آموزشیاد بگیریم چطور یاد بگیریم

درس ۶۹ از ۱۱۵، توسعه فردی، حدود ۲۲ دقیقه خواندن

اینترلیوینگ چیست: تمرین ترکیبی به جای پشت سر هم

جواب کوتاه

اینترلیوینگ، به انگلیسی Interleaving، یعنی موقع تمرین، چند جور مسئله یا مهارت رو قاطی کنید؛ مثلا به جای ده تا مسئله‌ی مساحت و بعد ده تا مسئله‌ی حجم، اون‌ها رو یکی در میون و قاطی حل کنید. پژوهش‌ها نشون دادن تمرین قاطی، موقع تمرین سخت‌تر و پر اشتباه‌تر حس می‌شه، ولی چند روز و چند هفته بعد، توی امتحان خیلی بهتر جواب می‌ده؛ چون یاد می‌گیرید تشخیص بدید هر مسئله کدوم روش رو می‌خواد، نه فقط روش رو اجرا کنید.

دروازه‌بانی که تمرین پنالتی می‌کنه

یه دروازه‌بان رو تصور کنید که هر روز تمرین پنالتی می‌کنه. مربی‌ش ده تا توپ رو پشت سر هم به گوشه‌ی چپ می‌زنه، بعد ده تا به گوشه‌ی راست، بعد ده تا وسط. تا آخر تمرین، دروازه‌بان تقریبا همه رو می‌گیره، چون می‌دونه توپ بعدی کجا میاد. حس خیلی خوبی داره؛ انگار پنالتی‌گیر شده.

ولی سر بازی واقعی، هیچ پنالتی‌زنی نمی‌گه کجا می‌زنه. حالا دروازه‌بان باید اول حدس بزنه توپ کجا میاد، و بعد شیرجه بزنه؛ کاری که توی تمرینش هیچ‌وقت انجام نداده بود. دروازه‌بان دیگه‌ای که مربی‌ش توپ‌ها رو قاطی و بی ترتیب زده، موقع تمرین بیشتر گل خورده و حس بدتری داشته، ولی سر بازی، آماده‌تره. به این تمرین قاطی، اینترلیوینگ می‌گن. این درس می‌گه چرا تمرین قاطی، با اینکه سخت‌تر حس می‌شه، بیشتر یاد می‌ده، کی جواب می‌ده و کی نه، و چطور توی درس‌های مختلف انجامش بدیم.

اینترلیوینگ یعنی چی

اینترلیوینگ، به انگلیسی Interleaving، از فعل Interleave میاد که یعنی چند چیز رو لای هم گذاشتن؛ مثل وقتی که دو دسته ورق بازی رو لای هم می‌زنید. توی یادگیری، یعنی تمرین قاطی یا ترکیبی: چند جور مسئله، مهارت یا موضوع، توی یه جلسه، قاطی و بی ترتیب ثابت.

نقطه‌ی مقابلش، تمرین پشت سر هم یا بلوکی، به انگلیسی Blocked practice، ـه: اول همه‌ی تمرین‌های جور الف، بعد همه‌ی تمرین‌های جور ب، بعد ج. اگه این‌ها رو با حرف نشون بدیم، تمرین بلوکی می‌شه «الف الف الف ب ب ب ج ج ج» و تمرین قاطی می‌شه «الف ج ب ب الف ج ب الف ج». تعداد تمرین‌ها یکیه؛ فقط ترتیب فرق داره.

چرا بیشتر کتاب‌ها بلوکی تمرین می‌دن

اگه یه کتاب ریاضی رو باز کنید، احتمالا آخر هر فصل، یه دسته تمرین می‌بینید که همه درباره‌ی همون فصلن. فصل کسرها، تمرین کسر؛ فصل اعشار، تمرین اعشار. این یعنی وقتی دانش‌آموز تمرین‌های آخر فصل کسر رو حل می‌کنه، از قبل می‌دونه هر سوال کسره و چه روشی می‌خواد؛ فقط باید اجراش کنه.

این روش منطقی به نظر میاد و برای معلم و نویسنده هم ساده‌تره. ولی یه چیز رو جا می‌ندازه: توی امتحان آخر سال یا کنکور، مسئله‌ها برچسب فصل ندارن. دانش‌آموز اول باید بفهمه این مسئله از کدوم جنسه و چه روشی می‌خواد، و این دقیقا مهارتیه که تمرین بلوکی هیچ‌وقت تمرینش نداده. مثل همون دروازه‌بان که هیچ‌وقت حدس زدن رو تمرین نکرده بود.

پژوهش حجم شکل‌ها: ۶۳ در برابر ۲۰

داگ روره و کلی تیلور توی پژوهشی که سال ۲۰۰۷ چاپ شد، به دانشجوها یاد دادن حجم چهار جور شکل سه‌بعدی رو حساب کنن؛ هر شکل یه فرمول خودش رو داشت. یه گروه، تمرین‌ها رو بلوکی حل کرد: همه‌ی تمرین‌های شکل اول، بعد شکل دوم و همین‌طور. گروه دیگه، همون تمرین‌ها رو قاطی حل کرد.

موقع تمرین، گروه بلوکی خیلی بهتر بود: حدود ۸۹ درصد جواب درست، در برابر حدود ۶۰ درصد برای گروه قاطی. ولی یه هفته بعد، توی امتحان، ورق کاملا برگشت: گروه قاطی حدود ۶۳ درصد درست جواب داد و گروه بلوکی فقط حدود ۲۰ درصد. یعنی چیزی که موقع تمرین بهتر به نظر می‌رسید، سه برابر بدتر موند. بیشترین اشتباه گروه بلوکی هم این بود که فرمول شکل دیگه‌ای رو به کار برده بودن؛ یعنی روش رو بلد بودن، ولی نمی‌دونستن کی کدوم رو بزنن.

توی کلاس‌های واقعی هم همینه

شاید فکر کنید این فقط یه آزمایش کوچیک با دانشجوها بود. روره و همکارهاش بعدا همین رو توی کلاس‌های واقعی ریاضی مدرسه هم آزمایش کردن. توی یه پژوهش بزرگ که سال ۲۰۲۰ چاپ شد، تکالیف ریاضی ده‌ها کلاس پایه‌ی هفتم در آمریکا رو طوری چیدن که بخشی از تمرین‌ها قاطی باشن، و بخشی بلوکی.

توی امتحان آخر، که چند هفته بعد گرفته شد، دانش‌آموزها توی مسئله‌هایی که قاطی تمرین کرده بودن، خیلی بهتر بودن؛ حدود ۶۱ درصد درست، در برابر حدود ۳۸ درصد برای مسئله‌هایی که بلوکی تمرین کرده بودن. یعنی اثر قاطی کردن، فقط یه چیز آزمایشگاهی نیست؛ با معلم‌های واقعی، کلاس‌های شلوغ و تکالیف معمولی هم دیده می‌شه.

تشخیص سبک نقاش‌ها

اینترلیوینگ فقط برای ریاضی نیست. نیت کورنل و رابرت بیورک توی پژوهشی که سال ۲۰۰۸ چاپ شد و توی درس «توهم بلد بودن» هم بهش اشاره کردیم، به آدم‌ها نقاشی‌های چند نقاش ناآشنا رو نشون دادن تا سبک هر نقاش رو یاد بگیرن. یه بار نقاشی‌های هر نقاش رو پشت سر هم دیدن، یه بار قاطی.

بیشتر آدم‌ها با دیدن قاطی، بهتر یاد گرفتن که یه نقاشی تازه رو به نقاش درستش نسبت بدن. پژوهش‌های بعدی، با تشخیص گونه‌های پرنده‌ها و جور دیگه‌ای از دسته‌بندی، همین رو نشون دادن. نکته‌ی مهم اینه که در همه‌ی این‌ها، کار اصلی «تشخیص» بود: اینکه این مال کدوم دسته‌ست. و اینترلیوینگ، دقیقا همین تشخیص رو قوی می‌کنه.

توی ورزش و حرکت هم دیده شده

خیلی پیش از پژوهش‌های ریاضی، توی یادگیری حرکتی هم همین دیده شده بود. جان شی و رابین مورگان توی پژوهشی که سال ۱۹۷۹ چاپ شد، دیدن آدم‌هایی که چند حرکت دستی رو قاطی تمرین کرده بودن، موقع تمرین کندتر بودن، ولی بعدا بهتر یادشون مونده بود. به این، توی پژوهش‌های ورزشی، اثر تداخل زمینه، به انگلیسی Contextual interference، می‌گن.

کرک هال و همکارهاش هم سال ۱۹۹۴ با بازیکن‌های بیسبال دانشگاهی آزمایش کردن: گروهی که موقع تمرین ضربه، توپ‌هایی با جنس‌های مختلف رو قاطی می‌گرفتن، بعدا توی آزمون ضربه بهتر بودن از گروهی که هر جنس توپ رو جدا تمرین کرده بودن. این همون دروازه‌بانه، فقط با چوب بیسبال.

چرا تمرین قاطی بیشتر یاد می‌ده

مهم‌ترین توضیح، همون انتخاب کردنه. توی تمرین بلوکی، فقط «چطور» رو تمرین می‌کنید: چطور این فرمول رو اجرا کنم. توی تمرین قاطی، «کدوم» رو هم تمرین می‌کنید: این مسئله کدوم فرمول رو می‌خواد. توی امتحان واقعی و توی زندگی، «کدوم» معمولا سخت‌ترین بخشه. پژوهشگرها به این، تمرین تشخیص، به انگلیسی Discrimination، می‌گن.

توضیح دوم، مقایسه‌ست. وقتی دو جور مسئله یا دو نقاش رو کنار هم می‌بینید، فرق‌هاشون برجسته می‌شه؛ مغز مجبوره دنبال اون ویژگی‌ای بگرده که این دو تا رو از هم جدا می‌کنه. توی تمرین بلوکی، این فرق‌ها هیچ‌وقت کنار هم دیده نمی‌شن. توضیح سوم هم اینه که تمرین قاطی، خودبه‌خود مرور رو پخش می‌کنه؛ بین دو بار دیدن یه جور مسئله، فاصله می‌افته، و این همون تکرار با فاصله‌ست.

مقایسه، قلب ماجراست

یه مثال ساده: فرض کنید دارید یاد می‌گیرید سه فعل شبیه انگلیسی رو از هم جدا کنید، مثل say، tell و speak. اگه اول ده جمله با say تمرین کنید، بعد ده تا با tell، تقریبا اشتباه نمی‌کنید؛ چون می‌دونید جای خالی، say می‌خواد. ولی هیچ‌وقت یاد نگرفتید چرا say و نه tell.

اگه جمله‌ها قاطی باشن، هر بار باید فکر کنید: این جمله، مخاطب داره؟ پس شاید tell. درباره‌ی زبونه؟ پس speak. همین فکر کردن، فرق‌ها رو توی ذهن می‌سازه. برای همینه که اینترلیوینگ بیشترین اثر رو برای چیزهایی داره که شبیه به هم‌ان و آدم‌ها معمولا قاطیشون می‌کنن.

چرا تمرین قاطی بد حس می‌شه

تقریبا توی همه‌ی این پژوهش‌ها، یه چیز تکرار شد: آدم‌ها تمرین قاطی رو سخت‌تر، گیج‌کننده‌تر و کم‌اثرتر حس کردن، و اگه بهشون حق انتخاب می‌دادن، بیشترشون تمرین بلوکی رو انتخاب می‌کردن. توی پژوهش نقاش‌ها، بیشتر آدم‌هایی که با قاطی بهتر یاد گرفته بودن، هنوز فکر می‌کردن بلوکی بهتر بوده.

این همون الگوییه که توی چند درس قبلی دیدیم: روشی که موقع تمرین راحت‌تره، حس یادگیری بیشتری می‌ده، و روشی که بیشتر یاد می‌ده، سخت‌تر حس می‌شه. رابرت بیورک به این نوع سختی، «سختی مطلوب»، به انگلیسی Desirable difficulty، گفته؛ و درس جدای خودش رو آخر همین ایستگاه داره. پس اگه موقع تمرین قاطی بیشتر اشتباه کردید، نگران نشید؛ این اشتباه‌ها بخشی از یادگیری‌ان.

کی بیشتر جواب می‌ده

  • وقتی چیزها شبیه به هم‌ان و قاطی شدنشون رایجه؛ مثل فرمول‌های شبیه، کلمه‌های شبیه یا گونه‌های شبیه.
  • وقتی امتحان یا کار واقعی، مسئله‌ها رو بی برچسب می‌ده و باید خودتون روش رو انتخاب کنید.
  • وقتی هر روش رو تا حدی بلدید و حالا وقت محکم کردن و جدا کردنشونه.
  • برای مهارت‌های حرکتی که توی موقعیت‌های مختلف به کار می‌رن؛ مثل ضربه‌های مختلف یه ورزش.

کی اثر کمتری داره

اینترلیوینگ جادوی همیشگی نیست. اولا، وقتی یه چیز کاملا تازه‌ست و هنوز هیچ روشی رو بلد نیستید، قاطی کردن فقط گیجتون می‌کنه. اگه هنوز نمی‌دونید فرمول حجم استوانه چیه، تمرین قاطی استوانه و مخروط کمکی نمی‌کنه؛ اول باید هر کدوم رو جدا بفهمید.

دوما، قاطی کردن چیزهای کاملا بی‌ربط، مثل یه مسئله‌ی ریاضی، بعد یه کلمه‌ی اسپانیایی، بعد یه تاریخ، به نظر نمیاد اون اثر تشخیصی رو داشته باشه؛ چون هیچ‌وقت قاطیشون نمی‌کنید که لازم باشه تشخیصشون بدید. چنین قاطی کردنی شاید فقط اثر فاصله رو داشته باشه. پس قاعده اینه: چیزهایی رو که ممکنه با هم اشتباه بگیرید، کنار هم بذارید.

یه محدودیت سوم هم هست: اگه وقت خیلی کمه و امتحان فقط از یه فصله، قاطی کردن با فصل‌های دیگه احتمالا بهترین استفاده از اون وقت کم نیست. اینترلیوینگ برای یادگیری بلندمدت و امتحان‌های جامع بیشترین سود رو داره، نه برای یه شب پیش از امتحان یه فصل.

اول کمی بلوکی، بعد قاطی

یه برنامه‌ی معقول، ترکیب دو روشه: وقتی یه روش تازه یاد می‌گیرید، چند تمرین اولش رو پشت سر هم حل کنید تا قدم‌هاش دستتون بیاد. بعد از اینکه دو سه تا رو درست حل کردید، تمرین‌های بعدی رو با روش‌هایی که قبلا یاد گرفتید قاطی کنید.

مثلا اگه این هفته معادله‌ی درجه‌ی دو یاد گرفتید، روز اول چند معادله‌ی درجه‌ی دو پشت سر هم حل کنید. از روز دوم، برگه‌ی تمرینتون رو طوری بچینید که معادله‌ی درجه‌ی دو، معادله‌ی درجه‌ی یک و دستگاه معادله‌ها قاطی باشن. این‌طوری هم روش تازه جا می‌افته، هم یاد می‌گیرید کی باید ازش استفاده کنید.

توی ریاضی و فیزیک

  1. به جای حل تمرین‌های آخر یه فصل پشت سر هم، از سه چهار فصل اخیر، تمرین بردارید و قاطی کنید.
  2. پیش از حل هر مسئله، اول بنویسید «این مسئله از چه جنسیه و چه روشی می‌خواد»، بعد حل کنید.
  3. از کتاب‌های تست، بخش‌های «جامع» یا «ترکیبی» رو انتخاب کنید که سوال‌هاشون از فصل‌های مختلفه.
  4. اگه خودتون برگه‌ی تمرین می‌سازید، شماره‌ی مسئله‌ها رو از فصل‌های مختلف بنویسید و بعد ترتیبشون رو به هم بزنید.

قدم دوم، یعنی نوشتن جنس مسئله پیش از حل، خیلی مهمه؛ چون همون تمرین «کدوم» رو آگاهانه می‌کنه. حتی اگه وقت نداشتید کل مسئله رو حل کنید، فقط تشخیص دادن روش هر مسئله، خودش یه تمرین ارزشمنده.

یه برگه‌ی قاطی، از نزدیک

فرض کنید توی سه هفته‌ی اخیر، سه چیز یاد گرفتید: درصد، نسبت، و میانگین. یه برگه‌ی بلوکی این‌طوریه: پنج تا مسئله‌ی درصد، پنج تا نسبت، پنج تا میانگین. یه برگه‌ی قاطی با همون پونزده مسئله، این‌طوریه: میانگین، درصد، نسبت، درصد، میانگین، نسبت، نسبت، درصد، و همین‌طور بی ترتیب ثابت.

توی برگه‌ی قاطی، کنار هر مسئله یه جای خالی کوچیک بذارید با اسم «روش». پیش از حل، توی اون جا بنویسید درصد، نسبت یا میانگین. بعد حل کنید. آخر کار، دو جور اشتباه رو جدا بشمارید: اشتباه‌هایی که روش رو درست انتخاب کردید ولی حساب غلط شد، و اشتباه‌هایی که روش رو اشتباه انتخاب کردید. دسته‌ی دوم، دقیقا چیزیه که تمرین بلوکی هیچ‌وقت نشونتون نمی‌داد، و حالا می‌دونید روی چی کار کنید.

برای معلم‌ها و پدر و مادرها

اگه معلمید، یه تغییر ساده توی تکالیف می‌تونه این اثر رو بیاره: به جای اینکه همه‌ی تمرین‌های هر شب از درس همون روز باشن، نصفشون از درس امروز باشن و نصفشون از درس‌های هفته‌ها و فصل‌های قبل، قاطی. روره و همکارهاش توی پژوهش‌های کلاسیشون، تقریبا همین کار رو کردن، و هزینه‌ش فقط یه کم بیشتر فکر کردن موقع چیدن تکلیف بود.

اگه پدر یا مادرید و بچه‌تون تکلیف بلوکی داره، می‌تونید بعد از تموم شدن تکلیف، دو سه تا مسئله از فصل‌های قبل هم بهش بدید، بی اینکه بگید از کدوم فصله. این چند دقیقه‌ی اضافه، همون «کدوم»ی رو تمرین می‌ده که امتحان آخر سال ازش می‌خواد.

توی زبان

برای زبان، اینترلیوینگ یعنی گرامرهای شبیه رو کنار هم تمرین کنید. مثلا به جای یه صفحه تمرین فقط زمان گذشته‌ی ساده و یه صفحه فقط حال کامل، جمله‌هایی بسازید که باید خودتون تشخیص بدید کدوم زمان لازمه. یا کلمه‌هایی که معنی نزدیک دارن، مثل big و large و huge، رو کنار هم مرور کنید تا فرق‌هاشون رو بفهمید.

فلش‌کارت‌هاتون هم اگه قاطی باشن، بهتره. اگه همه‌ی کارت‌های رنگ‌ها رو پشت سر هم مرور کنید، بعد از چند تا، ذهن می‌دونه جواب بعدی یه رنگه و کمتر فکر می‌کنه. اگه کارت‌های رنگ، میوه و حیوون قاطی باشن، هر کارت یه یادآوری واقعیه. برنامه‌هایی مثل انکی معمولا خودشون کارت‌ها رو قاطی نشون می‌دن.

توی موسیقی، ورزش و مهارت‌ها

اگه ساز می‌زنید، به جای اینکه یه قطعه رو بیست بار پشت سر هم بزنید، دو سه قطعه یا دو سه تکنیک رو قاطی تمرین کنید؛ مثلا گام، یه قطعه‌ی تازه، و یه تکنیک سخت، و دوباره. توی ورزش هم، به جای صد تا شوت از یه نقطه، شوت‌ها رو از نقطه‌ها و زاویه‌های مختلف قاطی بزنید.

مثل همون دروازه‌بان، تمرین قاطی سخت‌تره و موقع تمرین ممکنه حس کنید کمتر پیشرفت کردید. ولی بازی واقعی، اجرا جلوی جمع، یا هر موقعیت واقعی دیگه‌ای، همیشه قاطیه. پس تمرین قاطی، شبیه‌ترین تمرین به خود اون موقعیته.

یه راه ساده برای قاطی کردن توی ورزش، کارت‌های تصادفیه: روی چند کارت، اسم حرکت‌ها یا ضربه‌ها رو بنویسید، کارت‌ها رو بر بزنید و به همون ترتیبی که در میان، تمرین کنید. این‌طوری خودتون هم نمی‌دونید حرکت بعدی چیه، درست مثل بازی واقعی؛ و دیگه لازم نیست مربی کنارتون باشه تا ترتیب رو به هم بزنه.

با یادآوری فعال و تکرار با فاصله

اینترلیوینگ با دو روش قبلی این ایستگاه خیلی خوب جور می‌شه. اگه تمرین‌های قاطی رو بی نگاه به کتاب حل کنید، دارید یادآوری فعال هم انجام می‌دید. و چون توی برگه‌ی قاطی، هر جور مسئله با فاصله تکرار می‌شه، تکرار با فاصله هم خودبه‌خود اتفاق می‌افته.

یه برنامه‌ی هفتگی ساده می‌تونه هر سه رو با هم داشته باشه: هر روز، بخش تازه رو یاد بگیرید و چند تمرین پشت سر هم ازش حل کنید؛ بعد، یه برگه‌ی کوچیک قاطی، با چند مسئله از درس‌های چند روز و چند هفته‌ی قبل، بی نگاه به کتاب. این برگه‌ی قاطی، احتمالا مفیدترین ده دقیقه‌ی جلسه‌تونه.

برای بچه‌ها

پژوهش‌های کلاسی روره روی بچه‌های مدرسه بودن، و نشون دادن بچه‌ها هم از تمرین قاطی سود می‌برن. برای بچه‌های کوچیک‌تر، می‌شه این رو ساده انجام داد: مثلا تمرین جمع و تفریق رو قاطی کنید، به جای یه صفحه جمع و یه صفحه تفریق؛ تا بچه یاد بگیره به علامت نگاه کنه.

یه نکته‌ی مهم برای پدر و مادرها و معلم‌ها: وقتی بچه با تمرین قاطی بیشتر اشتباه می‌کنه، فکر نکنید روش بده. توضیح بدید که این تمرین سخت‌تره چون شبیه امتحانه، و اشتباه‌هاش طبیعیه. بچه‌ها، مثل بزرگ‌ترها، به راحتی تمرین بلوکی عادت دارن و ممکنه اولش اعتراض کنن.

برای سن بالا

بعضی پژوهش‌ها اثر تمرین قاطی رو توی بزرگسال‌های مسن‌تر هم دیدن، مثلا برای یاد گرفتن تشخیص سبک‌ها یا دسته‌ها. برای کسی که یه مهارت تازه، مثل استفاده از گوشی هوشمند یا یه زبان تازه، یاد می‌گیره، ترکیب کردن کارهای مختلف توی یه جلسه، به جای تکرار یه کار، کمک می‌کنه مهارت توی موقعیت واقعی هم کار کنه.

تنها نکته اینه که اول هر کار رو جدا کمی تمرین کنید تا قدم‌هاش آشنا بشه؛ بعد قاطی کنید. مثلا اول چند بار پیام فرستادن رو جدا تمرین کنید، بعد چند بار عکس فرستادن، بعد توی یه جلسه، یکی در میون: یه پیام، یه عکس، یه تماس.

چند تا حرف که زیاد می‌شنوید

  • «اگه موقع تمرین بهتر جواب دادم، یعنی بهتر یاد گرفتم.» بلوکی موقع تمرین بهتر بود و یه هفته بعد خیلی بدتر.
  • «هر چیزی رو با هر چیزی قاطی کنی بهتره.» چیزهای شبیه رو قاطی کنید؛ بی‌ربط‌ها اثر تشخیصی ندارن.
  • «از روز اول باید همه‌چیز رو قاطی کرد.» اول یه روش رو کمی جدا یاد بگیرید، بعد قاطی کنید.
  • «اینترلیوینگ فقط برای ریاضیه.» برای نقاشی، زبان، ورزش و موسیقی هم دیده شده.
  • «اگه با قاطی بیشتر اشتباه کردم، یعنی روش بده.» سختی مطلوبه؛ اشتباه‌ها بخشی از یادگیری‌ان.
  • «تمرین آخر فصل کتاب کافیه.» اون‌ها بلوکی‌ان؛ «کدوم» رو تمرین نمی‌دن.

واژه‌های این درس، یه جا

  • اینترلیوینگ (Interleaving): تمرین قاطی چند جور مسئله یا مهارت.
  • تمرین بلوکی (Blocked practice): همه‌ی تمرین‌های یه جور، پشت سر هم.
  • تمرین تشخیص (Discrimination): یاد گرفتن اینکه هر مسئله کدوم روش رو می‌خواد.
  • اثر تداخل زمینه (Contextual interference): اسم همین اثر در یادگیری حرکتی.
  • سختی مطلوب (Desirable difficulty): سختی‌ای که یادگیری رو بیشتر می‌کنه.
  • تکرار با فاصله (Spaced repetition): مرور با فاصله‌های فزاینده.
  • یادآوری فعال (Active recall): بیرون کشیدن از ذهن بی نگاه.
  • برگه‌ی قاطی: برگه‌ی تمرین با مسئله‌هایی از فصل‌های مختلف.
  • دسته‌بندی (Categorization): تشخیص اینکه یه چیز مال کدوم دسته‌ست.
  • تمرین ترکیبی: اسم دیگه‌ی اینترلیوینگ.

یه تمرین کوتاه

این هفته:

  1. از سه فصل اخیر یه درس، هر کدوم سه تمرین بردارید.
  2. ترتیبشون رو به هم بزنید و روی یه برگه بنویسید.
  3. پیش از حل هر کدوم، بنویسید چه روشی می‌خواد.
  4. بی نگاه به کتاب حل کنید و بعد چک کنید.
  5. اشتباه‌هایی که از انتخاب روش اشتباه بودن رو جدا بشمارید.

درس بعدی، «پرسیدن چرا»، می‌گه چطور با وصل کردن درس تازه به چیزهایی که از قبل می‌دونید، اون رو عمیق‌تر و ماندگارتر یاد بگیرید.

جمع‌بندی. آنچه از این درس با خودتان می‌برید.

  • اینترلیوینگ یعنی چند جور تمرین رو قاطی کنید.
  • تمرین پشت سر هم، موقع تمرین بهتر به نظر میاد ولی کمتر می‌مونه.
  • توی امتحان واقعی، مسئله‌ها قاطی‌ان؛ تمرین قاطی همین رو آماده می‌کنه.
  • اثر اصلیش اینه که یاد می‌گیرید کدوم روش رو انتخاب کنید.
  • چیزهای شبیه به هم رو قاطی کنید، نه چیزهای بی‌ربط.
  • اول یه روش رو کمی پشت سر هم یاد بگیرید، بعد قاطی کنید.
  • سختی‌ش طبیعیه؛ نشونه‌ی یادگیریه.

خودتون رو بسنجید

۱۵ پرسش، هر بار تازه از میان ۳۰ پرسش این درس. آخرش فقط کارنامه رو می‌بینید: چند تا درست، چند تا نادرست.

خودتون رو بسنجید

۱۵ پرسش

  • هر بار پرسش‌ها و ترتیب گزینه‌ها عوض می‌شه.
  • تا آخر نمی‌گیم کدوم جواب درست بوده؛ می‌تونید برگردید و جوابتون رو عوض کنید.
  • آخرش کارنامه می‌گیرید: چند تا درست، چند تا نادرست.
  • اگه وسطش بستید، دوباره که باز کنید از همون‌جا ادامه می‌دید.

فصل‌های این درس

درس بعد