آموزشآموزش زبان انگلیسی از صفر تا صد

درس ۲۵ از ۲۶۷، زبان‌های خارجی، حدود ۲۵ دقیقه خواندن

تلفظ ed در انگلیسی: ت، د یا اید؛ قانون ساده

جواب کوتاه

ed آخر فعل‌های گذشته سه جور خونده می‌شه، بسته به صدای آخر فعل: «اید» (/ɪd/) بعد از t و d (wanted، needed) که یه هجای تازه می‌سازه؛ «ت» (/t/) بعد از صداهای بی‌لرزش مثل p، k، f، s، sh و ch (worked، stopped، watched)؛ و «د» (/d/) بعد از صدادارها و بقیه‌ی بی‌صداها (played، lived، called). یعنی worked یه هجاست و «ورکت» خونده می‌شه، نه «ورکد» با دو هجا. این همون قاعده‌ی گلوی s جمعه: صدای آخر لرزید؟ «د». نلرزید؟ «ت».

سه جور ed

بیشتر فعل‌های انگلیسی برای گذشته یه ed می‌گیرن: work و worked، play و played، want و wanted. و مثل s جمع، این ed هم همیشه یه جور خونده نمی‌شه.

worked با «ت» تموم می‌شه: «ورکت». played با «د»: «پلید». و wanted یه «اید» آخرش داره: «وانتید». یعنی یه املای ed، سه صدای مختلف. و مهم‌تر از همه: فقط سومی یه هجای تازه می‌سازه؛ worked و played هر کدوم فقط یه هجان.

فارسی‌زبان‌ها معمولا ed رو همیشه «اد» یا «ید» می‌خونن: «ورکد»، «پلیید». این‌طوری هر فعل گذشته یه هجای اضافه می‌گیره، و جمله‌های گذشته سنگین و کند شنیده می‌شن. خبر خوب اینه که اگه درس قبل، یعنی تلفظ s، رو خوندید، قاعده‌ی این درس رو تقریبا بلدید.

ed از کجا اومده

توی انگلیسی کهن، فعل‌های با قاعده گذشته رو با پسوندهایی مثل -ode یا -ede می‌ساختن؛ و e این پسوندها همیشه خونده می‌شد. یعنی چند صد سال پیش، worked واقعا دو هجا داشت، تقریبا «ورکد».

بعد، همون‌طور که توی درس شوا و درس s دیدیم، صدادارهای بی‌تکیه‌ی آخر کلمه کم‌کم ضعیف شدن و افتادن. e توی ed هم از بیشتر فعل‌ها افتاد؛ فقط بعد از t و d موند، چون اونجا لازم بود تا دو صدای شبیه از هم جدا بشن. املا اما همون ed موند.

پس وقتی ما «ورکد» می‌گیم، در واقع داریم انگلیسی پونصد سال پیش رو حرف می‌زنیم! انگلیسی امروز اون e رو خیلی وقته کنار گذاشته؛ و ما هم می‌تونیم کنارش بذاریم.

سه سبد

هر فعل گذشته‌ی با قاعده، توی یکی از این سه سبد میفته. کدوم سبد؟ صدای آخر فعل، بدون ed، تصمیم می‌گیره:

ɪdبعد از t و d
  • wanted
  • needed
  • started
  • decided
  • visited
  • ended
tبعد از p، k، f، s، sh، ch، θ
  • worked
  • stopped
  • laughed
  • missed
  • washed
  • watched
dبعد از صدادار و بقیه‌ی بی‌صداها
  • played
  • lived
  • called
  • opened
  • cleaned
  • enjoyed

ترتیب نگاه کردن: اول ببینید صدای آخر t یا d هست یا نه (سبد «اید»). اگه نبود، آزمون گلو: نلرزید، سبد «ت»؛ لرزید یا صدادار بود، سبد «د».

آزمون گلو

همون آزمونی که توی درس صداهای سخت و درس s دیدید: دست رو آروم روی گلو بذارید و فعل رو بدون ed بگید، با دقت روی صدای آخرش. work: صدای آخر k، که گلو نمی‌لرزه؛ پس ed هم نمی‌لرزه، «ت». play: صدای آخر یه صداداره، که همیشه می‌لرزه؛ پس «د».

دلیلش هم همون دلیل s جمعه: گلو دوست نداره وسط کلمه لرزیدن رو یه‌دفعه عوض کنه. اگه صدای قبلی بی‌لرزش بود، d هم بی‌لرزش می‌شه و تبدیل به t می‌شه. یعنی ed، مثل s، همرنگ صدای قبلی خودشه.

سبد «اید»: بعد از t و d

اگه فعل با صدای t یا d تموم بشه، ed «اید» خونده می‌شه (/ɪd/) و یه هجای تازه می‌سازه. wanted (/ˈwɒntɪd/)، needed، started، decided، visited، ended، waited، added. هر کدوم یه هجا بیشتر از فعل اصلی.

چرا؟ چون اگه یه d یا t دیگه مستقیم به یه t یا d بچسبه، دو صدای یکسان پشت هم می‌شن و گوش جداشون نمی‌کنه: «وانتت». پس انگلیسی یه صدادار کوتاه بینشون می‌ذاره. دقیقا مثل buses توی درس s.

این تنها سبدیه که هجای تازه داره. پس اگه موقع گفتن یه فعل گذشته، یه هجا اضافه کردید و فعل با t یا d تموم نمی‌شد، یعنی اشتباه کردید؛ این خودش یه آزمون سریعه که می‌تونید موقع حرف زدن، توی ذهنتون انجامش بدید.

سبد «ت»: بعد از صداهای بی‌لرزش

اگه صدای آخر فعل t نبود، و گلو موقعش نلرزید، ed «ت» خونده می‌شه (/t/). این صداها: p (stop)، k (work)، f (laugh)، s (miss)، sh (wash)، ch (watch) و θ.

worked (/wɜːkt/)، stopped (/stɒpt/)، laughed (/lɑːft/)، missed (/mɪst/)، washed (/wɒʃt/)، watched (/wɒtʃt/)، helped، liked، looked، asked. همه یه هجا، با «ت» آخر.

این سبد از همه بیشتر اشتباه می‌شه، چون ما «د» می‌بینیم و «د» می‌گیم؛ و چون این فعل‌ها از پرکاربردترین فعل‌های انگلیسی‌ان، اشتباهش هم زیاد شنیده می‌شه. ولی worked با «د» برای گوش انگلیسی‌زبان، ناآشنا و سنگینه. «ورکت»، «استاپت»، «لوکت». یه نکته‌ی جالب: missed و mist یه تلفظ دارن، و passed و past هم همین‌طور.

سبد «د»: بعد از صداهای لرزان

اگه صدای آخر فعل d نبود، و گلو لرزید، یا فعل با صدادار تموم شد، ed «د» خونده می‌شه (/d/). صدادارها (play، enjoy، study)، و بی‌صداهای لرزان: b (rob)، g (hug)، v (live)، z (use)، m (seem)، n (open)، l (call) و r.

played (/pleɪd/)، lived، called، opened، cleaned، enjoyed، studied، used، seemed، tried. همه یه هجا، با «د» آخر. این سبد برای فارسی‌زبان‌ها آسون‌تره، چون همون «د» رو می‌گیم؛ فقط باید مواظب باشیم صدادار اضافه نکنیم: played یعنی «پلید»، نه «پلیید».

یه هجا، نه دو تا

مهم‌ترین نکته‌ی این درس شاید همین باشه: توی سبد «ت» و «د»، e اصلا خونده نمی‌شه. ed فقط یه بی‌صداست که به آخر فعل می‌چسبه. worked یه هجاست، مثل work. played یه هجاست، مثل play.

وقتی ما «ورکد» می‌گیم، یه هجای اضافه به هر فعل گذشته اضافه کردیم. توی یه جمله با چند فعل گذشته، مثل I worked, cooked and cleaned، این سه هجای اضافه جمله رو خیلی کند و سنگین می‌کنه. درستش: «آی ورکت، کوکت اند کلیند»، با سه فعل یه هجایی.

یه ترفند ساده که همیشه جواب می‌ده: فعل گذشته رو دقیقا با همون ضرب فعل حال بگید. اگه work یه ضرب بود، worked هم یه ضربه؛ فقط یه «ت» کوچیک آخرش اضافه شده. همه‌ی کاری که لازمه، همینه؛ نه یه صدادار تازه، نه یه ضرب تازه.

«ت» و «د»ی نرم آخر

«ت» و «د»ی آخر فعل‌های گذشته، توی انگلیسی معمولا خیلی نرم‌تر از «ت» و «د»ی فارسی گفته می‌شن. زبون جای «ت» یا «د» رو می‌گیره، ولی گاهی کامل ول نمی‌شه و صدای انفجاری محکمی بیرون نمیاد. مخصوصا آخر جمله: I finished.

پس لازم نیست ed رو محکم و با زور بگید. کافیه زبون به جای «ت» یا «د» برسه و فعل تموم بشه. اگه خیلی محکم بگید، ممکنه یه صدادار کوچیک بعدش شنیده بشه، «ورکته»، که دوباره همون هجای اضافه‌ست. نرم و کوتاه، بهترینه.

همون قاعده‌ی s

اگه درس تلفظ s رو خوندید، این جدول نشون می‌ده که دو قاعده تقریبا یکی‌ان؛ فقط صداهایی که هجای اضافه می‌سازن فرق دارن:

کجا-s-ed
صدای اضافهɪz بعد از هیس‌دارها (buses)ɪd بعد از t و d (wanted)
بی‌لرزشs (cats)t (worked)
لرزان و صدادارz (dogs)d (played)

برای s، که توی درس قبل دیدید، صداهای هیس‌دار (s، z، sh، ch، j) هجای اضافه می‌سازن، چون شبیه خود s هستن. برای ed، صداهای t و d هجای اضافه می‌سازن، چون شبیه خود ed هستن. منطق یکیه: دو صدای شبیه پشت هم شنیده نمی‌شن، پس یه صدادار بینشون میاد. بقیه‌ش همون آزمون گلوئه.

فارسی هم همین کار رو می‌کنه

یه نکته‌ی جالب که شاید هیچ‌وقت بهش فکر نکرده باشید: گذشته‌ی فارسی هم با «ت» یا «د» ساخته می‌شه، و انتخاب بینشون تقریبا همون قاعده‌ی گلوئه. «رفت»، «گفت»، «داشت»، «نوشت»، «خواست»، «ساخت»: همه بعد از صداهای بی‌لرزش، مثل «ف»، «ش»، «س» و «خ»، «ت» گرفتن.

و «کرد»، «خورد»، «برد»، «آمد»، «دید»، «ماند»: همه بعد از صدادار یا صداهای لرزان، مثل «ر» و «ن»، «د» گرفتن. یعنی مغز شما همین قاعده رو هزاران بار توی فارسی اجرا کرده، بی اینکه بدونه. توی فارسی هیچ‌وقت نمی‌گیم «رفد» یا «کرت»؛ پس توی انگلیسی هم «ورکد» به همون اندازه عجیبه.

این مقایسه یه ترفند خوبه: هر وقت شک کردید worked با «ت»ـه یا «د»، فکر کنید اگه فارسی بود چی می‌شد. k مثل «ف» و «ش» بی‌لرزشه، پس «ت»؛ مثل «رفت».

ed کجاها میاد

این قاعده فقط برای گذشته‌ی ساده نیست. هر جا یه فعل با قاعده ed بگیره، همین سه سبد رو داره:

  • گذشته‌ی ساده I worked yesterday.
  • زمان کامل I have worked here for two years.
  • مجهول The door was opened.
  • صفت I'm tired، She's interested، He was surprised.

صفت‌های ed دار خیلی پرکاربردن: tired (/ˈtaɪəd/، «د»)، bored («د»)، interested (/ˈɪntrəstɪd/، «اید»، چون بعد از t)، excited («اید»)، surprised («د»، چون بعد از z)، worried («د»)، shocked («ت»)، relaxed («ت»). همون قاعده‌ی سه سبد.

سه سبد توی یه جمله

این جمله رو ببینید: Yesterday I walked to work, opened the shop, waited for customers and talked to my friend. walked با «ت» (بعد از k)، opened با «د» (بعد از n)، waited با «اید» (بعد از t)، و talked با «ت». چهار فعل گذشته، سه سبد، و فقط waited یه هجای اضافه داره.

یه جمله‌ی کوتاه‌تر برای هر روز: I cooked, cleaned and rested. cooked «ت»، cleaned «د»، rested «اید». این جمله رو چند بار بگید: اول آروم، و دقت کنید cooked و cleaned هر کدوم یه ضرب باشن؛ بعد با سرعت عادی.

فعل‌های پرکاربرد، توی سه سبد

این‌ها از پرکاربردترین فعل‌های با قاعده‌ی انگلیسی‌ان؛ اگه همین‌ها رو درست بگید، بیشتر جمله‌های گذشته‌تون درسته:

سبد «اید»: wanted، needed، started، waited، visited، decided، invited، created. سبد «ت»: worked، asked، helped، looked، liked، talked، walked، stopped، watched، finished، hoped، dropped. سبد «د»: played، lived، called، used، tried، stayed، opened، listened، moved، showed، loved، turned.

می‌بینید که سبد «ت» و «د» خیلی پرترن، و سبد «اید» کم‌جمعیت‌تر. یعنی بیشتر فعل‌های گذشته‌ای که می‌گید، یه هجایی‌ان؛ و فقط یه دسته‌ی کوچیک، هجای اضافه دارن.

صفت‌هایی که همیشه «اید» دارن

یه دسته‌ی کوچیک از صفت‌ها، قاعده رو نمی‌گیرن و همیشه «اید» دارن، حتی وقتی قبل از ed یه k یا g هست. این‌ها صفت‌های قدیمی‌ان که e خودشون رو نگه داشتن:

  • nakedبرهنه
  • wickedبدجنس
  • crookedکج
  • raggedپاره‌پوره
  • ruggedناهموار
  • learned (صفت)دانشمند
  • aged (صفت)سالخورده
  • beloved (صفت)عزیز

naked یعنی /ˈneɪkɪd/، نه «نیکت». و سه تای آخر جالبن: وقتی فعلن، قاعده رو می‌گیرن (I learned /lɜːnd/ English)؛ ولی وقتی صفتن، «اید» دارن (a learned /ˈlɜːnɪd/ man، یعنی یه مرد دانشمند). همین‌طور beloved: my beloved /bɪˈlʌvɪd/ mother. این‌ها کمن، پس فقط بشناسیدشون؛ لازم نیست براشون وقت زیادی بذارید، چون توی گفتار روزمره کمتر پیش میان.

bored و boring

صفت‌های ed دار یه جفت دارن که با ing تموم می‌شه: bored و boring، interested و interesting، tired و tiring، surprised و surprising. معنیشون فرق داره: ed یعنی حسی که آدم داره (I'm bored: حوصله‌م سر رفته)، و ing یعنی چیزی که اون حس رو می‌ده (The film is boring: فیلم خسته‌کننده‌ست).

برای تلفظ، ed این صفت‌ها همون قاعده‌ی سه سبد رو داره: bored با «د»، interested با «اید»، surprised با «د»، shocked با «ت». و ing همیشه همون ŋ هست که توی درس صداهای سخت دیدید، بی g آخر.

یه اشتباه رایج: I'm boring به جای I'm bored. اولی یعنی «من آدم خسته‌کننده‌ای‌ام»، که احتمالا منظورتون نیست! پس هم معنی و هم تلفظ ed رو با هم یاد بگیرید.

used to

used to یعنی «قبلا عادت داشتم» (I used to play football: قبلا فوتبال بازی می‌کردم). تلفظش خاصه: /juːst tə/، با «س» و «ت»، نه «یوزد تو». یعنی s اینجا «س» هست، نه «ز»، و ed «ت».

ولی used به معنی «استفاده شد» تلفظ عادی رو داره: The room was used for meetings، با /juːzd/، «ز» و «د». پس used دو تلفظ داره، بسته به معنی؛ و چون used to خیلی پرکاربرده، ارزش داره جدا یادش بگیرید.

توی گفتار تند، used to تقریبا شبیه «یوستو» می‌شه، چون t آخر used و t اول to به هم می‌چسبن. این رو توی بخش جمله‌ی تند بیشتر می‌بینیم.

املای ed

املا با تلفظ فرق داره، ولی خوبه هر دو رو بدونید. بیشتر فعل‌ها فقط ed می‌گیرن: worked، played. اگه فعل با e تموم بشه، فقط d اضافه می‌شه: like می‌شه liked، live می‌شه lived. اگه با بی‌صدا و y تموم بشه، y می‌شه i: study می‌شه studied. و فعل‌های کوتاه با یه صدادار و یه بی‌صدا، بی‌صدای آخر رو دو تا می‌کنن: stop می‌شه stopped، plan می‌شه planned. این‌ها رو توی درس قواعد املا دیدید.

هیچ‌کدوم از این تغییرهای املایی، تلفظ رو عوض نمی‌کنن. stopped با دو p نوشته می‌شه، ولی یه p شنیده می‌شه و ed «ت» هست: /stɒpt/. liked با e نوشته می‌شه، ولی صدای آخر like، k هست؛ پس «ت»: /laɪkt/. باز هم: صدا، نه حرف.

فعل‌های بی‌قاعده

همه‌ی فعل‌ها ed نمی‌گیرن. فعل‌های بی‌قاعده (Irregular verbs) گذشته‌ی خودشون رو دارن: go و went، see و saw، eat و ate، buy و bought. این درس برای اون‌ها نیست؛ هر کدوم رو باید جدا یاد گرفت، که توی ایستگاه گرامر کامل می‌بینید.

ولی جالبه بدونید که خیلی از فعل‌های بی‌قاعده هم با «ت» یا «د» تموم می‌شن: bought، thought، taught، felt، left، sent، made، had، said. یعنی انگلیسی کلا علاقه داره گذشته رو با یه t یا d نشون بده؛ و این‌ها هم، مثل فعل‌های با قاعده، این t و d رو نرم و کوتاه می‌گن. پس حتی برای بی‌قاعده‌ها، همون عادت «ت» و «د»ی نرم آخر به کارتون میاد.

سوال و منفی: ed نداره

یه نکته‌ی دستوری که به تلفظ هم ربط داره: توی سوال و جمله‌ی منفی گذشته، did جای ed رو می‌گیره و فعل اصلی ساده می‌مونه. Did you work yesterday? (نه Did you worked)؛ I didn't work yesterday (نه didn't worked).

فارسی‌زبان‌ها گاهی ed رو اینجا هم می‌ذارن، چون جمله گذشته‌ست. ولی did خودش گذشته رو نشون داده و فعل دیگه ed لازم نداره. پس اینجا اصلا مشکل تلفظ ed رو ندارید؛ فقط فعل ساده رو بگید.

ed توی جمله‌ی تند

توی گفتار تند، «ت» و «د»ی آخر فعل گذشته، وقتی کلمه‌ی بعدی با یه بی‌صدا شروع بشه، گاهی خیلی ضعیف می‌شه یا اصلا شنیده نمی‌شه. I watched TV توی گفتار تند تقریبا شبیه I watch TV شنیده می‌شه؛ و I stopped by ممکنه شبیه I stop by باشه.

این برای شنیدن مهمه: اگه یه انگلیسی‌زبان فعل گذشته رو گفت و ed رو نشنیدید، اشتباه نشنیدید؛ از بقیه‌ی جمله، مثل yesterday یا last week، می‌فهمید گذشته‌ست. ولی وقتی خودتون حرف می‌زنید، بهتره ed رو آروم و واضح بگید، تا شنونده مطمئن باشه؛ مخصوصا وقتی توی جمله کلمه‌ی دیگه‌ای نیست که زمان رو نشون بده، و فقط همین ed می‌گه کار توی گذشته انجام شده.

و برعکسش: وقتی کلمه‌ی بعدی با صدادار شروع بشه، ed به اون می‌چسبه و خیلی واضح شنیده می‌شه: I worked all day تقریبا «آی ورک‌تال دی». این چسبیدن، که اسمش اتصال (Linking) هست، رو توی ایستگاه گفتار کامل می‌بینید.

دیکته‌ی صدا

با یه دیکشنری آنلاین که دکمه‌ی صدا داره، این ده فعل گذشته رو گوش بدید و بگید کدوم سبدن، بی نگاه کردن به املا: crossed، loaded، robbed، fixed، shouted، begged، coughed، breathed، melted، judged.

بعد چک کنید: «اید»: loaded، shouted، melted. «ت»: crossed، fixed (x یعنی k و s)، coughed (gh یعنی f). «د»: robbed، begged، breathed، judged. به fixed و coughed دقت کنید: املاشون x و gh داره، ولی صداشون بی‌لرزشه.

گوش دادن به ed

ed آخر فعل‌ها توی گفتار خیلی کوتاهه و گاهی گم می‌شه. یه تمرین: توی یه داستان صوتی یا ویدیو که درباره‌ی گذشته‌ست، یه دقیقه فقط دنبال فعل‌های ed دار بگردید و ببینید «ت»ن یا «د» یا «اید».

و صدای خودتون رو ضبط کنید که جمله‌ی I cooked, cleaned and rested رو می‌گید. گوش بدید: cooked یه ضرب بود یا دو تا؟ اگه دو تا بود، «ورکد»ی قدیمی هنوز اونجاست. یکی دو هفته ضبط و گوش دادن، کافیه که عادت عوض بشه.

یه داستان کوتاه

نیما داشت برای یه همکار خارجی تعریف می‌کرد آخر هفته چی کار کرده: «I cleaned, cooked, watched a film and relaxed». ولی همه‌ی فعل‌ها رو با «اد» گفت: «کلینید، کوکد، واچد، ریلکسد»، هر کدوم با یه هجای اضافه. همکارش فهمید، ولی جمله‌ی نیما به جای یه نفس، سه برابر طول کشید.

شب، نیما همین جمله رو روی کاغذ نوشت و برای هر فعل سبدش رو پیدا کرد: cleaned «د»، cooked «ت»، watched «ت»، relaxed «ت». بعد آروم گفت: «کلیند، کوکت، واچت، ریلکست». جمله یه‌دفعه کوتاه و روون شد. نیما فهمید که برای خیلی از فعل‌ها، کافیه یه «ت» کوچیک به آخرشون اضافه کنه؛ همین.

چند هفته بعد، نیما متوجه یه چیز دیگه هم شد: حالا که خودش ed رو درست می‌گفت، توی فیلم‌ها هم فعل‌های گذشته رو راحت‌تر می‌شنید. قبلا فکر می‌کرد انگلیسی‌زبان‌ها ed رو «نمی‌گن»؛ حالا می‌دونست که می‌گن، فقط کوتاه و نرم، به اندازه‌ی یه «ت» یا «د» کوچیک. وقتی آدم بدونه دنبال چیه، گوشش پیداش می‌کنه.

برنامه‌ی یه هفته

  • روز ۱ آزمون گلو و سه سبد؛ ده فعل از دفتر لغتتون.
  • روز ۲ سبد «اید»: wanted، needed، started، decided، visited.
  • روز ۳ سبد «ت»: worked، stopped، laughed، missed، watched.
  • روز ۴ سبد «د»: played، lived، called، opened، cleaned.
  • روز ۵ صفت‌ها: tired، bored، interested، surprised، relaxed.
  • روز ۶ used to و صفت‌های استثنا: naked، wicked.
  • روز ۷ پنج جمله درباره‌ی دیروزتون، با فعل‌های ed دار.

روزی ده دقیقه. اگه درس s رو تمرین کردید، این یکی خیلی سریع‌تر جا میفته، چون مغزتون آزمون گلو رو از قبل بلده و فقط باید یاد بگیره سبد «اید» رو جای جاده‌ی «ایز» بذاره.

برای بچه‌ها و بزرگ‌ترها

برای بچه‌ها، سه سبد واقعی یا سه کاسه رو روی میز بذارید و کارت‌های فعل رو توشون بریزید. یا یه بازی: شما یه فعل حال می‌گید و بچه گذشته‌ش رو می‌گه و با انگشت نشون می‌ده چند هجاست. worked، یه انگشت؛ wanted، دو انگشت.

بزرگ‌ترها، که عادت «ورکد» براشون محکم‌تره، بهتره اول فقط روی سبد «ت» کار کنن، چون بیشترین اشتباه اونجاست. هر بار که یه فعل گذشته با k یا p یا s یا sh یا ch تموم می‌شه، یه لحظه مکث کنن و «ت» بگن. بعد از چند روز، این مکث دیگه لازم نیست.

و یه یادآوری برای همه: اگه یه روز «ورکد» از دهنتون پرید، اشکالی نداره؛ همه می‌فهمن. این درس برای اینه که حرف زدنتون روون‌تر بشه، نه اینکه از هر اشتباه بترسید. کم‌کم و با تمرین، درستش خودش جای غلطش رو می‌گیره.

سوال‌هایی که زیاد پیش میاد

  • اگه «ورکد» بگم، کسی نمی‌فهمه؟ می‌فهمن؛ ولی جمله سنگین‌تر و کندتر می‌شه. این یکی از سریع‌ترین راه‌های طبیعی‌تر کردن لهجه‌ست.
  • چرا اسمش رو «اید» گذاشتید، نه «اد»؟ چون صدادارش ɪ هست، یه «ای» کوتاه و شل؛ نه صدای اول «اسم». بعضی لهجه‌ها هم /əd/ می‌گن، با شوا.
  • ed توی امریکایی هم همینه؟ آره؛ قاعده‌ی سه سبد توی همه‌ی لهجه‌ها یکیه.
  • چطور بفهمم یه صفت ed دار جزو استثناهاست؟ تعدادشون کمه؛ همون فهرست این درس کافیه. بقیه‌ی صفت‌ها قاعده رو می‌گیرن.
  • چرا worked با «ت»ـه ولی گذشته‌ی فارسی «کرد» با «د»؟ چون صدای قبلشون فرق داره: k بی‌لرزشه، ولی «ر» لرزان. همون قاعده‌ست.
  • ed توی did you work میاد؟ نه؛ did گذشته رو نشون داده و فعل ساده می‌مونه.

اشتباه‌های رایج

  1. «ورکد» با دو هجا: worked یه هجاست، «ورکت».
  2. همه‌ی ed ها «د»: بعد از k، p، s، sh، ch، f، «ت».
  3. «اید» بعد از هر فعلی: فقط بعد از t و d.
  4. نگاه به حرف آخر: liked با e تموم می‌شه، ولی صدای آخرش k هست؛ «ت».
  5. used to با «ز»: /juːst tə/، با «س» و «ت».
  6. naked با «ت»: /ˈneɪkɪd/، «اید».

تمرین

این دوازده فعل گذشته رو بلند بخونید و هر کدوم رو توی سبدش بذارید: «اید»، «ت» یا «د».

helped · showed · painted · kissed · rained · added · jumped · smiled · hated · cooked · moved · needed

جواب‌ها: «اید»: painted، added، hated، needed. «ت»: helped، kissed، jumped، cooked. «د»: showed، rained، smiled، moved. اگه ده تا یا بیشتر درست بود، سه سبد رو می‌شناسید. اگه helped یا jumped رو توی سبد «د» گذاشتید، یه بار دیگه آزمون گلو رو روی p امتحان کنید: p نمی‌لرزه، پس «ت».

با این درس، قاعده‌های کوچیک تلفظ تموم شد. آخرین درس این ایستگاه، یه نگاه کلی به دو لهجه‌ی اصلی انگلیسیه: بریتانیایی و امریکایی؛ فرقشون چیه و کدوم رو یاد بگیرید.

درس بعد: تفاوت انگلیسی بریتیش و امریکن

جمع‌بندی. آنچه از این درس با خودتان می‌برید.

  • ed آخر سه جوره: «اید» (wanted)، «ت» (worked)، «د» (played).
  • «اید» فقط بعد از t و d؛ فقط همین یکی هجای تازه می‌سازه.
  • «ت» بعد از صداهای بی‌لرزش؛ «د» بعد از لرزان‌ها و صدادارها.
  • worked یه هجاست: «ورکت»، نه «ورکد».
  • چند صفت مثل naked و wicked همیشه «اید» دارن؛ used to با «ست».

خودتون رو بسنجید

۱۵ پرسش، هر بار تازه از میان ۳۰ پرسش این درس. آخرش فقط کارنامه رو می‌بینید: چند تا درست، چند تا نادرست.

خودتون رو بسنجید

۱۵ پرسش

  • هر بار پرسش‌ها و ترتیب گزینه‌ها عوض می‌شه.
  • تا آخر نمی‌گیم کدوم جواب درست بوده؛ می‌تونید برگردید و جوابتون رو عوض کنید.
  • آخرش کارنامه می‌گیرید: چند تا درست، چند تا نادرست.
  • اگه وسطش بستید، دوباره که باز کنید از همون‌جا ادامه می‌دید.

فصل‌های این درس

درس بعد