آموزشآموزش وردپرس

درس ۲ از ۱۰۵، ساخت سایت، حدود ۲۰ دقیقه خواندن

تفاوت وردپرس نصبی با wordpress.com

جواب کوتاه

هر دو همون برنامه‌ی وردپرس رو اجرا می‌کنن؛ فرق اصلی میزبانیه. وردپرس نصبی (WordPress.org) رو رایگان دانلود می‌کنید و روی هاستی که خودتون انتخاب کردید نصب می‌کنید؛ همه‌چیز دست شماست، ولی نگهداریش هم با شماست. wordpress.com یه سرویسه که همون وردپرس رو با میزبانی مدیریت‌شده بهتون می‌ده؛ کارهای فنی با اوناست، ولی امکانات به پلنی که می‌خرید بستگی داره.

خونه‌ی خودتون، یا یه آپارتمان مبله

فرض کنید می‌خواید جایی برای زندگی داشته باشید. یه راه اینه که یه خونه بخرید یا اجاره کنید و خودتون همه‌چیزش رو بچینید: رنگ دیوار، آشپزخونه، حتی خراب کردن یه دیوار. ولی هر چی خراب شد، لوله‌کش و برق‌کار هم با خودتونه. راه دیگه اینه که یه آپارتمان مبله اجاره کنید. همه‌چیز آماده‌ست، نگهداریش با صاحبخونه‌ست، ولی نمی‌تونید هر تغییری بدید؛ و هر چی امکانات بیشتر بخواید، اجاره‌ش بیشتره.

وردپرس هم دقیقا همین دو راه رو داره، و اسم‌هاشون خیلی‌ها رو گیج می‌کنه: wordpress.org و wordpress.com. هر دو اسم وردپرس رو دارن، هر دو یه برنامه رو اجرا می‌کنن، ولی تجربه‌شون خیلی فرق داره. این درس می‌گه هر کدوم چیه و کدوم به کار شما میاد.

اول اینکه: برنامه یکیه

خود وردپرس، به انگلیسی WordPress، یه سیستم مدیریت محتوا، به انگلیسی Content Management System یا CMS، هست که رایگان و متن‌بازه. یعنی کدش رو هر کسی می‌تونه ببینه، استفاده کنه و تغییر بده. هزاران آدم مستقل از سراسر دنیا نوشتنش و نگهش می‌دارن.

wordpress.com و wordpress.org، هر دو همین برنامه رو اجرا می‌کنن. سند خود wordpress.com هم همین رو می‌گه: هر دو با یه نرم‌افزار وردپرس کار می‌کنن و فرق اصلی‌شون میزبانیه. پس وقتی یاد می‌گیرید با وردپرس نوشته بذارید یا صفحه بسازید، این مهارت توی هر دو به کار میاد.

wordpress.com مال یه شرکت تجاریه به اسم اتوماتیک (Automattic)، که یکی از سازنده‌های اولیه‌ی وردپرس راهش انداخته. wordpress.org خونه‌ی خود پروژه‌ی متن‌بازه؛ جایی که برنامه، افزونه‌ها و قالب‌های رایگان رو ازش دانلود می‌کنید.

میزبانی، یعنی جایی که سایت می‌شینه

برای اینکه فرق رو بفهمید، باید بدونید میزبانی چیه. میزبانی وب، به انگلیسی Web hosting، سرویسیه که سایت شما رو روی یه کامپیوتر همیشه‌روشن، که بهش سرور می‌گن، نگه می‌داره تا هر کسی توی اینترنت بتونه بازش کنه. اگه سایت خونه باشه، میزبانی زمینیه که خونه روش ساخته شده.

توی wordpress.org، شما خودتون یه هاست پیدا می‌کنید، پولش رو می‌دید، و وردپرس رو روش نصب می‌کنید. به این کار می‌گن «خودمیزبانی»، به انگلیسی Self-hosting. توی wordpress.com، میزبانی جزو سرویسه؛ هاست جدا نمی‌خواید، و کارهای فنی مثل به‌روزرسانی، امنیت و پشتیبان‌گیری رو خودشون انجام می‌دن. به این می‌گن میزبانی مدیریت‌شده، به انگلیسی Managed hosting.

wordpress.org: وردپرس نصبی

با wordpress.org، این قدم‌ها رو می‌رید: برنامه‌ی وردپرس رو رایگان دانلود می‌کنید، یه هاست پیدا می‌کنید و پولش رو می‌دید، وردپرس رو روی سرور هاست نصب می‌کنید، و بعد سایت رو می‌سازید و نگه می‌دارید. خیلی از هاست‌ها نصب وردپرس رو با یه کلیک انجام می‌دن.

مزیت بزرگش، اختیاره. سند wordpress.com خودش می‌گه با وردپرس نصبی آزادی فنی زیادی دارید، از جمله تغییرهای پیچیده‌ی کد که ممکنه توی wordpress.com شدنی نباشه، و می‌تونید تنظیمات محیط PHP رو هم عوض کنید. هر افزونه و هر قالبی که بخواید نصب می‌کنید.

ولی این آزادی یه هزینه‌ی پنهان داره: مسئولیت. به‌روز نگه داشتن وردپرس و افزونه‌ها، پشتیبان‌گیری، امنیت و سرعت، همه با خودتونه، یا با هاستتون، بسته به اینکه چه هاستی گرفتید. اگه یه افزونه‌ی خراب نصب کنید و سایت بخوابه، کسی جز شما یا کسی که استخدام کردید درستش نمی‌کنه.

wordpress.com: وردپرس آماده

با wordpress.com، یه حساب می‌سازید، یه پلن انتخاب می‌کنید و سایت رو می‌سازید. نه هاست جدا لازمه، نه نصب. سند خودشون می‌گه میزبانی مدیریت‌شده به‌روزرسانی، امنیت و پشتیبان‌گیری رو انجام می‌ده، و گواهی SSL دامنه هم خودکار و رایگانه.

پلن‌هاش از رایگان شروع می‌شه و به ترتیب امکانات بیشتر می‌گیره: رایگان، شخصی (Personal)، حرفه‌ای (Premium)، کسب‌وکار (Business)، تجارت (Commerce) و سازمانی (Enterprise). نسخه‌ی رایگان برای امتحان کردن و یه وبلاگ ساده خوبه، ولی محدودیت‌های زیادی داره؛ مثلا نشونی سایتتون زیرمجموعه‌ی wordpress.com می‌شه.

مثلا یه نویسنده که فقط می‌خواد وبلاگ بنویسه و هیچ علاقه‌ای به کارهای فنی نداره، با wordpress.com راحت‌تره. همون‌طور که کسی که فقط چند ماه توی یه شهر کار داره، آپارتمان مبله براش منطقی‌تره.

کنار هم، یه نگاه

  • برنامه: هر دو وردپرس.
  • میزبانی: org، خودتون پیدا و پرداخت می‌کنید؛ com، داخل سرویسه.
  • نصب: org، خودتون یا هاست؛ com، لازم نیست.
  • به‌روزرسانی، امنیت و پشتیبان: org، با شما یا هاست؛ com، با خودشون.
  • افزونه و قالب دلخواه: org، همیشه؛ com، فقط با پلن پولی.
  • تغییر کد و تنظیم PHP: org، کامل؛ com، محدود.
  • پشتیبانی: org، انجمن‌های رایگان و هاستتون؛ com، پشتیبانی خودشون.
  • مالکیت محتوا: هر دو، مال شما.
  • جابه‌جایی: از هر کدوم به اون یکی ممکنه.

افزونه و قالب: بزرگ‌ترین فرق روزمره

قدرت وردپرس بیشتر از افزونه‌ها (Plugins) و قالب‌هاشه (Themes). افزونه یه برنامه‌ی کوچیکه که یه کار تازه به سایت اضافه می‌کنه، مثل فروشگاه، فرم تماس یا سئو؛ قالب ظاهر سایت رو می‌سازه.

توی وردپرس نصبی، هر افزونه و قالبی که بخواید، رایگان یا پولی، نصب می‌کنید. توی wordpress.com، سند خودشون می‌گه نصب افزونه و قالب دلخواه فقط توی پلن‌های پولی، یعنی شخصی، حرفه‌ای، کسب‌وکار و تجارت، ممکنه. و جالبه که wordpress.com می‌گه افزونه‌های خطرناک رو خودش جلوشون رو می‌گیره، و خیلی از کارهایی که در حالت عادی افزونه می‌خوان، از قبل توش هست.

این یعنی چی؟ یعنی اگه مثلا می‌خواید فروشگاه ووکامرس با درگاه پرداخت ایرانی راه بندازید، که یه افزونه‌ی ایرانی لازم داره، با وردپرس نصبی خیلی ساده‌تره. ولی اگه فقط وبلاگ می‌خواید، شاید اصلا افزونه‌ی خاصی لازم نداشته باشید. یه چیز دیگه هم هست که خیلی‌ها دیر می‌فهمن: هر افزونه‌ای که نصب می‌کنید، یه تیکه کد از یه سازنده‌ی دیگه‌ست که روی سایتتون اجرا می‌شه. توی وردپرس نصبی، انتخاب افزونه‌ی درست، یعنی افزونه‌ای که زیاد نصب شده، تازه به‌روز شده و نظرهای خوب داره، کاملا با خود شماست. سند wordpress.com هم همین رو می‌گه: افزونه‌های دلخواه رو می‌شه نصب کرد، ولی بسته به افزونه، ممکنه به سایت آسیب بزنن. پس آزادی بیشتر، دقت بیشتر هم می‌خواد.

نگهداری: کی کارهای فنی رو می‌کنه

یه سایت، مثل ماشین، سرویس می‌خواد. وردپرس و افزونه‌ها مدام به‌روز می‌شن، معمولا برای رفع حفره‌های امنیتی. پشتیبان‌گیری منظم لازمه که اگه چیزی خراب شد، برگردید. و سرعت باید زیر نظر باشه.

توی wordpress.com، این‌ها بیشترش خودکاره. سند خودشون می‌گه به‌روزرسانی، پشتیبان‌گیری و گواهی SSL خودکار انجام می‌شه. توی وردپرس نصبی، بستگی به هاست داره: بعضی هاست‌ها مدیریت‌شده‌ان و همین کارها رو می‌کنن، بعضی فقط یه فضا می‌دن و بقیه‌ش با شماست.

یه حرف از تجربه: بیشتر سایت‌های وردپرسی که هک می‌شن، نه به خاطر خود وردپرس، که به خاطر افزونه یا قالبی‌ان که سال‌ها به‌روز نشده. اگه وردپرس نصبی رو انتخاب می‌کنید، یه نفر باید مسئول به‌روزرسانی باشه.

کدوم ارزون‌تره

سوال سختیه، و سند خود wordpress.com هم می‌گه مقایسه‌ی مستقیم قیمت سخته. وردپرس نصبی خودش رایگانه، ولی هاست، دامنه، شاید قالب و افزونه‌ی پولی، و شاید کسی که نگهداریش کنه، خرج داره. wordpress.com یه پلن ماهانه یا سالانه داره که میزبانی رو هم شامل می‌شه.

یه هشدار خوب هم توی همون سند هست که برای هاست‌ها هم صدق می‌کنه: مراقب قیمت‌های اولیه باشید. خیلی از سرویس‌ها پایین‌ترین قیمت «حراج» رو نشون می‌دن، و توی متن ریز نوشتن که فقط برای دوره‌ی اوله و بعد گرون‌تر می‌شه. پس قیمت تمدید رو هم بپرسید، نه فقط قیمت اول.

برای مقایسه‌ی درست، فقط قیمت رو نبینید؛ ببینید با اون قیمت چی می‌گیرید: سرعت، فضا، پشتیبان‌گیری، پشتیبانی، و اینکه چه افزونه‌هایی اجازه دارید.

اگه گیر کردید، از کی بپرسید

توی wordpress.com، پشتیبانی جزو سرویسه؛ سند خودشون می‌گه انجمن و ویدیو برای همه‌ی پلن‌ها رایگانه و پشتیبانی شبانه‌روزی برای پلن‌های پولی هست. توی وردپرس نصبی، پشتیبانی اختصاصی وجود نداره؛ انجمن‌های رایگان wordpress.org هست، و پشتیبانی هاستتون، که کیفیتش از هاستی به هاست دیگه خیلی فرق می‌کنه.

برای کسی که توی ایرانه، یه نکته‌ی عملی هم هست: پشتیبانی فارسی. انجمن‌های فارسی وردپرس و پشتیبانی هاست‌های ایرانی فارسی‌ان، ولی پشتیبانی wordpress.com انگلیسیه.

محتوا مال کیه، و می‌شه جابه‌جا کرد؟

خبر خوب: توی هر دو حالت، محتوای سایت مال خود شماست و هر وقت بخواید می‌تونید جابه‌جاش کنید. سند wordpress.com می‌گه می‌تونید هر سایت وردپرسی رو به wordpress.com یا از wordpress.com ببرید، هر جا که میزبانی می‌شه.

یعنی این انتخاب زندان نیست. مثلا یه نفر با پلن رایگان wordpress.com وبلاگ نوشتن رو شروع می‌کنه، و یه سال بعد که وبلاگش مخاطب گرفت و خواست فروشگاه هم اضافه کنه، با برون‌بری (Export) محتوا رو برمی‌داره و روی یه هاست با وردپرس نصبی می‌بره. نوشته‌ها، برگه‌ها و نظرها با خودش میان.

سایت من روی کدومه؟

اگه سایتی دارید و نمی‌دونید روی کدومه، یه راه ساده اینه که ببینید کجا وارد می‌شید. اگه برای ورود به wordpress.com می‌رید، روی wordpress.com هستید. اگه به نشونی خود سایتتون می‌رید و ته‌ش /wp-admin رو می‌زنید، یعنی وردپرس نصبی دارید؛ ورود و رمزش روی خود سایت و هاستتونه.

سند wordpress.com یه ابزار هم معرفی می‌کنه به اسم Site Profiler که نشونی سایت رو می‌گیره و می‌گه میزبانش کیه. اگه wordpress.com بنویسه، روی wordpress.com هستید؛ اگه اسم یه هاست دیگه رو بنویسه، وردپرس نصبی دارید.

دامنه و نشونی سایت، توی هر کدوم

یکی از اولین چیزهایی که آدم‌ها می‌بینن، نشونی سایته. توی وردپرس نصبی، دامنه رو خودتون جدا می‌خرید، مثلا از یه ثبت‌کننده‌ی دامنه‌ی ایرانی برای .ir، و به هاستتون وصل می‌کنید. نشونی سایت از روز اول همون دامنه‌ی خودتونه، مثل charmdouzi.ir.

توی wordpress.com، با پلن رایگان، نشونی سایت زیرمجموعه‌ی wordpress.com می‌شه، چیزی مثل اسم‌شما.wordpress.com. این برای یه وبلاگ شخصی مشکلی نیست، ولی برای یه کسب‌وکار، نشونی‌ای که اسم یه شرکت دیگه توشه، حس حرفه‌ای نمی‌ده و به خاطر سپردنش سخت‌تره. برای وصل کردن دامنه‌ی خودتون به wordpress.com، باید پلن پولی بگیرید.

یه نکته‌ی مهم که توی هر دو حالت صدق می‌کنه: دامنه رو با اسم و ایمیل خود کسب‌وکار ثبت کنید، نه کسی که سایت رو براتون می‌سازه. دامنه، مثل سند خونه‌ست؛ هر کی سندش دستشه، صاحبشه.

سرعت، برای کسی که توی ایران سایت رو باز می‌کنه

سرعت باز شدن سایت هم برای آدم‌ها مهمه هم برای گوگل. وقتی بیشتر مخاطب‌های شما توی ایرانن، فاصله‌ی سرور تا اون‌ها روی سرعت اثر مستقیم داره. سروری که توی همون کشوره، معمولا زودتر جواب می‌ده تا سروری که اون طرف دنیاست؛ مثل اینکه نون رو از نونوایی سر کوچه بخرید یا از یه شهر دیگه براتون بفرستن.

توی وردپرس نصبی، شما انتخاب می‌کنید هاست کجا باشه؛ پس می‌تونید یه هاست داخل ایران بگیرید. توی wordpress.com، سرورها رو خودشون انتخاب می‌کنن و شبکه‌ی توزیع محتوا (CDN) دارن که سند خودشون اسمش رو می‌بره؛ ولی اینکه از داخل ایران چقدر سریع باز بشه، به وضعیت ارتباط اینترنت بین‌الملل هم بستگی داره. اگه می‌خواید عدد واقعی ببینید، هر سایت وردپرسی رو با تست سرعت ما، که از داخل ایران می‌سنجه، امتحان کنید.

برای کسی که توی ایرانه

برای بیشتر کسب‌وکارهای ایرانی، وردپرس نصبی روی یه هاست ایرانی انتخاب رایج‌تره. سه تا دلیل عملی داره. یک، پلن‌های پولی wordpress.com با پرداخت ارزی خریده می‌شن، نه ریالی. دو، بیشتر مخاطب‌های یه سایت ایرانی از داخل ایران وصل می‌شن، و سرور داخل ایران معمولا برای اون‌ها سریع‌تره. سه، چیزهایی مثل درگاه پرداخت بانک‌های ایرانی، پیامک و فاکتور رسمی، افزونه‌ی ایرانی می‌خوان که فقط با اختیار کامل وردپرس نصبی راحت نصب می‌شن.

این یعنی wordpress.com برای ایرانی‌ها بده؟ نه. برای یه وبلاگ شخصی، یا کسی که مخاطبش بیرون ایرانه و پرداخت ارزی هم داره، می‌تونه خیلی راحت باشه. فقط باید بدونید چی انتخاب می‌کنید. و یه چیز دیگه هم همیشه یادتون باشه: هر کدوم رو انتخاب کنید، یه نسخه‌ی پشتیبان از محتوای سایت رو هر چند وقت یه بار خودتون، جدا از میزبان، نگه دارید. اگه روزی میزبان به هر دلیلی در دسترس نبود، کار شما از صفر شروع نمی‌شه.

کدوم برای کی

  • وبلاگ شخصی، بی هیچ کار فنی: wordpress.com، حتی پلن رایگانش برای شروع.
  • سایت کسب‌وکار با فرم تماس و چند صفحه، مخاطب ایرانی: وردپرس نصبی روی هاست ایرانی.
  • فروشگاه اینترنتی با درگاه ایرانی: وردپرس نصبی با ووکامرس.
  • سایتی که تغییر کد خاص می‌خواد: وردپرس نصبی.
  • کسی که نمی‌خواد هیچ‌وقت درگیر به‌روزرسانی و امنیت بشه، و پرداخت ارزی داره: wordpress.com با پلن پولی.

اگه هنوز مطمئن نیستید، یه راه بی‌خطر هم هست که خود wordpress.org پیشنهاد می‌کنه: «زمین بازی وردپرس»، به انگلیسی WordPress Playground؛ یه وردپرس کامل که توی خود مرورگرتون اجرا می‌شه، بی هاست و بی نصب، برای اینکه ببینید وردپرس اصلا چه شکلیه.

هزینه‌ها، تیکه‌تیکه

بیاید هزینه‌ها رو جزء به جزء ببینیم، که مقایسه راحت‌تر بشه. توی وردپرس نصبی، این‌ها رو دارید: خود وردپرس، رایگان. دامنه، که سالانه تمدید می‌شه و قیمتش به پسوند بستگی داره؛ مثلا .ir معمولا خیلی ارزون‌تر از .com هست. هاست، که ماهانه یا سالانه پرداخت می‌شه و قیمتش به فضا، سرعت و منابعش بستگی داره. قالب، که می‌تونه رایگان باشه یا پولی. افزونه‌ها، که خیلی‌هاشون رایگانن، ولی بعضی‌ها نسخه‌ی پولی با امکانات بیشتر دارن. و آخر، وقت؛ یا وقت خودتون برای نگهداری، یا پول کسی که این کار رو براتون انجام بده.

توی wordpress.com، بیشتر این‌ها توی یه قیمت پلن جمع شده: میزبانی، به‌روزرسانی، پشتیبان، امنیت و پشتیبانی. ولی هر امکان بیشتر، پلن بالاتر می‌خواد؛ مثلا نصب افزونه با پلن پولی ممکنه.

یه مثال ساده: یه آموزشگاه موسیقی کوچیک که یه سایت پنج‌صفحه‌ای با فرم ثبت‌نام می‌خواد. با وردپرس نصبی، یه دامنه‌ی .ir، یه هاست اشتراکی معمولی و یه قالب رایگان کافیه؛ هزینه‌ی سالانه‌ش معمولا کمه، به شرطی که خودشون یا یه آشنا به‌روزرسانی‌ها رو انجام بده. همین سایت روی wordpress.com، اگه افزونه‌ی فرم خاصی بخواد، پلن پولی می‌خواد، که با پرداخت ارزیه.

اگه وردپرس نصبی رو انتخاب کردید: هاست چی لازم داره

خود wordpress.org یه فهرست کوتاه داره از چیزهایی که هاست باید داشته باشه. پیشنهادش این‌هاست:

  • نسخه‌ی ۸.۳ یا بالاتر PHP؛ PHP زبانیه که وردپرس باهاش نوشته شده.
  • پایگاه داده‌ی MariaDB نسخه‌ی ۱۰.۱۱ یا بالاتر، یا MySQL نسخه‌ی ۸.۴ یا بالاتر.
  • پشتیبانی از HTTPS؛ یعنی بشه گواهی SSL گرفت.

و می‌گه «واقعا همینه». سرور وب Apache یا Nginx رو هم پیشنهاد می‌کنه، ولی می‌گه هر سروری که PHP و MySQL رو پشتیبانی کنه کار می‌کنه. یه متن آماده هم داره که می‌تونید برای هاست بفرستید و بپرسید این‌ها رو دارن یا نه. یه پیشنهاد امنیتی هم می‌ده: هاستی امن‌تره که برنامه‌های PHP مثل وردپرس رو با نام کاربری حساب خود شما اجرا کنه، نه با یه کاربر مشترک سرور. پس پیش از خرید هاست، این سوال رو هم بپرسید.

یه نکته هم برای کسایی که هاست قدیمی دارن: wordpress.org می‌گه وردپرس با نسخه‌های قدیمی‌تر، یعنی PHP ۷.۴ و MySQL ۵.۵.۵ به بالا، هم کار می‌کنه، ولی این نسخه‌ها پشتیبانی رسمی‌شون تموم شده و ممکنه سایت رو در برابر حفره‌های امنیتی بی‌دفاع بذارن.

دو داستان، دو انتخاب

داستان اول: خانم کریمی معلم بازنشسته‌ست و می‌خواد خاطرات و دستورهای آشپزی مادرش رو یه جا بنویسه، برای نوه‌هاش و هر کس دیگه‌ای که دوست داشت بخونه. هیچ علاقه‌ای به هاست و به‌روزرسانی نداره، و پول هم نمی‌خواد بده. یه حساب رایگان wordpress.com می‌سازه، یه قالب ساده انتخاب می‌کنه و همون روز اولین نوشته رو منتشر می‌کنه. نشونی سایتش زیرمجموعه‌ی wordpress.com هست، ولی براش مهم نیست.

داستان دوم: آقای نوری یه کارگاه چرم‌دوزی داره و می‌خواد محصولاتش رو آنلاین بفروشه، با درگاه بانکی، پیامک تایید سفارش و ارسال پستی. اینجا wordpress.com به کارش نمیاد، چون پرداخت ارزی نداره و افزونه‌های ایرانی پرداخت و پیامک لازم داره. یه دامنه‌ی .ir و یه هاست ایرانی می‌گیره، وردپرس نصبی رو نصب می‌کنه، ووکامرس و افزونه‌ی درگاه بانکش رو اضافه می‌کنه، و با یه نفر قرارداد می‌بنده که ماهی یه بار به‌روزرسانی‌ها و پشتیبان‌گیری رو چک کنه.

هر دو درست انتخاب کردن، چون هر کدوم نیاز خودش رو دید، نه اسم معروف‌تر رو.

اگه یه روز خواستید جابه‌جا بشید

چون محتوا توی هر دو حالت مال شماست، جابه‌جایی ممکنه، ولی چند تا نکته داره. وردپرس یه ابزار برون‌بری داره که نوشته‌ها، برگه‌ها، دسته‌ها، برچسب‌ها و نظرها رو توی یه فایل می‌ریزه، و یه ابزار درون‌ریزی که همین فایل رو توی یه وردپرس دیگه می‌ریزه. عکس‌ها معمولا جدا منتقل می‌شن یا ابزار درون‌ریزی از سایت قبلی برشون می‌داره.

چیزهایی که با این فایل منتقل نمی‌شن رو هم بدونید: تنظیمات قالب، تنظیمات افزونه‌ها و هر چیز خاص میزبان قبلی. پس بعد از جابه‌جایی، یه بار سایت رو کامل بگردید. و اگه نشونی سایت عوض شده، مثلا از زیرمجموعه‌ی wordpress.com به دامنه‌ی خودتون، تغییر مسیر از نشونی قدیم به جدید رو فراموش نکنید، وگرنه آدم‌ها و گوگل از لینک‌های قدیمی به صفحه‌ی خطا می‌رسن.

چند تا حرف که زیاد می‌شنوید

  • «wordpress.com و wordpress.org دو برنامه‌ی مختلفن.» برنامه یکیه؛ فرق در میزبانی و نگهداریه.
  • «وردپرس نصبی کاملا رایگانه.» خود برنامه رایگانه، ولی هاست و دامنه و نگهداری خرج دارن.
  • «توی wordpress.com نمی‌شه افزونه نصب کرد.» با پلن‌های پولی می‌شه؛ فقط با پلن رایگان نه.
  • «اگه wordpress.com رو انتخاب کنم، برای همیشه گیرم.» محتوا مال شماست و می‌شه از هر کدوم به اون یکی برد.
  • «وردپرس نصبی ناامنه.» امنیتش به نگهداری بستگی داره؛ با به‌روزرسانی منظم، امنه.
  • «ارزون‌ترین هاست، بهترین انتخابه.» قیمت تمدید و امکانات رو هم ببینید؛ قیمت اول اغلب حراجیه.

واژه‌های این درس، یه جا

  • وردپرس (WordPress): سیستم مدیریت محتوای رایگان و متن‌باز.
  • سیستم مدیریت محتوا (CMS): برنامه‌ای برای ساختن و مدیریت سایت بی کدنویسی.
  • متن‌باز (Open source): برنامه‌ای که کدش برای همه باز و آزاده.
  • میزبانی وب (Web hosting): نگه داشتن سایت روی سرور همیشه‌روشن.
  • خودمیزبانی (Self-hosting): نصب وردپرس روی هاستی که خودتون گرفتید.
  • میزبانی مدیریت‌شده (Managed hosting): میزبانی که کارهای فنی رو هم انجام می‌ده.
  • افزونه (Plugin): برنامه‌ی کوچیکی که کار تازه به سایت اضافه می‌کنه.
  • قالب (Theme): ظاهر سایت.
  • برون‌بری (Export): گرفتن خروجی محتوا برای بردن به جای دیگه.
  • زمین بازی وردپرس (WordPress Playground): وردپرسی که توی مرورگر اجرا می‌شه.

یه تمرین کوتاه

این چهار سوال رو برای کسب‌وکار خودتون جواب بدید:

  1. مخاطب‌هام بیشتر داخل ایرانن یا بیرون؟
  2. درگاه پرداخت ایرانی یا پیامک لازم دارم؟
  3. کسی هست که به‌روزرسانی و پشتیبان‌گیری سایت رو به عهده بگیره؟
  4. پرداخت ارزی برام راحته؟

اگه جواب‌ها «داخل ایران، آره، آره، نه» بود، وردپرس نصبی روی هاست ایرانی تقریبا همیشه انتخاب درستیه. درس بعدی این مسیر، دانلود وردپرس فارسی از جای امن رو می‌گه.

جمع‌بندی. آنچه از این درس با خودتان می‌برید.

  • برنامه‌ی هر دو یکیه؛ فرق، میزبانیه.
  • وردپرس نصبی رایگانه ولی هاست و نگهداری با خودتونه.
  • wordpress.com میزبانی و به‌روزرسانی و پشتیبان رو خودش انجام می‌ده.
  • نصب افزونه و قالب دلخواه توی wordpress.com فقط با پلن پولیه.
  • توی هر دو، محتوا مال خود شماست و می‌شه جابه‌جا کرد.
  • برای بیشتر کسب‌وکارها توی ایران، وردپرس نصبی روی هاست ایرانی انتخاب رایج‌تره.

خودتون رو بسنجید

۱۵ پرسش، هر بار تازه از میان ۳۰ پرسش این درس. آخرش فقط کارنامه رو می‌بینید: چند تا درست، چند تا نادرست.

خودتون رو بسنجید

۱۵ پرسش

  • هر بار پرسش‌ها و ترتیب گزینه‌ها عوض می‌شه.
  • تا آخر نمی‌گیم کدوم جواب درست بوده؛ می‌تونید برگردید و جوابتون رو عوض کنید.
  • آخرش کارنامه می‌گیرید: چند تا درست، چند تا نادرست.
  • اگه وسطش بستید، دوباره که باز کنید از همون‌جا ادامه می‌دید.

فصل‌های این درس

درس بعد