آموزشتولید محتوا برای شبکه‌های اجتماعی

درس ۳ از ۳۰، شبکه‌های اجتماعی، حدود ۲۵ دقیقه خواندن

کدام شبکه برای شما

جواب کوتاه

بهترین شبکه‌ی اجتماعی، برای هر کسب‌وکاری، فرق داره؛ هیچ شبکه‌ای، برای همه بهترین نیست. برای انتخاب، سه سوال بپرسید. اول: مخاطب شما، واقعا کجا وقت می‌گذرونه و کجا دنبال اطلاعات می‌گرده؟ دوم: کدوم قالب محتوا رو، می‌تونید ماه‌ها، پیوسته بسازید؛ عکس، ویدیوی کوتاه، ویدیوی بلند، یا متن؟ سوم: هدفتون چیه؛ دیده شدن، گفت‌وگو، پشتیبانی، یا فروش؟ هر شبکه، شخصیت خودش رو داره: اینستاگرام، تصویری و ویدیویی؛ تلگرام، کانال و پیام؛ ایکس، متن کوتاه و گفت‌وگوی زنده؛ یوتیوب، ویدیو و جستجو؛ و لینکدین، کار و ارتباط حرفه‌ای. با یکی یا حداکثر دو شبکه شروع کنید، جایی که هر سه جواب، روی هم میفتن؛ چند ماه، پیوسته امتحان کنید؛ بسنجید؛ و فقط بعد، شبکه‌ی تازه اضافه کنید.

کدوم بازار، برای غرفه‌ی شما

یه شهر رو تصور کنید که چند تا بازار داره: یه بازار کتاب، یه بازار غذا، و یه نمایشگاه کاری. اگه کتاب‌فروشید، غرفه‌تون رو توی بازار غذا باز نمی‌کنید؛ حتی اگه شلوغ‌ترین بازار باشه. می‌رید جایی که آدم‌هایی که دنبال کتابن، راه می‌رن.

یه نکته‌ی دیگه هم هست: غرفه، باید پر بمونه. اگه توی سه تا بازار، غرفه باز کنید ولی فقط برای یکیش جنس داشته باشید، دو تای دیگه، خالی و بی‌روح می‌مونن. شبکه‌های اجتماعی، همین بازارهان. توی درس قبل دیدیم سوشال مدیا منیجر چی کار می‌کنه؛ اینجا، می‌بینیم کجا باید کار کنه.

در یه جمله

بهترین شبکه برای شما، جاییه که مخاطبتون واقعا هست، قالبی داره که از پسش برمیاید، و با هدفتون جوره. هر سه، با هم.

خیلی‌ها، فقط یکی از این سه رو نگاه می‌کنن: «همه توی فلان شبکه‌ان، پس ما هم بریم». ولی اگه مخاطب شما اونجا نباشه، یا نتونید محتوای مناسب اون شبکه رو پیوسته بسازید، بودن توش، فقط وقت می‌بره.

هیچ شبکه‌ای، برای همه بهترین نیست

یه سوال رایج، اینه: «بهترین شبکه‌ی اجتماعی برای کسب‌وکار کدومه؟». جواب صادقانه، اینه که بستگی داره. یه شبکه، برای یه فروشگاه لباس، عالیه، و برای یه شرکت مشاوره‌ی مالیاتی، تقریبا بی‌فایده. یه شبکه‌ی دیگه، برعکس.

پس به جای پرسیدن «بهترین شبکه کدومه؟»، بپرسید: «بهترین شبکه، برای مخاطب من، با محتوایی که من می‌تونم بسازم، و برای هدف من، کدومه؟». جواب این سوال، برای هر کسب‌وکار، یکیه؛ و معمولا، خیلی روشن‌تر از اون سوال کلی.

سه سوال انتخاب

سه سوال اصلی انتخاب شبکه این‌هان: مخاطب من کجاست؟ چه قالبی از پسم برمیاد؟ و هدفم چیه؟ توی بخش‌های بعدی، هر کدوم رو باز می‌کنیم. ولی پیش از اون، یه نکته: جواب این سوال‌ها رو، با حدس ندید؛ با پرسیدن و دیدن بدید.

یه برگه بردارید و سه ستون بکشید. زیر هر ستون، جواب هر سوال رو بنویسید. شبکه‌ای که توی هر سه ستون، اسمش میاد، احتمالا بهترین انتخاب شماست. اگه هیچ شبکه‌ای، توی هر سه نیست، اونی رو انتخاب کنید که توی ستون اول، یعنی مخاطب، پررنگ‌تره.

سوال اول: مخاطب شما کجاست

مهم‌ترین سوال، اینه که مخاطب شما، واقعا کجا وقت می‌گذرونه، و وقتی دنبال چیزی مثل کار شما می‌گرده، کجا نگاه می‌کنه. یه نوجوون، یه مدیر شرکت، یه مادر خونه‌دار، و یه برنامه‌نویس، معمولا شبکه‌های متفاوتی رو، بیشتر استفاده می‌کنن.

نکته‌ی مهم، اینه که «وقت گذروندن» و «دنبال اطلاعات گشتن» گاهی دو جای متفاوتن. ممکنه مخاطب شما، برای سرگرمی توی یه شبکه باشه، ولی وقتی می‌خواد چیزی رو یاد بگیره، بره توی یه شبکه‌ی ویدیویی یا جستجو کنه. هر دو جا رو، بشناسید.

سوال دوم: چه قالبی از پسش برمیاید

هر شبکه، یه قالب اصلی داره: بعضی‌ها بیشتر عکس و ویدیوی کوتاه، بعضی‌ها ویدیوی بلند، بعضی‌ها متن کوتاه. سوال اینه که شما، کدوم قالب رو، می‌تونید پیوسته، ماه‌ها، بسازید؛ با وقت، مهارت و ابزاری که دارید.

اگه جلوی دوربین راحت نیستید و وقت ساختن ویدیو ندارید، شبکه‌ای که تقریبا فقط ویدیوئه، احتمالا برای شما، سخت می‌شه؛ حتی اگه مخاطبتون اونجا باشه. البته می‌شه یاد گرفت؛ ولی بهتره از جایی شروع کنید که می‌تونید پیوسته، باکیفیت بسازید.

سوال سوم: هدفتون چیه

هر شبکه، برای یه هدف، بهتره. اگه هدف، دیده شدن و آشنا کردن آدم‌های تازه‌ست، شبکه‌هایی که پست‌ها رو به غریبه‌ها هم نشون می‌دن، بهترن. اگه هدف، نگه داشتن مشتری‌های فعلی و خبر دادن بهشونه، شبکه‌هایی که پیام مستقیم به دنبال‌کننده‌ها می‌رسونن، بهترن.

اگه هدف، پیدا شدن توی جستجوئه، شبکه‌هایی که محتواشون توی جستجو پیدا می‌شه، مثل شبکه‌های ویدیویی، بهترن. و اگه هدف، پیدا کردن مشتری شرکتیه، شبکه‌های کاری، مناسب‌ترن. درس بعدی همین مسیر، کامل درباره‌ی هدفه.

هر شبکه، شخصیت خودش رو داره

شبکه‌های اجتماعی، مثل آدم‌ها، شخصیت دارن: یکی پرانرژی و تصویری، یکی جدی و کاری، یکی پرحرف و سریع. محتوایی که توی یه شبکه، عالی کار می‌کنه، ممکنه توی یه شبکه‌ی دیگه، کاملا بی‌جا به نظر بیاد.

توی بخش‌های بعدی، شخصیت چند شبکه‌ی اصلی رو، کوتاه، می‌بینیم. این توصیف‌ها، کلی‌ان، و شبکه‌ها، مدام عوض می‌شن؛ برای همین، همیشه بهتره خودتون، یه مدت توی هر شبکه بچرخید و ببینید آدم‌ها، اونجا، چطوری محتوا می‌بینن و حرف می‌زنن.

اینستاگرام: تصویری و ویدیویی

اینستاگرام، بیشتر یه شبکه‌ی تصویریه: عکس، ویدیوی کوتاه، استوری‌هایی که بعد از یه روز می‌رن، و پیام مستقیم. برای کسب‌وکارهایی که چیزی برای نشون دادن دارن، مثل لباس، غذا، طراحی، زیبایی، یا خدمت‌هایی که نتیجه‌شون دیدنیه، معمولا خوب کار می‌کنه.

اینجا، کیفیت تصویر و ویدیو، و پیوستگی، خیلی مهمه. پیام مستقیم هم، برای خیلی از کسب‌وکارها، به یه راه اصلی ارتباط با مشتری تبدیل شده. مسیر «اینستاگرام برای کسب‌وکار» کتابخونه، کامل درباره‌ی همین شبکه‌ست.

تلگرام: کانال و پیام

تلگرام، بیشتر یه پیام‌رسانه؛ ولی کانال‌هاش، اون رو به یه جور رسانه هم تبدیل کردن. کانال، یعنی یه جا که شما پیام می‌فرستید و همه‌ی عضوها، مستقیم دریافتش می‌کنن؛ بدون اینکه یه سیستم خودکار، تصمیم بگیره کی ببینه.

تلگرام، برای خبر دادن به مشتری‌های فعلی، آموزش منظم، و پشتیبانی از راه پیام، خیلی خوبه. ولی برای پیدا کردن آدم‌های تازه، معمولا کمتر از شبکه‌هایی کمک می‌کنه که پست رو به غریبه‌ها هم نشون می‌دن. مسیر «تلگرام» کتابخونه، کامل درباره‌ی همینه.

ایکس: متن کوتاه و گفت‌وگو

ایکس، که قبلا اسمش توییتر بود، بیشتر یه شبکه‌ی متن کوتاه و گفت‌وگوی سریعه: خبر، نظر، بحث، و رشته‌هایی از پست‌های کوتاه پشت هم. برای کسب‌وکارهایی که توی یه حوزه، حرف و نظر تازه دارن، یا می‌خوان با آدم‌های یه صنعت، گفت‌وگو کنن، می‌تونه مفید باشه.

ایکس، سریعه؛ پست‌ها، زود دیده می‌شن و زود فراموش. و گفت‌وگوها، گاهی تند می‌شن. برای کسب‌وکاری که زمان و حوصله‌ی حضور پیوسته و پاسخ سریع رو نداره، ممکنه سخت باشه. مسیر «ایکس» کتابخونه، کامل درباره‌ی همین شبکه‌ست.

یوتیوب: ویدیو و جستجو

یوتیوب، یه شبکه‌ی ویدیوییه که مثل یه موتور جستجو هم کار می‌کنه: آدم‌ها، توش جستجو می‌کنن «چطوری فلان کار رو بکنیم»، و ویدیوها، گاهی سال‌ها، پیدا و دیده می‌شن. برای آموزش، معرفی کامل محصول، و محتوای بلند، خیلی مناسبه.

ساختن ویدیو برای یوتیوب، معمولا وقت بیشتری می‌گیره؛ ولی عمر محتوا هم، معمولا خیلی بلندتره. یه ویدیوی آموزشی خوب، می‌تونه سال‌ها، برای شما آدم بیاره. مسیر «یوتیوب برای کسب‌وکار» کتابخونه، کامل درباره‌ی همین شبکه‌ست.

لینکدین: کار و ارتباط حرفه‌ای

لینکدین، یه شبکه‌ی کاری و حرفه‌ایه: آدم‌ها، اونجا، درباره‌ی کار، تجربه‌ی حرفه‌ای و صنعتشون حرف می‌زنن، و شرکت‌ها، صفحه دارن. برای کسب‌وکارهایی که به شرکت‌ها می‌فروشن، برای برند شخصی حرفه‌ای، و برای جذب همکار، معمولا خوب کار می‌کنه.

لحن لینکدین، معمولا جدی‌تر از بقیه‌ست؛ و محتوایی که اونجا کار می‌کنه، بیشتر تجربه‌ی واقعی کاری، درس‌هایی که یاد گرفتید، و نگاه حرفه‌ای به یه موضوعه. برای فروش مستقیم به مصرف‌کننده‌ی معمولی، معمولا کمتر مناسبه.

شبکه‌های ویدیوی کوتاه

امروز، ویدیوی کوتاه، توی خیلی از شبکه‌ها، یه قالب اصلی شده؛ چه توی شبکه‌هایی که تقریبا فقط ویدیوی کوتاهن، و چه به‌عنوان یه بخش از شبکه‌های دیگه. این ویدیوها، معمولا به آدم‌های زیادی، حتی غریبه‌ها، نشون داده می‌شن؛ برای همین، برای دیده شدن، قوی‌ان.

ولی این شبکه‌ها، خیلی سریع و پرتغییرن، و ساختن ویدیوی کوتاه پیوسته، انرژی زیادی می‌خواد. پیش از رفتن، مطمئن بشید که هم مخاطبتون اونجاست، هم می‌تونید پیوسته بسازید، و هم دسترسی و قانون اون شبکه، برای مخاطب و کسب‌وکار شما، مشکلی نداره.

به شرکت‌ها می‌فروشید، یا به آدم‌ها

یه راه سریع برای کم کردن گزینه‌ها، اینه که بپرسید به کی می‌فروشید. اگه به شرکت‌ها می‌فروشید، یعنی B2B، شبکه‌های کاری و حرفه‌ای، و محتوای آموزشی عمیق‌تر، معمولا بهتر کار می‌کنن.

اگه به آدم‌های معمولی می‌فروشید، یعنی B2C، شبکه‌های تصویری، ویدیویی و پیام‌رسان‌ها، معمولا مناسب‌ترن. البته این، قانون نیست؛ ولی یه شروع خوب برای انتخابه.

محلی هستید، یا گسترده

اگه کسب‌وکار شما محلیه، مثلا یه کافه یا یه آرایشگاه، مهم‌ترین چیز، رسیدن به آدم‌های همون شهر یا محله‌ست. شبکه‌هایی که می‌شه توشون، بر اساس جا، دیده شد، یا آدم‌ها، با هم‌محله‌ای‌هاشون، توشون حرف می‌زنن، برای شما بهترن.

اگه کسب‌وکار شما گسترده‌ست، مثلا فروش آنلاین به همه‌جا، یا آموزش، شبکه‌هایی که محتوا رو به آدم‌های زیادی، از همه‌جا، نشون می‌دن، یا توی جستجو پیدا می‌شن، مناسب‌ترن. یادتون باشه که برای کسب‌وکار محلی، صفحه‌ی درست روی نقشه‌ها، گاهی از هر شبکه‌ای، مهم‌تره.

زبان مخاطب

یه نکته‌ی دیگه، زبان مخاطبه. اگه مخاطب شما، فارسی‌زبانه، باید ببینید فارسی‌زبان‌ها، توی کدوم شبکه‌ها، فعال‌ترن و محتوای فارسی، اونجا، چطوری دیده می‌شه. بعضی شبکه‌ها، برای محتوای فارسی، جمع بزرگ‌تر و فعال‌تری دارن.

اگه مخاطب شما، از چند زبانه، شاید لازم باشه برای هر زبان، صفحه یا کانال جدا داشته باشید؛ چون مخلوط کردن دو زبان توی یه صفحه، معمولا هر دو گروه رو کمی گیج می‌کنه.

از کجا بفهمیم مخاطب کجاست

جواب سوال اول، یعنی مخاطب کجاست، رو نباید حدس زد. سه راه ساده هست: از مشتری‌ها بپرسید؛ ببینید رقیب‌ها و کسب‌وکارهای مشابه، کجا فعالن و کجا گفت‌وگوی واقعی دارن؛ و ببینید وقتی کسی کار شما رو جستجو می‌کنه، چه شبکه‌هایی توی نتیجه‌ها میان.

هر کدوم از این سه، یه تیکه از تصویر رو نشون می‌ده. وقتی هر سه، یه شبکه رو نشون بدن، تقریبا مطمئنید. توی بخش‌های بعدی، هر کدوم رو کوتاه می‌بینیم.

از مشتری‌ها بپرسید

ساده‌ترین راه، پرسیدن از مشتری‌های فعلیه: «بیشتر توی کدوم شبکه‌ی اجتماعی هستید؟» و «وقتی دنبال یه چیزی مثل کار ما می‌گردید، کجا نگاه می‌کنید؟». این سوال‌ها رو، موقع خرید، توی یه پیام، یا یه گفت‌وگوی کوتاه، بپرسید.

حتی ده تا جواب، یه تصویر روشن می‌ده. و شاید غافلگیر بشید؛ خیلی وقت‌ها، مشتری‌ها، جایی هستن که اصلا فکرش رو نمی‌کردید، و جایی که فکر می‌کردید، نیستن.

به رقیب‌ها نگاه کنید

ببینید کسب‌وکارهای مشابه شما، توی کدوم شبکه‌ها فعالن. ولی فقط حضورشون مهم نیست؛ مهم اینه که اونجا، گفت‌وگوی واقعی دارن یا نه: آدم‌ها، زیر پست‌هاشون، نظر می‌دن؟ سوال می‌پرسن؟ یا صفحه، پر از پست بی‌جوابه؟

اگه رقیب‌ها، توی یه شبکه، گفت‌وگوی زنده دارن، یعنی مخاطب این حوزه، احتمالا اونجاست. اگه همه‌شون، یه شبکه رو امتحان کردن و تقریبا هیچ‌کس، باهاشون حرف نمی‌زنه، شاید اون شبکه، برای این حوزه، مناسب نیست.

چقدر وقت دارید

هر شبکه، یه مقدار وقت می‌خواد. یه شبکه‌ی ویدیویی، که ویدیوهای بلند و باکیفیت می‌خواد، وقت زیادی می‌گیره. یه شبکه‌ی متن کوتاه، شاید وقت کمتری برای ساختن بخواد، ولی وقت بیشتری برای گفت‌وگو. یه کانال پیام‌رسان، شاید از همه کم‌دردسرتر باشه.

پیش از انتخاب، صادقانه حساب کنید چقدر وقت در هفته دارید؛ و شبکه‌ای رو انتخاب کنید که با همین وقت، می‌تونید پیوسته و خوب، کار کنید. یه شبکه که خوب و پیوسته اداره بشه، از سه تا شبکه‌ی نیمه‌کاره، خیلی بهتره.

با یکی، حداکثر دو تا، شروع کنید

یه اشتباه خیلی رایج، اینه که از اول، توی همه‌ی شبکه‌ها صفحه باز کنیم. نتیجه، معمولا چند تا صفحه‌ی نیمه‌کاره‌ست که هیچ‌کدوم، به‌روز نیستن، و به پیام‌هاشون، جواب داده نمی‌شه. این صفحه‌های رهاشده، حتی بدتر از نبودنن؛ چون به آدم‌ها، حس بی‌نظمی می‌دن.

بهتره با یکی، یا حداکثر دو تا شبکه، شروع کنید: جایی که هر سه جواب، یعنی مخاطب، قالب و هدف، روی هم میفتن. وقتی این‌ها روی روال افتادن و نتیجه دادن، بعد، یه شبکه‌ی دیگه رو اضافه کنید.

یه امتحان چندماهه

انتخاب شبکه، یه تصمیم همیشگی نیست؛ یه امتحانه. یه شبکه رو انتخاب کنید و چند ماه، مثلا سه ماه، پیوسته و جدی، توش کار کنید: با یه ریتم ثابت، محتوای مناسب اون شبکه، و جواب به پیام‌ها.

چرا چند ماه؟ چون خیلی از شبکه‌ها، چند هفته‌ی اول، نتیجه‌ی زیادی نشون نمی‌دن؛ و کسی که بعد از دو هفته رها می‌کنه، نمی‌فهمه که اون شبکه، واقعا جواب می‌داد یا نه. یه امتحان کوتاه و نیمه‌کاره، هیچی یاد نمی‌ده.

امتحان رو بسنجید

آخر این چند ماه، چند تا سوال ساده بپرسید: چند نفر از این شبکه، پیام دادن، تماس گرفتن، یا خریدن؟ آدم‌هایی که اونجا دنبالمون می‌کنن، شبیه مشتری‌های واقعی‌مون هستن؟ و ساختن محتوا برای این شبکه، با وقت ما، شدنیه؟

اگه جواب‌ها خوبه، ادامه بدید و بهترش کنید. اگه بعد از یه امتحان جدی، تقریبا هیچ نتیجه‌ی واقعی‌ای نداشت، اشکالی نداره که کنارش بذارید و یه شبکه‌ی دیگه رو امتحان کنید. هدف، پیدا کردن جای درسته، نه موندن توی هر جایی که شروع کردید.

یه پست، همه‌جا

وقتی توی چند شبکه هستید، وسوسه اینه که یه پست رو، عینا، توی همه‌شون بذارید. ولی هر شبکه، قالب و فرهنگ خودش رو داره: یه ویدیوی عمودی که توی یه شبکه عالیه، توی یه شبکه‌ی دیگه، با حاشیه‌های سیاه، بی‌جا به نظر میاد؛ یه متن بلند که توی یه جا خوبه، توی یه جای دیگه، خونده نمی‌شه.

بهتره یه ایده رو، برای هر شبکه، کمی تغییر بدید: اندازه، طول، لحن، و شکل. این کار، همون بازاستفاده‌ایه که توی مسیر «تولید محتوا» دیدیم؛ یه ایده، چند شکل، هر کدوم مناسب جای خودش.

اسمتون رو نگه دارید

حتی اگه الان، فقط توی یه شبکه فعال می‌شید، بهتره اسم کسب‌وکارتون رو، توی شبکه‌های اصلی دیگه هم، ثبت کنید و نگه دارید؛ تا اگه یه روز خواستید اونجا هم باشید، اسمتون دست کس دیگه‌ای نباشه.

ولی این صفحه‌ها رو، خالی و رهاشده نذارید. یه عکس، یه توضیح کوتاه، و یه جمله مثل «ما رو توی فلان شبکه پیدا کنید»، کافیه. این‌طوری، کسی که اونجا دنبالتون می‌گرده، گم نمی‌شه، و حس بی‌نظمی هم نمی‌گیره.

اگه خواستید یه شبکه رو کنار بذارید

گاهی، بعد از امتحان، تصمیم می‌گیرید که یه شبکه، برای شما مناسب نیست. اشکالی نداره؛ ولی بی‌خبر رها نکنید. یه پست آخر بذارید که بگه کجا می‌تونن پیداتون کنن، و توضیح صفحه رو، به همین جمله عوض کنید.

اگه کسایی هنوز اونجا پیام می‌دن، یه پیام خودکار بذارید که اون‌ها رو، به جای فعالتون راهنمایی کنه. این کار، چند دقیقه طول می‌کشه، ولی جلوی ناامیدی کسایی رو که هنوز اونجا دنبالتون می‌گردن، می‌گیره.

قانون‌ها و امنیت هر شبکه

هر شبکه، قانون‌های خودش رو داره: چه محتوایی مجازه، تبلیغ چطوری باید باشه، و صفحه‌های کسب‌وکار، چه امکان‌هایی دارن. پیش از شروع، راهنمای رسمی همون شبکه برای کسب‌وکارها رو بخونید؛ این، جلوی خیلی از دردسرها رو می‌گیره.

امنیت هم، توی هر شبکه، جدا مهمه: رمز قوی و جدا برای هر شبکه، و فعال کردن تایید دومرحله‌ای. اگه چند شبکه دارید، این کار رو، برای همه‌شون انجام بدید؛ یه صفحه‌ی هک‌شده، هر جا که باشه، به اعتماد همه‌جا، آسیب می‌زنه.

برای کسب‌وکار کوچیک

برای کسب‌وکار کوچیک، با وقت کم، معمولا یه شبکه، کاملا کافیه؛ اونی که بیشتر مشتری‌هاتون اونجان. کنارش، شاید یه کانال پیام‌رسان، برای خبر دادن به مشتری‌های فعلی، و یه صفحه‌ی درست روی نقشه‌ها، اگه محلی هستید.

این سه تا، اگه خوب و پیوسته اداره بشن، از حضور نیمه‌کاره توی پنج شبکه، خیلی بیشتر نتیجه می‌دن. و یادتون باشه که آدم‌ها رو، کم‌کم، به یه جای مال خودتون، مثل سایت یا فهرست تماس، هم بیارید.

برای برند شخصی

برای برند شخصی، انتخاب شبکه، بیشتر به حوزه‌ی کار و هدف شما بستگی داره. یه برنامه‌نویس یا یه مشاور، شاید توی شبکه‌های کاری یا متنی، بهتر دیده بشه؛ یه آشپز یا یه طراح، توی شبکه‌های تصویری؛ و یه معلم، توی شبکه‌های ویدیویی.

و یه نکته‌ی دیگه: برای برند شخصی، جایی رو انتخاب کنید که خودتون، از بودن توش، لذت می‌برید. چون برند شخصی، سال‌ها طول می‌کشه؛ و اگه از یه شبکه بدتون بیاد، نمی‌تونید سال‌ها، پیوسته، توش باشید.

اشتباه‌های رایج

چند اشتباه رایج: انتخاب شبکه، فقط چون «همه اونجان» یا چون مده؛ صفحه باز کردن توی همه‌ی شبکه‌ها با هم؛ گذاشتن یه پست، عینا، همه‌جا؛ رها کردن یه شبکه بعد از دو هفته؛ و صفحه‌های نیمه‌کاره‌ای که بی‌خبر، رها شدن.

یه اشتباه دیگه، انتخاب شبکه‌ای‌ه که قالبش، از پس شما برنمیاد؛ مثلا شبکه‌ای که فقط ویدیو می‌خواد، وقتی هیچ وقت و علاقه‌ای به ساختن ویدیو ندارید. این انتخاب، معمولا بعد از چند هفته، به خستگی و رها کردن می‌رسه.

چند واژه

Platform، یعنی بستر یا شبکه. Channel، یعنی کانال؛ هم به معنی راه رسیدن به مخاطب، و هم کانال پیام‌رسان. Format، یعنی قالب محتوا. Cross-posting، یعنی گذاشتن یه پست، توی چند شبکه. Handle یا Username، یعنی نام کاربری.

B2B، یعنی فروش به شرکت‌ها. B2C، یعنی فروش به مصرف‌کننده. Organic Reach، یعنی دیده شدن رایگان، بی آگهی. Pilot یا Test، یعنی امتحان کوتاه‌مدت پیش از تصمیم نهایی.

جواب کوتاه

اگه کسی پرسید «کدوم شبکه‌ی اجتماعی برای کسب‌وکار من بهتره»:

هیچ شبکه‌ای برای همه بهترین نیست. سه سوال بپرسید: مخاطب من واقعا کجاست؛ چه قالبی رو می‌تونم پیوسته بسازم؛ و هدفم چیه. هر شبکه شخصیت خودش رو داره: اینستاگرام تصویری، تلگرام کانال و پیام، ایکس متن کوتاه و گفت‌وگو، یوتیوب ویدیو و جستجو، لینکدین کاری. با یکی یا حداکثر دو شبکه، جایی که سه جواب روی هم میفتن، شروع کنید؛ چند ماه جدی امتحان کنید؛ بسنجید؛ بعد اضافه کنید.

چند باور رایج

  • «همه توی فلان شبکه‌ان، ما هم باید باشیم.» مخاطب شما کجاست؟
  • «هر چی شبکه‌ی بیشتر، بهتر.» یکی دو تای خوب، بهتره.
  • «یه پست رو همه‌جا بذار.» هر شبکه، قالب خودش.
  • «دو هفته امتحان کافیه.» چند ماه، جدی.
  • «انتخاب شبکه، همیشگیه.» یه امتحانه، قابل تغییر.

یه مثال

یه مشاور مالیاتی، که به شرکت‌های کوچیک خدمت می‌داد، شنیده بود «باید اینستاگرام داشته باشی». چند ماه، عکس‌های رنگی با جمله‌های انگیزشی گذاشت؛ دنبال‌کننده‌هاش، کم بودن، و هیچ‌کدوم، مشتری نشدن.

یه روز، از ده تا مشتری فعلیش پرسید کجا وقت می‌گذرونن و از کجا اطلاعات کاری می‌گیرن. بیشترشون، گفتن یه کانال پیام‌رسان کاری رو دنبال می‌کنن، و برای مسائل حرفه‌ای، توی یه شبکه‌ی کاری، فعالن. صفحه‌ی اینستاگرام رو با یه پست آخر، به جای تازه، وصل کرد، و یه کانال ساخت که هر هفته، یه نکته‌ی مالیاتی ساده می‌گذاشت. چند ماه بعد، مدیرهای چند شرکت، از همون کانال، برای مشاوره، پیام داده بودن.

تمرین امروز

امروز، شبکه‌ی اصلی خودتون رو انتخاب کنید.

  1. سه ستون بکشید: مخاطب کجاست، چه قالبی از پسم برمیاد، هدفم چیه.
  2. از پنج مشتری بپرسید بیشتر کجان و از کجا اطلاعات می‌گیرن.
  3. کار خودتون رو جستجو کنید و ببینید چه شبکه‌هایی توی نتیجه‌ها میان.
  4. شبکه‌ای که توی هر سه ستون اسمش میاد رو انتخاب کنید.
  5. یه امتحان سه‌ماهه بنویسید: ریتم، نوع محتوا، و چیزی که آخرش می‌سنجید.

درس بعدی، هدف حضور توی شبکه‌ها رو می‌گه.

جمع‌بندی. آنچه از این درس با خودتان می‌برید.

  • هیچ شبکه‌ای برای همه بهترین نیست.
  • سه سوال: مخاطب کجاست، چه قالبی از پسش برمیاید، هدف چیه.
  • هر شبکه شخصیت خودش رو داره.
  • با یکی یا دو تا شروع کنید، جایی که سه جواب روی هم میفتن.
  • چند ماه امتحان، سنجیدن، بعد اضافه کردن.

خودتون رو بسنجید

۱۵ پرسش، هر بار تازه از میان ۳۰ پرسش این درس. آخرش فقط کارنامه رو می‌بینید: چند تا درست، چند تا نادرست.

خودتون رو بسنجید

۱۵ پرسش

  • هر بار پرسش‌ها و ترتیب گزینه‌ها عوض می‌شه.
  • تا آخر نمی‌گیم کدوم جواب درست بوده؛ می‌تونید برگردید و جوابتون رو عوض کنید.
  • آخرش کارنامه می‌گیرید: چند تا درست، چند تا نادرست.
  • اگه وسطش بستید، دوباره که باز کنید از همون‌جا ادامه می‌دید.

فصل‌های این درس

درس بعد