آموزشدیجیتال مارکتینگ

درس ۳ از ۳۴، بازاریابی، حدود ۲۵ دقیقه خواندن

کانال‌های دیجیتال مارکتینگ

جواب کوتاه

کانال، راهیه که پیام شما از اون، به آدم‌ها می‌رسه، و آدم‌ها از اون، به شما می‌رسن. کانال‌های اصلی دیجیتال مارکتینگ این‌هان: سایت، که مرکز همه‌ست؛ سئو، یعنی دیده شدن رایگان توی جستجو؛ تبلیغ جستجو و تبلیغ کلیکی، که با پول، بالای نتیجه‌ها دیده می‌شه؛ آگهی‌های تصویری و ویدیویی؛ تولید محتوا؛ شبکه‌های اجتماعی، چه رایگان و چه پولی؛ ایمیل؛ پیامک و پیام‌رسان؛ ویدیو؛ صفحه‌ی کسب‌وکار روی نقشه‌ها؛ بازارهای آنلاین؛ و همکاری در فروش و معرفی پولی. هر کانال، برای یه کار خوبه: بعضی‌ها برای آشنا کردن آدم‌ها، بعضی‌ها برای کسی که همین الان دنبال شماست، و بعضی‌ها برای نگه داشتن مشتری. هیچ کسب‌وکاری لازم نیست همه‌جا باشه؛ بهتره با یکی دو کانال که مشتری‌هاش اونجان شروع کنه، خوب انجامشون بده، بسنجه، و بعد اضافه کنه.

چند راه، به یه شهر

یه شهر کوچیک رو تصور کنید که یه مغازه‌ی معروف وسطش داره. آدم‌ها، از راه‌های مختلفی به این مغازه می‌رسن: بعضی‌ها از بزرگراه اصلی، که همه ازش رد می‌شن؛ بعضی‌ها از یه کوچه‌ی فرعی، چون یه دوست آدرس داده؛ بعضی‌ها با یه نامه که توی صندوق پستیشون بوده؛ و بعضی‌ها، چون روی نقشه دیدنش.

هر کدوم از این راه‌ها، آدم‌های مختلفی میاره، و هر کدوم، یه جور مراقبت لازم داره. توی دیجیتال مارکتینگ، به این راه‌ها، کانال می‌گن. توی درس قبل دیدیم دیجیتال با سنتی چه فرقی داره؛ اینجا، کانال‌هاش رو یکی‌یکی می‌بینیم.

کانال، در یه جمله

کانال، راهیه که پیام شما از اون، به آدم‌ها می‌رسه، و آدم‌ها از اون، به شما می‌رسن. به انگلیسی، بهش Channel، یعنی کانال، و به مجموعه‌ش Digital Marketing Channels، یعنی کانال‌های بازاریابی دیجیتال، می‌گن.

مهم اینه که هر کانال رو، یه ابزار برای یه کار ببینید، نه یه جایی که «باید باشیم چون بقیه هستن». هر کانال، یه جور آدم میاره، یه جور هزینه داره، و یه جور صبر می‌خواد. این درس، هر کدوم رو با همین سه سوال، کوتاه معرفی می‌کنه.

سه کار اصلی کانال‌ها

کانال‌ها رو می‌شه بر اساس کاری که خوب انجام می‌دن، سه دسته کرد. دسته‌ی اول، آشنا کردن آدم‌هایی که هنوز شما رو نمی‌شناسن؛ مثل شبکه‌های اجتماعی و آگهی‌های تصویری. دسته‌ی دوم، رسیدن به کسی که همین الان دنبال چیزیه که شما دارید؛ مثل سئو و تبلیغ جستجو.

دسته‌ی سوم، نگه داشتن مشتری‌ای که یه بار خریده؛ مثل ایمیل، پیامک و پیام‌رسان. یه کسب‌وکار سالم، معمولا توی هر سه دسته، حداقل یه کانال داره. درس پنجم همین مسیر، این سه دسته رو، با «قیف بازاریابی»، دقیق‌تر باز می‌کنه.

سایت: مرکز همه

سایت، خودش یه کانال تبلیغ نیست؛ ولی جاییه که بیشتر کانال‌های دیگه، آدم‌ها رو به اون میارن. سئو، به صفحه‌های سایت می‌رسه؛ آگهی جستجو، به یه صفحه‌ی سایت لینک می‌ده؛ ایمیل و پست اینستاگرام هم، اغلب، آدم‌ها رو به سایت می‌فرستن.

برای همین، پیش از اینکه برای هر کانالی پول یا وقت بذارید، مطمئن بشید سایتتون، سریع، روشن و قابل اعتماده. سایتی که کند یا گیج‌کننده‌ست، همه‌ی زحمت کانال‌های دیگه رو هدر می‌ده. ایستگاه دوم همین مسیر، کامل درباره‌ی سایته.

سئو: دیده شدن رایگان توی جستجو

SEO، کوتاه‌شده‌ی Search Engine Optimization، یعنی بهینه‌سازی برای موتور جستجو، کار اینه که صفحه‌های سایت شما، وقتی کسی یه چیز مرتبط رو جستجو می‌کنه، توی نتیجه‌های رایگان، بالا بیان. آدمی که از جستجو میاد، از قبل نیاز داره؛ برای همین، این کانال، خیلی باارزشه.

سئو، صبر می‌خواد؛ نتیجه‌ش، معمولا ماه‌ها بعد میاد. ولی وقتی اومد، برای هر بازدید، پولی نمی‌دید، و نتیجه‌ش، تا حد زیادی، ماندگاره. پایه‌ی سئو، صفحه‌هاییه که واقعا به سوال آدم‌ها جواب بدن. مسیر «سئو» کتابخونه، کامل درباره‌ی همینه.

آگهی‌های تصویری

Display Ads، یعنی آگهی‌های تصویری، بنرهایی‌ان که توی سایت‌ها و اپ‌های دیگه، نشون داده می‌شن. این آگهی‌ها، معمولا جلوی آدم‌هایی میان که هنوز دنبال شما نیستن؛ برای همین، بیشتر برای آشنا کردن آدم‌ها، خوبن، تا فروش فوری.

یه مشکل این کانال، اینه که خیلی از آدم‌ها، یاد گرفتن به بنرها نگاه نکنن، و بعضی‌ها هم، ابزاری دارن که آگهی‌ها رو پنهان می‌کنه. برای همین، آگهی تصویری، معمولا وقتی خوب کار می‌کنه که خیلی دقیق هدف گرفته بشه، و پیامش، ساده و روشن باشه.

آگهی برای کسایی که قبلا اومدن

یه نوع خاص از آگهی، Retargeting یا Remarketing، یعنی بازهدف‌گیریه: آگهی‌هایی که به کسایی نشون داده می‌شن که قبلا به سایت شما سر زدن، ولی نخریدن. مثلا کسی که یه کفش رو دیده و رفته، بعدا، توی یه سایت دیگه، آگهی همون کفش رو می‌بینه.

این کانال، معمولا خوب جواب می‌ده، چون آدم‌ها، از قبل، شما رو می‌شناسن. ولی اگه زیاد تکرار بشه، حس تعقیب شدن می‌ده و آدم‌ها رو اذیت می‌کنه. یه یادآوری کوتاه، خوبه؛ دنبال کردن یه نفر، توی همه‌ی سایت‌ها، برای هفته‌ها، نه.

محتوا: سوخت بقیه‌ی کانال‌ها

Content Marketing، یعنی بازاریابی محتوایی، ساختن چیزهای مفیده که آدم‌ها با علاقه می‌خونن یا می‌بینن: نوشته‌ی آموزشی، راهنمای خرید، ویدیوی کوتاه، یا داستان راست از کار. محتوا، خودش یه کاناله، ولی بیشتر، سوخت بقیه‌ی کانال‌هاست.

سئو، بدون محتوای خوب، کار نمی‌کنه؛ شبکه‌های اجتماعی، بدون محتوا، خالی‌ان؛ ایمیل، بدون چیزی ارزشمند برای گفتن، مزاحمه. برای همین، تقریبا هر کسب‌وکاری که دیجیتال کار می‌کنه، یه جوری، محتوا می‌سازه. مسیر «تولید محتوا» کتابخونه، کامل درباره‌ی همینه.

شبکه‌های اجتماعی، بدون پول

هر کسب‌وکاری می‌تونه توی شبکه‌های اجتماعی، مثل اینستاگرام، تلگرام، ایکس، یا یوتیوب، یه صفحه‌ی رایگان بسازه، محتوا بذاره، و با آدم‌ها حرف بزنه. این کار، برای ساختن رابطه و اعتماد، خیلی خوبه؛ آدم‌ها، کسب‌وکار رو از نزدیک‌تر می‌بینن.

ولی دیده شدن رایگان توی این شبکه‌ها، کم‌کم سخت‌تر شده؛ چون هر شبکه، تصمیم می‌گیره پست شما رو به چند نفر نشون بده. پس صفحه‌ی رایگان، بیشتر برای نگه داشتن رابطه با کسایی که شما رو دنبال می‌کنن، خوبه، تا پیدا کردن آدم‌های تازه‌ی زیاد.

آگهی توی شبکه‌های اجتماعی

بیشتر شبکه‌های اجتماعی، امکان آگهی پولی هم دارن: می‌تونید یه پست یا یه آگهی رو، به آدم‌هایی نشون بدید که شما رو دنبال نمی‌کنن، ولی ممکنه علاقه داشته باشن؛ مثلا بر اساس شهر، سن، یا موضوع‌هایی که دوست دارن.

این کانال، برای آشنا کردن آدم‌های تازه، خوبه. ولی یادتون باشه آدم‌ها، توی شبکه‌های اجتماعی، معمولا برای سرگرمی یا دیدن دوستاشون اومدن، نه خرید. آگهی‌ای که مثل یه پست معمولی و جالب باشه، معمولا از آگهی‌ای که داد می‌زنه «بخر»، بهتر کار می‌کنه.

ویدیو

ویدیو، از کوتاه تا بلند، یکی از پرطرفدارترین شکل‌های محتوای امروزه. یه ویدیوی کوتاه، می‌تونه توی چند ثانیه، کار یا محصول شما رو نشون بده؛ و یه ویدیوی آموزشی بلندتر، می‌تونه سال‌ها، توی جستجوی یوتیوب، پیدا بشه و آدم بیاره.

ساختن ویدیو، شاید ترسناک به نظر بیاد؛ ولی لازم نیست حرفه‌ای باشه. یه گوشی، نور خوب، و یه حرف روشن، برای شروع کافیه. چیزی که آدم‌ها دنبالشن، معمولا راستی و فایده‌ست، نه جلوه‌های گرون. مسیر «یوتیوب» کتابخونه، کامل درباره‌ی ویدیوئه.

ایمیل

Email Marketing، یعنی بازاریابی ایمیلی، فرستادن پیام به کسایی‌ه که خودشون، اجازه دادن براشون ایمیل بفرستید؛ مثلا با عضویت توی خبرنامه، یا موقع خرید. ایمیل، مستقیم به خود آدم می‌رسه، و برای نگه داشتن مشتری، یکی از بهترین کانال‌هاست.

مزیت بزرگ ایمیل، اینه که مال شماست: فهرست ایمیل‌ها، دست شماست، نه دست یه شبکه‌ی اجتماعی. ولی یه شرط مهم داره: فقط به کسی بفرستید که اجازه داده، چیز ارزشمندی بفرستید، و همیشه یه راه ساده برای لغو عضویت بذارید.

پیامک

پیامک، کوتاه‌ترین و مستقیم‌ترین کاناله: تقریبا همیشه خونده می‌شه، چون روی گوشی آدم میاد. برای همین، برای پیام‌های فوری و مهم، مثل تایید سفارش، یادآوری نوبت، یا خبر ارسال، خیلی خوبه.

ولی همین قدرت، باعث می‌شه زیاده‌روی توش، زود آزاردهنده بشه. پیامک‌های تبلیغاتی پشت سر هم، معمولا آدم‌ها رو عصبانی می‌کنن. قاعده‌ی خوب: پیامک رو، بیشتر برای چیزهایی استفاده کنید که مشتری، خودش می‌خواد بدونه؛ و تبلیغ رو، کم و با اجازه.

پیام‌رسان‌ها

پیام‌رسان‌ها، مثل تلگرام و واتساپ، برای خیلی از کسب‌وکارها، به یه کانال اصلی تبدیل شدن: هم برای جواب دادن به سوال‌ها، و هم برای کانال‌هایی که خبر و محتوا رو، به دنبال‌کننده‌ها می‌رسونن. حس نزدیکی پیام‌رسان، از بیشتر کانال‌ها بیشتره.

این نزدیکی، مسئولیت هم میاره. اگه کسی پیام بده و ساعت‌ها جواب نگیره، توی پیام‌رسان، این بی‌جوابی، بیشتر به چشم میاد. و پیام‌های تبلیغاتی ناخواسته، توی یه جای خصوصی، آزاردهنده‌تر از هر جای دیگه‌ان. مسیر «تلگرام» کتابخونه، درباره‌ی یکی از این پیام‌رسان‌هاست.

نقشه‌ها و صفحه‌ی کسب‌وکار

برای کسب‌وکارهای محلی، صفحه‌ی کسب‌وکار روی نقشه‌ها، یکی از مهم‌ترین کانال‌هاست. وقتی کسی «کافه‌ی نزدیک من» یا «تعمیر موبایل» رو جستجو می‌کنه، اول نقشه رو می‌بینه، با اسم، آدرس، ساعت، عکس و نظر مشتری‌ها.

ساختن این صفحه، معمولا رایگانه، و نگه داشتنش هم، کار زیادی نمی‌خواد: اطلاعات درست، چند عکس واقعی، و جواب دادن به نظرها. برای یه کسب‌وکار محلی، این کانال، شاید از همه‌ی کانال‌های دیگه، با هم، مهم‌تر باشه.

بازارهای آنلاین

بازارهای آنلاین، سایت‌های بزرگی‌ان که خیلی از فروشنده‌ها، اونجا جنس می‌فروشن، و خیلی از خریدارها، اونجا دنبال جنس می‌گردن. به انگلیسی، بهشون Marketplace، یعنی بازار آنلاین، می‌گن. فروختن اونجا، یعنی دسترسی به یه جمعیت بزرگ، بی اینکه خودتون، اون جمعیت رو جمع کرده باشید.

ولی یه هزینه هم داره: معمولا سهمی از هر فروش رو می‌گیرن، قانون‌ها مال اون‌هاست، و مشتری، بیشتر اسم بازار رو یادش می‌مونه تا اسم شما. خیلی از کسب‌وکارها، بازار آنلاین رو، کنار سایت خودشون، به‌عنوان یه کانال اضافه، استفاده می‌کنن.

همکاری در فروش

Affiliate Marketing، یعنی همکاری در فروش، یعنی آدم‌ها یا سایت‌های دیگه، شما رو معرفی کنن و برای هر فروشی که از طرف اون‌ها بیاد، یه سهم بگیرن. مزیتش اینه که فقط وقتی پول می‌دید که فروشی انجام شده.

ولی این کانال، یه نکته‌ی مهم داره: کسی که برای معرفی شما پول می‌گیره، باید این رو به مخاطبش بگه. معرفی پولی که مثل یه نظر بی‌طرف نشون داده بشه، مخاطب رو فریب داده؛ و وقتی بفهمه، به هر دو طرف، بی‌اعتماد می‌شه.

معرفی با آدم‌های پرمخاطب

Influencer Marketing، یعنی بازاریابی با اینفلوئنسر، همکاری با آدم‌هاییه که توی شبکه‌های اجتماعی، مخاطب زیادی دارن، تا شما رو به دنبال‌کننده‌هاشون معرفی کنن. این کار، می‌تونه خیلی موثر باشه؛ چون مخاطب، به اون آدم، اعتماد داره.

دو نکته مهمه. اول، مخاطب اون آدم، باید با مشتری‌های شما جور باشه؛ تعداد زیاد دنبال‌کننده، اگه مرتبط نباشن، فایده‌ای نداره. دوم، معرفی پولی، باید روشن گفته بشه که پولیه؛ با یه برچسب ساده مثل «تبلیغ» یا «همکاری».

برنامه‌ی معرفی مشتری

یه کانال ساده و قوی، اینه که از مشتری‌های راضی بخواید شما رو معرفی کنن، و یه کار کوچیک هم براشون بکنید؛ مثلا یه تخفیف برای خودشون و برای دوستی که معرفی کردن. به این، Referral Program، یعنی برنامه‌ی معرفی، می‌گن.

این کانال، روی همون حرف دهن به دهن ساخته شده، که قدیمی‌ترین و قابل اعتمادترین راه بازاریابیه؛ فقط کمی منظم‌ترش می‌کنه. شرط اصلیش، اینه که مشتری‌ها، اول، واقعا راضی باشن؛ هیچ پاداشی، جای تجربه‌ی خوب رو نمی‌گیره.

خبر و روابط عمومی آنلاین

گاهی کسب‌وکارها، توی خبرگزاری‌ها، وبلاگ‌ها، یا صفحه‌های پرمخاطب دیگه، دیده می‌شن؛ چون یه کار تازه کردن، یه داستان جالب دارن، یا یه چیز مفید ساختن. به این، Digital PR، یعنی روابط عمومی دیجیتال، می‌گن.

این کانال، نمی‌شه خرید، و باید به دستش آورد؛ ولی وقتی اتفاق بیفته، هم آدم میاره، هم اعتماد، و هم به سئو کمک می‌کنه؛ چون سایت‌های دیگه، به شما لینک می‌دن. راه رسیدن بهش، معمولا کار واقعا جالب یا مفیده، نه فقط ایمیل فرستادن به خبرنگارها.

گروه‌ها و جمع‌های آنلاین

توی اینترنت، گروه‌ها و جمع‌های زیادی هست که آدم‌ها، دور یه موضوع، جمع شدن: گروه‌های پیام‌رسان، انجمن‌ها، و بخش نظرهای سایت‌ها. حضور مفید توی این جمع‌ها، مثلا جواب دادن به سوال‌ها بی تبلیغ مستقیم، می‌تونه اعتماد بسازه و آدم بیاره.

ولی این جمع‌ها، به تبلیغ مستقیم، خیلی حساسن. کسی که فقط برای گذاشتن لینک و آگهی میاد، زود اخراج می‌شه یا نادیده گرفته می‌شه. قاعده‌ی ساده: اول، عضو مفید جمع باشید؛ آدم‌ها، خودشون، کم‌کم می‌پرسن شما چی کار می‌کنید.

یه کانال تازه: جواب‌های هوش مصنوعی

امروز، خیلی از آدم‌ها، به جای جستجوی ساده، از دستیارهای هوش مصنوعی سوال می‌پرسن. این دستیارها، از چیزهایی که درباره‌ی شما روی اینترنت هست، جواب می‌سازن، و گاهی، یه کسب‌وکار رو معرفی می‌کنن. این، کم‌کم داره به یه کانال تازه تبدیل می‌شه.

راه دیده شدن توی این جواب‌ها، شبیه سئوئه: صفحه‌هایی روشن و دقیق، که واقعا به سوال‌ها جواب بدن، و اطلاعاتی یکسان، همه‌جا. مسیر «سایت شما در ChatGPT و هوش مصنوعی» کتابخونه، کامل درباره‌ی این کانال تازه‌ست.

کانال مال خودتون، یا اجاره‌ای

یه راه مهم برای فکر کردن به کانال‌ها، اینه که بپرسید: این کانال، مال منه، یا اجاره‌ایه؟ سایت و فهرست ایمیل، مال شمان. صفحه‌ی اینستاگرام، اجاره‌ایه؛ قانونش رو یکی دیگه تعیین می‌کنه. آگهی پولی هم، اجاره‌ست؛ تا پول بدید، هست.

کانال‌های اجاره‌ای، بد نیستن؛ خیلی وقت‌ها، بهترین راه رسیدن به آدم‌ها هستن. ولی بهتره کم‌کم، آدم‌ها رو از کانال‌های اجاره‌ای، به کانال‌های خودتون بیارید؛ مثلا با دعوت به خبرنامه یا سایت. درس بعدی همین مسیر، کامل درباره‌ی همین تقسیم‌بندیه.

کانال‌های سریع و کانال‌های صبور

بعضی کانال‌ها، سریع جواب می‌دن: تبلیغ جستجو و آگهی شبکه‌های اجتماعی، از همون روز اول، آدم میارن. بعضی‌ها، صبر می‌خوان: سئو، محتوا، و ساختن یه صفحه‌ی اجتماعی قوی، ماه‌ها طول می‌کشن تا نتیجه‌ی واقعی بدن.

کانال‌های سریع، معمولا تا وقتی پول بدید، کار می‌کنن. کانال‌های صبور، کم‌کم، یه دارایی می‌سازن که بعدا، بی پول زیاد، آدم میاره. یه ترکیب خوب، معمولا هر دو رو داره: سریع‌ها برای امروز، صبورها برای فردا.

هزینه‌ی هر کانال

هر کانال، یه جور هزینه داره. بعضی‌ها، پول مستقیم می‌خوان، مثل آگهی‌ها. بعضی‌ها، بیشتر وقت می‌خوان، مثل سئو، محتوا و صفحه‌ی اجتماعی. و بعضی‌ها، سهم از فروش می‌خوان، مثل بازار آنلاین و همکاری در فروش.

برای کسب‌وکار کوچیک، معمولا وقت، از پول در دسترس‌تره. برای همین، شروع با کانال‌هایی که وقت می‌خوان، منطقیه. ولی یادتون باشه وقت هم، یه هزینه‌ست؛ ساعتی که برای پست گذاشتن می‌ذارید، از کار دیگه‌ای کم می‌شه.

چطوری کانال انتخاب کنیم

برای انتخاب کانال، سه سوال بپرسید. اول: مشتری‌های من، کجا وقت می‌گذرونن و وقتی دنبال چیزی مثل کار من می‌گردن، کجا نگاه می‌کنن؟ دوم: من، الان، بیشتر چی لازم دارم؛ آشنا شدن آدم‌های تازه، رسیدن به کسی که دنبالمه، یا نگه داشتن مشتری؟

سوم: چقدر وقت و پول دارم؟ جواب این سه سوال، معمولا یکی دو کانال رو، روشن نشون می‌ده. مثلا یه تعمیرکار محلی، احتمالا با نقشه و تبلیغ جستجو شروع می‌کنه؛ یه فروشگاه لباس، با اینستاگرام.

یکی دو کانال، خوب

یه اشتباه رایج، اینه که از اول، توی همه‌ی کانال‌ها حضور داشته باشید. نتیجه، معمولا ده تا کانال نیمه‌کاره‌ست که هیچ‌کدوم، خوب کار نمی‌کنن؛ صفحه‌هایی که ماه‌ها به‌روز نشدن، و پیام‌هایی که بی‌جواب موندن.

بهتره با یکی دو کانال شروع کنید، و اون‌ها رو، واقعا خوب انجام بدید: مرتب، به‌روز، و با جواب سریع. وقتی این‌ها، روی روال افتادن و نتیجه دادن، یه کانال دیگه اضافه کنید. یه کانال خوب، از پنج کانال نیمه‌کاره، خیلی بیشتر آدم میاره.

کانال‌ها، با هم کار می‌کنن

کانال‌ها، جدا از هم کار نمی‌کنن؛ آدم‌ها، معمولا از چند کانال، با شما آشنا می‌شن، پیش از اینکه بخرن. شاید یه نفر، اول یه پست اینستاگرام ببینه، بعد اسم شما رو جستجو کنه، بعد به سایت بیاد، و آخر، با یه ایمیل یادآوری، بخره.

برای همین، همه‌ی کانال‌ها، باید یه داستان بگن: همون اسم، همون قول، همون ظاهر. و وقتی می‌سنجید، یادتون باشه که آخرین کانالی که قبل از خرید دیده شده، تنها کانالی نیست که کار کرده.

سنجیدن هر کانال

برای هر کانال، چند عدد ساده نگه دارید: چند نفر از اون کانال اومدن؛ چند نفرشون، کاری که می‌خواستید رو انجام دادن، مثل خرید یا تماس؛ و چقدر برای اون کانال، پول یا وقت گذاشتید. این عددها، با ابزارهایی مثل گوگل آنالیتیکس، دیده می‌شن.

مقایسه‌ی این عددها، بعد از چند ماه، نشون می‌ده کدوم کانال، برای شما بهتر جواب می‌ده. ولی عجله نکنید: کانال‌های صبور، مثل سئو، ممکنه ماه‌های اول، عدد خوبی نشون ندن، و بعدا، بهترین بشن.

اشتباه‌های رایج

چند اشتباه رایج توی انتخاب کانال: رفتن به یه کانال، فقط چون مده یا رقیب اونجاست؛ رها کردن یه کانال صبور، بعد از چند هفته؛ پیام یکسان برای همه‌ی کانال‌ها، بی توجه به اینکه آدم‌ها توی هر کانال، چی می‌خوان؛ و فراموش کردن کانال‌های نگه داشتن، مثل ایمیل.

یه اشتباه دیگه، اینه که همه‌ی کسب‌وکار، به یه کانال اجاره‌ای وابسته بشه؛ مثلا فقط یه صفحه‌ی اینستاگرام. اگه یه روز، اون صفحه بسته بشه یا قانونش عوض بشه، همه‌چیز از دست می‌ره. همیشه، حداقل یه کانال مال خودتون داشته باشید.

برای کسب‌وکار کوچیک

برای کسب‌وکار کوچیک، یه ترکیب ساده‌ی شروع، معمولا این‌هاست: صفحه‌ی درست روی نقشه، اگه محلی هستید؛ یه صفحه توی یه شبکه‌ی اجتماعی که مشتری‌هاتون اونجان؛ یه راه پیام که همیشه جواب داده بشه؛ و کم‌کم، یه سایت ساده.

اگه پول کمی دارید، یه آگهی کوچیک توی جستجو یا شبکه‌ی اجتماعی، برای یه مدت کوتاه، امتحان کنید و ببینید چی می‌شه. و از اول، شماره یا ایمیل مشتری‌های راضی رو، با اجازه‌شون، نگه دارید؛ این، اولین کانال مال خودتونه.

چند واژه

SEO، بهینه‌سازی برای موتور جستجو. SEM، بازاریابی موتور جستجو. PPC، پرداخت به ازای کلیک. Display Ads، آگهی‌های تصویری. Retargeting، بازهدف‌گیری. Content Marketing، بازاریابی محتوایی. Social Media Marketing، بازاریابی در شبکه‌های اجتماعی.

Email Marketing، بازاریابی ایمیلی. Affiliate Marketing، همکاری در فروش. Influencer Marketing، بازاریابی با اینفلوئنسر. Referral Program، برنامه‌ی معرفی. Marketplace، بازار آنلاین. Digital PR، روابط عمومی دیجیتال. هر کدوم از این‌ها، توی ایستگاه‌های بعدی این مسیر، یا توی یه مسیر جدا، کامل باز می‌شه.

جواب کوتاه

اگه کسی پرسید «کانال‌های دیجیتال مارکتینگ کدومن»:

کانال، راهیه که پیام به آدم‌ها، و آدم‌ها به شما می‌رسن. اصلی‌ها: سایت، که مرکز همه‌ست؛ سئو و تبلیغ جستجو؛ آگهی تصویری؛ محتوا؛ شبکه‌های اجتماعی، رایگان و پولی؛ ویدیو؛ ایمیل؛ پیامک و پیام‌رسان؛ نقشه؛ بازار آنلاین؛ و همکاری در فروش و معرفی. بعضی برای آشنایی، بعضی برای کسی که دنبال شماست، بعضی برای نگه داشتن. با یکی دو کانال شروع کنید، خوب انجامشون بدید، بسنجید، بعد اضافه کنید.

چند باور رایج

  • «باید همه‌جا باشیم.» یکی دو کانال خوب، بهتره.
  • «کانالی که رقیب داره، برای ما هم خوبه.» مشتری شما کجاست؟
  • «سئو کار نمی‌کنه، چون یه ماهه نتیجه نداده.» کانال صبوره.
  • «اینستاگرام کافیه.» یه کانال مال خودتون هم لازمه.
  • «آخرین کانال پیش از خرید، تنها کانال موثره.» کانال‌ها با هم کار می‌کنن.

یه مثال

یه فروشگاه کوچیک لوازم باغبونی، تصمیم گرفت «همه‌جا» باشه: اینستاگرام، تلگرام، ایکس، یوتیوب، و آگهی توی سه جای مختلف. بعد از سه ماه، صاحبش خسته شده بود؛ همه‌ی صفحه‌ها نیمه‌کاره بودن، و تقریبا هیچ‌کدوم، فروشی نیاورده بودن.

نشست و از مشتری‌هاش پرسید از کجا اومدن. بیشترشون گفتن: «جستجو کردیم بذر فلان گل، و سایت شما اومد»، یا «روی نقشه دیدیم». تصمیم گرفت فقط روی سه کانال تمرکز کنه: نوشته‌های آموزشی ساده روی سایت، برای سئو؛ صفحه‌ی نقشه؛ و یه خبرنامه‌ی ماهانه برای مشتری‌های قبلی. بقیه رو بست. شش ماه بعد، با وقت کمتر، فروش بیشتری داشت.

تمرین امروز

امروز، کانال‌های خودتون رو بشناسید و انتخاب کنید.

  1. همه‌ی کانال‌هایی که الان دارید رو بنویسید.
  2. کنار هر کدوم بنویسید: آشنایی، رسیدن به کسی که دنبالمونه، یا نگه داشتن.
  3. کنار هر کدوم بنویسید مال خودتونه یا اجاره‌ای.
  4. از چند مشتری بپرسید از کدوم کانال اومدن.
  5. دو کانال رو برای تمرکز این ماه انتخاب کنید، و یه کانال نیمه‌کاره رو، فعلا کنار بذارید.

درس بعدی، رسانه‌ی خودی، خریدنی و به‌دست‌آمده رو می‌گه.

جمع‌بندی. آنچه از این درس با خودتان می‌برید.

  • کانال، راهیه که پیام به آدم‌ها، و آدم‌ها به شما می‌رسن.
  • اصلی‌ها: سایت، سئو، تبلیغ کلیکی، محتوا، شبکه‌ها، ایمیل، پیامک و پیام‌رسان، ویدیو، نقشه، بازار آنلاین، همکاری در فروش.
  • بعضی برای آشنایی، بعضی برای کسی که دنبال شماست، بعضی برای نگه داشتن.
  • لازم نیست همه‌جا باشید.
  • با یکی دو کانال شروع کنید، خوب انجامشون بدید، بسنجید، بعد اضافه کنید.

خودتون رو بسنجید

۱۵ پرسش، هر بار تازه از میان ۳۰ پرسش این درس. آخرش فقط کارنامه رو می‌بینید: چند تا درست، چند تا نادرست.

خودتون رو بسنجید

۱۵ پرسش

  • هر بار پرسش‌ها و ترتیب گزینه‌ها عوض می‌شه.
  • تا آخر نمی‌گیم کدوم جواب درست بوده؛ می‌تونید برگردید و جوابتون رو عوض کنید.
  • آخرش کارنامه می‌گیرید: چند تا درست، چند تا نادرست.
  • اگه وسطش بستید، دوباره که باز کنید از همون‌جا ادامه می‌دید.

فصل‌های این درس

درس بعد