آموزشآموزش زبان انگلیسی از صفر تا صد

درس ۲۶ از ۲۶۷، زبان‌های خارجی، حدود ۳۰ دقیقه خواندن

تفاوت انگلیسی بریتیش و امریکن: لهجه، املا و کلمه

جواب کوتاه

انگلیسی بریتانیایی (British) و امریکایی (American) دو گونه‌ی یه زبونن و هر دو کاملا درستن؛ هیچ‌کدوم بهتر نیست. فرقشون توی سه چیزه: تلفظ (امریکایی r آخر کلمه رو می‌گه، car، و t بین دو صدادار رو نرم می‌کنه، water)، املا (colour و color، centre و center) و چند ده کلمه (flat و apartment، lift و elevator). گرامرشون تقریبا یکیه. کدوم رو یاد بگیرید؟ هر کدوم که بیشتر می‌شنوید یا لازم دارید؛ مهم اینه که توی یه متن یا یه کلمه قاطیشون نکنید، و هر دو رو بفهمید.

دو انگلیسی، یه زبون

توی همه‌ی درس‌های این ایستگاه، گاهی گفتیم «بریتانیایی این‌طوری می‌گه و امریکایی اون‌طوری». حالا وقتشه که این فرق‌ها رو یه‌جا ببینیم، و به سوالی که خیلی‌ها می‌پرسن جواب بدیم: لهجه‌ی بریتیش یاد بگیرم یا امریکن؟

اول یه چیز مهم: این دو، دو زبون جدا نیستن. یه بریتانیایی و یه امریکایی بی هیچ مشکلی با هم حرف می‌زنن، فیلم‌های هم رو می‌بینن و کتاب‌های هم رو می‌خونن. فرقشون بیشتر شبیه فرق لهجه‌ی تهرانی و اصفهانیه، تا فرق فارسی و عربی؛ فقط کمی بیشتر، چون دو تا کشور جدا با دو تا رسانه‌ی جدان.

فرق‌ها توی سه دسته‌ان: تلفظ، املا، و چند ده کلمه. گرامر تقریبا یکیه، با چند فرق کوچیک. این درس همه رو مرتب جلوتون می‌ذاره، و آخرش کمکتون می‌کنه یکی رو انتخاب کنید.

از کجا جدا شدن

حدود چهارصد سال پیش، توی قرن هفدهم، گروه‌هایی از مردم انگلستان با کشتی به امریکای شمالی رفتن و زبونشون رو هم با خودشون بردن. از اون به بعد، انگلیسی دو طرف اقیانوس جدا جدا تغییر کرد؛ مثل دو برادر که توی دو شهر بزرگ می‌شن و کم‌کم عادت‌های متفاوتی پیدا می‌کنن.

جالبه بدونید که بعضی از فرق‌ها از اینجا میاد که امریکایی چیزهای قدیمی رو نگه داشته، نه اینکه عوض کرده باشه. مثلا r بعد از صدادار، که امریکایی‌ها می‌گن، قدیم‌ها توی انگلستان هم گفته می‌شد؛ این بریتانیایی‌ها بودن که بعدها کنارش گذاشتن. یا کلمه‌ی fall برای پاییز، که توی انگلیسی قدیم بریتانیا هم بود.

یه فرهنگ لغت که املا رو عوض کرد

بیشتر فرق‌های املایی کار یه نفره: نوا وبستر (Noah Webster)، یه معلم و نویسنده‌ی امریکایی. وبستر فکر می‌کرد املای انگلیسی بی‌دلیل پیچیده‌ست، و امریکا که تازه کشور مستقلی شده بود، می‌تونه املای ساده‌تری داشته باشه. سال ۱۸۲۸، فرهنگ لغت بزرگی منتشر کرد که خیلی از کلمه‌ها رو ساده‌تر نوشته بود.

colour شد color، centre شد center، travelling شد traveling. بعضی از پیشنهادهاش هم جا نیفتاد؛ مثلا می‌خواست tongue رو tung بنویسه. ولی اونایی که جا افتادن، امروز املای استاندارد امریکایی‌ان. برای همین املای امریکایی معمولا یه کم کوتاه‌تر و نزدیک‌تر به تلفظه.

کدوم بهتره؟ هیچ‌کدوم

خیلی‌ها فکر می‌کنن بریتانیایی «اصیل‌تر» یا «باکلاس‌تره»، یا امریکایی «امروزی‌تر» یا «راحت‌تر». هیچ‌کدوم از این‌ها درست نیست. هر دو گونه، توی کشور خودشون استاندارد، رسمی و کامل هستن، و میلیون‌ها نفر هر روز باهاشون کار می‌کنن؛ اخبار، دانشگاه، کتاب و دادگاه، با همون گونه کار می‌کنن.

حتی توی خود بریتانیا و امریکا هم ده‌ها لهجه هست. چیزی که توی دیکشنری‌ها به اسم «بریتانیایی» میاد، معمولا لهجه‌ی استاندارد جنوب انگلستانه؛ و «امریکایی»، لهجه‌ای که بهش می‌گن امریکایی عمومی (General American). هیچ‌کدوم از این‌ها از بقیه‌ی لهجه‌ها «درست‌تر» نیست؛ فقط برای یادگیری، مرجع مشترکن.

پس سوال درست این نیست که کدوم بهتره؛ اینه که کدوم برای شما مفیدتره. بخش «کدوم رو یاد بگیرم» به همین جواب می‌ده.

فرق تلفظ

این شش فرق، بیشترین فرق صدای دو گونه رو می‌سازن. همه‌شون رو توی درس‌های قبل این ایستگاه دیدید؛ اینجا کنار هم:

چیUKUS
r بعد از صدادارcar /kɑː/car /kɑːr/
t بین دو صدادارwater: t کاملwater: t نرم
o کوتاهhot /hɒt/hot /hɑːt/
o کشیدهgo /ɡəʊ/go /ɡoʊ/
a توی bathbath /bɑːθ/bath /bæθ/
u بعد از n و tnew /njuː/new /nuː/

از این شش تا، دو تای اول از همه بیشتر شنیده می‌شن. r آخر: بریتانیایی car رو «کا» با «آ»ی کشیده می‌گه، و امریکایی «کار». و t بین دو صدادار: امریکایی water و better و city رو با یه t خیلی نرم می‌گه که شبیه یه «د» یا «ر» سریع شنیده می‌شه. اگه این دو تا رو بشنوید، تقریبا همیشه می‌فهمید طرف بریتانیاییه یا امریکایی.

t نرم امریکایی

این یکی بیشتر توضیح لازم داره، چون فارسی‌زبان‌ها زیاد می‌پرسن. توی امریکایی، وقتی t بین دو صدادار میاد و هجای بعدش بی‌تکیه‌ست، خیلی سریع و نرم گفته می‌شه: زبون فقط یه ضربه‌ی کوچیک به سقف می‌زنه. صداش شبیه «د»ی خیلی کوتاه یا «ر»ی فارسیه. water می‌شه چیزی شبیه «واد‌ر»، و better شبیه «بد‌ر».

جالبه که این صدا خیلی شبیه «ر» فارسیه، که اونم یه ضربه‌ی کوتاهه. برای همین بعضی فارسی‌زبان‌ها این یکی رو خیلی راحت تقلید می‌کنن. بریتانیایی اما t رو کامل و واضح می‌گه: water با یه «ت» درست.

اگه امریکایی یاد می‌گیرید، این t نرم یکی از بزرگ‌ترین تغییرهاییه که لهجه رو امریکایی می‌کنه. اگه بریتانیایی، t رو کامل بگید.

صدادارهایی که فرق دارن

سه صدادار هم بین دو گونه فرق دارن. hot و stop و box: بریتانیایی یه «آ»ی کوتاه و گرد، /ɒ/؛ امریکایی یه «آ»ی باز و کمی کشیده، /ɑː/. go و home و phone: بریتانیایی از یه شوای شل شروع می‌کنه، /əʊ/؛ امریکایی از یه o گرد، /oʊ/.

و دسته‌ی bath: کلمه‌هایی مثل bath، class، fast، ask، after، can't و dance، که بریتانیایی با «آ»ی کشیده می‌گه (/ɑː/) و امریکایی با æ، همون صدای cat. پس can't بریتانیایی شبیه «کانت»ـه و امریکایی شبیه «کنت» با صدای اول «اسب».

کلمه‌هایی که کلا جور دیگه گفته می‌شن

علاوه بر قاعده‌های کلی، چند کلمه‌ی خاص هم هستن که هر گونه جور خودش می‌گه. این‌ها رو باید یکی‌یکی یاد گرفت:

کلمهUKUS
tomato/təˈmɑːtəʊ//təˈmeɪtoʊ/
schedule/ˈʃedjuːl//ˈskedʒuːl/
vitamin/ˈvɪtəmɪn//ˈvaɪtəmɪn/
garage/ˈɡærɑːʒ//ɡəˈrɑːʒ/
leisure/ˈleʒə//ˈliːʒər/
either/ˈaɪðə//ˈiːðər/

tomato معروف‌ترینشونه: «تماتو» با «آ» توی بریتانیا و «تمیتو» توی امریکا. و either رو هر دو جور می‌شنوید، هم توی بریتانیا هم امریکا؛ فقط یکیش توی هر کدوم رایج‌تره. وقتی یه کلمه‌ی تازه توی دیکشنری می‌بینید، هر دو تلفظ رو نگاه کنید؛ اگه فرق داشتن، اونی رو انتخاب کنید که با بقیه‌ی لهجه‌تون جوره.

فرق املا

فرق‌های املایی چند الگوی ثابت دارن؛ یه بار که الگو رو یاد بگیرید، صدها کلمه رو می‌شناسید:

الگوUKUS
-our / -orcolour، favouritecolor، favorite
-re / -ercentre، theatrecenter، theater
-ise / -izeorganise (یا organize)organize
-ll- / -l-travelling، cancelledtraveling، canceled
-ence / -enselicence، defencelicense، defense
تک‌کلمه‌هاprogramme، tyre، grey، chequeprogram، tire، gray، check

یه نکته‌ی جالب درباره‌ی -ise و -ize: بریتانیایی هر دو رو قبول داره (organise و organize هر دو درستن)، ولی امریکایی فقط -ize. پس اگه -ize بنویسید، توی هر دو جا درسته. و licence با c توی بریتانیا اسمه (گواهینامه) و license با s فعله (مجوز دادن)؛ امریکایی هر دو رو با s می‌نویسه.

هیچ‌کدوم از این‌ها غلط املایی نیست. اگه یه جا colour و یه جا color دیدید، هر دو درستن؛ فقط از دو گونه‌ان. غلط اونجاست که توی یه متن هر دو رو قاطی کنید.

فرق کلمه‌ها

چند ده چیز روزمره، توی بریتانیا و امریکا اسم‌های متفاوتی دارن. پرکاربردترینشون:

معنیUKUS
آپارتمانflatapartment
آسانسورliftelevator
بنزینpetrolgas
کامیونlorrytruck
بیسکویتbiscuitcookie
سیب‌زمینی سرخ‌کردهchipsfries
چیپسcrispschips
پاییزautumnfall
تعطیلاتholidayvacation
پیاده‌روpavementsidewalk
متروundergroundsubway
صفqueueline
زبالهrubbishtrash
فیلمfilmmovie
مغازهshopstore
فوتبالfootballsoccer

خبر خوب اینه که امروز، به خاطر فیلم و اینترنت و سفر، بیشتر بریتانیایی‌ها کلمه‌های امریکایی رو می‌فهمن و برعکس؛ و خیلی از این کلمه‌ها کم‌کم توی هر دو کشور رایج شدن. پس اگه توی لندن بگید elevator، همه می‌فهمن؛ فقط معلومه که امریکایی یاد گرفتید. این مشکلی نیست.

جمله‌های روزمره

فرق‌ها فقط توی کلمه‌های تکی نیست؛ چند عبارت روزمره هم فرق دارن. بریتانیایی‌ها برای تشکر خودمونی زیاد می‌گن Cheers، که امریکایی‌ها بیشتر برای «به سلامتی» به کار می‌برن. جواب تشکر توی امریکا معمولا You're welcome هست، و توی بریتانیا گاهی No worries یا فقط یه لبخند.

توی فروشگاه، امریکایی‌ها زیاد می‌گن Have a nice day، و بریتانیایی‌ها کمتر. برای احوالپرسی خودمونی، بریتانیایی‌ها گاهی Hiya یا You alright? می‌گن، که دومی یعنی «سلام، خوبی؟»، نه اینکه واقعا نگران حالتون باشن. این‌ها رو توی درس احوالپرسی کامل‌تر می‌بینید.

کلمه‌های تله

چند کلمه هستن که توی هر دو گونه وجود دارن، ولی با معنی متفاوت. این‌ها خطرناک‌ترن، چون فکر می‌کنید فهمیدید، ولی چیز دیگه‌ای فهمیدید.

  • pants توی امریکا یعنی شلوار؛ توی بریتانیا یعنی لباس زیر. شلوار بریتانیایی trousers هست. اگه توی لندن بگید I like your pants، ممکنه نگاه عجیبی بگیرید!
  • chips توی بریتانیا یعنی سیب‌زمینی سرخ‌کرده؛ توی امریکا یعنی چیپس. چیپس بریتانیایی crisps هست.
  • first floor توی بریتانیا یعنی طبقه‌ی اول بالای همکف؛ توی امریکا یعنی خود همکف.
  • biscuit توی بریتانیا یعنی بیسکویت؛ توی امریکا یه جور نون کوچیک و نرم.
  • football توی بریتانیا یعنی فوتبال؛ توی امریکا یه ورزش دیگه، که فوتبال امریکایی‌ه. فوتبال ما توی امریکا soccer هست.

فرق‌های کوچیک گرامر

گرامر دو گونه تقریبا یکیه؛ فقط چند فرق کوچیک هست که خوبه بشناسید. اول، have got: بریتانیایی برای «داشتن» زیاد می‌گه I've got a car، و امریکایی بیشتر I have a car. هر دو توی هر دو جا فهمیده می‌شن.

دوم، چند فعل گذشته: بریتانیایی گاهی learnt و dreamt و spelt می‌گه، و امریکایی learned و dreamed و spelled. سوم، gotten: امریکایی می‌گه I've gotten better، و بریتانیایی I've got better. و چهارم، اسم‌های جمعی مثل team: بریتانیایی گاهی می‌گه The team are playing well، چون به آدم‌های تیم فکر می‌کنه؛ امریکایی تقریبا همیشه The team is.

این‌ها فرق‌های کوچیکی‌ان و هیچ‌کدوم فهمیدن رو سخت نمی‌کنه؛ برای همین لازم نیست براشون وقت زیادی بذارید. فقط اگه یه جمله دیدید که به نظرتون «غلط» اومد، شاید از گونه‌ی دیگه باشه.

تاریخ: روز اول یا ماه اول

این یکی از کاربردی‌ترین فرق‌هاست، چون اشتباهش می‌تونه یه قرار رو یه ماه جابه‌جا کنه. بریتانیایی تاریخ رو روز/ماه/سال می‌نویسه؛ امریکایی ماه/روز/سال.

UK15/11/202615 November 2026
US11/15/2026November 15, 2026

برای ۱۵ نوامبر، اشتباهی پیش نمیاد، چون ماهی به اسم ۱۵ نداریم. ولی 03/04/2026 رو ببینید: توی بریتانیا یعنی ۳ آوریل، و توی امریکا ۴ مارس. یه ماه فرق! برای همین، وقتی برای کسی تاریخ می‌نویسید، بهتره اسم ماه رو بنویسید، نه عددش: 3 April 2026. این‌طوری هیچ‌کس اشتباه نمی‌کنه، چه بریتانیایی باشه چه امریکایی.

خوندنش هم فرق داره: بریتانیایی می‌گه the fifteenth of November، و امریکایی November fifteenth. ترتیب‌ها و عددهای ترتیبی رو توی درس‌های بعد کامل می‌بینید.

ساعت

ساعت گفتن هم چند فرق کوچیک داره. هر دو گونه می‌تونن بگن six thirty برای ۶:۳۰؛ ولی بریتانیایی‌ها زیادتر می‌گن half past six. برای ۶:۴۵، بریتانیایی معمولا quarter to seven می‌گه، و امریکایی گاهی quarter of seven.

و یه فرق دیگه: بریتانیا توی برنامه‌ی قطار و سینما و جاهای رسمی زیاد ساعت ۲۴ ساعته می‌نویسه (18:30)، ولی امریکا بیشتر ۱۲ ساعته با am و pm (6:30 pm). اینجا هم بهترین کار اینه که هر دو رو بشناسید.

طبقه‌ها

یه فرق کاربردی دیگه، شماره‌ی طبقه‌هاست. توی بریتانیا، طبقه‌ی همکف ground floor هست و طبقه‌ی بالاش first floor. توی امریکا، خود همکف first floor هست و بالاش second floor. یعنی first floor بریتانیایی، second floor امریکاییه.

اگه توی یه هتل یا اداره‌ی خارجی بهتون گفتن برید first floor، اول ببینید کجایید. توی آسانسورهای بریتانیایی معمولا یه دکمه‌ی G برای همکف هست؛ توی امریکا، دکمه‌ی 1. ایران به روش بریتانیایی نزدیک‌تره، چون ما هم همکف رو جدا حساب می‌کنیم.

عدد و پول

یه فرق کوچیک توی خوندن عددها: بریتانیایی بعد از صد، and می‌گه: one hundred and five. امریکایی معمولا and رو نمی‌گه: one hundred five. هر دو درستن و هر دو فهمیده می‌شن. عددهای بزرگ رو توی درس اعداد بزرگ کامل می‌بینید.

پول هم البته فرق داره: بریتانیا پوند (pound) و پنس (pence) داره، امریکا دلار (dollar) و سنت (cent). و هر کدوم یه اسم خودمونی دارن: پوند رو توی بریتانیا گاهی quid می‌گن، و دلار رو توی امریکا buck. اگه توی فیلم شنیدید ten bucks، یعنی ده دلار.

کدوم رو یاد بگیرم

جواب به هدف شما بستگی داره. سه راه ساده برای انتخاب:

  1. هر کدوم که بیشتر می‌شنوید. اگه بیشتر فیلم و سریال امریکایی می‌بینید، امریکایی راحت‌تر یاد گرفته می‌شه، چون گوشتون بهش عادت داره. اگه بیشتر رادیو و برنامه‌ی بریتانیایی گوش می‌دید، بریتانیایی.
  2. هر کدوم که بهش نیاز دارید. اگه می‌خواید توی یه کشور خاص زندگی یا کار کنید، یا با همکارهای یه کشور خاص سر و کار دارید، همون گونه رو انتخاب کنید.
  3. اگه فرقی نمی‌کنه، یکی رو انتخاب کنید و بمونید. مهم‌تر از انتخاب درست، ثابت موندنه. هیچ امتحان یا آدم معقولی شما رو به خاطر گونه‌ای که انتخاب کردید، جریمه نمی‌کنه.

و مهم‌تر از همه: هر کدوم رو که برای حرف زدن انتخاب کردید، اون یکی رو هم بفهمید؛ چون فهمیدن هر دو، از درست حرف زدن با یکی، کم‌اهمیت‌تر نیست. توی دنیای واقعی، با هر دو روبه‌رو می‌شید؛ پس گوشتون باید با هر دو راحت باشه.

یکی بمونید

تنها «اشتباه» واقعی توی این موضوع، قاطی کردنه. توی یه متن نوشتاری، یه جا colour و یه جا color ننویسید؛ یه جا centre و یه جا center. خواننده فکر می‌کنه حواستون نبوده. توی تلفظ هم، یه کلمه رو با r امریکایی و کلمه‌ی بعدی رو بی r بریتانیایی نگید.

بیشتر برنامه‌های نوشتن یه تنظیم زبان دارن که می‌تونید بین «English (UK)» و «English (US)» انتخاب کنید؛ اون وقت غلط‌گیرشون املای گونه‌ی دیگه رو علامت می‌زنه. این یه راه ساده برای یکی موندنه، مخصوصا وقتی یه نامه یا گزارش رسمی می‌نویسید.

ولی برای کلمه‌ها، کمی آزادی هست. اگه بریتانیایی حرف می‌زنید و گاهی movie به جای film گفتید، کسی ایراد نمی‌گیره؛ چون خود بریتانیایی‌ها هم امروز این کار رو می‌کنن.

چطور با گوش بفهمیم کدومه

وقتی یه نفر انگلیسی حرف می‌زنه، چند نشونه‌ی سریع بهتون می‌گه بریتانیاییه یا امریکایی. اول، r آخر کلمه‌ها: اگه car و more و water رو با r می‌گه، احتمالا امریکاییه. دوم، t وسط کلمه: اگه water و better رو با t نرم می‌گه، امریکایی؛ اگه با t واضح، بریتانیایی.

سوم، صدای hot و stop و not: «آ»ی کوتاه و گرد یعنی بریتانیایی، «آ»ی باز یعنی امریکایی. و چهارم، دسته‌ی bath: can't و class و fast با «آ»ی کشیده، بریتانیایی؛ با صدای cat، امریکایی.

یه تمرین خوب: یه ویدیو رو بی دیدن تصویر گوش بدید و فقط از روی این چهار نشونه حدس بزنید گوینده از کجاست. بعد چک کنید. این تمرین گوشتون رو برای هر دو گونه تیز می‌کنه، و بعد از چند بار، حدسش براتون مثل یه بازی می‌شه.

لهجه‌های دیگه

انگلیسی فقط بریتانیایی و امریکایی نیست. استرالیا، کانادا، ایرلند، اسکاتلند، نیوزیلند، افریقای جنوبی، هند و ده‌ها جای دیگه، انگلیسی خودشون رو دارن، با تلفظ و کلمه‌های خاص خودشون. مثلا کانادایی بیشتر شبیه امریکاییه، ولی املاش گاهی بریتانیاییه (colour)؛ و استرالیایی بیشتر شبیه بریتانیایی، با صدادارهای خاص خودش.

امروز، تعداد کسایی که انگلیسی رو به عنوان زبان دوم حرف می‌زنن، از کسایی که زبان مادریشونه، بیشتره. یعنی انگلیسی دیگه مال یه کشور نیست؛ زبان مشترک دنیاست. پس لهجه‌ی شما هم، اگه واضح و قابل فهم باشه، یکی از لهجه‌های درست انگلیسیه.

یه داستان کوتاه

لیلا سال‌ها با فیلم‌های امریکایی انگلیسی یاد گرفته بود، و بعد برای کار به لندن رفت. روز اول توی دفتر، همکارش گفت جلسه first floor هست. لیلا رفت طبقه‌ی همکف و ده دقیقه منتظر موند، تا فهمید جلسه یه طبقه بالاتره.

اون شب لیلا یه فهرست ساخت از فرق‌هایی که لازم داشت: lift، flat، queue، ground floor، و تاریخ با روز اول. لهجه‌ش رو عوض نکرد؛ هنوز امریکایی حرف می‌زد و همه می‌فهمیدن. فقط کلمه‌هایی رو که توی زندگی روزمره‌ی لندن لازم داشت، یاد گرفت. یه ماه بعد، دیگه کسی متوجه نمی‌شد که اول امریکایی یاد گرفته؛ مگه وقتی r هاش رو می‌شنید.

لیلا بعدها به دوستاش که می‌خواستن مهاجرت کنن، همیشه همین رو می‌گفت: لازم نیست لهجه‌تون رو عوض کنید؛ کافیه کلمه‌های روزمره‌ی جای تازه رو یاد بگیرید، مخصوصا کلمه‌های تله، تاریخ و طبقه‌ها. لهجه خودش کم‌کم و بی فشار، با شنیدن هر روزه، کمی به اون سمت می‌ره.

برنامه‌ی یه هفته

  • روز ۱ یه ویدیوی بریتانیایی و یه امریکایی گوش بدید و فقط r ها رو بشمرید.
  • روز ۲ t نرم: water، better، city، party؛ هر دو جور.
  • روز ۳ hot، go، bath: هر کلمه رو دو جور بگید.
  • روز ۴ املا: ده کلمه با دو املا (colour، centre، travelling).
  • روز ۵ کلمه‌ها: شونزده جفت جدول، و کلمه‌های تله.
  • روز ۶ تاریخ و طبقه: پنج تاریخ رو دو جور بنویسید.
  • روز ۷ انتخاب: یکی رو انتخاب کنید و توی دفترتون بنویسید.

روزی ده دقیقه. آخر هفته، هم گونه‌ی خودتون رو دارید، هم اون یکی رو می‌شناسید؛ و دیگه هیچ‌وقت color رو غلط املایی حساب نمی‌کنید.

برای بچه‌ها و بزرگ‌ترها

بچه‌ها معمولا گونه‌ای رو یاد می‌گیرن که بیشتر می‌شنون، بی اینکه بدونن. اگه کارتون‌های امریکایی می‌بینن، امریکایی؛ و این کاملا خوبه. لازم نیست مجبورشون کنید یکی رو انتخاب کنن؛ فقط اگه قاطی گفتن، با مهربونی یکیش رو پیشنهاد بدید.

یه بازی هم براشون جالبه: «کارآگاه لهجه». یه کارتون بریتانیایی و یه امریکایی رو کنار هم بذارید و ازشون بخواید با گوش حدس بزنن کدوم از کجاست. بچه‌ها خیلی زود r و t رو تشخیص می‌دن، و این بازی گوششون رو برای هر دو گونه باز می‌کنه.

بزرگ‌ترها گاهی نگرانن که «لهجه‌ی درست» رو انتخاب نکردن. نگران نباشید. هر دو درستن، و مهم‌تر از گونه، واضح بودن و فهمیده شدنه. اگه سال‌ها با یه گونه یاد گرفتید، لازم نیست حالا عوضش کنید؛ فقط اون یکی رو هم بفهمید.

سوال‌هایی که زیاد پیش میاد

  • کدوم سخت‌تره؟ هیچ‌کدوم. برای فارسی‌زبان‌ها، r امریکایی و t نرم شاید کمی راحت‌تر باشه، و صدادارهای بریتانیایی کمی سخت‌تر؛ ولی فرقش زیاد نیست.
  • امتحان‌های بین‌المللی کدوم رو می‌خوان؟ همه‌ی امتحان‌های معتبر هر دو گونه رو قبول دارن؛ فقط توی نوشتن یکی بمونید.
  • می‌تونم بعدا گونه‌م رو عوض کنم؟ آره؛ خیلی‌ها این کار رو می‌کنن، مخصوصا وقتی به یه کشور مهاجرت می‌کنن. پایه یکیه.
  • دیکشنری‌ها کدوم رو نشون می‌دن؟ بیشتر دیکشنری‌های خوب هر دو رو کنار هم نشون می‌دن، با برچسب UK و US.
  • چرا Cheers توی بریتانیا یعنی «ممنون»؟ چون بریتانیایی‌ها این کلمه رو کم‌کم برای تشکر خودمونی هم به کار بردن؛ معنی اصلیش «به سلامتی»ـه.
  • کانادایی‌ها بریتانیایی حرف می‌زنن یا امریکایی؟ تلفظشون به امریکایی نزدیک‌تره، ولی املاشون گاهی بریتانیاییه؛ یه چیزی بین این دو.

اشتباه‌های رایج

  1. قاطی کردن توی یه متن: colour و color توی یه نامه.
  2. color رو غلط املایی دونستن: املای امریکایی درسته.
  3. تاریخ با عدد: 03/04 دو معنی داره؛ اسم ماه رو بنویسید.
  4. pants توی بریتانیا: بگید trousers.
  5. first floor: اول ببینید کدوم کشورید.
  6. فکر اینکه یکی «درست‌تره»: هر دو استاندارد و کامل‌ان.

تمرین

این هشت کلمه یا عبارت، بریتانیایی‌ان یا امریکایی؟

flat · color · lift · sidewalk · centre · fries · autumn · 11/25/2026

جواب‌ها: بریتانیایی: flat، lift، centre، autumn. امریکایی: color، sidewalk، fries، و 11/25/2026 (چون ماهی به اسم ۲۵ نداریم، اول ماه اومده). اگه شش تا یا بیشتر درست بود، فرق دو گونه رو می‌شناسید؛ و اگه نه، جدول کلمه‌ها رو یه بار دیگه ببینید، مخصوصا ستون UK.

با این درس، ایستگاه صداها تموم شد. حالا IPA رو می‌خونید، صدادارها و بی‌صداها رو می‌شناسید، هجا و ضربه رو پیدا می‌کنید، و می‌دونید دو گونه‌ی اصلی انگلیسی چه فرقی دارن. ایستگاه بعد، اولین کلمه‌ها و جمله‌هاست؛ از سلام و احوالپرسی شروع می‌کنیم.

درس بعد: احوالپرسی به انگلیسی

جمع‌بندی. آنچه از این درس با خودتان می‌برید.

  • بریتیش و امریکن دو گونه‌ی یه زبونن؛ هر دو درستن و همدیگه رو کامل می‌فهمن.
  • تلفظ: امریکایی r آخر رو می‌گه و t وسط رو نرم؛ hot و go و bath هم فرق دارن.
  • املا: colour و color، centre و center، travelling و traveling.
  • کلمه‌ها: flat و apartment، lift و elevator؛ مواظب pants و chips باشید.
  • تاریخ: بریتانیا روز/ماه، امریکا ماه/روز؛ یکی رو انتخاب کنید و قاطی نکنید.

خودتون رو بسنجید

۱۵ پرسش، هر بار تازه از میان ۳۰ پرسش این درس. آخرش فقط کارنامه رو می‌بینید: چند تا درست، چند تا نادرست.

خودتون رو بسنجید

۱۵ پرسش

  • هر بار پرسش‌ها و ترتیب گزینه‌ها عوض می‌شه.
  • تا آخر نمی‌گیم کدوم جواب درست بوده؛ می‌تونید برگردید و جوابتون رو عوض کنید.
  • آخرش کارنامه می‌گیرید: چند تا درست، چند تا نادرست.
  • اگه وسطش بستید، دوباره که باز کنید از همون‌جا ادامه می‌دید.

فصل‌های این درس

درس بعد