعده‌ی این درس ساده‌ست: هیچ راهی رو انتخاب نکنید که اطلاعات شما رو، روی سیستم اصلی‌تون، در خطر بندازه؛ مگر اینکه دقیقا بدونید چی کار می‌کنید، و پشتیبان داشته باشید.

سه راه اول این درس، به سیستم اصلی شما، دست نمی‌زنن. فقط راه چهارم، یعنی نصب روی یه کامپیوتر، تغییر واقعی می‌ده؛ و برای همون، صاف می‌گیم که فقط روی کامپیوتری انجامش بدید که اطلاعات مهمی روش نیست.

و یه قاعده‌ی سوم، برای هر راهی که انتخاب کنید: پیش از شروع، یادداشت کنید که چطور برمی‌گردید. برای زیرسیستم لینوکس ویندوز، سند رسمی، راه حذف یه توزیع رو داره؛ برای ماشین مجازی، کافیه پاکش کنید؛ برای فلش، کافیه درش بیارید. دونستن راه برگشت، ترس از امتحان کردن رو کم می‌کنه.

چهار راه، از سبک تا سنگین

این چهار راه، به ترتیب سبکی، این‌هان:

  1. زیرسیستم لینوکس ویندوز (WSL): برای کسایی که ویندوز دارن؛ ساده‌ترین شروع.
  2. ماشین مجازی: یه کامپیوتر نرم‌افزاری کامل، روی کامپیوتر خودتون.
  3. اجرای زنده از فلش: لینوکس، بی نصب، از روی یه فلش.
  4. نصب روی یه کامپیوتر قدیمی: یه لینوکس واقعی، روی سخت‌افزار واقعی.

لازم نیست همه رو امتحان کنید. آخر درس، یه راهنمای کوتاه هست که بگه برای شما، کدوم بهتره.

راه یک: زیرسیستم لینوکس ویندوز

طبق سند رسمی مایکروسافت، زیرسیستم لینوکس ویندوز (Windows Subsystem for Linux)، که بهش WSL می‌گن، یه قابلیت ویندوزه، که اجازه می‌ده یه محیط لینوکسی، روی کامپیوتر ویندوزی، اجرا بشه؛ بی نیاز به یه ماشین مجازی جدا، یا دو سیستم‌عامله کردن کامپیوتر.

همون سند می‌گه با این قابلیت، می‌تونید توزیع‌های مختلف، مثل اوبونتو و دبیان، نصب کنید؛ ابزارهای خط فرمان، مثل Bash و grep، اجرا کنید؛ و حتی نرم‌افزار بیشتر، با مدیر بسته‌ی همون توزیع، نصب کنید. یعنی تقریبا هر چیزی که توی ایستگاه‌های لینوکس این مسیر یاد می‌گیرید، اینجا قابل تمرینه.

چرا برای شروع، خوبه

طبق پرسش‌های رایج رسمی مایکروسافت، زیرسیستم لینوکس ویندوز، منابع کمتری، از جمله پردازنده، حافظه و دیسک، از یه ماشین مجازی کامل، لازم داره؛ و اجازه می‌ده ابزارهای خط فرمان لینوکس، کنار برنامه‌های ویندوزی، اجرا بشن، و به فایل‌های ویندوز هم، از داخل لینوکس، دسترسی داشته باشید.

همون پرسش‌ها، یه مثال واقعی هم داره: یه برنامه‌نویس، که یه خط انتشار خودکار می‌سازه، و می‌خواد اول روی لپ‌تاپ خودش امتحانش کنه، پیش از اینکه به ابر بفرسته. یعنی دقیقا همون کاری که این مسیر، توی ایستگاه شش، انجام می‌ده.

پیش‌نیاز

طبق سند رسمی نصب زیرسیستم لینوکس ویندوز، برای دستور ساده‌ی نصب، باید ویندوز ۱۰ نسخه‌ی 2004 یا تازه‌تر، یعنی ساخت 19041 یا بالاتر، یا ویندوز ۱۱ داشته باشید. سند می‌گه اگه نسخه‌ی قدیمی‌تری دارید، یه صفحه‌ی نصب دستی جدا هست.

پرسش‌های رایج رسمی هم می‌گه نسخه‌ی دوم این زیرسیستم، دو قابلیت ویندوز رو لازم داره: «Virtual Machine Platform»، که بخشی از Hyper-V ـه، و خود «Windows Subsystem for Linux». خبر خوب: دستور نصب، که بخش بعد می‌بینیم، خودش، این‌ها رو روشن می‌کنه.

نصب، با یه دستور

طبق سند رسمی مایکروسافت، همه‌چیز، با یه دستور نصب می‌شه. اول، PowerShell رو در حالت مدیر باز کنید: روی آیکونش راست‌کلیک کنید و «Run as administrator» رو انتخاب کنید. بعد، این دستور رو بنویسید: wsl --install. و آخر، کامپیوتر رو دوباره راه بندازید.

سند می‌گه این دستور، قابلیت‌های لازم رو روشن می‌کنه، و توزیع اوبونتو رو نصب می‌کنه؛ که پیش‌فرضه، و می‌شه عوضش کرد. یه نکته‌ی امنیتی: این دستور، به دسترسی مدیر نیاز داره، چون قابلیت‌های سیستم رو عوض می‌کنه. همیشه، فقط دستورهایی رو با دسترسی مدیر اجرا کنید، که دقیقا می‌دونید چی‌ان و از کجا اومدن؛ اینجا، از سند رسمی خود سازنده.

اولین اجرا

طبق سند رسمی مایکروسافت، اولین باری که یه توزیع تازه‌نصب‌شده رو اجرا می‌کنید، یه پنجره‌ی کنسول باز می‌شه، و باید کمی صبر کنید تا فایل‌ها، از حالت فشرده دربیان و روی کامپیوترتون ذخیره بشن. سند می‌گه دفعه‌های بعد، اجرا، کمتر از یه ثانیه طول می‌کشه.

پس اگه بار اول، چند دقیقه منتظر موندید، نگران نباشید؛ عادیه. این، همون چیزیه که توی مسیرهای دیگه هم دیدیم: کار سنگین، فقط یه بار انجام می‌شه.

ساختن نام کاربری و رمز

طبق سند رسمی مایکروسافت، بعد از نصب، باید برای توزیع لینوکسی تازه، یه حساب کاربری و رمز بسازید. این حساب، مال خود لینوکسه، و ربطی به حساب ویندوزتون نداره.

دو نکته‌ی مهم: یک، این رمز رو فراموش نکنید؛ چون هر بار که یه کار مدیریتی، مثل نصب نرم‌افزار با مدیر بسته، انجام می‌دید، لینوکس، همین رمز رو می‌پرسه. دو، یه رمز قوی انتخاب کنید؛ حتی روی کامپیوتر شخصی. همون‌طور که درس قبل دیدیم، سرفصل‌های جهانی آموزش لینوکس، رمز قوی و مدیر رمز رو، از همون روز اول، جزو پایه می‌دونن.

اگه توزیع دیگه‌ای خواستید

طبق سند رسمی مایکروسافت، توزیع پیش‌فرض، اوبونتوئه؛ ولی می‌شه عوضش کرد. برای دیدن فهرست توزیع‌هایی که برای دانلود در دسترسن، دستور wsl --list --online رو بنویسید. و برای نصب یکی از اون‌ها، wsl --install -d و بعد، اسم توزیع.

برای این مسیر، پیشنهاد ما، همون اوبونتوئه؛ چون درس‌ها، با اون نوشته شدن، و از خانواده‌ی دبیانه، که توی درس قبل دیدیم. ولی اگه کنجکاوید، هیچ اشکالی نداره که یه توزیع دیگه رو هم، کنارش، نصب کنید؛ هر توزیع، جدا از بقیه‌ست.

اگه نصب گیر کرد

سند رسمی مایکروسافت، دو حالت رایج گیر کردن رو هم می‌گه. یک، اگه دستور wsl --install رو زدید و به جای نصب، متن راهنما دیدید، یعنی این زیرسیستم، از قبل نصب شده؛ اون وقت، با دستور فهرست آنلاین، که بالاتر دیدیم، یه توزیع پیدا و نصب کنید.

دو، طبق همون سند، اگه نصب، روی صفر درصد گیر کرد، دستور wsl --install --web-download -d و بعد اسم توزیع رو بزنید، تا توزیع، اول دانلود و بعد نصب بشه. و اگه باز هم مشکل داشتید، سند، به یه راهنمای رفع مشکل نصب، اشاره می‌کنه.

نسخه‌ی یک و دو

طبق سند رسمی مایکروسافت، این زیرسیستم، دو معماری داره. نسخه‌ی دو، که موقع نصب یه توزیع، پیش‌فرضه، از فناوری مجازی‌سازی استفاده می‌کنه، تا یه هسته‌ی واقعی لینوکس رو، توی یه ماشین مجازی سبک، اجرا کنه. سند می‌گه نسخه‌ی دو، کارایی سیستم فایل رو بالا می‌بره، و سازگاری کامل با فراخوانی‌های سیستمی داره.

برای دیدن توزیع‌های نصب‌شده، و اینکه هر کدوم، با کدوم نسخه کار می‌کنه، طبق همون سند، دستور wsl --list --verbose رو بزنید. برای این مسیر، همون نسخه‌ی دوی پیش‌فرض، مناسبه.

فایل‌ها، دو طرف

طبق پرسش‌های رایج رسمی مایکروسافت، از داخل لینوکس، می‌تونید به فایل‌های ویندوز هم دسترسی داشته باشید: درایوهای کامپیوتر، زیر پوشه‌ی /mnt دیده می‌شن؛ مثلا درایو C:، زیر /mnt/c. همون‌طور که توی درس قبل گفتیم، یعنی حتی یه درایو کامل ویندوز، توی لینوکس، فقط یه پوشه‌ست.

ولی سند رسمی درباره‌ی خود زیرسیستم، می‌گه هر توزیع، فایل‌هاش رو، توی یه سیستم فایل لینوکسی جدا و مخصوص خودش، نگه می‌داره. پس عادت خوب: برای تمرین‌های این مسیر، فایل‌ها رو، توی پوشه‌ی خونه‌ی کاربر لینوکس بسازید، نه روی درایو ویندوز؛ تا رفتار سیستم فایل، مثل یه لینوکس واقعی باشه، از جمله حساس بودن به حروف.

حدود این راه

پرسش‌های رایج رسمی مایکروسافت، صادقانه، می‌گه این زیرسیستم، برای کار روزانه‌ی برنامه‌نویسی طراحی شده، و چند تفاوت با یه لینوکس روی سخت‌افزار واقعی داره؛ مثلا مسیرهای ویندوز، به‌طور پیش‌فرض، به مسیرهای جستجوی لینوکس اضافه می‌شن، که ممکنه برای بعضی برنامه‌ها، رفتار غیرمنتظره بسازه.

یعنی برای یاد گرفتن ترمینال، دستورها و حتی داکر، عالیه؛ ولی جای یه سرور واقعی رو نمی‌گیره. برای همون، ایستگاه سرور از راه دور، یه سرور مجازی یا یه ماشین مجازی جدا، پیشنهاد می‌کنه.

راه دو: ماشین مجازی

توی درس «سرور مجازی» دیدیم که طبق سند رسمی مایکروسافت، ماشین مجازی، یه کامپیوتر نرم‌افزاریه، با سیستم‌عامل و برنامه‌های خودش، که از سیستم میزبان جداست. همون سند، یکی از کاربردهاش رو، ساختن و تست نرم‌افزار در محیط جدا، بی آسیب به سیستم اصلی، می‌دونه؛ و یکی دیگه رو، آموزش.

برای امتحان لینوکس، این یعنی: یه برنامه‌ی ماشین مجازی روی کامپیوترتون نصب می‌کنید، یه ماشین مجازی تازه می‌سازید، و یه توزیع لینوکس، مثلا اوبونتو، رو داخلش نصب می‌کنید. هر کاری داخلش بکنید، حتی پاک کردن همه‌چیز، به کامپیوتر اصلی‌تون، آسیبی نمی‌زنه.

کی ماشین مجازی بهتره

ماشین مجازی، از زیرسیستم لینوکس ویندوز، سنگین‌تره؛ ولی دو مزیت داره. یک، یه لینوکس کامل‌تره، که شبیه‌تر به یه سرور واقعی رفتار می‌کنه؛ مثلا می‌شه سرویس‌ها و دیوار آتش رو، دقیقا مثل یه سرور، روش امتحان کرد. دو، روی هر سیستم‌عاملی، نه فقط ویندوز، کار می‌کنه.

یه مزیت دیگه، که سند رسمی مایکروسافت درباره‌ی ماشین‌های مجازی می‌گه: چون یه ماشین مجازی، در اصل یه فایله، می‌شه ازش پشتیبان گرفت، و اگه خراب شد، برگردوند. این، برای تمرین ایستگاه‌هایی مثل امن کردن سرور، که ممکنه یه اشتباه، کار رو قفل کنه، خیلی به درد می‌خوره.

ماشین مجازی و زیرسیستم لینوکس، با هم

یه نکته‌ی فنی، از پرسش‌های رایج رسمی مایکروسافت: نسخه‌ی دوی زیرسیستم لینوکس ویندوز، از بخشی از Hyper-V استفاده می‌کنه؛ و بعضی برنامه‌های ماشین مجازی دیگه، وقتی Hyper-V فعاله، ممکنه کار نکنن. ولی همون سند می‌گه نسخه‌های تازه‌ی بعضی از این برنامه‌ها، با Hyper-V و این زیرسیستم، سازگار شدن.

پس اگه می‌خواید هر دو رو روی یه ویندوز داشته باشید، پیش از نصب، سند رسمی برنامه‌ی ماشین مجازی‌ای که انتخاب کردید رو بخونید، و از تازه‌ترین نسخه‌ش استفاده کنید. اگه به مشکل خوردید، شروع با فقط یکی، ساده‌ترین راهه.

راه سه: اجرای زنده از فلش

طبق سند رسمی اوبونتو، اجرای اوبونتو، مستقیم از یه فلش یا دی‌وی‌دی، یه راه سریع و ساده‌ست، برای اینکه ببینید اوبونتو، با شما و با سخت‌افزارتون، چطور کار می‌کنه. و مهم‌تر از همه، طبق همون سند، هیچ تغییری توی تنظیمات کامپیوترتون نمی‌ده؛ و با یه راه‌اندازی دوباره، همه‌چیز، مثل قبل می‌شه.

روش کلی، طبق سند: فلش آماده‌شده رو وصل می‌کنید، کامپیوتر رو دوباره راه می‌ندازید، و از منوی راه‌اندازی، گزینه‌ی امتحان اوبونتو بدون نصب رو انتخاب می‌کنید. سند می‌گه بیشتر کامپیوترها، خودکار، از فلش راه‌اندازی می‌شن؛ و اگه نشد، باید منوی انتخاب دستگاه راه‌اندازی رو، که سازنده‌ی کامپیوتر تعیین می‌کنه، باز کنید؛ معمولا، یه پیام کوتاه، موقع روشن شدن کامپیوتر، راهش رو می‌گه.

با اجرای زنده، چه کارهایی می‌شه کرد

طبق سند رسمی اوبونتو، با یه اوبونتوی زنده، تقریبا هر کاری که با یه اوبونتوی نصب‌شده می‌شه کرد، شدنیه؛ از جمله:

  • گشتن امن توی اینترنت، بی ذخیره‌ی تاریخچه یا کوکی.
  • دیدن و ویرایش فایل‌های کامپیوتر یا فلش.
  • ساختن سند و ذخیره‌ش روی یه جای دیگه.
  • درست کردن تنظیمات خراب، تا یه کامپیوتر دوباره راه بیفته.

یه نکته: چون هیچ چیزی ذخیره نمی‌شه، هر کاری که داخلش بکنید، بعد از خاموش کردن، از بین می‌ره. برای یه نگاه اول عالیه؛ برای تمرین‌های طولانی این مسیر، که روزها ادامه دارن، راه‌های یک و دو، بهترن.

راه چهار: یه کامپیوتر قدیمی

اگه یه لپ‌تاپ یا کامپیوتر قدیمی دارید، که دیگه ازش استفاده نمی‌کنید، می‌تونید لینوکس رو، کامل، روش نصب کنید. این، واقعی‌ترین تجربه‌ست: یه لینوکس، روی سخت‌افزار واقعی، که می‌تونه حتی، سرور خونگی تمرینی شما بشه.

طبق آموزش رسمی نصب اوبونتوی رومیزی، برای این کار، یه کامپیوتر با دست‌کم ۲۵ گیگابایت فضای ذخیره‌سازی، و یه فلش، ترجیحا ۱۲ گیگابایت یا بیشتر، لازمه. همون سند، پیشنهاد می‌کنه از دستگاه‌هایی استفاده کنید که توی فهرست سخت‌افزارهای تاییدشده‌ی اوبونتو هستن؛ چون آزموده شدن.

پیش از هر نصبی، پشتیبان

طبق آموزش رسمی نصب اوبونتو، اگه روی کامپیوتری نصب می‌کنید که قبلا ازش استفاده کردید، همیشه پیشنهاد می‌شه پیش از نصب، از اطلاعاتتون پشتیبان بگیرید. این، مهم‌ترین قدم این راهه؛ چون برخلاف سه راه قبلی، اینجا، دیسک کامپیوتر، واقعا عوض می‌شه.

و یه قاعده‌ی شخصی، که همین مسیر بهش پایبنده: هیچ‌وقت، این راه رو، روی کامپیوتر اصلی‌تون، که هر روز ازش استفاده می‌کنید و اطلاعات مهمی روشه، امتحان نکنید؛ مگر اینکه پشتیبان کامل، و آزموده، داشته باشید.

دو نوع نصب

طبق آموزش رسمی نصب اوبونتو، موقع نصب، دو گزینه‌ی اصلی می‌بینید. یکی، پاک کردن دیسک و نصب اوبونتو، که کل دیسک انتخاب‌شده رو، به اوبونتو می‌ده. سند، صاف هشدار می‌ده که دقت کنید دیسک درست رو انتخاب کنید. و یکی، اگه یه سیستم‌عامل دیگه روی کامپیوتر هست، نصب اوبونتو، کنار اون، با یه لغزنده برای تقسیم فضای دیسک.

همون سند، یه هشدار دیگه هم داره: اگه روی دستگاه، رمزگذاری دیسک ویندوز، یعنی BitLocker، روشنه، اوبونتو نمی‌تونه اطلاعات لازم برای نصب امن کنار ویندوز رو جمع کنه؛ و نصب‌کننده، پیام می‌ده. برای کامپیوتر قدیمی‌ای که فقط برای تمرینه، گزینه‌ی اول، ساده‌تره.

نام کاربری، رمز، و رمزگذاری

طبق آموزش رسمی نصب اوبونتو، موقع نصب، اسمتون، اسم کامپیوتر، یه نام کاربری و یه رمز قوی رو وارد می‌کنید. سند پیشنهاد می‌کنه اگه دستگاه رو با خودتون جابه‌جا می‌کنید، گزینه‌ی خواستن رمز برای ورود رو روشن نگه دارید.

و اگه رمزگذاری کل دیسک رو انتخاب کنید، سند، صاف هشدار می‌ده: کلید امنیتی رو گم نکنید؛ بنویسیدش و یه جای امن، بیرون از همون کامپیوتر، نگهش دارید؛ چون بی اون، نمی‌تونید اطلاعاتتون رو برگردونید. این، یه درس مهم برای کل این مسیره: هر جا کلید یا رمزی ساخته می‌شه، نگه داشتنش، بخشی از کاره.

اولین کار بعد از نصب: به‌روزرسانی

طبق آموزش رسمی نصب اوبونتو، همیشه کار خوبیه که سیستم، به‌روز باشه؛ به‌ویژه بعد از یه نصب تازه. سند، دو راه می‌گه: برنامه‌ی به‌روزرسانی نرم‌افزار، از منوی برنامه‌ها؛ یا ترمینال، با دستور sudo apt update، که به‌روزرسانی‌ها رو پیدا می‌کنه، و بعد sudo apt upgrade، که اون‌ها رو نصب می‌کنه.

این دو دستور، همون مدیر بسته‌ایه که توی درس قبل دیدیم؛ و روی زیرسیستم لینوکس ویندوز، و ماشین مجازی هم، دقیقا همین‌طور کار می‌کنن. پس هر راهی که انتخاب کردید، اولین کارتون، همین دو دستوره. سند می‌گه موقع اجراشون، لینوکس، رمز ورودتون رو می‌پرسه.

اگه مک دارید

اگه کامپیوترتون مکه، راه یک، که مخصوص ویندوزه، برای شما نیست. ولی راه دو، یعنی ماشین مجازی، روی مک هم کار می‌کنه؛ یه برنامه‌ی ماشین مجازی که برای مک ساخته شده، نصب می‌کنید، و یه توزیع لینوکس رو، داخلش اجرا می‌کنید.

یه پیشنهاد برای کاربرهای مک: ماشین مجازی‌تون رو، طوری بسازید که شبیه یه سرور باشه؛ یعنی یه نسخه‌ی پشتیبانی بلندمدت از یه توزیع، با کمترین برنامه‌ی اضافه. اینطوری، همه‌ی تمرین‌های این مسیر، از ترمینال و مدیر بسته تا سرویس و دیوار آتش، دقیقا همون‌طوری انجام می‌شن که روی یه سرور واقعی.

کدوم راه، برای شما

این راهنمای کوتاه، کمک می‌کنه انتخاب کنید:

  • ویندوز دارید و می‌خواید سریع شروع کنید: راه یک، زیرسیستم لینوکس ویندوز.
  • مک دارید، یا می‌خواید یه لینوکس کامل، شبیه سرور: راه دو، ماشین مجازی.
  • فقط می‌خواید یه بار ببینید لینوکس چه شکلیه: راه سه، اجرای زنده از فلش.
  • یه کامپیوتر قدیمی بیکار دارید: راه چهار، با پشتیبان، روی همون.

و اگه شک دارید، با راه یک یا دو شروع کنید. هر وقت خواستید، می‌تونید یکی دیگه رو هم، کنارش، امتحان کنید.

و یادتون باشه: انتخاب امروزتون، قطعی نیست. خیلی‌ها، با یه راه شروع می‌کنن، و وقتی مسیر جلوتر رفت، یه راه دیگه رو هم اضافه می‌کنن.

جواب کوتاه

اگه کسی پرسید «لینوکس رو کجا امتحان کنم، بی اینکه ویندوزم پاک بشه»:

روی ویندوز ۱۰ نسخه‌ی 2004 به بعد یا ویندوز ۱۱، PowerShell رو به‌عنوان مدیر باز کنید و wsl --install رو بزنید؛ بعد از راه‌اندازی دوباره، اوبونتو آماده‌ست. اگه لینوکس کامل‌تری، شبیه سرور، می‌خواید، یا مک دارید، یه ماشین مجازی بسازید. برای یه نگاه اول، اوبونتو رو از فلش، بی نصب، اجرا کنید؛ و اگه یه کامپیوتر قدیمی دارید، با پشتیبان، روش نصبش کنید.

چند باور رایج

  • «برای لینوکس، باید ویندوز رو پاک کنم.» سه راه، بی دست زدن به سیستم.
  • «نصب WSL، کلی مرحله داره.» طبق سند، یه دستور.
  • «اجرای زنده از فلش، کامپیوتر رو عوض می‌کنه.» طبق سند، هیچ تغییری نمی‌ده.
  • «WSL، همون سروره.» برای کار روزانه؛ جای سرور نیست.
  • «پشتیبان، برای حرفه‌ای‌هاست.» پیش از هر نصب واقعی.

یه مثال

یه دانشجو، می‌خواست لینوکس یاد بگیره، ولی لپ‌تاپش، تنها کامپیوترش بود، با همه‌ی پروژه‌های دانشگاهش. یه دوست بهش پیشنهاد داد لینوکس رو کنار ویندوز نصب کنه؛ ولی ترسید یه دیسک اشتباه رو پاک کنه. به جاش، طبق سند رسمی، PowerShell رو به‌عنوان مدیر باز کرد، wsl --install رو زد، و کامپیوتر رو دوباره راه انداخت.

یه نام کاربری و رمز ساخت، به‌روزرسانی رو انجام داد، و از همون روز، تمرین‌های ایستگاه دو رو، توی پوشه‌ی خونه‌ی لینوکسش، انجام داد. چند ماه بعد، که به ایستگاه امن کردن سرور رسید، یه ماشین مجازی هم ساخت، تا دیوار آتش رو، بی ترس از قفل شدن، امتحان کنه. پروژه‌های دانشگاهش، یه لحظه هم، در خطر نبودن.

تمرین امروز

امروز، اولین لینوکس‌تون رو راه بندازید.

  1. از راهنمای «کدوم راه»، یکی رو انتخاب کنید.
  2. اگه راه یک: پیش‌نیاز نسخه‌ی ویندوز رو بررسی کنید و دستور نصب رو بزنید.
  3. یه نام کاربری و یه رمز قوی بسازید، و رمز رو یه جای امن نگه دارید.
  4. دستورهای به‌روزرسانی رو اجرا کنید.
  5. یه یادداشت بنویسید: کدوم راه، چقدر طول کشید، و کجا گیر کردید.

از درس بعد، ایستگاه لینوکس شروع می‌شه؛ با ترمینال و پوسته.

جمع‌بندی. آنچه از این درس با خودتان می‌برید.

  • لازم نیست سیستم اصلی رو پاک کنید؛ چهار راه امن هست.
  • روی ویندوز: wsl --install، که به‌طور پیش‌فرض اوبونتو نصب می‌کنه.
  • ماشین مجازی: یه کامپیوتر جدا، داخل کامپیوتر خودتون.
  • اجرای زنده از فلش: هیچ تغییری توی کامپیوتر نمی‌ده.
  • یه کامپیوتر قدیمی: نصب کامل، پیش از همه پشتیبان.

خودتون رو بسنجید

۱۵ پرسش، هر بار تازه از میان ۳۰ پرسش این درس. آخرش فقط کارنامه رو می‌بینید: چند تا درست، چند تا نادرست.

خودتون رو بسنجید

۱۵ پرسش

  • هر بار پرسش‌ها و ترتیب گزینه‌ها عوض می‌شه.
  • تا آخر نمی‌گیم کدوم جواب درست بوده؛ می‌تونید برگردید و جوابتون رو عوض کنید.
  • آخرش کارنامه می‌گیرید: چند تا درست، چند تا نادرست.
  • اگه وسطش بستید، دوباره که باز کنید از همون‌جا ادامه می‌دید.

فصل‌های این درس