آموزشدیجیتال مارکتینگ

درس ۵ از ۳۴، بازاریابی، حدود ۲۵ دقیقه خواندن

قیف بازاریابی

جواب کوتاه

قیف بازاریابی، تصویر ساده‌ی مسیریه که یه آدم، از اولین آشنایی با شما تا خرید و بعد از اون، طی می‌کنه. به انگلیسی بهش Marketing Funnel، یعنی قیف بازاریابی، می‌گن. اسمش قیفه، چون بالاش پهنه و پایینش باریک: آدم‌های زیادی شما رو می‌بینن، کمترشون توجه می‌کنن، کمتر از اون‌ها، شما رو با بقیه می‌سنجن، و کمتر از همه، می‌خرن. مراحل رایجش این‌هان: آشنایی، توجه و علاقه، سنجیدن و مقایسه، خرید، و بعد از خرید، برگشتن و معرفی به بقیه. هر مرحله، پیام و کانال خودش رو می‌خواد: بالای قیف، آگهی و شبکه‌های اجتماعی و محتوا؛ وسطش، سایت و نظرها و راهنمای خرید؛ پایینش، صفحه‌ی خرید روشن و پیام به‌موقع؛ و بعدش، ایمیل و پیام و تجربه‌ی خوب. فایده‌ی اصلی قیف، اینه که نشون می‌ده آدم‌ها، کجا می‌ریزن؛ تا همون جا رو درست کنید.

یه رهگذر، و یه کافه

یه نفر، از جلوی یه کافه‌ی تازه رد می‌شه. اول، فقط تابلو رو می‌بینه؛ همین. چند روز بعد، دوباره رد می‌شه و بوی قهوه، توجهش رو جلب می‌کنه. یه روز، وایمیسه و منوی پشت شیشه رو می‌خونه و قیمت‌ها رو با کافه‌ی سر کوچه، مقایسه می‌کنه. یه روز دیگه، می‌ره تو و یه فنجون می‌خره.

اگه قهوه خوب باشه و برخورد گرم، هفته‌ی بعد برمی‌گرده؛ و یه روز، با یه دوست میاد. این مسیر، از دیدن تابلو تا آوردن دوست، اسم داره: قیف بازاریابی. توی درس قبل، رسانه‌ها رو سه دسته کردیم؛ اینجا می‌بینیم هر کدوم، کجای این مسیر به کار میاد.

قیف، در یه جمله

قیف بازاریابی، تصویر ساده‌ی مسیریه که یه آدم، از اولین آشنایی با شما تا خرید و بعد از اون، طی می‌کنه. به انگلیسی، بهش Marketing Funnel، یعنی قیف بازاریابی، یا Sales Funnel، یعنی قیف فروش، می‌گن.

این، یه مدل ساده‌ست، نه یه قانون دقیق. آدم‌های واقعی، همیشه این مراحل رو به ترتیب طی نمی‌کنن. ولی همین مدل ساده، کمک می‌کنه کارهای بازاریابی رو، بر اساس اینکه آدم، کجای مسیره، بچینید؛ و بفهمید کجا، کار گیر داره.

چرا اسمش قیفه

اسمش قیفه، چون شکلش، شبیه قیفه: بالاش پهنه و پایینش باریک. آدم‌های زیادی، شما رو می‌بینن؛ ولی کمترشون، واقعا توجه می‌کنن؛ کمتر از اون‌ها، شما رو با بقیه می‌سنجن؛ و کمتر از همه، می‌خرن.

این، طبیعیه؛ هیچ کسب‌وکاری نیست که همه‌ی کسایی که می‌بیننش، مشتریش بشن. هدف، پر کردن پایین قیف نیست که همه بخرن؛ هدف، اینه که توی هر مرحله، آدم‌های درست، بی‌دلیل، از دست نرن.

مراحل قیف

قیف رو، آدم‌های مختلف، با اسم‌ها و تعداد مرحله‌های مختلف می‌کشن؛ ولی یه نسخه‌ی ساده و رایج، این‌طوریه: آشنایی، یعنی آدم می‌فهمه شما وجود دارید؛ توجه و علاقه، یعنی کنجکاو می‌شه؛ سنجیدن، یعنی شما رو با بقیه مقایسه می‌کنه؛ و خرید.

بعد از خرید هم، قیف تموم نمی‌شه: برگشتن، یعنی دوباره می‌خره؛ و معرفی، یعنی به بقیه می‌گه. این دو مرحله‌ی آخر، خیلی وقت‌ها، فراموش می‌شن؛ ولی برای خیلی از کسب‌وکارها، مهم‌ترین مرحله‌هان. یه مدل قدیمی و معروف، به اسم AIDA، هم همین مسیر رو، با چهار مرحله، نشون می‌ده.

مرحله‌ی اول: آشنایی

توی مرحله‌ی آشنایی، آدم، تازه می‌فهمه که شما وجود دارید. شاید یه آگهی دیده، یه پست از یه دوست، یا اسم شما رو توی یه جستجو. هنوز چیزی درباره‌تون نمی‌دونه، و شاید حتی، هنوز نمی‌دونه که به چیزی که شما دارید، نیاز داره.

پیام این مرحله، باید ساده و به یاد موندنی باشه: شما کی هستید و چه کاری می‌کنید، در یه جمله. اینجا، جای توضیح طولانی یا فشار برای خرید نیست؛ فقط باید دیده بشید، و یه حس خوب، یا یه کنجکاوی کوچیک، بسازید.

مرحله‌ی دوم: توجه و علاقه

توی مرحله‌ی توجه، آدم، کمی کنجکاو شده و می‌خواد بیشتر بدونه. شاید روی آگهی کلیک کرده، صفحه‌تون رو دنبال کرده، یا یه نوشته از سایتتون رو خونده. اینجا، داره سعی می‌کنه بفهمه شما، به درد اون می‌خورید یا نه.

پیام این مرحله، باید مفید باشه: یه اطلاعات به‌دردبخور، یه جواب به یه سوال، یا یه نمونه از کار. محتوای آموزشی، ویدیوهای کوتاه، و پست‌هایی که یه مشکل رو حل می‌کنن، اینجا خیلی خوب کار می‌کنن؛ چون اعتماد می‌سازن، بی اینکه فشار بیارن.

مرحله‌ی سوم: سنجیدن و مقایسه

توی مرحله‌ی سنجیدن، آدم، جدی شده و داره شما رو با بقیه مقایسه می‌کنه: قیمت، کیفیت، نظر مشتری‌ها، شرایط ارسال و پس دادن. شاید چند تا سایت رو باز کرده، نظرها رو می‌خونه، یا از دوستش می‌پرسه.

پیام این مرحله، باید روشن و کامل باشه: قیمت دقیق، توضیح روشن، نظرهای راست مشتری‌ها، و جواب سوال‌های رایج. هر چیزی که مبهم باشه، اینجا، آدم رو به سمت رقیب می‌بره. مقایسه‌ی صادقانه، حتی اگه جایی رقیب بهتر باشه، اعتماد می‌سازه.

مرحله‌ی چهارم: خرید

توی مرحله‌ی خرید، آدم، تصمیمش رو گرفته و فقط می‌خواد کار رو تموم کنه. اینجا، مهم‌ترین چیز، آسون بودنه: یه صفحه‌ی خرید ساده، یه پرداخت که کار کنه، یه تلفن که جواب داده بشه، یا یه فروشنده که منتظرش نذاره.

خیلی از کسب‌وکارها، توی این مرحله، آدم‌هایی رو از دست می‌دن که تقریبا خریده بودن؛ به خاطر یه فرم طولانی، یه هزینه‌ی غافلگیرکننده، یا یه درگاه پرداخت خراب. این، دردناک‌ترین ریزش قیفه، چون همه‌ی زحمت‌های قبلی، اینجا هدر می‌ره.

بعد از خرید

خیلی‌ها، قیف رو با خرید تموم می‌کنن؛ ولی برای کسب‌وکار، بعد از خرید، تازه بخش مهمی شروع می‌شه. مشتری، جنس رو می‌گیره، استفاده می‌کنه، و تصمیم می‌گیره که آیا تجربه‌ش، با چیزی که انتظار داشت، جوره یا نه.

پیام این مرحله، باید کمک و پیگیری باشه: یه پیام که «رسید؟»، یه راهنمای استفاده، یا یه راه آسون برای پرسیدن سوال. این مرحله، تعیین می‌کنه که مشتری، به مرحله‌های بعدی، یعنی برگشتن و معرفی، می‌رسه یا نه.

مرحله‌ی پنجم: برگشتن

مشتری‌ای که تجربه‌ی خوبی داشته، برمی‌گرده. این مرحله، برای خیلی از کسب‌وکارها، پایه‌ی درآمده؛ چون هر بار برگشتن، یه فروشه که برای پیدا کردنش، دوباره پول ندادید. توی مسیر «ارتباط با مشتری»، دیدیم که ارزش یه مشتری ماندگار، چقدر بیشتر از یه خریده.

پیام این مرحله، یادآوری به‌موقع و رابطه‌ست: یه ایمیل یا پیام وقتی چیزی که دوست داشت، دوباره موجود شد؛ یه تشکر کوچیک برای مشتری قدیمی؛ یا فقط، همون تجربه‌ی خوب، هر بار. اینجا، کانال‌های خودی، مثل ایمیل و پیام‌رسان، قوی‌ترن.

مرحله‌ی ششم: معرفی

آخرین و شاید باارزش‌ترین مرحله، معرفیه: مشتری راضی، شما رو به دوست و آشناش معرفی می‌کنه، نظر می‌نویسه، یا پست شما رو به اشتراک می‌ذاره. به این، Advocacy، یعنی حمایت، می‌گن؛ و مشتری‌ای که این کار رو می‌کنه، یه جور سفیر شماست.

این مرحله، قیف رو به یه چرخه تبدیل می‌کنه: آدم‌هایی که با معرفی میان، مستقیم به بالای قیف می‌رسن، با یه اعتماد از پیش ساخته. برای همین، مرحله‌ی معرفی، هم رسانه‌ی به‌دست‌آمده می‌سازه، و هم هزینه‌ی پیدا کردن آدم تازه رو، کم می‌کنه.

بالا، وسط، و پایین قیف

خیلی‌ها، قیف رو، ساده‌تر، به سه بخش تقسیم می‌کنن: بالای قیف، یعنی آشنایی؛ وسط قیف، یعنی توجه و سنجیدن؛ و پایین قیف، یعنی خرید. به انگلیسی، به این سه، کوتاه، TOFU و MOFU و BOFU می‌گن؛ از حرف اول Top، Middle و Bottom of the Funnel.

این تقسیم ساده، برای برنامه‌ریزی محتوا و کانال‌ها خیلی کمک می‌کنه. هر وقت می‌خواید یه کار بازاریابی بکنید، بپرسید: این، برای بالای قیفه، وسطش، یا پایینش؟ جواب، معمولا روشن می‌کنه که پیامش باید چطوری باشه.

هر مرحله، یه پیام

یکی از مهم‌ترین درس‌های قیف، اینه که هر مرحله، پیام خودش رو می‌خواد. بالای قیف: «ما کی هستیم و چه کاری می‌کنیم». وسط قیف: «این، چطوری مشکل شما رو حل می‌کنه، و چرا ما». پایین قیف: «همین الان، این‌طوری می‌تونید بخرید، با این قیمت و این شرایط».

بعد از خرید: «ممنون؛ اگه کمکی لازم بود، اینجاییم». و برای برگشتن و معرفی: «یادتون نره ما رو، و اگه راضی بودید، به دوستتون بگید». پیام اشتباه توی مرحله‌ی اشتباه، معمولا آدم رو فراری می‌ده.

هر مرحله، کانال‌های خودش

کانال‌هایی که توی درس‌های قبل دیدیم، هر کدوم، برای یه بخش از قیف بهترن. بالای قیف: آگهی شبکه‌های اجتماعی، آگهی تصویری، ویدیو، و محتوایی که آدم‌ها به اشتراک می‌ذارن. وسط قیف: سئو، نوشته‌های آموزشی، سایت، و نظرهای مشتری‌ها.

پایین قیف: تبلیغ جستجو برای کسایی که دنبال خریدن، صفحه‌ی خرید روشن، و پیام یا تماس سریع. بعد از خرید، برگشتن و معرفی: ایمیل، پیام‌رسان، و برنامه‌ی معرفی مشتری. این تقسیم، دقیق و ثابت نیست، ولی یه راهنمای خوبه.

پیام اشتباه، توی مرحله‌ی اشتباه

یه اشتباه رایج، اینه که به آدمی که تازه شما رو دیده، یعنی بالای قیف، پیام پایین قیف بدید: «همین الان بخرید! تخفیف فقط تا امشب!». این آدم، هنوز نمی‌دونه شما کی هستید؛ این فشار، معمولا اون رو فراری می‌ده.

برعکسش هم اشتباهه: به آدمی که تصمیمش رو گرفته و فقط می‌خواد بخره، به جای یه دکمه‌ی خرید روشن، یه نوشته‌ی طولانی درباره‌ی تاریخچه‌ی شرکت نشون بدید. پیام درست، یعنی چیزی که آدم، توی همون مرحله، لازم داره.

آدم‌ها، کجا می‌ریزن

فایده‌ی اصلی قیف، اینه که نشون می‌ده آدم‌ها، کجا از مسیر خارج می‌شن. شاید آدم‌های زیادی آگهی رو می‌بینن، ولی کم کسی روش کلیک می‌کنه: مشکل، توی پیام بالای قیفه. شاید آدم‌های زیادی به سایت میان، ولی کم کسی سبد خرید رو پر می‌کنه: مشکل، توی وسط قیفه.

شاید آدم‌های زیادی سبد رو پر می‌کنن، ولی پرداخت نمی‌کنن: مشکل، توی پایین قیفه. و شاید خیلی‌ها یه بار می‌خرن و دیگه برنمی‌گردن: مشکل، بعد از خریده. هر کدوم از این ریزش‌ها، یه درمان جدا داره.

نرخ تبدیل

برای سنجیدن ریزش، از یه عدد ساده استفاده می‌شه: Conversion Rate، یعنی نرخ تبدیل؛ یعنی از هر چند نفری که وارد یه مرحله شدن، چند نفر به مرحله‌ی بعد رفتن. مثلا از هر صد نفری که به صفحه‌ی محصول اومدن، چند نفر، اون رو به سبد خرید اضافه کردن.

این عدد، برای هر مرحله، جدا حساب می‌شه. اگه بین دو مرحله، نرخ تبدیل خیلی کمه، همون جا، یه مشکل هست. لازم نیست این عدد، با هیچ عدد «استانداردی» مقایسه بشه؛ مهم‌تر اینه که با خودش، توی ماه‌های قبل، مقایسه بشه و ببینید بهتر شده یا نه.

یه مثال با عددهای فرضی

فرض کنید یه فروشگاه آنلاین، توی یه ماه، این عددها رو داره: هزار نفر به سایت اومدن؛ دویست نفر، صفحه‌ی یه محصول رو دیدن؛ پنجاه نفر، یه چیزی به سبد اضافه کردن؛ و ده نفر، خرید کردن. این عددها، فرضی‌ان؛ عددهای خودتون رو از ابزار آمار سایت دربیارید.

حالا ببینید بزرگ‌ترین ریزش کجاست: از پنجاه نفری که سبد رو پر کردن، فقط ده نفر خریدن؛ یعنی چهل نفر، تقریبا خریده بودن و رفتن. این، احتمالا اولین جاییه که باید بررسی بشه: شاید هزینه‌ی ارسال، غافلگیرکننده‌ست، یا شاید پرداخت، سخته.

اول، کجای قیف رو درست کنیم

یه قاعده‌ی خوب: معمولا، اول، پایین قیف رو درست کنید. چون آدم‌های پایین قیف، تقریبا خریدن؛ و هر کدومشون که از دست می‌ره، همه‌ی هزینه‌ی آوردنش، هدر رفته. درست کردن یه صفحه‌ی خرید سخت، معمولا ارزون‌تر و سریع‌تر از آوردن آدم‌های تازه‌ست.

بعد، وسط قیف؛ و آخر، بالای قیف. خیلی از کسب‌وکارها، برعکس کار می‌کنن: پول بیشتری برای آگهی بالای قیف خرج می‌کنن، در حالی که پایین قیفشون، سوراخه. نتیجه، آدم‌های بیشتری‌ان که به همون سوراخ می‌ریزن.

آدم‌ها، همیشه به ترتیب نمی‌رن

قیف، یه مدل ساده‌ست؛ ولی آدم‌های واقعی، همیشه این مراحل رو به ترتیب طی نمی‌کنن. بعضی‌ها، از آشنایی، مستقیم به خرید می‌رسن؛ مثلا وقتی چیزی، ارزون و فوریه. بعضی‌ها، ماه‌ها، بین توجه و سنجیدن، رفت و برگشت می‌کنن؛ مثلا برای خرید یه چیز گرون.

برای همین، قیف رو، یه نقشه‌ی کلی ببینید، نه یه مسیر اجباری. مهم اینه که توی هر مرحله‌ای که آدم هست، چیزی که لازم داره، در دسترسش باشه؛ چه به ترتیب اومده باشه، چه نه.

قیف، یا چرخه

بعضی‌ها، به جای قیف، از یه چرخه حرف می‌زنن؛ چون مشتری‌های راضی، با معرفی، آدم‌های تازه رو به اول مسیر میارن، و خودشون هم، برمی‌گردن و دوباره می‌خرن. یعنی آخر قیف، دوباره به اولش وصل می‌شه. به این، گاهی Flywheel، یعنی چرخ لنگر، می‌گن.

این نگاه، یادآوری می‌کنه که کار، با خرید تموم نمی‌شه، و مشتری‌های فعلی، بهترین منبع مشتری‌های آینده‌ان. چه اسمش رو قیف بذارید، چه چرخه، اصلش یکیه: مسیر آدم رو بشناسید، و توی هر قدم، کمکش کنید.

قیف، برای فروش به شرکت‌ها

وقتی به شرکت‌ها می‌فروشید، قیف، معمولا طولانی‌تره. تصمیم، دست چند نفره؛ مقایسه، دقیق‌تره؛ و خرید، ممکنه هفته‌ها یا ماه‌ها طول بکشه. وسط قیف، اینجا خیلی مهم‌تره: محتوای دقیق، نمونه‌ی کارهای قبلی، و جواب روشن به سوال‌های فنی.

توی این نوع فروش، بخشی از قیف، معمولا آنلاینه و بخشی، حضوری یا تلفنی: آدم‌ها، اول توی سایت، اطلاعات می‌گیرن، بعد یه جلسه یا تماس می‌خوان. برای همین، وصل کردن این دو، یعنی اینکه فروشنده بدونه آدم، پیش از تماس، چی دیده، خیلی کمک می‌کنه.

قیف، برای کسب‌وکار کوچیک

برای کسب‌وکار کوچیک، لازم نیست قیف رو با جدول‌ها و ابزارهای پیچیده بکشید. یه برگه کافیه: شش مرحله رو بنویسید، و کنار هر کدوم، بنویسید الان، چه کاری براش انجام می‌دید. معمولا، چند مرحله، تقریبا خالی‌ان.

برای خیلی از کسب‌وکارهای کوچیک، این مراحل خالی، معمولا بعد از خریدن: پیامی برای پیگیری نیست، راهی برای برگشتن نیست، و از مشتری‌های راضی، خواسته نشده که معرفی کنن. این‌ها، معمولا ارزون‌ترین جاهای قیف برای درست کردنن.

قیف یه فروشگاه آنلاین

توی یه فروشگاه آنلاین، قیف، خیلی دقیق دیده می‌شه، چون تقریبا هر قدم، ثبت می‌شه: آدم‌ها از کجا اومدن، چه صفحه‌هایی رو دیدن، چی به سبد اضافه کردن، و چند نفر، پرداخت رو تموم کردن. ابزارهایی مثل گوگل آنالیتیکس، این مسیر رو نشون می‌دن.

رایج‌ترین ریزش‌ها، معمولا توی صفحه‌ی محصول، به خاطر عکس یا توضیح ناکافی؛ توی سبد خرید، به خاطر هزینه‌ی ارسال غافلگیرکننده؛ و توی پرداخت، به خاطر فرم طولانی یا خطا، اتفاق می‌افته. مسیر «فروشگاه اینترنتی» کتابخونه، کامل‌تر درباره‌ی همینه.

قیف، برای کار خدماتی

برای کسب‌وکارهای خدماتی، مثل مشاوره، آموزش یا تعمیر، پایین قیف، معمولا یه تماس یا یه درخواست مشاوره‌ست، نه یه خرید فوری. یعنی هدف صفحه‌ها و آگهی‌ها، اینه که آدم، یه فرم پر کنه یا زنگ بزنه.

اینجا، یه مرحله‌ی مهم، سرعت جواب دادن به این درخواست‌هاست. آدمی که یه فرم پر کرده یا پیام داده، اگه زود جواب نگیره، معمولا سراغ یکی دیگه می‌ره. یه قیف خوب خدماتی، بدون یه جواب سریع، توی آخرین قدم، سوراخ می‌شه.

محتوا، برای هر مرحله

وقتی محتوا می‌سازید، بپرسید این، برای کدوم مرحله‌ست. محتوای بالای قیف: چیزهای جالب و کوتاه که به اشتراک گذاشته می‌شن؛ مثل یه نکته‌ی سریع یا یه ویدیوی سرگرم‌کننده. محتوای وسط قیف: راهنماهای کامل‌تر، مقایسه‌ها، و جواب سوال‌های رایج.

محتوای پایین قیف: صفحه‌های محصول دقیق، نظرهای مشتری‌ها، و جواب به نگرانی‌های آخر، مثل ارسال و پس دادن. و محتوای بعد از خرید: راهنمای استفاده، نکته‌های نگهداری، و خبرهای تازه. خیلی از کسب‌وکارها، فقط برای یکی از این مرحله‌ها، محتوا می‌سازن.

سنجیدن قیف

برای هر مرحله، یه عدد ساده انتخاب کنید. بالای قیف: چند نفر شما رو دیدن. وسط: چند نفر به سایت اومدن یا صفحه‌ی محصول رو دیدن. پایین: چند نفر خریدن یا تماس گرفتن. بعدش: چند نفر برگشتن، و چند نفر، معرفی کردن.

هر ماه، این عددها رو کنار هم بنویسید، و نرخ تبدیل بین هر دو مرحله رو، حساب کنید. وقتی یه چیز رو عوض می‌کنید، مثلا صفحه‌ی خرید رو ساده‌تر، ببینید نرخ تبدیل همون مرحله، بهتر شد یا نه. این، ساده‌ترین روش بهتر کردن قیفه.

اشتباه‌های رایج

چند اشتباه رایج: فقط به بالای قیف توجه کردن و بیشتر آدم آوردن، در حالی که پایین قیف سوراخه؛ پیام یکسان برای همه‌ی مرحله‌ها؛ فراموش کردن کامل مرحله‌های بعد از خرید؛ و انتظار اینکه همه‌ی کسایی که می‌بینن، بخرن.

یه اشتباه دیگه، اینه که قیف رو، یه بار بکشید و فراموشش کنید. قیف، یه ابزار زنده‌ست؛ هر چند وقت یه بار، باید دوباره نگاهش کرد، عددهاش رو دید، و ضعیف‌ترین بخشش رو، یه کم بهتر کرد.

قیف، یعنی فشار نیست

بعضی‌ها، قیف رو یه ابزار فشار می‌بینن: چطوری آدم‌ها رو، به هر قیمتی، به پایین هل بدیم؟ با شمارش معکوس دروغ، تخفیف «فقط امروز» که هر روز تکرار می‌شه، یا پیام‌های پشت سر هم. این کارها، شاید کوتاه‌مدت فروش بیارن، ولی اعتماد رو خراب می‌کنن.

قیف خوب، فشار نمیاره؛ کمک می‌کنه. توی هر مرحله، چیزی رو می‌ده که آدم لازم داره، تا تصمیم درست بگیره؛ حتی اگه اون تصمیم، «نه» باشه. آدمی که با فشار خریده، معمولا برنمی‌گرده؛ آدمی که با کمک خریده، معمولا برمی‌گرده و معرفی هم می‌کنه.

یه قیف راست

یه قیف راست، چند ویژگی داره: توی هر مرحله، اطلاعات درست و کامل می‌ده؛ هیچ هزینه یا شرطی رو تا لحظه‌ی آخر پنهان نمی‌کنه؛ به آدم‌هایی که مناسب این کار نیستن، صادقانه می‌گه؛ و بعد از خرید، مشتری رو تنها نمی‌ذاره.

این قیف، شاید بالاش، کمی کمتر پر باشه؛ ولی پایینش، پر از مشتری‌های راضی‌ایه که برمی‌گردن و معرفی می‌کنن. و همین معرفی‌ها، دوباره بالای قیف رو پر می‌کنن، این بار، با آدم‌هایی که از اول، اعتماد دارن.

چند واژه

Marketing Funnel یا Sales Funnel، یعنی قیف بازاریابی یا قیف فروش. Awareness، یعنی آشنایی. Interest، یعنی علاقه. Consideration، یعنی سنجیدن. Purchase یا Conversion، یعنی خرید یا تبدیل. Retention، یعنی نگه داشتن. Advocacy، یعنی حمایت و معرفی.

TOFU، MOFU، BOFU، یعنی بالا، وسط، و پایین قیف. AIDA، یه مدل قدیمی چهارمرحله‌ای: توجه، علاقه، خواستن، اقدام. Conversion Rate، یعنی نرخ تبدیل. Flywheel، یعنی چرخ لنگر؛ نگاهی که قیف رو، یه چرخه می‌بینه.

جواب کوتاه

اگه کسی پرسید «قیف بازاریابی چیه»:

قیف بازاریابی، تصویر مسیریه که یه آدم، از آشنایی با شما تا خرید و بعدش طی می‌کنه: آشنایی، توجه، سنجیدن، خرید، برگشتن و معرفی. بالاش پهنه و پایینش باریک، چون توی هر مرحله، آدم‌ها کمتر می‌شن. هر مرحله، پیام و کانال خودش رو می‌خواد. فایده‌ی اصلیش، اینه که نشون می‌ده آدم‌ها کجا می‌ریزن، تا همون جا، معمولا اول از پایین، درست بشه؛ بی فشار، با کمک.

چند باور رایج

  • «قیف با خرید تموم می‌شه.» برگشتن و معرفی، بخش مهمشن.
  • «آدم بیشتر بیاریم، مشکل حل می‌شه.» اول، سوراخ‌های پایین رو ببندید.
  • «همه به ترتیب از مراحل رد می‌شن.» نقشه‌ی کلیه، نه مسیر اجباری.
  • «قیف یعنی فشار برای خرید.» یعنی کمک توی هر مرحله.
  • «قیف، مال شرکت‌های بزرگه.» یه برگه کافیه.

یه مثال

یه آموزشگاه آنلاین طراحی، کلی پول برای آگهی می‌داد، و آدم‌های زیادی به سایتش می‌اومدن؛ ولی ثبت‌نام، خیلی کم بود. مدیرش، تصمیم گرفت قیف رو، روی یه برگه بکشه و برای هر مرحله، عدد بذاره. دید آدم‌ها، تا صفحه‌ی دوره‌ها میان، ولی اونجا، بیشترشون می‌رن.

صفحه‌ی دوره‌ها رو نگاه کرد: قیمت، پایین صفحه پنهان بود، هیچ نمونه‌ای از کار شاگردها نبود، و معلوم نبود دوره، چند جلسه‌ست. این‌ها رو روشن کرد، چند نمونه‌ی کار و نظر شاگردهای قبلی گذاشت، و یه جلسه‌ی رایگان آزمایشی اضافه کرد. بدون اینکه آگهی رو بیشتر کنه، ثبت‌نام‌ها بیشتر شد؛ و چند ماه بعد، بعضی از شاگردها، با دوستاشون برگشتن.

تمرین امروز

امروز، قیف کسب‌وکارتون رو روی یه برگه بکشید.

  1. شش مرحله رو بنویسید: آشنایی، توجه، سنجیدن، خرید، برگشتن، معرفی.
  2. کنار هر مرحله، کاری که الان براش می‌کنید رو بنویسید.
  3. مرحله‌ای که تقریبا خالیه رو علامت بزنید.
  4. اگه عدد دارید، کنار هر مرحله بنویسید چند نفر بهش رسیدن.
  5. یه کار برای ضعیف‌ترین مرحله بنویسید؛ اگه شک دارید، از پایین قیف شروع کنید.

با این درس، ایستگاه اول مسیر دیجیتال مارکتینگ تموم می‌شه؛ ایستگاه بعدی، درباره‌ی سایته، مرکز همه‌ی کانال‌ها.

جمع‌بندی. آنچه از این درس با خودتان می‌برید.

  • قیف، مسیر آدم از آشنایی تا خرید و بعدشه.
  • مراحل: آشنایی، توجه، سنجیدن، خرید، برگشتن، معرفی.
  • بالا پهن، پایین باریک؛ آدم‌ها توی هر مرحله کمتر می‌شن.
  • هر مرحله، کانال و پیام خودش رو می‌خواد.
  • فایده‌ی اصلی: پیدا کردن جایی که آدم‌ها می‌ریزن، و درست کردنش.

خودتون رو بسنجید

۱۵ پرسش، هر بار تازه از میان ۳۰ پرسش این درس. آخرش فقط کارنامه رو می‌بینید: چند تا درست، چند تا نادرست.

خودتون رو بسنجید

۱۵ پرسش

  • هر بار پرسش‌ها و ترتیب گزینه‌ها عوض می‌شه.
  • تا آخر نمی‌گیم کدوم جواب درست بوده؛ می‌تونید برگردید و جوابتون رو عوض کنید.
  • آخرش کارنامه می‌گیرید: چند تا درست، چند تا نادرست.
  • اگه وسطش بستید، دوباره که باز کنید از همون‌جا ادامه می‌دید.

فصل‌های این درس