فرق فرکانس ۲٫۴ و ۵ گیگاهرتز
جواب کوتاه
وای‌فای ۲٫۴ گیگاهرتز دورتر می‌رود و از دیوار بهتر رد می‌شود، ولی ظرفیتش کمتر است، کانال‌هایش روی هم می‌افتند و وسایلی مثل مایکروویو مزاحمش می‌شوند. وای‌فای ۵ گیگاهرتز ظرفیت بیشتر و کانال‌های جدای بسیار دارد، ولی دیوار بیشتر جذبش می‌کند و بردش کمتر است. ۶ گیگاهرتز تازه‌تر است و فقط با Wi-Fi 6E و Wi-Fi 7 کار می‌کند. ۵ گیگاهرتز وای‌فای با 5G موبایل یکی نیست.
5G نیست
اگر در فهرست وای‌فای نامی مثل «خانه 5G» دیده‌اید، آن «5G» یعنی ۵ گیگاهرتز، یکی از باندهای وای‌فای. با 5G، نسل پنجم اینترنت موبایل، یکی نیست؛ آن درس خودش را در همین ایستگاه دارد. این درس درباره‌ی فرق باندهای وای‌فای است: ۲٫۴، ۵ و ۶ گیگاهرتز (درس استانداردهای وای‌فای).
چهار کلمه
- فرکانسشمار نوسان موج در هر ثانیه؛ گیگاهرتز یعنی میلیاردها بار در ثانیه. فرکانس پایین مثل صدای بم، بالا مثل صدای زیر.
- باندبازه‌ای از فرکانس‌ها که وای‌فای در آن کار می‌کند: ۲٫۴، ۵ یا ۶ گیگاهرتز.
- کانالتکه‌ای از یک باند که یک شبکه رویش حرف می‌زند؛ کانال‌ها شماره دارند.
- هم‌پوشانیوقتی دو کانال بخشی از هم را بپوشانند و شبکه‌هایشان مزاحم هم شوند.
طبل و فلوت
شاید شنیده باشید که از موسیقی خانه‌ی همسایه فقط صدای بم به شما می‌رسد. صدای بم طبل از دیوار رد می‌شود؛ صدای زیر فلوت پشت دیوار می‌ماند. باندهای وای‌فای هم همین‌طورند: فرکانس پایین‌تر دورتر می‌رود.
پس ۲٫۴ گیگاهرتز مثل طبل است و ۵ گیگاهرتز مثل فلوت. ولی فلوت یک برتری دارد: ظرفیت. فرکانس پایین‌تر برد بیشتر و ظرفیت کمتر دارد، و فرکانس بالاتر برعکس.
برد در خانه
باند ۵ گیگاهرتز بیشتر از ۲٫۴ در دیوار و مصالح ساختمان جذب می‌شود، برای همین معمولا برد کمتری دارد:
گوشی‌ای که در اتاق دور است، ممکن است ۵ گیگاهرتز را خیلی ضعیف بگیرد، ولی ۲٫۴ را هنوز خوب. نزدیک مودم برعکس است: ۵ گیگاهرتز با ظرفیت بیشترش معمولا تندتر است. یک خوبی هم در کوتاهی برد ۵ هست: شبکه‌ی همسایه کمتر به شما می‌رسد.
کانال‌های روی هم افتاده
ده طبل در یک سالن زود صدایشان در هم می‌رود، ولی ده فلوت هر کدام آهنگ خودش را می‌زند. کانال‌ها هم همین‌طورند:
در ۲٫۴ گیگاهرتز چهارده کانال هست با فاصله‌ی ۵ مگاهرتز. هر کشور قاعده‌ی خودش را دارد؛ بیشتر دنیا ۱۳ کانال اول را آزاد می‌داند. چون کانال‌های نزدیک روی هم می‌افتند، فقط چند کانال را می‌شود در یک جا هم‌زمان بی تداخل به کار برد. هم‌پوشانی کار را نمی‌خواباند، ولی کندی می‌سازد، گاهی شدید، به‌ویژه در ساختمانی پر از شبکه.
در ۲٫۴ می‌شود دو کانال ۲۰ مگاهرتزی را یکی کرد و ۴۰ مگاهرتز ساخت؛ ولی در محله‌ای پر از شبکه، همین تداخل را بیشتر می‌کند، برای همین می‌شود آن را به ۲۰ محدود کرد. وسایلی مثل اجاق مایکروویو و تلفن بی‌سیم هم در ۲٫۴ مزاحم‌اند (درس وای‌فای).
سه باند
| باند | برد | ظرفیت | کانال و تداخل | کدام دستگاه‌ها |
|---|---|---|---|---|
| ۲٫۴ گیگاهرتز | بیشتر؛ از دیوار بهتر رد می‌شود | کمتر | کانال‌ها روی هم می‌افتند؛ مایکروویو و تلفن بی‌سیم مزاحم‌اند | همه‌ی نسل‌های قدیمی و تازه |
| ۵ گیگاهرتز | کمتر؛ دیوار بیشتر جذبش می‌کند | بیشتر | دست‌کم ۲۳ کانال ۲۰ مگاهرتزی جدا | از 802.11a و Wi-Fi 4 به بعد |
| ۶ گیگاهرتز | کمتر | بیشتر | تازه و خلوت‌تر | فقط Wi-Fi 6E و Wi-Fi 7؛ بسته به قاعده‌ی هر کشور |
مودم دوبانده و انتخاب
«مودم دوبانده» یعنی مودمی که هر دو باند ۲٫۴ و ۵ را دارد. بعضی این دو را با دو نام نشان می‌دهند، مثلا «خانه» و «خانه 5G»؛ پس خودتان انتخاب می‌کنید. ساده‌اش این است:
- نزدیک مودم هستید و سرعت می‌خواهید، مثلا برای تماشای فیلم: ۵ گیگاهرتز.
- اتاق دوری یا پشت چند دیوار: ۲٫۴ گیگاهرتز.
- ساختمانی پر از شبکه‌ی همسایه دارید: ۵ گیگاهرتز با کانال‌های جدای بیشترش.
- دستگاه کهنه‌ای که ۵ را نمی‌شناسد: ۲٫۴.
- اگر مودم و دستگاه هر دو Wi-Fi 6E یا 7 باشند و قاعده‌ی کشور اجازه دهد: ۶ گیگاهرتز هم هست.
سه اشتباه
- «وای‌فای ۵ گیگاهرتز همان 5G است.»۵ گیگاهرتز یک باند وای‌فای است؛ 5G نسل پنجم شبکه‌ی موبایل است، که درس خودش را دارد.
- «۵ گیگاهرتز همیشه بهتر است.»نزدیک مودم معمولا تندتر است، ولی از دیوار بدتر رد می‌شود؛ در اتاق دور، ۲٫۴ ممکن است تنها گزینه‌ی خوب باشد.
- «کانال ۱ و کانال ۲ وای‌فای دو راه جدا هستند.»در ۲٫۴ گیگاهرتز کانال‌ها فقط ۵ مگاهرتز فاصله دارند و هر ارسال حدود ۲۰ مگاهرتز است؛ کانال‌های نزدیک روی هم می‌افتند.
جمع‌بندی. آنچه از این درس با خودتان می‌برید.
- فرکانس پایین‌تر: برد بیشتر، ظرفیت کمتر؛ فرکانس بالاتر: برعکس.
- ۵ گیگاهرتز در دیوار و مصالح ساختمان بیشتر جذب می‌شود.
- در ۲٫۴ کانال‌ها ۵ مگاهرتز فاصله دارند و هر ارسال حدود ۲۰؛ پس روی هم می‌افتند.
- در ۵ گیگاهرتز دست‌کم ۲۳ کانال ۲۰ مگاهرتزی جدا هست.
- ۶ گیگاهرتز فقط برای Wi-Fi 6E و 7، بسته به قاعده‌ی هر کشور.
- نزدیک مودم ۵، دور از آن ۲٫۴؛ و ۵ گیگاهرتز با 5G موبایل فرق دارد.
خودتان را بسنجید
۱۵ پرسش، هر بار تازه از میان ۳۰ پرسش این درس. آخر آزمون فقط کارنامه را می‌بینید: چند درست، چند نادرست.