آموزشتولید محتوا برای شبکه‌های اجتماعی

درس ۲ از ۳۰، شبکه‌های اجتماعی، حدود ۲۵ دقیقه خواندن

سوشال مدیا منیجر چه می‌کند

جواب کوتاه

سوشال مدیا منیجر، کسی‌ه که حضور یه کسب‌وکار توی شبکه‌های اجتماعی رو، از اول تا آخر، اداره می‌کنه. به انگلیسی بهش Social Media Manager می‌گن. کارش، شبیه میزبان یه کافه‌ی شلوغه: برنامه می‌چینه که چی و کی منتشر بشه؛ محتوا می‌سازه یا ساختنش رو هماهنگ می‌کنه؛ منتشر می‌کنه؛ به نظرها و پیام‌ها جواب می‌ده؛ به حرف‌هایی که درباره‌ی کسب‌وکار زده می‌شه، گوش می‌ده؛ گاهی آگهی پولی رو اداره می‌کنه؛ عددها رو می‌سنجه و گزارش می‌ده؛ و وقتی یه مشکل یا انتقاد بزرگ پیش میاد، آروم و درست، جواب می‌ده. مهارت‌هاش هم، ترکیبی‌ان: نوشتن خوب، چشم تصویری، همدلی با آدم‌ها، فهمیدن عدد، نظم، و آرامش. توی کسب‌وکارهای کوچیک، معمولا خود صاحب کار، این نقش رو داره؛ و دونستن کارهای این نقش، کمک می‌کنه هیچ تیکه‌ش، جا نیفته.

میزبان یه کافه‌ی شلوغ

میزبان یه کافه‌ی شلوغ رو تصور کنید. صبح زود، برنامه می‌چینه که امروز چی سرو بشه. بعد، کمک می‌کنه همه‌چیز آماده بشه. وقتی مهمون‌ها میان، خوش‌آمد می‌گه، به سوال‌ها جواب می‌ده، و اگه کسی ناراضیه، آرومش می‌کنه. آخر شب هم، می‌شینه و می‌بینه چی خوب فروش رفت و چی نه.

سوشال مدیا منیجر، دقیقا همین کار رو، توی شبکه‌های اجتماعی، انجام می‌ده. توی درس قبل، دیدیم سوشال مدیا مارکتینگ چیه؛ اینجا، می‌بینیم کسی که این کار رو اداره می‌کنه، هر روز، دقیقا چی کار می‌کنه.

در یه جمله

سوشال مدیا منیجر، کسی‌ه که حضور یه کسب‌وکار توی شبکه‌های اجتماعی رو، از برنامه‌ریزی تا سنجیدن، اداره می‌کنه. به انگلیسی، بهش Social Media Manager، یعنی مدیر شبکه‌های اجتماعی، می‌گن.

این شغل، اسم‌های دیگه‌ای هم داره؛ مثل کارشناس شبکه‌های اجتماعی، یا گاهی، به اشتباه، «ادمین پیج». ولی «ادمین»، معمولا فقط پست می‌ذاره؛ در حالی که سوشال مدیا منیجر، کل کار رو، از فکر تا نتیجه، اداره می‌کنه.

کارهای اصلی، یه نگاه کلی

کارهای سوشال مدیا منیجر رو می‌شه توی چند دسته جا داد: برنامه‌ریزی، یعنی اینکه چی، کی، و کجا منتشر بشه؛ ساختن و انتشار محتوا؛ گفت‌وگو، یعنی جواب دادن به نظرها و پیام‌ها و ساختن جمع؛ گوش دادن، یعنی دنبال کردن حرف‌هایی که درباره‌ی کسب‌وکار زده می‌شه.

بعد، آگهی و همکاری‌ها؛ سنجیدن و گزارش؛ و مدیریت لحظه‌های سخت، مثل یه انتقاد بزرگ یا یه اشتباه. توی بخش‌های بعدی، هر کدوم رو، کوتاه و با مثال، می‌بینیم.

برنامه‌ریزی

اولین کار، برنامه‌ریزیه: سوشال مدیا منیجر، با توجه به هدف کسب‌وکار، تصمیم می‌گیره توی کدوم شبکه‌ها باشه، برای کی محتوا بسازه، درباره‌ی چه موضوع‌هایی، و هر چند وقت یه بار. این برنامه، معمولا روی یه سند ساده نوشته می‌شه.

برنامه‌ی خوب، از هدف شروع می‌کنه، نه از «باید یه چیزی پست کنیم». اگه هدف این ماه، معرفی یه محصول تازه‌ست، محتوای این ماه، دور همین می‌چرخه. اگه هدف، نگه داشتن مشتری‌های فعلیه، محتوا، بیشتر آموزش و پشتیبانیه.

تقویم محتوا

یکی از ابزارهای اصلی سوشال مدیا منیجر، تقویم محتواست: یه جدول که روش نوشته شده هر روز یا هر هفته، چه محتوایی، توی کدوم شبکه، منتشر می‌شه. به انگلیسی، بهش Content Calendar می‌گن.

این تقویم، چند فایده داره: جلوی پست‌های لحظه‌ی آخری و عجولانه رو می‌گیره؛ کمک می‌کنه مناسبت‌ها و رویدادهای مهم جا نیفتن؛ و به بقیه‌ی تیم، نشون می‌ده چه چیزی، کی، قراره منتشر بشه. یه تقویم ساده، حتی روی کاغذ، از هیچی خیلی بهتره.

ساختن محتوا

سوشال مدیا منیجر، گاهی خودش محتوا می‌سازه: عکس می‌گیره، ویدیوی کوتاه درست می‌کنه، و متن می‌نویسه. گاهی هم، ساختن رو با یه طراح، عکاس یا فیلم‌ساز هماهنگ می‌کنه. توی هر دو حالت، مسئوله که محتوا، با هدف، مخاطب و صدای برند، جور باشه.

یه مهارت مهم اینجا، اینه که بدونه هر شبکه، چه شکلی از محتوا رو بهتر نشون می‌ده و آدم‌ها، اونجا، چطوری محتوا می‌بینن. یه ویدیوی افقی بلند، شاید توی یه شبکه خوب باشه، ولی توی یه شبکه‌ی دیگه، که آدم‌ها با گوشی و عمودی ورق می‌زنن، گم بشه.

انتشار

بعد از ساختن، نوبت انتشاره: گذاشتن محتوا، سر وقت درست، با متن و برچسب‌های درست. خیلی از شبکه‌ها، و ابزارهای کمکی، امکان برنامه‌ریزی انتشار رو دارن؛ یعنی می‌شه محتوا رو از قبل آماده کرد و زمانش رو تعیین کرد.

پیش از انتشار، یه بازبینی کوتاه، جلوی خیلی از اشتباه‌ها رو می‌گیره: غلط املایی، لینک خراب، عکسی که روی گوشی، درست دیده نمی‌شه، یا اطلاعاتی که دیگه درست نیست. یه اشتباه کوچیک توی یه پست عمومی، جلوی چشم همه‌ست، و پاک کردنش، همیشه کافی نیست.

جواب دادن

یه بخش بزرگ از کار هر روز سوشال مدیا منیجر، جواب دادنه: به نظرهای زیر پست، به پیام‌های خصوصی، و به سوال‌ها. این، شاید مهم‌ترین کارش باشه؛ چون آدم‌ها، از طرز جواب دادن، بیشتر از هر پستی، درباره‌ی کسب‌وکار قضاوت می‌کنن.

جواب خوب، زود، روشن، مودب و با صدای برنده. اگه یه سوال، به بخش دیگه‌ی کسب‌وکار ربط داره، مثلا یه مشکل سفارش، سوشال مدیا منیجر، مشتری رو بی‌جواب نمی‌ذاره؛ پیگیری می‌کنه، و خبرش می‌کنه.

ساختن جمع

کار دیگه، ساختن و نگه داشتن یه جمعه: آدم‌هایی که دور صفحه‌ی کسب‌وکار، به هم وصل می‌شن. سوشال مدیا منیجر، سوال می‌پرسه، به نظرهای خوب، جواب گرم می‌ده، از کسایی که محتوا رو به اشتراک می‌ذارن، تشکر می‌کنه، و فضایی می‌سازه که آدم‌ها، با احترام، با هم حرف بزنن.

یه بخش از این کار، مراقبت از جمعه: پاک کردن پیام‌های توهین‌آمیز یا هرزنامه، و یادآوری قانون‌های ساده‌ی احترام. ولی مراقب باشید که پاک کردن، فقط برای پیام‌های واقعا بد باشه؛ نه برای انتقادهای منصفانه.

گوش دادن به حرف‌ها

سوشال مدیا منیجر، فقط به چیزهایی که مستقیم به صفحه گفته می‌شه، جواب نمی‌ده؛ گوشش، به حرف‌هایی هم هست که جاهای دیگه، درباره‌ی کسب‌وکار، رقیب‌ها، یا موضوع کار، زده می‌شه. به این، Social Listening، یعنی گوش دادن اجتماعی، می‌گن.

این گوش دادن، چند فایده داره: زود می‌فهمید اگه مشکلی پیش اومده؛ می‌فهمید مشتری‌ها، درباره‌ی چی بیشتر حرف می‌زنن؛ و ایده‌های تازه برای محتوا پیدا می‌کنید. برای یه کسب‌وکار کوچیک، این کار، می‌تونه به سادگی جستجوی هفتگی اسم کسب‌وکار، توی شبکه‌ها باشه.

آگهی پولی

توی خیلی از کسب‌وکارها، سوشال مدیا منیجر، آگهی‌های پولی توی شبکه‌ها رو هم اداره می‌کنه: انتخاب مخاطب، تعیین بودجه، ساختن آگهی، و دیدن نتیجه. توی شرکت‌های بزرگ‌تر، این کار، گاهی به یه کارشناس جدا سپرده می‌شه.

یه مهارت مهم اینجا، اینه که آگهی رو، با محتوای رایگان صفحه، جور کنه. آگهی، آدم‌ها رو به صفحه میاره؛ و اگه صفحه، خالی یا بی‌روح باشه، اون آدم‌ها، زود می‌رن. سوشال مدیا منیجر خوب، هر دو رو با هم می‌بینه.

همکاری با آدم‌های دیگه

گاهی، کسب‌وکارها با آدم‌های پرمخاطب یا صفحه‌های دیگه، همکاری می‌کنن: معرفی محصول، محتوای مشترک، یا یه برنامه‌ی زنده با هم. سوشال مدیا منیجر، معمولا این همکاری‌ها رو پیدا می‌کنه، درباره‌شون حرف می‌زنه، و مطمئن می‌شه درست انجام بشن.

یه بخش مهم این کار، مطمئن شدن از شفافیته: اگه یه همکاری، پولی یا در ازای هدیه‌ست، مخاطب باید این رو بدونه؛ مثلا با یه برچسب ساده مثل «تبلیغ». سوشال مدیا منیجر، نگهبان این شفافیته، چون اعتماد مخاطب، به همین بستگی داره.

سنجیدن

سوشال مدیا منیجر، مرتب، عددها رو نگاه می‌کنه: چند نفر محتوا رو دیدن، چند نفر تعامل کردن، چند نفر پیام دادن، و چند نفر، از شبکه‌ها، به سایت یا خرید رسیدن. بیشتر شبکه‌ها، برای صفحه‌های کسب‌وکار، یه بخش آمار دارن.

مهم‌ترین مهارت اینجا، جدا کردن عددهای واقعی از عددهای پرزرق‌وبرقه. سوشال مدیا منیجر خوب، به لایک و دنبال‌کننده هم نگاه می‌کنه، ولی بیشتر از همه، به عددهایی اهمیت می‌ده که به هدف کسب‌وکار ربط دارن؛ مثل پیام، تماس و خرید.

گزارش دادن

کار دیگه، گزارش دادن به صاحب کسب‌وکار یا مدیرهاست: این ماه چی کار کردیم، چه نتیجه‌ای گرفتیم، چی یاد گرفتیم، و ماه بعد، چی رو عوض می‌کنیم. گزارش خوب، کوتاه، روشن و صادقه؛ هم موفقیت‌ها رو می‌گه، هم چیزهایی که جواب نداد.

یه اشتباه رایج، گزارشیه که فقط عددهای خوب رو نشون می‌ده، مثلا «لایک‌ها دو برابر شد»، ولی نمی‌گه که هیچ‌کدوم، به فروش یا تماس نرسیده. گزارش صادق، کمک می‌کنه کسب‌وکار، تصمیم‌های بهتری بگیره.

لحظه‌های سخت

گاهی، یه چیزی خراب می‌شه: یه مشتری ناراضی، یه پست انتقادی می‌ذاره که زیاد دیده می‌شه؛ یه اشتباه توی یه پست، باعث ناراحتی می‌شه؛ یا یه مشکل واقعی توی کار، باعث می‌شه خیلی‌ها، همزمان شکایت کنن. به این لحظه‌ها، Crisis، یعنی بحران، می‌گن.

سوشال مدیا منیجر، توی این لحظه‌ها، باید آروم بمونه: زود اعتراف کنه که مشکل رو دیده، با احترام جواب بده، اگه اشتباه از کسب‌وکاره، صادقانه بپذیره، و بگه چی کار می‌کنن. پاک کردن همه‌ی نظرها، بحث کردن، یا سکوت طولانی، معمولا آتیش رو بزرگ‌تر می‌کنه.

نگهبان صدای برند

هر کسب‌وکار، یه صدا و لحن داره: خودمونی یا رسمی، شوخ یا جدی، کوتاه یا مفصل. سوشال مدیا منیجر، نگهبان این صداست؛ یعنی مطمئن می‌شه که همه‌ی پست‌ها، همه‌ی جواب‌ها، و همه‌ی شبکه‌ها، با یه صدای ثابت حرف می‌زنن.

این، مخصوصا وقتی چند نفر روی صفحه کار می‌کنن، مهمه. اگه یه نفر خیلی خودمونی جواب بده و یکی دیگه خیلی رسمی، مخاطب، حس می‌کنه با دو تا کسب‌وکار طرفه. یه برگه‌ی ساده که لحن و چند نمونه جواب رو نشون می‌ده، خیلی کمک می‌کنه.

پل بین مشتری و تیم

سوشال مدیا منیجر، هر روز، با مشتری‌ها حرف می‌زنه؛ برای همین، یکی از بهترین منبع‌های اطلاعات درباره‌ی مشتری‌هاست. یه سوشال مدیا منیجر خوب، این اطلاعات رو به بقیه‌ی تیم می‌رسونه: «این هفته، چند نفر درباره‌ی دیر رسیدن بسته‌ها شکایت کردن»، یا «خیلی‌ها دنبال این محصولن».

یعنی کارش، فقط بیرون فرستادن پیام نیست؛ آوردن صدای مشتری به داخل کسب‌وکار هم هست. این نقش پل، کمک می‌کنه کسب‌وکار، زود از مشکل‌ها خبردار بشه، و بر اساس خواسته‌ی واقعی مشتری‌ها، تصمیم بگیره.

به‌روز موندن

شبکه‌های اجتماعی، مدام عوض می‌شن: امکان تازه، قانون تازه، شکل تازه‌ی محتوا. سوشال مدیا منیجر، باید حواسش به این تغییرها باشه؛ مثلا بدونه یه شبکه، یه امکان تازه برای ویدیو اضافه کرده، یا قانونش درباره‌ی محتوای تبلیغاتی، عوض شده.

بهترین منبع برای این به‌روز موندن، معمولا راهنماهای رسمی خود هر شبکه‌ست؛ نه شایعه‌ها و «ترفند»هایی که دهن به دهن می‌چرخن. ولی به‌روز موندن، یعنی دنبال کردن هر مد تازه نیست؛ یعنی دونستن، و بعد، با فکر، انتخاب کردن.

قانون‌ها و شفافیت

سوشال مدیا منیجر، باید قانون‌های هر شبکه رو بدونه و رعایت کنه: چه محتوایی مجازه، چه محتوایی نیست، و تبلیغ و مسابقه، چه قانونی دارن. صفحه‌ای که این قانون‌ها رو نادیده بگیره، ممکنه محدود یا بسته بشه.

یه بخش مهم دیگه، احترام به حق دیگرانه: عکس، موسیقی یا ویدیوی کسی رو، بی اجازه، استفاده نکنه؛ و عکس یا اسم مشتری‌ها رو، بی رضایتشون، منتشر نکنه. و همون‌طور که گفتیم، هر محتوای پولی یا همکاری، باید روشن گفته بشه.

امنیت صفحه

سوشال مدیا منیجر، نگهبان امنیت صفحه هم هست: رمز قوی، تایید دومرحله‌ای، و دادن دسترسی جدا به هر نفر، به جای دادن یه رمز مشترک به همه. اگه کسی از تیم رفت، دسترسیش، همون روز برداشته بشه.

یه خطر رایج، پیام‌هاییه که خودشون رو از طرف شبکه جا می‌زنن و می‌گن «صفحه‌تون مشکل داره، این لینک رو بزنید». سوشال مدیا منیجر خوب، این پیام‌ها رو می‌شناسه، روی لینکشون نمی‌زنه، و فقط از راه رسمی خود شبکه، وضعیت صفحه رو بررسی می‌کنه.

چه مهارت‌هایی لازمه

سوشال مدیا منیجر، به ترکیبی از مهارت‌ها نیاز داره: نوشتن کوتاه و روشن؛ چشم تصویری، یعنی فهمیدن اینکه یه عکس یا ویدیو، خوب هست یا نه؛ همدلی، یعنی فهمیدن حس آدم‌ها؛ فهمیدن عدد؛ نظم، یعنی برنامه‌ریزی و پیگیری؛ و آرامش، مخصوصا توی لحظه‌های سخت.

لازم نیست کسی، از اول، توی همه‌ی این‌ها عالی باشه. بیشتر سوشال مدیا منیجرها، از یکی دو مهارت شروع می‌کنن، مثلا نوشتن یا عکاسی، و بقیه رو، کنار کار، یاد می‌گیرن. ولی همدلی و آرامش، شاید مهم‌ترین‌هان؛ چون یاد دادنشون، از بقیه سخت‌تره.

نوشتن

توی شبکه‌های اجتماعی، متن‌ها کوتاهن، و آدم‌ها سریع رد می‌شن. برای همین، نوشتن کوتاه، روشن و جذاب، یه مهارت اصلیه. خط اول هر متن، خیلی مهمه؛ باید آدم رو نگه داره. و جواب‌ها، باید هم مودب باشن، هم طبیعی؛ نه مثل یه متن آماده‌ی خشک.

یه تمرین خوب: هر متنی که می‌نویسید، یه بار بلند بخونید. اگه شبیه حرف زدن یه آدم واقعیه، خوبه. اگه شبیه یه نامه‌ی اداریه، بازنویسیش کنید.

چشم تصویری

شبکه‌های اجتماعی، بیشترشون تصویری‌ان؛ پس سوشال مدیا منیجر، باید بتونه یه عکس یا ویدیوی خوب رو، از یه بد، تشخیص بده: نور خوبه؟ موضوع روشنه؟ روی گوشی، درست دیده می‌شه؟ با ظاهر برند، جوره؟

لازم نیست عکاس یا طراح حرفه‌ای باشه؛ ولی باید بتونه با یه گوشی، عکس قابل قبول بگیره، و وقتی با یه طراح کار می‌کنه، بتونه روشن بگه چی می‌خواد. این چشم، با دیدن زیاد و تمرین، قوی‌تر می‌شه.

همدلی

پشت هر نظر و هر پیام، یه آدم واقعی هست؛ با حس خودش، عجله‌ی خودش، و گاهی، ناراحتی خودش. همدلی، یعنی بتونید این آدم رو ببینید، و جوابی بدید که به حسش هم احترام بذاره، نه فقط به سوالش.

مثلا یه مشتری که عصبانی نوشته «سه روزه منتظر بسته‌م!»، اول یه جمله می‌خواد که بگه «حق دارید، منتظر موندن سخته»، بعد اطلاعات. سوشال مدیا منیجری که همدلی داره، خیلی از بحث‌های تند رو، پیش از اینکه شروع بشن، آروم می‌کنه.

فهمیدن عدد

سوشال مدیا منیجر، لازم نیست ریاضی‌دان باشه؛ ولی باید بتونه عددهای ساده رو بخونه و ازشون نتیجه بگیره: کدوم پست، بیشتر دیده شد؟ کدوم، بیشتر پیام آورد؟ کدوم روز و ساعت، بهتر جواب می‌ده؟

مهم‌تر از خوندن، پرسیدن سوال درسته: «چرا این پست، بهتر بود؟»؛ «این عدد، به هدف ما ربط داره؟»؛ «ماه بعد، چی رو امتحان کنیم؟». عدد، وقتی به کار میاد که بهش سوال بدید.

نظم

کار سوشال مدیا، پر از تیکه‌های کوچیکه: یه پست امروز، یه جواب فوری، یه همکاری هفته‌ی بعد، یه گزارش آخر ماه. بدون نظم، این تیکه‌ها، راحت جا می‌افتن. یه تقویم، یه فهرست کار، و یه روال ثابت برای جواب دادن، خیلی کمک می‌کنن.

یه روال ساده: هر صبح، پیام‌ها و نظرهای دیروز رو نگاه کنید؛ هر هفته، تقویم هفته‌ی بعد رو آماده کنید؛ و هر ماه، عددها رو ببینید و گزارش بنویسید. این روال، کار رو قابل پیش‌بینی و کمتر خسته‌کننده می‌کنه.

آرامش

سوشال مدیا، گاهی پر از تنشه: یه نظر تند، یه انتقاد عمومی، یا یه موج از شکایت‌ها. سوشال مدیا منیجری که توی این لحظه‌ها، عصبانی یا دستپاچه بشه، ممکنه یه جواب بده که اوضاع رو بدتر کنه؛ و اون جواب، جلوی چشم همه، می‌مونه.

یه قاعده‌ی خوب: هیچ‌وقت، با عصبانیت جواب ندید. اگه یه نظر، ناراحتتون کرده، چند دقیقه صبر کنید، جواب رو بنویسید، یه بار دیگه بخونید، و بعد بفرستید. و اگه کار، واقعا سنگین شد، از کسی کمک بگیرید؛ این کار، تنها انجام دادنی نیست.

یه روز کاری

یه روز معمولی یه سوشال مدیا منیجر، شاید این‌طوری باشه: صبح، نگاه به پیام‌ها و نظرهای شب قبل و جواب دادن؛ بعد، انتشار پست امروز و یه بازبینی کوتاه؛ وسط روز، ساختن یا آماده کردن محتوای روزهای بعد؛ و گاهی، یه جلسه‌ی کوتاه با تیم.

عصر، یه نگاه دیگه به پیام‌ها، و گوش دادن به حرف‌هایی که درباره‌ی کسب‌وکار زده شده. و یه بار در هفته یا ماه، وقت گذاشتن برای عددها و گزارش. البته هیچ روزی، دقیقا شبیه روز قبل نیست؛ یه پیام فوری یا یه اتفاق غیرمنتظره، همیشه می‌تونه برنامه رو عوض کنه.

توی تیم، یا از بیرون

بعضی کسب‌وکارها، یه سوشال مدیا منیجر توی تیم خودشون دارن؛ بعضی‌ها، این کار رو به یه نفر یا یه شرکت بیرونی می‌سپارن. هر دو، خوبی و بدی دارن. کسی که توی تیمه، کسب‌وکار رو از نزدیک می‌شناسه و زودتر به همه‌چیز دسترسی داره.

کسی که از بیرون کار می‌کنه، معمولا تجربه‌ی کار با چند کسب‌وکار رو داره و شاید ارزون‌تر باشه؛ ولی باید مطمئن بشید کسب‌وکار شما رو خوب بشناسه، و راه سریع برای پرسیدن و هماهنگی داشته باشه. توی هر دو حالت، صاحب کسب‌وکار، باید در جریان کار بمونه.

وقتی خودتون سوشال مدیا منیجرید

توی خیلی از کسب‌وکارهای کوچیک، کسی برای این کار استخدام نمی‌شه؛ خود صاحب کار، سوشال مدیا منیجره. این، یه مزیت بزرگ داره: هیچ‌کس، کسب‌وکار رو بهتر از خودتون نمی‌شناسه، و صدای شما، واقعی‌ترین صداست.

مشکل، معمولا وقته. برای همین، دونستن همه‌ی کارهای این نقش، کمک می‌کنه هیچ تیکه‌ای، جا نیفته؛ حتی اگه هر کدوم رو، کوچیک انجام بدید. مثلا لازم نیست هر روز پست بذارید؛ ولی لازمه هر روز، پیام‌ها رو نگاه کنید.

اگه می‌خواید کسی رو بیارید

اگه می‌خواید یه سوشال مدیا منیجر استخدام کنید یا کار رو به کسی بسپارید، به چند چیز دقت کنید: نمونه‌کارهای واقعیش رو ببینید، نه فقط عددها؛ ببینید چطوری به نظرهای سخت جواب داده؛ و بپرسید برای یه کسب‌وکار مثل شما، چی کار می‌کنه.

یه هشدار: کسی که قول می‌ده «توی یه ماه، ده هزار دنبال‌کننده»، معمولا یا از راه‌های ساختگی، مثل خرید دنبال‌کننده، استفاده می‌کنه، یا قول بی‌پشتوانه می‌ده. یه سوشال مدیا منیجر خوب، درباره‌ی هدف و نتیجه‌ی واقعی حرف می‌زنه، نه عددهای پرزرق‌وبرق.

ابزارها

سوشال مدیا منیجر، چند ابزار ساده لازم داره: یه گوشی خوب برای عکس و ویدیو؛ یه برنامه‌ی ویرایش ساده؛ یه تقویم محتوا؛ بخش آمار خود شبکه‌ها؛ و یه جا برای یادداشت ایده‌ها و سوال‌های تکراری مشتری‌ها.

برای کسایی که چند شبکه یا چند صفحه رو با هم اداره می‌کنن، ابزارهایی هست که انتشار و پیام‌ها رو یه جا جمع می‌کنن. این ابزارها، مفیدن، ولی لازم نیستن؛ برای شروع، ابزارهای خود شبکه‌ها، معمولا کافی‌ان.

هوش مصنوعی، کمک‌دست

ابزارهای هوش مصنوعی، می‌تونن یه کمک‌دست خوب برای سوشال مدیا منیجر باشن: ایده برای پست، پیش‌نویس متن، خلاصه‌ی نظرهای زیاد، یا پیشنهاد برای تقویم. این‌ها، وقت زیادی آزاد می‌کنن.

ولی تصمیم، همدلی و صدای واقعی، کار خود آدمه. یه جواب به مشتری ناراحت، یه پست درباره‌ی یه موضوع حساس، یا یه واکنش به یه بحران، نباید کامل به یه ابزار خودکار سپرده بشه. ابزار، کمک می‌کنه سریع‌تر باشید؛ ولی مسئولیت، با شماست.

مراقب خستگی باشید

کار سوشال مدیا، می‌تونه خسته‌کننده باشه: همیشه در دسترس بودن، دیدن نظرهای تند، و فشار اینکه همیشه یه چیز تازه بسازید. خیلی از سوشال مدیا منیجرها، بعد از یه مدت، حس می‌کنن هیچ‌وقت، واقعا کار رو تعطیل نمی‌کنن.

چند کار ساده کمک می‌کنه: ساعت جواب دادن رو مشخص کنید و به مخاطب بگید؛ از برنامه‌ریزی پیش‌پیش استفاده کنید تا هر روز، لحظه‌ی آخر کار نکنید؛ و اگه چند نفرید، نوبت بذارید. یه سوشال مدیا منیجر آروم و سرحال، کار خیلی بهتری انجام می‌ده.

اشتباه‌های رایج

چند اشتباه رایج: فقط پست گذاشتن و فراموش کردن جواب دادن؛ برنامه‌ی لحظه‌ی آخری؛ جواب دادن با عصبانیت؛ پاک کردن انتقادهای منصفانه؛ گزارش‌هایی که فقط عددهای خوب رو نشون می‌دن؛ و یه رمز مشترک برای همه.

یه اشتباه دیگه، اینه که سوشال مدیا منیجر، از بقیه‌ی کسب‌وکار جدا بمونه؛ یعنی نه بدونه توی کسب‌وکار چه خبره، و نه صدای مشتری‌ها رو به داخل برسونه. این نقش، وقتی بهترین کار رو می‌کنه که یه پل واقعی باشه.

چند واژه

Social Media Manager، یعنی مدیر شبکه‌های اجتماعی. Content Calendar، یعنی تقویم محتوا. Community Management، یعنی مدیریت جمع. Social Listening، یعنی گوش دادن اجتماعی. Crisis Management، یعنی مدیریت بحران.

Engagement، یعنی تعامل. Brand Voice، یعنی صدای برند. Analytics، یعنی آمار و تحلیل. Scheduling، یعنی برنامه‌ریزی انتشار. Moderation، یعنی مراقبت از نظرها و پاک کردن پیام‌های واقعا بد. این واژه‌ها، توی ادامه‌ی مسیر، دوباره میان.

جواب کوتاه

اگه کسی پرسید «سوشال مدیا منیجر چی کار می‌کنه»:

سوشال مدیا منیجر، حضور یه کسب‌وکار توی شبکه‌های اجتماعی رو اداره می‌کنه، مثل میزبان یه کافه‌ی شلوغ: برنامه می‌چینه، محتوا می‌سازه و منتشر می‌کنه، به نظر و پیام جواب می‌ده، جمع می‌سازه، به حرف‌ها گوش می‌ده، گاهی آگهی و همکاری رو اداره می‌کنه، می‌سنجه و گزارش می‌ده، و توی بحران، آروم جواب می‌ده. نگهبان صدای برنده، و پل بین مشتری و تیم. مهارت‌هاش: نوشتن، چشم تصویری، همدلی، عدد، نظم و آرامش.

چند باور رایج

  • «سوشال مدیا منیجر یعنی کسی که پست می‌ذاره.» از برنامه تا بحران، کل کار رو اداره می‌کنه.
  • «این کار، چند دقیقه در روزه.» یه کار پیوسته و پرتیکه‌ست.
  • «مهم‌ترین مهارت، عکاسیه.» همدلی و آرامش، شاید مهم‌ترن.
  • «قول ده هزار دنبال‌کننده، یعنی حرفه‌ای.» معمولا یعنی ساختگی.
  • «انتقاد رو پاک کن.» انتقاد منصفانه رو جواب بده.

یه مثال

یه فروشگاه کوچیک لوازم آرایش، کار صفحه‌ی اینستاگرامش رو به یه نفر سپرده بود که فقط هر روز، یه عکس محصول می‌ذاشت. پیام‌ها، اغلب بی‌جواب می‌موند، و وقتی یه مشتری، زیر یه پست، از یه محصول خراب شکایت کرد، اون نظر، پاک شد. مشتری، یه پست جدا گذاشت، و خیلی‌ها دیدنش.

صاحب فروشگاه، تصمیم گرفت کار رو جدی‌تر بگیره. یه نفر رو آورد که همه‌ی کارهای این نقش رو انجام بده: یه تقویم ساده ساخت، به پیام‌ها تا عصر جواب می‌داد، و به همون مشتری، صادقانه جواب داد، عذرخواهی کرد و محصول رو عوض کرد. هر ماه هم، یه گزارش کوتاه می‌داد که مشتری‌ها، بیشتر درباره‌ی چی می‌پرسن. چند ماه بعد، همون مشتری، یه پست تازه گذاشت: «این‌طوری باید با مشتری رفتار کرد».

تمرین امروز

امروز، ببینید کدوم کارهای سوشال مدیا منیجر، توی کسب‌وکار شما انجام می‌شه.

  1. فهرست کارها رو بنویسید: برنامه، ساختن، انتشار، جواب، جمع، گوش دادن، آگهی، سنجیدن، گزارش، بحران.
  2. کنار هر کدوم، بنویسید الان کی انجامش می‌ده، یا اصلا انجام می‌شه یا نه.
  3. کاری که هیچ‌کس انجامش نمی‌ده رو علامت بزنید.
  4. یه روال ساده‌ی روزانه و هفتگی برای خودتون بنویسید.
  5. یه برگه‌ی کوتاه از لحن جواب‌ها، با سه نمونه جواب، بنویسید.

درس بعدی، می‌گه کدوم شبکه برای شما مناسب‌تره.

جمع‌بندی. آنچه از این درس با خودتان می‌برید.

  • سوشال مدیا منیجر، حضور کسب‌وکار توی شبکه‌ها رو از اول تا آخر اداره می‌کنه.
  • کارها: برنامه، ساختن، انتشار، جواب، گوش دادن، آگهی، سنجیدن، بحران.
  • مهارت‌ها: نوشتن، چشم تصویری، همدلی، عدد، نظم، آرامش.
  • نگهبان صدای برنده، و پل بین مشتری و تیم.
  • توی کسب‌وکار کوچیک، معمولا خود صاحب کار؛ مهمه هیچ تیکه‌ای جا نیفته.

خودتون رو بسنجید

۱۵ پرسش، هر بار تازه از میان ۳۰ پرسش این درس. آخرش فقط کارنامه رو می‌بینید: چند تا درست، چند تا نادرست.

خودتون رو بسنجید

۱۵ پرسش

  • هر بار پرسش‌ها و ترتیب گزینه‌ها عوض می‌شه.
  • تا آخر نمی‌گیم کدوم جواب درست بوده؛ می‌تونید برگردید و جوابتون رو عوض کنید.
  • آخرش کارنامه می‌گیرید: چند تا درست، چند تا نادرست.
  • اگه وسطش بستید، دوباره که باز کنید از همون‌جا ادامه می‌دید.

فصل‌های این درس

درس بعد