وای‌فای سازمانی: اکسس‌پوینت و کنترلر
جواب کوتاه
اکسس‌پوینت دستگاهی است که یک اتصال سیمی، معمولا اترنت، را به چند دستگاه بی‌سیم می‌دهد. در خانه معمولا درون همان مودم است؛ در ساختمان بزرگ، ده‌ها اکسس‌پوینت با یک نام شبکه نصب می‌شوند، اکسس‌پوینت‌های کنار هم کانال‌های جدا می‌گیرند، و یک کنترلر همه را از یک جا تنظیم می‌کند. گوشی که راه می‌رود، از یک اکسس‌پوینت به دیگری می‌رود بی آنکه قطع شود (رومینگ). جایی که کابل نمی‌رسد، شبکه‌ی مش داده را بی سیم از اکسس‌پوینتی به اکسس‌پوینت دیگر می‌برد.
اکسس‌پوینت، روتر، مودم
خیلی‌ها می‌پرسند فرق این سه چیست. مودم شما را به اینترنت وصل می‌کند، روتر میان شبکه‌ها راه را پیدا می‌کند (درس مودم و روتر)، و اکسس‌پوینت دستگاه‌های بی‌سیم را به شبکه‌ی سیمی وصل می‌کند. در خانه یک جعبه هر سه کار را می‌کند؛ در دفتر هر کدام دستگاه خودش را دارد:
اکسس‌پوینت با «هات‌اسپات» هم فرق دارد: هات‌اسپات جایی است که وای‌فای دارد، مثل یک کافه؛ اکسس‌پوینت دستگاهی است که آن وای‌فای را می‌سازد. اکسس‌پوینت با نسل‌های قدیمی‌تر وای‌فای هم سازگار است (درس استانداردهای وای‌فای).
پنج کلمه
- اکسس‌پوینتدستگاهی که یک اتصال سیمی را به چند دستگاه بی‌سیم می‌دهد.
- کنترلردستگاهی که همه‌ی اکسس‌پوینت‌ها را از یک جا تنظیم و اداره می‌کند. به انگلیسی WLC.
- سلولمحدوده‌ای که یک اکسس‌پوینت پوشش می‌دهد؛ ساختمان پر از سلول‌های کنار هم است.
- رومینگجابه‌جا شدن گوشی از یک اکسس‌پوینت به دیگری، بی قطع شدن، وقتی راه می‌روید.
- مش (Mesh)شبکه‌ای که اکسس‌پوینت‌هایش داده را بی کابل از یکی به دیگری می‌برند.
نمایشگاه
نمایشگاه بزرگی را در نظر بگیرید. یک راهنما نمی‌تواند به همه‌ی سالن برسد؛ پس چند راهنما هست، هر کدام برای بخشی، و راهنماهای کنار هم جلیقه‌ی رنگ‌های جدا دارند تا بازدیدکننده آن‌ها را با هم قاطی نکند. وای‌فای یک ساختمان بزرگ هم همین است:
اکسس‌پوینت‌های کنار هم معمولا کانال‌های متفاوت می‌گیرند تا مزاحم هم نشوند (درس فرکانس‌ها). همه یک نام شبکه و یک رمز دارند، پس برای کاربر یک وای‌فای است. هر کدام با کابل اترنت به شبکه وصل است. شمار کانال‌ها محدود است، برای همین در ساختمان‌های شلوغ کنار هم، چیدن کانال‌ها خودش یک کار است.
چند نفر برای هر اکسس‌پوینت
یک راهنما به چند بازدیدکننده می‌رسد، نه به صد نفر. پیشنهاد کلی این است که هر اکسس‌پوینت بیشینه ۱۰ تا ۲۵ کاربر داشته باشد؛ برای کلاسی که هر دانش‌آموز دستگاه خودش را دارد، حدود ۱۵ تا ۲۵. پس شمار اکسس‌پوینت‌ها را شمار آدم‌ها تعیین می‌کند، نه فقط اندازه‌ی ساختمان.
یادتان باشد که وای‌فای در سرعت معمولا از کابل عقب‌تر است. جایی که دستگاه جابه‌جا نمی‌شود و سرعت زیاد می‌خواهد، مثل یک سرور، کابل معمولا بهتر است.
کنترلر چه می‌کند
در نمایشگاه، دفتر مرکزی به همه‌ی راهنماها می‌گوید کجا بایستند و چه بگویند. در وای‌فای سازمانی این کار کنترلر است. پیش از رواج کنترلرها، هر اکسس‌پوینت جدا کار می‌کرد و پیوندها ناپایدار بود. حالا:
- تنظیم همه‌ی اکسس‌پوینت‌ها خودکار و از یک جاست؛ لازم نیست سراغ تک‌تکشان بروید.
- پهنای باند را میان اکسس‌پوینت‌ها پخش می‌کند.
- لایه‌ی امنیتی بیشتری می‌گذارد: ورود از راه یک صفحه‌ی وب، کار با دیوار آتش، و پیدا کردن اکسس‌پوینت‌های بیگانه که کسی بی‌اجازه وصل کرده است.
- رومینگ را آسان می‌کند.
کنترلر می‌تواند یک دستگاه جدا باشد، ابری باشد، یا درون یکی از اکسس‌پوینت‌ها. اکسس‌پوینت‌ها با پروتکلی به نام CAPWAP با آن حرف می‌زنند. در این چیدمان اکسس‌پوینت‌ها «سبک»اند و هوشمندی در کنترلر است.
رومینگ
بازدیدکننده‌ای که در سالن راه می‌رود، از کنار یک راهنما به کنار راهنمای بعدی می‌رسد، و راهنمای تازه کار را ادامه می‌دهد. گوشی شما هم وقتی در ساختمان راه می‌روید، از یک اکسس‌پوینت به دیگری می‌رود:
گوشی معمولا به اکسس‌پوینتی وصل است که قوی‌ترین سیگنال را دارد؛ با دور شدن، سراغ قوی‌تر بعدی می‌رود. کنترلر این جابه‌جایی را طوری می‌گرداند که تماس یا دانلود شما قطع نشود.
مش
ته نمایشگاه خط تلفنی نیست؛ پس راهنماها پیام را دست‌به‌دست می‌کنند تا به دفتر برسد. اگر به هر اکسس‌پوینت کابل نرسد، شبکه‌ی مش همین کار را می‌کند:
در مش، گره‌ها لازم نیست به کابل وصل باشند؛ فاصله را به چند قدم کوتاه تقسیم می‌کنند و داده را از گره به گره می‌برند. شبکه خودش شکل می‌گیرد و اگر گرهی بیفتد، خودش راه دیگری پیدا می‌کند. ولی هر قدم هوا مصرف می‌کند: گره‌ای که فقط یک رادیو دارد، در یک لحظه یا می‌گیرد یا می‌فرستد (درس وای‌فای)؛ برای همین گره‌های بهتر چند رادیو دارند. مش برای جاهایی است که گره‌ها ثابت‌اند؛ اگر زیاد جابه‌جا شوند، کارایی‌اش پایین می‌آید.
سه اشتباه
- «هرچه اکسس‌پوینت بیشتر و پرقدرت‌تر، همیشه بهتر.»اکسس‌پوینت‌های کنار هم باید کانال‌های جدا داشته باشند تا مزاحم هم نشوند؛ بیشتر بودن بی برنامه، تداخل می‌سازد.
- «یک اکسس‌پوینت برای یک سالن پر از آدم بس است.»پیشنهاد کلی بیشینه‌ی ۱۰ تا ۲۵ کاربر برای هر اکسس‌پوینت است؛ سالن شلوغ چند اکسس‌پوینت می‌خواهد.
- «اکسس‌پوینت همان روتر است.»اکسس‌پوینت دستگاه‌های بی‌سیم را به شبکه‌ی سیمی وصل می‌کند؛ روتر میان شبکه‌ها مسیریابی می‌کند. در خانه یک جعبه هر دو کار را می‌کند.
جمع‌بندی. آنچه از این درس با خودتان می‌برید.
- اکسس‌پوینت: یک اتصال سیمی برای چند دستگاه بی‌سیم؛ جدا یا درون روتر خانگی.
- اکسس‌پوینت‌های کنار هم کانال‌های جدا می‌گیرند تا مزاحم هم نشوند.
- پیشنهاد کلی: بیشینه‌ی ۱۰ تا ۲۵ کاربر برای هر اکسس‌پوینت.
- کنترلر تنظیم، امنیت و پهنای باند همه‌ی اکسس‌پوینت‌ها را از یک جا اداره می‌کند.
- رومینگ: رفتن گوشی از اکسس‌پوینتی به اکسس‌پوینت دیگر بی قطع شدن.
- مش: داده بی کابل از گره به گره؛ اگر گرهی بیفتد، راه دیگری پیدا می‌شود.
خودتان را بسنجید
۱۵ پرسش، هر بار تازه از میان ۳۰ پرسش این درس. آخر آزمون فقط کارنامه را می‌بینید: چند درست، چند نادرست.