بازاریابی دیجیتال و سنتی
جواب کوتاه
بازاریابی سنتی، از راههای قدیمیتر کار میکنه: تابلو، روزنامه، رادیو، تلویزیون، تراکت، کارت ویزیت و فروش حضوری. بازاریابی دیجیتال، از راههای آنلاین: سایت، جستجو، شبکههای اجتماعی، ایمیل و پیام. هدف هر دو یکیه: رسوندن ارزش به آدمهای درست. ولی چند فرق مهم دارن. سنتی، معمولا به همه میرسه، چه نیاز داشته باشن چه نه؛ دیجیتال، میتونه دقیقتر به آدم درست برسه، حتی به کسی که همین الان جستجو کرده. سنتی رو سخت میشه شمرد؛ دیجیتال، تا حد زیادی شمردنیه. سنتی، معمولا یهطرفهست؛ دیجیتال، گفتوگوئه. سنتی، شروعش معمولا گرونتره؛ دیجیتال، با کم هم شروع میشه. ولی سنتی، هنوز جاهایی قویتره: آدمهایی که کمتر آنلاینان، کسبوکار محلی، و حس ملموس یه چیز چاپی یا یه برخورد حضوری. بهترین حالت، معمولا ترکیب هر دوئه، با یه قول و یه صدا.
تراکت سر چهارراه، و یه جواب
یه نفر رو تصور کنید که سر یه چهارراه شلوغ وایستاده و به همهی رهگذرها، تراکت یه کلاس زبان رو میده. بیشتر آدمها، اصلا نمیخونن؛ بعضیها، میندازنش زمین؛ و شاید از صدها نفر، چند نفر، واقعا دنبال کلاس زبان باشن.
حالا یه نفر دیگه رو تصور کنید که توی گوشیش، «کلاس زبان نزدیک من» رو جستجو کرده، و توی جوابها، همون آموزشگاه رو میبینه. این یه نفر، همین الان، دقیقا دنبال همینه. اولی، بازاریابی سنتیه؛ دومی، دیجیتال. توی درس قبل دیدیم دیجیتال مارکتینگ چیه؛ اینجا فرقش رو با راههای قدیمیتر میبینیم.
فرق، در یه جمله
بازاریابی سنتی، از راههای قدیمیتر، معمولا به همه میرسه و سخت شمرده میشه؛ بازاریابی دیجیتال، از راههای آنلاین، میتونه به آدم درست برسه و با عدد، دیده بشه.
به انگلیسی، به اولی Traditional Marketing، یعنی بازاریابی سنتی، و به دومی Digital Marketing، یعنی بازاریابی دیجیتال، میگن. این دو، رقیب هم نیستن؛ دو جعبهابزار مختلفن برای یه کار. این درس، کمک میکنه بفهمید هر کدوم، کجا بهتر کار میکنه.
هدف، یکیه
پیش از فرقها، یه نکتهی مهم: هدف هر دو، یکیه. طبق تعریف رسمی، بازاریابی، کار ساختن، گفتن، رسوندن و مبادلهی چیزهای باارزش برای مشتریهاست. فرقی نمیکنه این کار، با یه تابلو انجام بشه یا با یه پست اینستاگرام؛ اصلش، همونه.
برای همین، کسی که بازاریابی سنتی رو خوب بلده، معمولا دیجیتال رو هم زود یاد میگیره؛ چون مهمترین تیکه، یعنی شناخت مشتری و قول درست، توی هر دو، یکیه. فقط ابزار، و طرز سنجیدن، عوض شده.
بازاریابی سنتی، شامل چیه
بازاریابی سنتی، همهی راههاییه که پیش از اینترنت هم بودن: تابلوی سر خیابون و کنار جاده، آگهی روزنامه و مجله، آگهی رادیو و تلویزیون، تراکت و بروشور، کارت ویزیت، نمایشگاه، تبلیغ روی ماشین، و فروش حضوری یا تلفنی.
خیلی از این راهها، هنوز زندهان و کار میکنن. یه تابلوی خوب سر یه مغازه، هنوز یکی از بهترین آگهیهای اون مغازهست. نمایشگاه، هنوز جای خوبیه برای دیدن مشتریهای شرکتی. سنتی، یعنی قدیمیتر، نه لزوما بیفایده.
بازاریابی دیجیتال، شامل چیه
بازاریابی دیجیتال، همهی راههاییه که با اینترنت و صفحهها کار میکنن: سایت، سئو و تبلیغ جستجو، شبکههای اجتماعی، محتوا، ایمیل، پیامک و پیامرسان، آگهیهای آنلاین، و همکاری در فروش.
بعضی از اینها، شکل تازهی همون راههای سنتیان؛ مثلا آگهی تصویری توی یه سایت، شبیه آگهی روزنامهست. ولی بعضیهاشون، واقعا تازهان؛ مثل جستجو، که توش آدم، خودش دنبال شما میگرده. همین تفاوت، اساس خیلی از فرقهاییه که توی این درس میبینیم.
به همه، یا به آدم درست
یه آگهی تلویزیونی، به میلیونها نفر میرسه؛ ولی بیشترشون، نیازی به چیزی که تبلیغ میشه، ندارن. شما، برای دیده شدن همهی اون آدمها، پول میدید؛ حتی اونایی که هیچوقت، مشتری نمیشن. این، مثل ماهیگیری با یه تور خیلی بزرگه.
دیجیتال، میتونه بیشتر شبیه ماهیگیری با قلاب باشه: آگهی، فقط به کسایی نشون داده میشه که توی یه شهر هستن، یه کلمه رو جستجو کردن، یا به یه موضوع علاقه دارن. تعداد آدمها کمتره، ولی بیشترشون، مرتبطن.
قدرت جستجو
یکی از بزرگترین فرقها، جستجوئه. توی بازاریابی سنتی، شما باید آدمها رو پیدا کنید و حرفتون رو بهشون بزنید. توی جستجو، آدمها، خودشون شما رو پیدا میکنن؛ چون همین الان، دنبال چیزیان که شما دارید.
آدمی که «تعمیر یخچال» رو جستجو کرده، احتمالا یخچالش خرابه و همین امروز، یه تعمیرکار میخواد. هیچ تابلویی، نمیتونه در این لحظهی دقیق، جلوی چشمش باشه. ولی یه صفحهی خوب، یا یه آگهی جستجو، میتونه.
هل دادن، یا کشیدن
بازاریابی سنتی، بیشتر «هل» میده: پیام رو جلوی آدمها میذاره، چه بخوان چه نه. به این، Outbound Marketing، یعنی بازاریابی بیرونرونده، میگن. خیلی از کارهای دیجیتال، مثل محتوا و سئو، «میکشن»: آدمها، خودشون دنبال اطلاعات میان و به شما میرسن. به این، Inbound Marketing، یعنی بازاریابی درونکشنده، میگن.
البته دیجیتال هم، هل دادن داره؛ مثل آگهیهایی که وسط ویدیو پخش میشن. و سنتی هم، کشش داره؛ مثل مغازهای که آدمها به خاطر اسمش، دنبالش میگردن. ولی بهطور کلی، دیجیتال، راههای کشیدن بیشتری میده.
شمردن
یه تابلوی کنار جاده، نمیگه چند نفر دیدنش؛ چند نفر بهش توجه کردن؛ و چند نفر، به خاطرش خریدن. شاید یه حدس بزنید، ولی عدد دقیقی ندارید. برای همین، فهمیدن اینکه پول تابلو، ارزشش رو داشت یا نه، سخته.
دیجیتال، تا حد زیادی، شمردنیه: چند نفر آگهی رو دیدن، چند نفر کلیک کردن، چند نفر خریدن، و هر خرید، چقدر هزینه داشت. این شمردن، کمک میکنه زود بفهمید کدوم کار جواب میده، و پول رو، اونجا خرج کنید.
هزینهی شروع
بیشتر راههای سنتی، از اول، یه هزینهی بزرگ دارن: چاپ هزاران تراکت، اجارهی یه تابلو برای یه ماه، یا یه آگهی تلویزیونی. حتی اگه بعد از چند روز بفهمید جواب نمیده، پولش رو دادید و نمیشه برگردوند.
خیلی از راههای دیجیتال، با مبلغ کم، شروعشدنیان، و میشه هر لحظه، متوقفشون کرد. میتونید با یه بودجهی کوچیک امتحان کنید، و اگه جواب داد، بیشترش کنید. این، برای کسبوکار کوچیک، یه مزیت خیلی بزرگه.
سرعت تغییر
اگه یه آگهی روزنامه، یه غلط داشته باشه، یا یه تابلو، پیام اشتباهی بگه، عوض کردنش وقت و پول زیادی میخواد. باید از اول، طراحی و چاپ کرد. تا اون موقع، همون پیام اشتباه، داره دیده میشه.
توی دیجیتال، یه آگهی یا یه صفحه رو، میشه توی چند دقیقه عوض کرد. میشه دو نسخه از یه پیام رو، همزمان امتحان کرد و دید کدوم بهتر جواب میده. این سرعت، یعنی یادگیری سریعتر؛ ولی یعنی اشتباهها هم، سریعتر پخش میشن.
سخنرانی، یا گفتوگو
بازاریابی سنتی، بیشتر شبیه سخنرانیه: کسبوکار حرف میزنه، مردم میشنون، و راه زیادی برای جواب دادن ندارن. یه آگهی رادیو، نمیتونه سوال شنونده رو بشنوه.
دیجیتال، بیشتر شبیه گفتوگوئه: مردم، زیر پست نظر میدن، پیام میفرستن، نقد مینویسن، و حرف شما رو با بقیه به اشتراک میذارن. این، هم فرصته که صدای مشتری رو بشنوید، و هم مسئولیته؛ چون باید جواب بدید، و طرز جوابتون، همهجا دیده میشه.
عمر یه پیام
یه آگهی رادیو، چند ثانیه شنیده میشه و تموم. یه آگهی روزنامه، یه روز. یه تابلو، تا وقتی اجارهش رو بدید. پیام سنتی، معمولا یه عمر کوتاه و مشخص داره.
توی دیجیتال، بعضی پیامها هم کوتاهعمرن، مثل یه استوری که بعد از یه روز میره. ولی بعضیها، خیلی بلندعمرن: یه نوشتهی خوب روی سایت، یا یه ویدیوی آموزشی، ممکنه سالها، توی جستجو پیدا بشه و آدم بیاره؛ بی اینکه هر بار، دوباره پول بدید.
اعتماد
بعضی راههای سنتی، یه حس اعتماد خاص دارن. یه آگهی توی یه روزنامهی معتبر، یا یه تابلوی بزرگ و ثابت سر یه خیابون، به آدمها میگه «این کسبوکار، واقعیه و سرمایه داره». این حس، توی دنیای آنلاین، گاهی سختتر ساخته میشه.
از طرف دیگه، دیجیتال، راههای تازهای برای اعتماد داره: نظر مشتریهای واقعی، عکس از کار واقعی، و جوابهای شفاف به سوالها. اعتماد، توی هر دو ساخته میشه؛ فقط از راههای متفاوت.
چیزی که دست میگیری
یه کاتالوگ چاپی خوب، یه کارت ویزیت باکیفیت، یا یه هدیهی کوچیک با اسم کسبوکار، یه چیز ملموسن؛ دست گرفته میشن، روی میز میمونن، و گاهی، ماهها دیده میشن. این حس ملموس، توی دنیای دیجیتال، نیست.
برای همین، خیلی از کسبوکارها، حتی امروز، یه کارت ویزیت خوب، یا یه بروشور ساده برای مشتریهای حضوری، دارن. بهخصوص برای خدمتهایی که اعتماد زیاد میخوان، مثل معماری یا وکالت، یه چیز چاپی باکیفیت، هنوز اثر خوبی داره.
کسبوکار محلی
برای یه کسبوکار محلی، مثل یه نونوایی یا یه آرایشگاه، بعضی راههای سنتی، هنوز خیلی خوب جواب میدن: تابلوی خوانای مغازه، یه بنر کوچیک سر کوچه، و حرف همسایهها. اینها، دقیقا به آدمهایی میرسن که نزدیکن.
ولی دیجیتال هم، برای محلیها، ابزارهای خیلی خوبی داره: صفحهی کسبوکار روی نقشهها، که وقتی کسی «نونوایی نزدیک من» رو جستجو میکنه، نشون داده میشه. برای کسبوکار محلی، ترکیب تابلوی خوب و صفحهی درست روی نقشه، معمولا بهترین شروعه.
همه، به یه اندازه آنلاین نیستن
همهی آدمها، به یه اندازه، آنلاین نیستن. بعضیها، بهخصوص بعضی از آدمهای مسنتر، یا کسایی که توی جاهای کمدسترستر زندگی میکنن، کمتر از گوشی و اینترنت استفاده میکنن؛ یا فقط برای چند کار ساده.
اگه مشتریهای شما، بیشتر از این گروهن، راههای سنتی، مثل تلفن، حضور و تابلو، ممکنه هنوز، مهمترین راهها باشن. برای همین، پیش از اینکه همهچیز رو دیجیتال کنید، بپرسید: مشتریهای من، واقعا کجان؟
جنگ سر توجه
توی دنیای دیجیتال، آدمها، هر روز، صدها پیام و آگهی و پست میبینن. توجه، کم و پراکندهست. آگهیای که توی یه ثانیهی اول، چیزی نگه، معمولا رد میشه. این، کار رو برای هر کسبوکاری سختتر میکنه.
توی بعضی راههای سنتی، رقابت سر توجه، کمتره. مثلا یه نامهی کاغذی شخصی، امروز، کمیابه و احتمالا خونده میشه. این به این معنی نیست که سنتی بهتره؛ یعنی هر جا که شلوغی کمتره، پیام، راحتتر دیده میشه.
چشمی که آگهی رو نمیبینه
آدمها، کمکم یاد گرفتن که آگهیها رو، نادیده بگیرن؛ چه آگهیهای کنار صفحهی سایت، چه تابلوهای تکراری سر خیابون. چشم، ناخودآگاه، از روشون رد میشه. بعضیها هم، توی مرورگرشون، ابزاری نصب میکنن که آگهیها رو، اصلا نشون نده.
برای همین، هم توی سنتی و هم توی دیجیتال، پیامی موثرتره که به جای «آگهی بودن»، مفید باشه: یه اطلاعات بهدردبخور، یه جواب به یه سوال، یا یه داستان راست. این، دلیل اصلی رشد بازاریابی محتواییه.
داده، و حریم
دیجیتال، به کسبوکارها، دادهی زیادی دربارهی مشتریها میده: از کجا اومدن، چی دیدن، و چی خریدن. این داده، برای بهتر کردن کار، خیلی مفیده. ولی یه مسئولیت هم میاره: این اطلاعات، امانتن.
بازاریابی سنتی، معمولا دادهی شخصی کمتری جمع میکرد؛ و از این نظر، کمتر دردسر داشت. توی دیجیتال، باید فقط چیزی که لازمه رو جمع کنید، به آدمها بگید چی و چرا، و هیچوقت، اطلاعاتشون رو به کسی ندید.
مهارتهای متفاوت
بازاریابی سنتی، بیشتر مهارتهایی مثل نوشتن پیام کوتاه و قوی، طراحی برای چاپ، و مذاکره با رسانهها رو میخواست. دیجیتال، علاوه بر نوشتن و طراحی، مهارتهای تازهای هم میخواد: فهمیدن عدد، کار با ابزارهای آنلاین، و امتحان کردن و بهتر کردن سریع.
ولی یه مهارت، توی هر دو، مهمترینه: شناخت مشتری. کسی که میدونه مشتریش کیه، چی میخواد و چی براش مهمه، توی هر دو دنیا، پیام بهتری میسازه. ابزار، عوض میشه؛ این مهارت، نه.
بهترین حالت: ترکیب
برای بیشتر کسبوکارها، بهترین حالت، انتخاب یکی از این دو نیست؛ ترکیب هر دوئه. مثلا یه رستوران، هم یه تابلوی خوب و یه منوی چاپی قشنگ داره، هم یه صفحهی درست روی نقشه و یه صفحهی اینستاگرام با عکسهای واقعی.
هر کدوم، یه کاری میکنه: تابلو، رهگذرها رو جذب میکنه؛ نقشه، کسایی که جستجو میکنن رو؛ و اینستاگرام، رابطه با مشتریهای قبلی رو زنده نگه میداره. وقتی اینها با هم کار کنن، اثرشون، از جمع تکتکشون، بیشتره.
یه قول، یه صدا
وقتی سنتی و دیجیتال رو ترکیب میکنید، مهمترین قانون، اینه که هر دو، یه داستان بگن: همون اسم، همون قول، همون رنگ و همون لحن. اگه تابلوی مغازه، یه چیز بگه و صفحهی اینستاگرام، یه چیز دیگه، مشتری گیج میشه.
یه کار ساده: قول اصلی و رنگ و لحن کسبوکار رو، یه جا بنویسید؛ و هر چیزی که میسازید، چه یه تراکت باشه و چه یه پست، از روی همون باشه. این، همون یکسانیایه که توی مسیر برندینگ، کامل دربارهش حرف زدیم.
وصل کردن سنتی به دیجیتال
یه راه هوشمندانه، وصل کردن این دو به همدیگهست. مثلا روی کارت ویزیت یا تراکت، یه آدرس کوتاه سایت یا یه کد QR بذارید که مستقیم به یه صفحهی مشخص بره. اینطوری، هم آدمها راحتتر به صفحهی آنلاین میرسن، هم شما میتونید بشمرید که چند نفر، از اون تراکت اومدن.
QR، کوتاهشدهی Quick Response، یعنی پاسخ سریع، یه کد تصویریه که با دوربین گوشی خونده میشه. همین ابزار ساده، کمک میکنه یه بخش از بازاریابی سنتی، شمردنی بشه.
وصل کردن دیجیتال به حضوری
برعکسش هم شدنیه: آدمهایی که آنلاین با شما آشنا شدن رو، به مغازه یا یه دیدار حضوری بیارید. مثلا یه پست که میگه «این هفته، اگه بیاید مغازه و این پست رو نشون بدید، یه هدیهی کوچیک دارید»، یا یه دعوت به یه کارگاه حضوری.
برخورد حضوری، هنوز یکی از قویترین راههای ساختن اعتماده. دیجیتال، میتونه آدمها رو تا دم در بیاره؛ ولی چیزی که اونها رو مشتری همیشگی میکنه، معمولا تجربهایه که بعد از ورود، میگیرن.
برای کسبوکار کوچیک
برای کسبوکار کوچیک، دیجیتال، معمولا راه شروع ارزونتر و قابلسنجشتریه. ولی چند راه سنتی ارزون هم، هنوز ارزش دارن: یه تابلوی خوانا، یه کارت ویزیت ساده، و از همه مهمتر، رفتار خوب حضوری که باعث میشه مشتری، شما رو به بقیه معرفی کنه.
لازم نیست برای آگهی تلویزیونی یا تابلوهای گرون، پول خرج کنید. یه ترکیب ساده، مثل تابلو و کارت ویزیت، کنار صفحهی نقشه و یه صفحهی اجتماعی، برای خیلی از کسبوکارهای کوچیک، کافیه.
اول کدوم
جواب این سوال، به مشتریهای شما بستگی داره. یه سوال ساده بپرسید: «مشتریهای من، وقتی دنبال چیزی مثل کار من میگردن، اول کجا نگاه میکنن؟» اگه جواب، «گوشی و جستجو» ـه، اول دیجیتال. اگه جواب، «سر کوچه و از همسایه» ـه، اول همون راههای حضوری.
برای بیشتر کسبوکارهای امروز، جواب، ترکیبیه؛ ولی معمولا، چند کار دیجیتال ساده، مثل صفحهی نقشه و یه صفحهی اجتماعی، ارزونترین و سریعترین شروعن. بعد، با دیدن عددها، تصمیم بگیرید کجا بیشتر خرج کنید.
اشتباههای رایج
دو اشتباه رایج، از دو طرف: یکی، کسبوکارهایی که هنوز فکر میکنن دیجیتال، مال جوونهاست و به کار اونها نمیاد؛ در حالی که مشتریهاشون، همین الان، دارن آنلاین دنبالشون میگردن و پیداشون نمیکنن.
دومی، کسبوکارهایی که همهی راههای سنتی رو کنار گذاشتن، حتی تابلوی مغازه یا جواب دادن به تلفن رو، چون فکر میکنن «همهچیز آنلاین شده». هر دو اشتباه، از یه جا میان: ندونستن اینکه مشتریهاشون، واقعا کجان.
مرز، داره کمرنگ میشه
امروز، مرز بین سنتی و دیجیتال، داره کمرنگ میشه. تابلوهای بزرگ شهری، کمکم دیجیتال میشن و پیامشون عوض میشه. تلویزیون، کمکم آنلاین دیده میشه. و حتی یه مغازهی حضوری، معمولا یه جای آنلاین هم داره.
برای همین، شاید بهتر باشه به جای «سنتی یا دیجیتال»، به «مشتری کجاست، و چطوری بهش برسیم» فکر کنید. ابزارها، عوض میشن؛ ولی سوال اصلی، یعنی رسوندن ارزش به آدم درست، همیشه همونه.
از مشتریها بپرسید از کجا اومدن
سادهترین راه برای اینکه بفهمید سنتی یا دیجیتال، کدوم برای شما بهتر جواب میده، پرسیدن از مشتریهاست. یه سوال کوتاه، موقع خرید یا ثبتنام: «از کجا با ما آشنا شدید؟». جوابها رو یه جا بنویسید، حتی با یه کلمه: تابلو، دوست، گوگل، اینستاگرام، تراکت.
بعد از یه ماه، این فهرست، یه تصویر روشن بهتون میده. شاید بفهمید راهی که فکر میکردید بهترینه، تقریبا هیچ مشتریای نیاورده، و راهی که بهش اهمیت نمیدادید، بیشترین سهم رو داشته. این سوال ساده، از هر حدسی، دقیقتره.
هر راه تازه رو، کوچیک امتحان کنید
چه یه راه سنتی تازه باشه، مثل یه بنر سر یه خیابون دیگه، و چه یه راه دیجیتال، مثل یه آگهی توی یه شبکهی اجتماعی، بهتره اول کوچیک امتحانش کنید. یه مدت کوتاه، یه بودجهی کم، و یه راه برای شمردن نتیجه.
اگه جواب داد، بیشترش کنید؛ اگه نداد، با هزینهی کم، یه چیز یاد گرفتید. این روش، جلوی خیلی از خرجهای بزرگ و بینتیجه رو میگیره؛ و کمکم، ترکیب درست کسبوکار خودتون رو پیدا میکنید، نه ترکیبی که بقیه گفتن.
چند واژه
Traditional Marketing، یعنی بازاریابی سنتی. Digital Marketing، یعنی بازاریابی دیجیتال. Outbound Marketing، یعنی بازاریابی بیرونرونده، که پیام رو جلوی آدمها میذاره. Inbound Marketing، یعنی بازاریابی درونکشنده، که آدمها رو با چیز مفید، به سمت شما میاره.
Targeting، یعنی هدفگیری: انتخاب اینکه آگهی، به چه کسایی نشون داده بشه. Reach، یعنی دسترسی: تعداد آدمهایی که یه پیام بهشون میرسه. Integrated Marketing، یعنی بازاریابی یکپارچه: همون ترکیب سنتی و دیجیتال، با یه قول و یه صدا.
جواب کوتاه
اگه کسی پرسید «فرق بازاریابی سنتی و دیجیتال چیه»:
بازاریابی سنتی، از راههایی مثل تابلو، روزنامه، رادیو، تلویزیون و تراکت کار میکنه؛ معمولا به همه میرسه، یهطرفهست، سخت شمرده میشه و شروعش گرونتره. بازاریابی دیجیتال، از سایت، جستجو، شبکهها و ایمیل کار میکنه؛ میتونه به آدم درست برسه، گفتوگوئه، شمردنیه و با کم شروع میشه. هدف هر دو یکیه؛ و بهترین حالت، ترکیبشونه، با یه قول و یه صدا.
چند باور رایج
- «سنتی، مرده.» هنوز جاهایی قویتره.
- «دیجیتال، مال جوونهاست.» مشتریهای همهی سنها آنلاینان.
- «باید یکی رو انتخاب کرد.» ترکیب، بهترینه.
- «دیجیتال همیشه ارزونتره.» شروعش ارزونتره؛ بد استفاده بشه، هدر میره.
- «تابلو رو نمیشه شمرد، پس بیفایدهست.» با کد و آدرس کوتاه، تا حدی شمردنیه.
یه مثال
یه آموزشگاه موسیقی، سالها با تراکت سر مدرسهها و یه بنر بزرگ، شاگرد پیدا میکرد. کمکم، تراکتها کمتر جواب داد، و صاحبش، نمیدونست مشکل کجاست. یه روز، از چند شاگرد تازه پرسید از کجا اومدن؛ بیشترشون گفتن «توی گوگل جستجو کردیم».
صاحبش، یه صفحهی درست روی نقشه ساخت، با عکس کلاسها و نظر شاگردهای قبلی؛ و یه صفحهی اینستاگرام، با ویدیوهای کوتاه از اجراهای شاگردها. تراکتها رو هم کنار نذاشت؛ فقط یه کد QR روشون گذاشت که به یه صفحهی ثبتنام میرفت. حالا میتونست ببینه هر شاگرد، از کجا اومده؛ و فهمید تراکت، هنوز برای پدر و مادرها جواب میده، و اینستاگرام، برای نوجوونها.
تمرین امروز
امروز، ترکیب سنتی و دیجیتال کسبوکارتون رو ببینید.
- همهی راههای سنتی که الان استفاده میکنید رو بنویسید.
- همهی راههای دیجیتال رو هم بنویسید.
- از پنج مشتری بپرسید از کجا با شما آشنا شدن.
- ببینید کدوم راه، بیشتر جواب داده.
- یه راه سنتی رو، با یه کد یا آدرس کوتاه، به یه صفحهی آنلاین وصل کنید.
درس بعدی، کانالهای دیجیتال مارکتینگ رو یکییکی میگه.
جمعبندی. آنچه از این درس با خودتان میبرید.
- سنتی: تابلو، روزنامه، رادیو، تراکت؛ دیجیتال: سایت، جستجو، شبکهها، ایمیل.
- هدف یکیه؛ ابزار و رفتار فرق داره.
- دیجیتال: آدم درست، عدد، گفتوگو، شروع ارزونتر.
- سنتی: آدمهای کمتر آنلاین، محلی، حس ملموس.
- بهترین حالت، ترکیب هر دو، با یه قول و یه صدا.
خودتون رو بسنجید
۱۵ پرسش، هر بار تازه از میان ۳۰ پرسش این درس. آخرش فقط کارنامه رو میبینید: چند تا درست، چند تا نادرست.