آموزشری‌اکت

درس ۵ از ۳۴، برنامه‌نویسی و علوم کامپیوتر، حدود ۳۰ دقیقه خواندن

کامپوننت در ری اکت چیست

جواب کوتاه

کامپوننت (Component) توی ری‌اکت، یه تیکه‌ی قابل استفاده‌ی دوباره از رابط کاربریه؛ طبق سند رسمی، یکی از مفهوم‌های پایه‌ی ری‌اکت و زیربنای ساختن هر رابط کاربری. کامپوننت، یه تابع معمولی جاوااسکریپته، با دو فرق: اسمش همیشه با حرف بزرگ شروع می‌شه، و JSX برمی‌گردونه. برای ساختنش، تابع رو تعریف می‌کنید، با export صادرش می‌کنید، و از توی تابع، نشانه‌گذاری JSX رو برمی‌گردونید؛ اگه JSX توی چند خطه، باید توی پرانتز باشه. بعد می‌تونید توی کامپوننت‌های دیگه، مثل یه تگ، به کارش ببرید؛ هر چند بار که خواستید. تعریف کامپوننت‌ها هیچ‌وقت نباید توی هم باشه؛ و وقتی زیاد شدن، با export و import به فایل‌های جدا تقسیم می‌شن.

قالب کلوچه

توی آشپزخونه، یه قالب کلوچه‌ی ستاره‌ای، یه بار ساخته می‌شه؛ ولی باهاش یه سینی پر از کلوچه‌ی یه‌شکل درست می‌کنید. اگه یه روز خواستید کلوچه‌ها بزرگ‌تر باشن، فقط قالب رو عوض می‌کنید؛ نه تک‌تک کلوچه‌ها رو.

کامپوننت توی ری‌اکت، همین قالبه. یه بار تعریفش می‌کنید، و هر چند بار که بخواید، روی صفحه به کارش می‌برید. توی درس قبل، اولین پروژه رو ساختیم و یه کامپوننت کوچیک نوشتیم؛ این درس، کامپوننت رو از پایه و کامل باز می‌کنه.

کامپوننت در ری اکت چیست

سند رسمی ری‌اکت می‌گه کامپوننت‌ها یکی از مفهوم‌های پایه‌ی ری‌اکتن؛ زیربنایی که رابط کاربری روش ساخته می‌شه؛ و برای همین، بهترین جا برای شروع سفر ری‌اکت. و جمع‌بندی همون سند اینه: توی یه اپ ری‌اکت، هر تیکه از رابط کاربری، یه کامپوننته.

کامپوننت (Component) یعنی یه عنصر رابط کاربری قابل استفاده‌ی دوباره، که شما خودتون برای اپتون می‌سازید. یه دکمه، یه کارت محصول، یه منو، یه پنجره‌ی بازشو، یا حتی یه صفحه‌ی کامل؛ همه می‌تونن کامپوننت باشن.

از تگ‌های HTML شروع کنیم

سند رسمی، توضیح کامپوننت رو از HTML شروع می‌کنه. توی وب، HTML با یه مجموعه تگ آماده، مثل h1 برای عنوان و li برای ردیف فهرست، اجازه می‌ده سندهای ساختاریافته بسازیم. همون سند می‌گه همین نشانه‌گذاری، کنار CSS برای سبک و جاوااسکریپت برای تعامل، پشت هر نوار کناری، عکس پروفایل، پنجره‌ی بازشو و منوی کشویی‌ایه که توی وب می‌بینید.

یعنی هر چیزی که توی هر سایتی دیدید، در نهایت از همین سه تا ساخته شده: HTML، CSS و جاوااسکریپت. ری‌اکت، این سه رو کنار هم می‌ذاره.

تگ‌های خودتون رو بسازید

طبق سند رسمی، ری‌اکت اجازه می‌ده نشانه‌گذاری، CSS و جاوااسکریپت رو، توی کامپوننت‌های سفارشی، ترکیب کنید. مثال خود سند: یه فهرست مطالب، که با چند تگ HTML ساخته شده، می‌تونه یه کامپوننت به اسم TableOfContents بشه، و توی هر صفحه‌ای، با یه خط، نشون داده بشه.

همون سند یه نکته‌ی مهم هم می‌گه: پشت صحنه، این کامپوننت هنوز از همون تگ‌های HTML استفاده می‌کنه. یعنی کامپوننت، چیز جادویی‌ای نیست؛ یه اسم تازه‌ست برای یه دسته تگ آشنا، به‌اضافه‌ی رفتاری که بهشون دادید.

کنار هم، پشت سر هم، توی هم

سند رسمی می‌گه درست مثل تگ‌های HTML، کامپوننت‌ها رو هم می‌شه ترکیب کرد، مرتب کرد و توی هم گذاشت، تا یه صفحه‌ی کامل طراحی بشه. و یه مثال جالب میاره: خود صفحه‌ی سندی که دارید می‌خونید، از کامپوننت‌های ری‌اکت ساخته شده؛ یه نوار کناری، یه عنوان، بخش‌های متن، جعبه‌های کد.

این، همون درختیه که توی درس فکر کردن به سبک ری‌اکت کشیدیم: یه کامپوننت بزرگ بالا، چند کامپوننت توش، و توی هر کدوم، کامپوننت‌های کوچیک‌تر.

هر چی بیشتر، سریع‌تر

سند رسمی می‌گه هر چی پروژه بزرگ‌تر بشه، می‌بینید که خیلی از طرح‌ها رو می‌شه با کامپوننت‌هایی که قبلا نوشتید ساخت؛ و این، سرعت کار رو بیشتر می‌کنه. فهرست مطالب مثال سند، با یه خط، به هر صفحه‌ای اضافه می‌شه.

همون سند اضافه می‌کنه که حتی می‌تونید پروژه‌تون رو با هزاران کامپوننتی که جامعه‌ی متن‌باز ری‌اکت به اشتراک گذاشته، سریع‌تر شروع کنید. یعنی لازم نیست هر دکمه و پنجره‌ای رو خودتون از صفر بسازید؛ هرچند توی این مسیر، برای یادگیری، خودمون می‌سازیم.

چرا ری‌اکت تعامل رو اول می‌ذاره

سند رسمی یه تاریخچه‌ی کوتاه می‌گه: قدیم، برنامه‌نویس‌های وب اول محتوا رو نشانه‌گذاری می‌کردن، و بعد، با پاشیدن یه کم جاوااسکریپت، تعامل اضافه می‌کردن. این روش، وقتی تعامل یه چیز اضافه و خوب بود، عالی کار می‌کرد.

ولی همون سند می‌گه امروز، تعامل از خیلی از سایت‌ها و همه‌ی اپ‌ها انتظار می‌ره. برای همین، ری‌اکت تعامل رو اول می‌ذاره؛ در حالی که هنوز از همون فناوری‌ها، یعنی HTML و CSS و جاوااسکریپت، استفاده می‌کنه. کامپوننت، جاییه که این دو، یعنی ظاهر و رفتار، کنار هم زندگی می‌کنن.

ساختن کامپوننت در سه قدم

سند رسمی، ساختن یه کامپوننت به اسم Profile، که عکس یه دانشمند رو نشون می‌ده، رو در سه قدم نشون می‌ده:

  1. کامپوننت رو صادر (export) کنید.
  2. تابع رو تعریف کنید.
  3. نشانه‌گذاری رو اضافه کنید.

هر کدوم از این قدم‌ها، یه نکته و یه دام داره، که توی بخش‌های بعدی، یکی‌یکی می‌بینیم.

قدم ۱: صادر کردن

طبق سند رسمی، پیشوند export default، یه نوشتار استاندارد جاوااسکریپته، نه چیزی مخصوص ری‌اکت. با این پیشوند، تابع اصلی یه فایل رو علامت می‌زنید، تا بعدا بتونید از فایل‌های دیگه واردش کنید.

یعنی یه کامپوننت که export نشده، فقط توی همون فایل قابل استفاده‌ست. یکی از تمرین‌های خود سند رسمی هم دقیقا همینه: یه جعبه‌ی کد که کار نمی‌کنه، چون کامپوننت اصلیش export نشده. این، یکی از اولین خطاهاییه که هر تازه‌کاری می‌بینه.

قدم ۲: تعریف تابع

طبق سند رسمی، با نوشتن function Profile() { }، یه تابع جاوااسکریپت به اسم Profile تعریف می‌کنید. همون تابعی که توی مسیر تایپ‌اسکریپت دیدید؛ هیچ نوشتار تازه‌ای در کار نیست.

سند رسمی، کامپوننت‌ها رو تابع‌های معمولی جاوااسکریپت می‌دونه، به‌جز دو فرق: اسمشون همیشه با حرف بزرگ شروع می‌شه، و JSX برمی‌گردونن. همین دو فرق، تنها چیزیه که یه تابع معمولی رو به یه کامپوننت تبدیل می‌کنه.

دام اول: حرف بزرگ

سند رسمی، اینجا یه هشدار صریح داره: کامپوننت‌های ری‌اکت تابع‌های معمولی جاوااسکریپتن، ولی اسمشون باید با حرف بزرگ شروع بشه، وگرنه کار نمی‌کنن. profile با حرف کوچیک، کار نمی‌کنه؛ Profile با حرف بزرگ، چرا.

دلیلش رو هم سند، چند بخش بعد، می‌گه: ری‌اکت از روی همین حرف اول، تشخیص می‌ده منظورتون یه تگ HTML ـه یا یه کامپوننت خودتون. section با حرف کوچیک، یعنی تگ HTML؛ Profile با حرف بزرگ، یعنی کامپوننتی به اسم Profile.

قدم ۳: اضافه کردن نشانه‌گذاری

طبق سند رسمی، کامپوننت Profile یه تگ img برمی‌گردونه، با دو ویژگی src، یعنی نشانی عکس، و alt، یعنی متن جایگزین. همون سند تاکید می‌کنه: این تگ شبیه HTML نوشته شده، ولی در واقع، پشت صحنه، جاوااسکریپته. این نوشتار، همون JSX ـه، که اجازه می‌ده نشانه‌گذاری رو توی جاوااسکریپت بذارید.

ویژگی alt رو هیچ‌وقت جا نندازید. متنیه که اگه عکس بارگذاری نشد، یا کسی با صفحه‌خوان از سایت استفاده کرد، به جای عکس نشون داده یا خونده می‌شه. ایستگاه هفتم، یه درس کامل درباره‌ی دسترس‌پذیری داره.

دام دوم: پرانتز بعد از return

سند رسمی می‌گه اگه همه‌ی نشانه‌گذاری، توی همون خط return باشه، پرانتز لازم نیست. ولی اگه نشانه‌گذاری از خط بعد شروع بشه، باید توی یه جفت پرانتز باشه. و هشدار می‌ده: بی پرانتز، هر کدی که توی خط‌های بعد از return باشه، نادیده گرفته می‌شه.

یعنی کامپوننت شما، بی هیچ خطای روشنی، هیچی برنمی‌گردونه، و روی صفحه، جای خالی می‌بینید. این، یکی از گیج‌کننده‌ترین خطاهای اوله؛ یکی از تمرین‌های سند رسمی هم، درست کردن همین return ـه. قاعده‌ی ساده: هر وقت JSX چندخطی برمی‌گردونید، پرانتز بذارید.

همین کامپوننت، با تایپ‌اسکریپت

توی پروژه‌ی Vite ـی که ساختیم، فایل‌ها tsx ـن. کامپوننت Profile، چون هیچ ورودی‌ای نداره، توی تایپ‌اسکریپت دقیقا همون شکل جاوااسکریپت رو داره: export default function Profile() { return <img src="..." alt="..." />; }. تایپ‌اسکریپت، نوع خروجی رو خودش حدس می‌زنه.

نوع، وقتی لازم می‌شه که کامپوننت ورودی بگیره؛ مثل MyButton درس قبل، که title می‌گرفت. ولی حتی اینجا هم، تایپ‌اسکریپت کمک می‌کنه: اگه یه ویژگی رو اشتباه بنویسید، مثل scr به جای src، ویرایشگر همون لحظه می‌گه img همچین ویژگی‌ای نداره.

استفاده از کامپوننت

طبق سند رسمی، حالا که Profile تعریف شده، می‌تونید اون رو توی کامپوننت‌های دیگه بذارید. مثال سند: یه کامپوننت Gallery، که یه عنوان داره و سه بار Profile رو به کار می‌بره؛ مثل نوشتن سه تگ کنار هم: <Profile />.

روی صفحه، سه عکس کنار هم می‌بینید. Profile فقط یه بار تعریف شده؛ ولی سه بار نشون داده شده. اگه فردا بخواید همه‌ی عکس‌ها قاب گرد داشته باشن، فقط Profile رو عوض می‌کنید؛ و هر سه، با هم، عوض می‌شن. این، همون قالب کلوچه‌ست.

مرورگر در نهایت چی می‌بینه

سند رسمی یه سوال جالب می‌پرسه: مرورگر، در نهایت، چی می‌بینه؟ مرورگر، کامپوننت نمی‌شناسه. ری‌اکت، Gallery رو باز می‌کنه، می‌بینه سه تا Profile توشه، هر Profile رو باز می‌کنه و می‌بینه یه img ـه؛ و در آخر، به مرورگر، یه section با یه عنوان و سه تگ img می‌ده.

یعنی کامپوننت‌ها فقط برای شما، یعنی برنامه‌نویس، وجود دارن؛ برای اینکه کد مرتب و قابل فهم باشه. مرورگر، همیشه همون HTML معمولی رو می‌بینه. اگه با ابزار بررسی مرورگر به صفحه نگاه کنید، همین تگ‌های ساده رو پیدا می‌کنید.

کامپوننت پدر و فرزند

طبق سند رسمی، چون Profile‌ها توی Gallery نشون داده می‌شن، حتی چند بار، می‌شه گفت Gallery یه کامپوننت پدره، و هر Profile، یه فرزند. همون سند، این رو بخشی از جادوی ری‌اکت می‌دونه: یه کامپوننت رو یه بار تعریف می‌کنید، و هر جا و هر چند بار که بخواید، به کارش می‌برید.

این رابطه‌ی پدر و فرزند، توی کل این مسیر تکرار می‌شه. توی ایستگاه دوم، پدر با props به فرزند داده می‌ده؛ و توی ایستگاه چهارم، حالت مشترک رو توی پدر نگه می‌داریم. پس از همین حالا، به هر صفحه، مثل یه درخت خانوادگی نگاه کنید.

چند کامپوننت توی یه فایل

سند رسمی می‌گه چون کامپوننت‌ها تابع‌های معمولی جاوااسکریپتن، می‌شه چند تا رو توی یه فایل نگه داشت. این، وقتی کامپوننت‌ها نسبتا کوچیکن یا خیلی به هم مربوطن، راحته؛ مثل Profile و Gallery، که Profile فقط توی Gallery به کار می‌ره.

و همون سند ادامه می‌ده که اگه فایل شلوغ شد، همیشه می‌شه Profile رو به یه فایل جدا برد. چند بخش بعد، دقیقا می‌بینیم چطور. قاعده‌ی سرانگشتی: اگه برای پیدا کردن یه کامپوننت توی یه فایل، باید زیاد پایین برید، وقتشه تقسیمش کنید.

دام سوم: تعریف کامپوننت توی کامپوننت

سند رسمی یه هشدار مهم داره: کامپوننت‌ها می‌تونن کامپوننت‌های دیگه رو نشون بدن، ولی هیچ‌وقت نباید تعریفشون رو توی هم بذارید. یعنی ننویسید function Gallery، و توی بدنه‌ش، function Profile. همون سند می‌گه این کار خیلی کنده و باعث خطا می‌شه.

به جاش، طبق سند، هر کامپوننت رو در بالاترین سطح فایل تعریف کنید؛ کنار هم، نه توی هم. و اگه کامپوننت فرزند، داده‌ای از پدر لازم داشت، اون رو با props بهش بدید، نه با تعریف کردنش توی پدر. فرق «نشون دادن توی هم» با «تعریف کردن توی هم» رو خوب یاد بگیرید؛ اولی درسته، دومی نه.

کامپوننت ریشه

طبق سند رسمی، اپ ری‌اکت شما از یه کامپوننت ریشه (Root Component) شروع می‌شه، که معمولا موقع ساختن پروژه، خودکار ساخته می‌شه. توی پروژه‌ی Vite ـی ما، این کامپوننت، App ـه، توی فایل src/App.tsx؛ همونی که main.tsx به ری‌اکت می‌گه بکشدش.

سند رسمی درباره‌ی وارد و صادر کردن کامپوننت‌ها هم می‌گه فایل کامپوننت ریشه، بسته به تنظیم پروژه، ممکنه فرق کنه؛ مثلا توی فریم‌ورکی مثل نکست جی‌اس، که مسیریابی بر اساس فایل داره، هر صفحه کامپوننت ریشه‌ی خودش رو داره.

کامپوننت، تا ته

سند رسمی می‌گه بیشتر اپ‌های ری‌اکت، تا ته کامپوننتن. یعنی فقط برای تیکه‌های تکراری، مثل دکمه، از کامپوننت استفاده نمی‌کنن؛ برای تیکه‌های بزرگ‌تر، مثل نوار کناری و فهرست، و در نهایت کل صفحه‌ها هم. همون سند می‌گه کامپوننت‌ها راه خوبی برای مرتب کردن کد رابط کاربری‌ان، حتی اگه بعضی‌هاشون فقط یه بار به کار برن.

پس کامپوننت فقط برای «دوباره به کار بردن» نیست؛ برای «اسم گذاشتن» هم هست. یه کامپوننت به اسم CheckoutSummary، حتی اگه فقط یه جا باشه، به هر کسی که کد رو می‌خونه، همون لحظه می‌گه این تیکه چی کار می‌کنه.

فریم‌ورک‌ها یه قدم جلوترن

طبق سند رسمی، فریم‌ورک‌های ری‌اکتی یه قدم جلوتر می‌رن. توی پروژه‌ای مثل پروژه‌ی Vite ـی ما، یه فایل HTML تقریبا خالی هست، و ری‌اکت با جاوااسکریپت، کنترل صفحه رو به دست می‌گیره. ولی فریم‌ورک‌ها، HTML رو هم از روی کامپوننت‌های ری‌اکت، خودکار می‌سازن.

همون سند می‌گه این کار اجازه می‌ده اپ، پیش از اینکه کد جاوااسکریپت بارگذاری بشه، یه محتوایی نشون بده. یعنی کاربر زودتر چیزی می‌بینه. این، یکی از دلیل‌هاییه که بعد از این مسیر، سراغ نکست جی‌اس می‌ریم؛ کامپوننت‌ها همون‌ان، فقط سریع‌تر به کاربر می‌رسن.

چرا کامپوننت‌ها رو به فایل‌های جدا ببریم

سند رسمی درباره‌ی وارد و صادر کردن کامپوننت‌ها، این‌طوری شروع می‌کنه: جادوی کامپوننت‌ها توی قابلیت استفاده‌ی دوباره‌شونه. ولی هر چی کامپوننت‌های بیشتری توی هم بذارید، معقول‌تره که اون‌ها رو به فایل‌های جدا تقسیم کنید.

همون سند دو فایده‌ش رو می‌گه: فایل‌ها راحت‌تر خونده می‌شن، و کامپوننت‌ها رو می‌شه جاهای بیشتری دوباره به کار برد. مثلا اگه Gallery و Profile توی App.tsx باشن، و یه روز بخواید گالری رو توی یه صفحه‌ی دیگه هم نشون بدید، باید از App.tsx واردش کنید؛ که منطقی نیست.

بردن یه کامپوننت به فایل جدا

طبق سند رسمی، این کار سه قدم داره:

  1. یه فایل تازه برای کامپوننت‌ها بسازید؛ توی پروژه‌ی ما، مثلا src/Gallery.tsx.
  2. کامپوننت رو از اون فایل صادر کنید؛ با export پیش‌فرض یا export با اسم.
  3. توی فایلی که می‌خواید کامپوننت رو به کار ببرید، واردش کنید؛ با روش مربوط به همون نوع صادر کردن.

توی مثال سند، Gallery.tsx هم Profile رو تعریف می‌کنه، که فقط همون‌جا به کار می‌ره و صادر نمی‌شه، و هم Gallery رو، که صادر می‌شه. App.tsx فقط Gallery رو وارد می‌کنه.

صادر کردن پیش‌فرض و با اسم

طبق سند رسمی، جاوااسکریپت دو راه اصلی برای صادر کردن داره: پیش‌فرض (Default Export) و با اسم (Named Export). هر فایل، حداکثر یه صادر کردن پیش‌فرض داره، ولی هر چند تا که بخواد، صادر کردن با اسم. پیش‌فرض: export default function Button() {} و import Button from './Button';. با اسم: export function Button() {} و import { Button } from './Button';.

سند رسمی یه فرق مهم رو هم می‌گه: توی وارد کردن پیش‌فرض، می‌تونید هر اسمی بعد از import بذارید؛ ولی توی وارد کردن با اسم، اسم باید دو طرف یکی باشه. و رسم رایج اینه که اگه فایل فقط یه کامپوننت داره، پیش‌فرض؛ اگه چند تا، با اسم. اگه روش اشتباه رو برای وارد کردن به کار ببرید، خطا می‌گیرید.

پسوند فایل توی import

سند رسمی می‌گه ممکنه فایل‌هایی ببینید که موقع وارد کردن، پسوند فایل رو نمی‌نویسن؛ مثلا './Gallery' به جای './Gallery.js'. همون سند می‌گه هر دو با ری‌اکت کار می‌کنن، هرچند نوشتن پسوند، به شیوه‌ی کار ماژول‌های استاندارد جاوااسکریپت نزدیک‌تره.

توی پروژه‌ی Vite ـی ما، خود الگو، توی main.tsx، App رو با پسوند وارد کرده: './App.tsx'. شما هم می‌تونید هر کدوم رو انتخاب کنید؛ فقط توی یه پروژه، یکی رو ثابت نگه دارید، تا کد یه‌دست باشه.

اسم خوب برای کامپوننت

سند رسمی تاکید می‌کنه که مهم نیست کدوم شیوه‌ی صادر کردن رو ترجیح می‌دید؛ همیشه به تابع‌های کامپوننت و فایل‌هاشون، اسم‌های معنادار بدید. همون سند می‌گه کامپوننت‌های بی‌اسم، خطایابی رو سخت می‌کنن؛ چون توی پیام خطا و ابزارهای توسعه، نمی‌فهمید کدوم کامپوننت مشکل داره.

یه اسم خوب، می‌گه کامپوننت چی نشون می‌ده، نه چطور: ProductCard بهتر از BlueBox ـه، چون اگه یه روز رنگش عوض بشه، اسم دروغ نمی‌گه. و اسم فایل، بهتره همون اسم کامپوننت اصلیش باشه: ProductCard توی ProductCard.tsx.

کامپوننت چقدر بزرگ باشه

هیچ عدد ثابتی برای اندازه‌ی کامپوننت نیست. ولی همون اصلی که توی درس فکر کردن به سبک ری‌اکت، از سند رسمی دیدیم، اینجا هم راهنماست: هر کامپوننت بهتره فقط یه کار بکنه؛ و اگه بزرگ شد، به تیکه‌های کوچیک‌تر شکسته بشه.

یه نشونه‌ی ساده: اگه برای توضیح دادن اینکه یه کامپوننت چی کار می‌کنه، مجبورید از «و» زیاد استفاده کنید، مثلا «فهرست رو نشون می‌ده و جستجو می‌کنه و سبد رو حساب می‌کنه»، احتمالا باید چند کامپوننت باشه. هر «و»، یه جای احتمالی برای شکستنه.

ترکیب کن، کپی نکن

یه وسوسه‌ی رایج تازه‌کارها اینه که وقتی دو تیکه از صفحه شبیه همن، کدشون رو کپی کنن و یه کم عوضش کنن. مثلا دو کارت محصول، که فقط رنگ عنوانشون فرق داره. این کار، اولش سریع به نظر میاد؛ ولی هر وقت یه چیز مشترک عوض بشه، باید دو جا، یا ده جا، عوضش کنید.

راه ری‌اکتی، یه کامپوننت با یه ورودیه، که اون تفاوت رو می‌گیره؛ مثلا رنگ عنوان. همون قالب کلوچه، با یه کم شکر بیشتر یا کمتر. ایستگاه بعد، با props، دقیقا همین رو یاد می‌ده.

توی پروژه‌ی خودتون

توی پروژه‌ی my-app، یه فایل تازه بسازید: src/Profile.tsx. توش، یه کامپوننت Profile بنویسید که یه عکس نشون بده؛ می‌تونید از هر عکسی که توی پوشه‌ی public دارید، یا یه نشانی عکس، استفاده کنید. با export default صادرش کنید.

بعد یه فایل دیگه، src/Gallery.tsx، بسازید که Profile رو وارد کنه و سه بار، زیر یه عنوان، نشونش بده. آخر سر، توی App.tsx، همه‌ی محتوای الگو رو پاک کنید و فقط Gallery رو وارد و نشون بدید. حالا یه اپ کوچیک، با سه فایل و سه کامپوننت، دارید.

قدم بعد: ورودی کامپوننت

یه مشکل کوچیک با گالری‌مون هست: هر سه Profile، یه عکس رو نشون می‌دن. چون Profile همیشه یه نشانی عکس ثابت داره. برای اینکه هر کدوم یه عکس متفاوت نشون بده، کامپوننت باید ورودی بگیره؛ همون props، که توی MyButton درس قبل، با title، یه نمونه‌ش رو دیدیم.

ایستگاه دوم، بعد از JSX، props رو کامل یاد می‌ده: چطور داده رو از پدر به فرزند بدیم، چطور نوعش رو با تایپ‌اسکریپت بنویسیم، و چطور مقدار پیش‌فرض بذاریم. با props، قالب کلوچه، هر بار می‌تونه یه رنگ و طعم متفاوت داشته باشه.

جمع‌بندی سند رسمی

سند رسمی، صفحه‌ی اولین کامپوننت رو با این جمع‌بندی تموم می‌کنه:

  • ری‌اکت اجازه می‌ده کامپوننت بسازید؛ عنصرهای قابل استفاده‌ی دوباره‌ی رابط کاربری برای اپتون.
  • توی یه اپ ری‌اکت، هر تیکه از رابط کاربری، یه کامپوننته.
  • کامپوننت‌های ری‌اکت تابع‌های معمولی جاوااسکریپتن، به‌جز اینکه اسمشون همیشه با حرف بزرگ شروع می‌شه، و JSX برمی‌گردونن.

جواب کوتاه

اگه کسی پرسید «کامپوننت در ری اکت چیه»:

کامپوننت یه تیکه‌ی قابل استفاده‌ی دوباره از رابط کاربریه؛ یه تابع جاوااسکریپت که اسمش با حرف بزرگ شروع می‌شه و JSX برمی‌گردونه. یه بار تعریفش می‌کنید، با export صادرش می‌کنید، و هر جا و هر چند بار که خواستید، مثل یه تگ، به کارش می‌برید.

چند باور رایج

  • «کامپوننت فقط برای تیکه‌های تکراریه.» برای اسم گذاشتن روی هر تیکه، حتی یه‌باره.
  • «مرورگر کامپوننت‌ها رو می‌شناسه.» مرورگر فقط HTML معمولی می‌بینه.
  • «اسم کامپوننت با حرف کوچیک هم کار می‌کنه.» حرف بزرگ لازمه.
  • «تعریف کامپوننت توی کامپوننت اشکالی نداره.» کند و پرخطاست.
  • «هر فایل فقط یه export داره.» یه پیش‌فرض، چند تا با اسم.

یه مثال

مریم، صفحه‌ی معرفی تیم یه شرکت کوچیک رو با ری‌اکت می‌ساخت، با ده نفر. اول، کد کارت هر نفر رو ده بار کپی کرد. وقتی طراح گفت گوشه‌ی عکس‌ها گرد بشه، مجبور شد ده جا رو عوض کنه؛ و یکیش رو جا انداخت، که تا روز انتشار کسی نفهمید.

بعد، یه کامپوننت TeamMember ساخت، توی یه فایل جدا، و Team رو با ده بار استفاده ازش. بار بعد که طراح خواست یه خط عنوان شغلی زیر اسم‌ها اضافه بشه، مریم فقط یه فایل رو عوض کرد، و هر ده کارت، با هم، درست شدن. همون قالب کلوچه.

تمرین امروز

امروز، توی پروژه‌ی my-app، اولین گالری رو بسازید.

  1. فایل src/Profile.tsx رو بسازید، با یه کامپوننت Profile که یه عکس با alt نشون بده؛ با export default.
  2. فایل src/Gallery.tsx رو بسازید که Profile رو وارد کنه و سه بار زیر یه عنوان نشونش بده.
  3. توی App.tsx، محتوای الگو رو پاک کنید و فقط Gallery رو نشون بدید.
  4. عمدا اسم Profile رو با حرف کوچیک بنویسید و ببینید چی می‌شه؛ بعد درستش کنید.
  5. عمدا پرانتز بعد از return رو بردارید و نتیجه رو ببینید؛ بعد برش گردونید.

درس بعدی، JSX رو کامل باز می‌کنه؛ قاعده‌هاش، آکولادها و فرقش با HTML.

جمع‌بندی. آنچه از این درس با خودتان می‌برید.

  • کامپوننت، تیکه‌ی قابل استفاده‌ی دوباره‌ی رابط کاربریه.
  • یه تابع جاوااسکریپته: اسم با حرف بزرگ، و JSX برمی‌گردونه.
  • JSX چندخطی بعد از return، توی پرانتز.
  • تعریف کامپوننت‌ها هیچ‌وقت توی هم نه؛ همه در بالاترین سطح.
  • با export و import، کامپوننت‌ها به فایل‌های جدا می‌رن.

خودتون رو بسنجید

۱۵ پرسش، هر بار تازه از میان ۳۰ پرسش این درس. آخرش فقط کارنامه رو می‌بینید: چند تا درست، چند تا نادرست.

خودتون رو بسنجید

۱۵ پرسش

  • هر بار پرسش‌ها و ترتیب گزینه‌ها عوض می‌شه.
  • تا آخر نمی‌گیم کدوم جواب درست بوده؛ می‌تونید برگردید و جوابتون رو عوض کنید.
  • آخرش کارنامه می‌گیرید: چند تا درست، چند تا نادرست.
  • اگه وسطش بستید، دوباره که باز کنید از همون‌جا ادامه می‌دید.

فصل‌های این درس