آموزشراه‌اندازی فروشگاه اینترنتی، از صفر

درس ۱ از ۴۳، فروشگاه و کسب‌وکار آنلاین، حدود ۲۵ دقیقه خواندن

فروشگاه اینترنتی چه چیزهایی لازم دارد

جواب کوتاه

یه فروشگاه اینترنتی، پنج تیکه‌ی اصلی لازم داره: محصول، یعنی چیزی که مردم بخوان و ارسالش شدنی باشه؛ سایت یا ویترین، که محصول رو روشن نشون بده و خرید رو آسون کنه؛ پرداخت، یعنی راهی امن که مشتری، پولش رو بده؛ ارسال، یعنی رسوندن سالم و به‌موقع محصول؛ و اعتماد، یعنی دلیلی که یه غریبه، به شما پول بده. مثل یه مغازه‌ی سر کوچه: جنس، ویترین، صندوق، پیک، و آشنایی محله. این پنج تا، یه زنجیرن: قوی‌ترین زنجیر هم، از ضعیف‌ترین حلقه‌ش پاره می‌شه. بهترین محصول، با پرداخت خراب، نمی‌فروشه؛ بهترین سایت، با ارسال دیر، مشتری دوم رو از دست می‌ده. کنار این پنج تا، سه کار همیشگی هم هست: رسوندن مشتری به سایت، جواب دادن به سوال‌ها، و حساب و کتاب. پیش از ساختن، هر پنج تیکه رو، روی یه صفحه، بنویسید.

یه مغازه‌ی سر کوچه

یه مغازه‌ی کوچیک سر کوچه رو تصور کنید. برای اینکه کار کنه، پنج چیز لازم داره: جنسی که مردم بخوان؛ یه ویترین که جنس رو نشون بده؛ یه صندوق که پول رو بگیره؛ یه پیک که سفارش‌های تلفنی رو برسونه؛ و آشنایی محله، یعنی اینکه همسایه‌ها، بهش اعتماد دارن.

اگه یکی از این‌ها نباشه، مغازه، لنگ می‌زنه. جنس خوب، با ویترین خاک‌گرفته، دیده نمی‌شه. ویترین قشنگ، با صندوقی که کارت نمی‌کشه، نمی‌فروشه. فروشگاه اینترنتی هم، دقیقا همین پنج تیکه رو لازم داره؛ فقط روی صفحه‌ی گوشی.

پنج تیکه

یک: محصول؛ چیزی که مردم بخوان، و ارسالش شدنی باشه. دو: سایت، یا ویترین؛ جایی که محصول، روشن نشون داده بشه و خرید، آسون باشه. سه: پرداخت؛ راهی امن که مشتری، پولش رو بده.

چهار: ارسال؛ رسوندن سالم و به‌موقع محصول، و راهی برای پس دادن اگه مشکل داشت. پنج: اعتماد؛ دلیلی که یه غریبه، که هیچ‌وقت شما رو ندیده، به شما پول بده. بقیه‌ی این درس، هر تیکه رو، جدا، باز می‌کنه؛ و درس‌های بعدی این مسیر، هر کدوم رو، عمیق‌تر.

یه زنجیر، نه پنج تیکه‌ی جدا

این پنج تیکه، از هم جدا نیستن؛ یه زنجیرن. و یه زنجیر، از ضعیف‌ترین حلقه‌ش، پاره می‌شه. خیلی از کسایی که فروشگاه راه می‌ندازن، روی یه حلقه، مثلا طراحی سایت، ماه‌ها وقت می‌ذارن، و یه حلقه‌ی دیگه، مثلا ارسال، رو فراموش می‌کنن.

نتیجه؟ مشتری، سایت قشنگ رو می‌بینه، خرید می‌کنه، و بعد، دو هفته منتظر می‌مونه. دیگه برنمی‌گرده؛ و شاید به چند نفر دیگه هم، بگه. پس پیش از اینکه یه حلقه رو کامل کنید، مطمئن بشید هیچ حلقه‌ای، خالی نیست.

تیکه‌ی ۱: محصول

همه‌چیز، از محصول شروع می‌شه. یه محصول خوب برای فروش آنلاین، سه ویژگی داره: کسی هست که بخوادش؛ رسوندنش، شدنیه؛ و سودش، هزینه‌ها رو می‌پوشونه. درس دوم همین مسیر، کامل درباره‌ی انتخاب محصوله.

یه راهنمای شناخته‌شده‌ی دولتی برای کسب‌وکارهای کوچیک، می‌گه پژوهش بازار، کمک می‌کنه مشتری‌هاتون رو پیدا کنید و خطر رو، حتی وقتی کسب‌وکارتون هنوز فقط یه ایده‌ست، کم کنید. یعنی پیش از خریدن انبار جنس، بپرسید: کسی اینو می‌خواد؟

کسی می‌خوادش؟

همون راهنما، چند سوال برای شناختن بازار می‌ده: تقاضا، یعنی آیا کسی این محصول رو می‌خواد؟ اندازه‌ی بازار، یعنی چند نفر؟ اشباع بازار، یعنی چند گزینه‌ی مشابه، از قبل هست؟ و قیمت، یعنی مشتری‌ها، برای گزینه‌های مشابه، چقدر می‌پردازن؟

یه راه ساده‌ی شروع: ببینید مردم، این محصول یا شبیهش رو، الان کجا می‌خرن، با چه قیمتی، و درباره‌ش، چه سوال‌ها و گلایه‌هایی دارن. همین گلایه‌ها، اغلب، فرصت شمان: کاری که بقیه بد انجام می‌دن، و شما می‌تونید بهتر انجامش بدید.

می‌شه فرستادش؟

یه محصول، شاید پرطرفدار باشه، ولی برای فروش آنلاین، سخت. مثلا چیزی که خیلی سنگینه، زود خراب می‌شه، یا راحت می‌شکنه. هزینه و دردسر ارسالش، می‌تونه کل سود رو بخوره، و مرجوعی‌ها، کار رو سخت‌تر کنن.

پیش از انتخاب، یه بار، خودتون، یه نمونه از محصول رو بسته‌بندی کنید و بفرستید؛ مثلا برای یه دوست توی یه شهر دیگه. ببینید چقدر هزینه داشت، چقدر طول کشید، و سالم رسید یا نه. این یه آزمایش ساده، خیلی چیزها رو، روشن می‌کنه.

سودش، هزینه‌ها رو می‌پوشونه؟

فرق قیمت فروش و قیمت خرید، همه‌ش سود نیست. از این فرق، باید هزینه‌ی بسته‌بندی، ارسال، کارمزد پرداخت، تبلیغ، و مرجوعی‌ها هم، کم بشه. خیلی از فروشگاه‌های تازه، با فروش زیاد، ضرر می‌کنن؛ چون این هزینه‌ها رو، حساب نکرده بودن.

همون راهنمای دولتی، یه مفهوم مهم رو معرفی می‌کنه: نقطه‌ی سربه‌سر؛ جایی که کل هزینه و کل درآمد، برابر می‌شن، و نه سود دارید، نه ضرر. می‌گه دونستن این نقطه، کمک می‌کنه قیمت‌گذاری هوشمندانه‌تری بکنید و هزینه‌های جاافتاده رو پیدا کنید. درس سوم، کامل، درباره‌ی هزینه‌هاست.

رقیب‌ها رو بشناسید

همون راهنمای دولتی، کنار پژوهش بازار، از تحلیل رقبا هم حرف می‌زنه، و می‌گه این کار، کمک می‌کنه از کسب‌وکارهایی که برای همون مشتری‌ها رقابت می‌کنن، یاد بگیرید، و یه برتری پایدار پیدا کنید. پیشنهاد می‌کنه قوت‌ها و ضعف‌های رقیب‌ها، و فرصتتون برای ورود به بازار رو، بسنجید.

یه راه ساده: سه فروشگاه که چیزی شبیه شما می‌فروشن رو پیدا کنید، و از هر کدوم، یه بار، یه چیز کوچیک بخرید. ببینید سایتشون چطوریه، چقدر طول کشید تا برسه، بسته چطوری بود، و وقتی سوال پرسیدید، چطوری جواب دادن. هر جایی که ضعیف بودن، جای شماست.

چقدر وقت می‌گیره

یه فروشگاه اینترنتی، حتی کوچیک، کار هر روزه‌ست: جواب دادن به پیام‌ها، بسته‌بندی، رسوندن به پست یا پیک، به‌روز کردن موجودی، و آوردن مشتری. خیلی‌ها، فکر می‌کنن فروشگاه اینترنتی، «خودکار» کار می‌کنه؛ ولی دست‌کم اولش، این‌طور نیست.

پیش از شروع، صادقانه حساب کنید روزی چقدر وقت دارید، و فروشگاه رو، به همون اندازه، کوچیک شروع کنید. بهتره ده سفارش در هفته رو، عالی جواب بدید، تا صد سفارش رو، با تاخیر و اشتباه.

تیکه‌ی ۲: سایت، یا ویترین

سایت، ویترین فروشگاهتونه. کارش، دو چیزه: محصول رو، روشن و قابل اعتماد، نشون بده؛ و خرید رو، تا جای ممکن، آسون کنه. هر چیزی که این دو کار رو سخت‌تر کنه، مثل عکس تار، توضیح ناقص، یا فرم خرید طولانی، مشتری رو فراری می‌ده.

یه نکته: سایت، لازم نیست اول کار، پیچیده یا گرون باشه. یه فروشگاه ساده، با چند محصول، عکس‌های روشن، و یه راه خرید درست، از یه فروشگاه پیچیده که ماه‌ها طول کشیده تا ساخته بشه، خیلی وقت‌ها، بهتر می‌فروشه.

محصول رو، مثل دست گرفتن، نشون بدید

توی مغازه، مشتری، محصول رو دست می‌گیره، می‌چرخونه، و اندازه‌ش رو می‌بینه. آنلاین، این کار رو، عکس و توضیح باید انجام بدن. چند عکس روشن، از زاویه‌های مختلف، با یه چیز برای مقایسه‌ی اندازه؛ و توضیحی که به سوال‌های واقعی جواب بده: جنسش چیه؟ اندازه‌ش چقدره؟ چطوری نگهش دارم؟

یه راه ساده برای نوشتن توضیح خوب: سوال‌هایی که مشتری‌های واقعی، توی پیام یا تلفن، می‌پرسن رو، جمع کنید؛ و جوابشون رو، توی توضیح محصول بنویسید. درس‌های «صفحه‌ی محصول» این مسیر، کامل، درباره‌ی همینن.

خرید، باید آسون باشه

هر قدم اضافه توی مسیر خرید، چند مشتری رو، از دست می‌ده: ساختن حساب کاربری اجباری، فرم‌های طولانی، هزینه‌ی ارسالی که فقط آخر کار نشون داده می‌شه، یا صفحه‌ای که روی گوشی، درست باز نمی‌شه.

یه آزمون ساده: از یه دوست، که سایت شما رو ندیده، بخواید یه محصول رو، از اول تا آخر، بخره؛ و فقط نگاه کنید، بی هیچ راهنمایی. هر جا مکث کرد، گیر کرد، یا سوال پرسید، یه جای سخت پیدا کردید.

اول، گوشی

بیشتر آدم‌ها، امروز، با گوشی، خرید آنلاین می‌کنن. پس فروشگاهتون، باید اول، روی گوشی، عالی کار کنه: دکمه‌ها، اونقدر بزرگ که با انگشت، راحت زده بشن؛ عکس‌ها، روشن روی صفحه‌ی کوچیک؛ و فرم خرید، کوتاه.

یه عادت خوب: هر تغییری توی سایت دادید، اول، روی گوشی خودتون، امتحانش کنید؛ نه فقط روی کامپیوتر. چیزی که روی صفحه‌ی بزرگ، عالی به نظر میاد، روی گوشی، شاید شلوغ و ناخونا باشه.

تیکه‌ی ۳: پرداخت

پرداخت، صندوق فروشگاهه. باید سه ویژگی داشته باشه: امن باشه، یعنی اطلاعات کارت مشتری، هیچ‌وقت، دست کسی که نباید، نیفته؛ ساده باشه، یعنی چند قدم کوتاه؛ و قابل اعتماد، یعنی پول، درست و به‌موقع، به حساب شما برسه.

یه قانون مهم: اطلاعات کارت مشتری رو، هیچ‌وقت، خودتون نگه ندارید. پرداخت رو، به یه درگاه پرداخت معتبر بسپارید، که برای این کار ساخته شده و قانون‌ها و استانداردهای امنیتی‌ش رو رعایت می‌کنه. درس‌های بخش «پرداخت» این مسیر، کامل، درباره‌ی همینن.

چند راه پرداخت

مشتری‌ها، راه‌های پرداخت متفاوتی رو ترجیح می‌دن. بعضی‌ها، پرداخت آنلاین با کارت؛ بعضی‌ها، پرداخت در محل، وقتی جنس رو تحویل گرفتن؛ مخصوصا وقتی هنوز به یه فروشگاه تازه، اعتماد ندارن.

پرداخت در محل، اعتماد مشتری رو بیشتر می‌کنه، ولی برای شما، خطر داره: ممکنه مشتری، موقع تحویل، پشیمون بشه، و هزینه‌ی رفت و برگشت ارسال، بمونه گردن شما. خیلی از فروشگاه‌ها، اول، هر دو راه رو می‌ذارن، و بعد، با بیشتر شدن اعتماد، کم‌کم، سهم پرداخت آنلاین رو بیشتر می‌کنن.

تیکه‌ی ۴: ارسال

ارسال، جاییه که فروشگاه اینترنتی، از دنیای مجازی، به دنیای واقعی می‌رسه. مشتری، تا وقتی جنس به دستش نرسیده، فقط یه وعده خریده. پس ارسال، باید سه چیز داشته باشه: سالم برسه، به‌موقع برسه، و مشتری بدونه کجاست.

پیش از راه‌اندازی، بدونید با چه روشی، به کجاها، با چه هزینه‌ای، و در چند روز می‌فرستید؛ و همین رو، روشن، توی سایت بنویسید. قولی که نمی‌تونید نگه دارید، مثل «ارسال فوری» وقتی سه روز طول می‌کشه، بیشتر از هر چیز، اعتماد رو می‌بره.

بسته‌بندی

بسته‌بندی، دو کار داره: محصول رو، توی راه، سالم نگه داره؛ و اولین چیزیه که مشتری، از فروشگاه شما، با دست، لمس می‌کنه. یه بسته‌بندی تمیز و محکم، حتی ساده، حس حرفه‌ای بودن می‌ده.

لازم نیست بسته‌بندی گرون و پرزرق‌وبرق باشه. یه جعبه‌ی محکم، محافظ کافی برای چیزهای شکستنی، و شاید یه کارت کوچیک دست‌نویس با تشکر، خیلی وقت‌ها، بیشتر از بسته‌بندی گرون، توی ذهن مشتری می‌مونه.

اگه مشتری راضی نبود

توی خرید آنلاین، مشتری، پیش از خرید، جنس رو لمس نکرده. برای همین، یه راه روشن برای پس دادن، یا عوض کردن، خیلی به اعتمادش کمک می‌کنه. حتی اگه کمتر کسی ازش استفاده کنه، دونستن اینکه هست، تصمیم خرید رو آسون‌تر می‌کنه.

پیش از راه‌اندازی، بنویسید: مشتری تا چند روز، با چه شرطی، و با هزینه‌ی کی، می‌تونه جنس رو پس بده؟ و همین رو، روشن، توی سایت بذارید. یه سیاست روشن، از دعوا و بحث‌های بعدی هم، جلوگیری می‌کنه.

تیکه‌ی ۵: اعتماد

اعتماد، نامرئی‌ترین، و شاید مهم‌ترین تیکه‌ست. توی مغازه‌ی سر کوچه، همسایه‌ها، صاحب مغازه رو می‌شناسن. ولی توی خرید آنلاین، مشتری، از یه غریبه، که هیچ‌وقت ندیده، چیزی می‌خره و پیش‌پیش، پول می‌ده. این، یه اعتماد بزرگه.

برای همین، فروشگاه اینترنتی، باید آگاهانه، دلیل اعتماد بسازه: نشون بده یه آدم یا کسب‌وکار واقعی، پشتشه؛ چطوری می‌شه باهاش تماس گرفت؛ و بقیه‌ی مشتری‌ها، چه تجربه‌ای داشتن.

نشونه‌های اعتماد

چند نشونه‌ی ساده، که اعتماد می‌سازن: یه صفحه‌ی «درباره‌ی ما» با داستان واقعی؛ راه‌های تماس واقعی، مثل شماره‌ی تلفن که جواب داده بشه و نشونی؛ سیاست‌های روشن ارسال و مرجوعی؛ و اگه کشورتون، نماد یا مجوز رسمی برای فروشگاه‌های اینترنتی داره، گرفتن و نشون دادنش.

و یه نشونه‌ی مهم دیگه: سایت، تمیز و بی‌اشکال باشه. غلط املایی، عکس‌های شکسته، و صفحه‌هایی که کار نمی‌کنن، این حس رو می‌دن که کسی، مراقب این فروشگاه نیست؛ و اگه کسی مراقب سایت نیست، شاید مراقب سفارش من هم نباشه.

نظر مشتری‌ها

یکی از قوی‌ترین دلیل‌های اعتماد، نظر مشتری‌های دیگه‌ست. وقتی یه خریدار تازه می‌بینه که آدم‌های واقعی، از این فروشگاه خریدن و راضی بودن، راحت‌تر تصمیم می‌گیره.

یه قانون مهم: نظرها، باید واقعی باشن. نوشتن نظرهای ساختگی، نه فقط غیراخلاقیه، بلکه وقتی لو بره، که معمولا می‌ره، اعتماد رو، کامل از بین می‌بره. بهتره از مشتری‌های واقعی، بعد از رسیدن سفارش، مودبانه، بخواید که تجربه‌شون رو بنویسن؛ حتی اگه کامل مثبت نباشه.

کار همیشگی ۱: آوردن مشتری

کنار پنج تیکه، سه کار همیشگی هم هست. اولیش، آوردن مشتری به سایته. یه مغازه‌ی سر کوچه، از رهگذرها مشتری می‌گیره؛ ولی یه فروشگاه اینترنتی، رهگذر نداره. اگه کسی ازش خبر نداشته باشه، حتی بهترین فروشگاه دنیا، خالی می‌مونه.

راه‌های آوردن مشتری، زیادن: موتور جست‌وجو، شبکه‌های اجتماعی، تبلیغ، و از همه مهم‌تر، مشتری‌های راضی که به دوست‌هاشون می‌گن. همون راهنمای دولتی، توی برنامه‌ی ساده‌ی کسب‌وکار، یه بخش جدا به اسم «کانال‌ها» داره؛ یعنی راه‌هایی که با مشتری، ارتباط می‌گیرید.

کار همیشگی ۲: جواب دادن

دومین کار همیشگی، جواب دادن به مشتری‌هاست: سوال پیش از خرید، پیگیری سفارش، و مشکل بعد از خرید. توی خرید آنلاین، یه جواب سریع و مودبانه، اغلب، فرق بین یه خرید و یه مشتری از دست رفته‌ست.

لازم نیست بیست و چهار ساعته در دسترس باشید؛ ولی باید روشن بگید کی جواب می‌دید، و به همون قول، عمل کنید. همون راهنما، توی برنامه‌ی ساده‌ی کسب‌وکار، یه بخش به اسم «رابطه با مشتری» داره؛ یعنی چطوری با مشتری، رابطه می‌سازید و نگهش می‌دارید.

کار همیشگی ۳: حساب و کتاب

سومین کار همیشگی، حساب و کتابه: چقدر فروختید، چقدر خرج کردید، و چقدر واقعا سود کردید. خیلی از فروشگاه‌های کوچیک، فقط فروش رو می‌بینن، و تا چند ماه، نمی‌فهمن که دارن ضرر می‌کنن.

یه جدول ساده، که هر شب یا هر هفته، فروش و هزینه‌ها رو توش بنویسید، کافیه. همون راهنما، توی برنامه‌ی ساده‌ی کسب‌وکار، دو بخش جدا داره: «ساختار هزینه» و «جریان درآمد». این دو تا، تصویر مالی ساده‌ی فروشگاهتون رو می‌سازن.

از دیدن، تا خریدن

یه راه خوب برای فهمیدن اینکه کدوم حلقه ضعیفه، اینه که مسیر مشتری رو، مثل یه قیف ببینید: چند نفر سایت رو دیدن؟ از اون‌ها، چند نفر یه محصول رو باز کردن؟ چند نفر به سبد اضافه کردن؟ و چند نفر، واقعا خریدن؟

هر جای این قیف که بیشترین آدم‌ها رو از دست می‌دید، احتمالا همون‌جا، یه حلقه‌ی ضعیفه. مثلا اگه خیلی‌ها به سبد اضافه می‌کنن ولی نمی‌خرن، احتمالا مشکل، توی پرداخت یا هزینه‌ی ارسالیه که آخر کار، غافلگیرشون کرده.

اولین فروش

اولین فروش، معمولا، از جایی که فکر می‌کنید، نمیاد؛ معمولا، از آدم‌هایی میاد که شما رو می‌شناسن: دوست‌ها، خانواده، و آشناها. این، اشکالی نداره؛ اتفاقا، فرصت خوبیه.

اولین مشتری‌ها رو، مثل آزمایش ببینید: ازشون بخواید با صداقت بگن کجای خرید سخت بود، بسته چطور رسید، و چی رو تغییر بدید. بازخورد این چند نفر، خیلی وقت‌ها، چند حلقه‌ی ضعیف رو، پیش از اینکه غریبه‌ها ببینن، نشون می‌ده.

چیزهایی که اول، لازم نیستن

برای شروع، خیلی چیزها، لازم نیستن: صدها محصول؛ یه اپ موبایل جدا؛ طراحی پیچیده و گرون؛ انبار بزرگ؛ و تیم چندنفره. بیشتر فروشگاه‌های موفق، با چند محصول، یه سایت ساده، و صاحبی که خودش، همه‌ی کارها رو می‌کرد، شروع کردن.

چیزی که لازمه، پنج حلقه‌ی کامل، حتی ساده‌ست. یه فروشگاه کوچیک که هر پنج حلقه‌ش کار می‌کنه، از یه فروشگاه بزرگ که یکی از حلقه‌هاش خالیه، خیلی بیشتر می‌فروشه.

اشتباه‌های رایج

چند اشتباه رایج: ماه‌ها وقت گذاشتن روی طراحی سایت، پیش از اینکه بدونید کسی محصول رو می‌خواد؛ حساب نکردن هزینه‌ی ارسال و کارمزد؛ قول ارسالی که نمی‌شه نگهش داشت؛ نبود راه تماس روشن؛ و فکر کردن به اینکه «سایت رو بسازم، مشتری خودش میاد».

یه اشتباه دیگه: نگه داشتن اطلاعات کارت مشتری، یا سهل‌انگاری با رمزها و داده‌ها. و آخری: نپرسیدن از اولین مشتری‌ها. هر کدوم از این‌ها، یه حلقه رو ضعیف می‌کنه.

برای کسی که مغازه داره

اگه از قبل، یه مغازه‌ی واقعی دارید، یه قدم بزرگ جلوترید: محصول، تامین‌کننده، و تجربه‌ی مشتری رو دارید. فروشگاه اینترنتی، برای شما، یه ویترین دوم، برای مشتری‌هایی که نمی‌تونن، یا نمی‌خوان، حضوری بیان.

ولی حواستون باشه که حلقه‌های تازه، مثل ارسال، پرداخت آنلاین، و جواب دادن به پیام‌ها، کار و وقت تازه می‌خوان. بهتره با چند محصول پرفروش مغازه شروع کنید، و کم‌کم، بیشترش کنید.

برای هر سنی

فروشگاه اینترنتی، برای هر سنی شدنیه. یه جوون، می‌تونه با فروش کارهای دستی خودش شروع کنه؛ یه پدر یا مادر، با چیزی که از قبل توش مهارت داره، مثل خیاطی یا آشپزی خونگی؛ و یه آدم بازنشسته، با تجربه‌ی سال‌ها کار توی یه صنف.

پنج تیکه، برای همه یکیه. فقط اندازه‌ی شروع، با زمان و پولی که دارید، فرق می‌کنه. کوچیک شروع کنید، هر پنج حلقه رو کامل کنید، و بعد، بزرگش کنید.

این مسیر، چی یاد می‌ده

این مسیر، همین پنج تیکه رو، به ترتیب، باز می‌کنه: اول، شروع؛ یعنی انتخاب محصول، هزینه‌ها، فروشگاه خودتون یا بازار آنلاین، و یه برنامه‌ی یه‌صفحه‌ای. بعد، ساختن فروشگاه؛ بعد، محصول و قیمت؛ بعد، پرداخت؛ بعد، ارسال؛ بعد، اعتماد.

و آخر، آوردن مشتری، نگه داشتن مشتری، و کارهای روزانه. هر درس، با یه تمرین تموم می‌شه؛ تا آخر مسیر، فروشگاهتون، تیکه‌تیکه، ساخته شده باشه.

چند واژه

Online Store، یعنی فروشگاه اینترنتی. E-commerce، یعنی تجارت الکترونیکی. Product Page، یعنی صفحه‌ی محصول. Checkout، یعنی مرحله‌ی پرداخت و ثبت سفارش. Payment Gateway، یعنی درگاه پرداخت.

Shipping، یعنی ارسال. Return Policy، یعنی سیاست مرجوعی. Conversion Rate، یعنی درصد بازدیدکننده‌هایی که خرید می‌کنن. Break-Even Point، یعنی نقطه‌ی سربه‌سر. Market Research، یعنی پژوهش بازار.

جواب کوتاه

اگه کسی پرسید «فروشگاه اینترنتی چی لازم داره»:

پنج تیکه: محصولی که مردم بخوان و ارسالش شدنی باشه و سودش هزینه‌ها رو بپوشونه؛ سایتی که محصول رو روشن نشون بده و خرید رو، مخصوصا روی گوشی، آسون کنه؛ پرداخت امن، بی نگه داشتن اطلاعات کارت؛ ارسال سالم و به‌موقع، با راه روشن برای مرجوعی؛ و اعتماد، با راه تماس واقعی و نظر مشتری‌های واقعی. مثل مغازه‌ی سر کوچه. این پنج تا یه زنجیرن؛ و کنارشون، سه کار همیشگی: آوردن مشتری، جواب دادن، و حساب و کتاب.

چند باور رایج

  • «سایت رو بسازم، مشتری خودش میاد.» فروشگاه اینترنتی، رهگذر نداره.
  • «سایت قشنگ، کافیه.» یه حلقه‌ست، از پنج تا.
  • «فروش زیاد، یعنی سود.» ارسال، کارمزد و تبلیغ رو حساب کنید.
  • «اول باید صدها محصول داشته باشم.» چند محصول، با پنج حلقه‌ی کامل.
  • «مرجوعی، فقط ضرره.» راه روشن پس دادن، اعتماد می‌سازه.

یه مثال

یه آدم، که شمع‌های دست‌ساز خوشبو درست می‌کرد، چند ماه وقت گذاشت تا یه سایت خیلی قشنگ بسازه. روز اول، چند تا از آشناها خریدن؛ و بعد، مشکل‌ها شروع شد: چند تا شمع، توی راه، شکستن؛ هزینه‌ی ارسال، بیشتر از حسابش بود؛ و یه مشتری، که شماره‌ای برای تماس پیدا نکرده بود، توی شبکه‌ها، گلایه نوشت.

نشست و پنج حلقه رو، روی یه کاغذ نوشت. بسته‌بندی رو با محافظ بهتر عوض کرد؛ هزینه‌ی ارسال رو، دوباره حساب کرد و توی قیمت آورد؛ و شماره‌ی تلفن و سیاست مرجوعی رو، بالای سایت گذاشت. فروش، زیاد نشد؛ ولی مرجوعی‌ها و گلایه‌ها، تقریبا صفر شد؛ و مشتری‌های اول، دوباره خریدن.

تمرین امروز

امروز، پنج حلقه‌ی فروشگاه خودتون رو، روی یه کاغذ بنویسید.

  1. محصولتون رو بنویسید، و اینکه کی می‌خوادش.
  2. بنویسید با چه روشی، به کجا، و در چند روز می‌فرستید.
  3. بنویسید مشتری، با چه راهی پرداخت می‌کنه.
  4. سه دلیل بنویسید که یه غریبه، بهتون اعتماد کنه.
  5. کنار هر حلقه، بنویسید آماده‌ست یا نه؛ ضعیف‌ترین حلقه، کار اولتونه.

درس بعدی، درباره‌ی انتخاب محصوله.

جمع‌بندی. آنچه از این درس با خودتان می‌برید.

  • پنج تیکه: محصول، سایت، پرداخت، ارسال، اعتماد.
  • مثل مغازه: جنس، ویترین، صندوق، پیک، آشنایی محله.
  • یه زنجیرن؛ ضعیف‌ترین حلقه، فروش رو می‌بره.
  • سه کار همیشگی: آوردن مشتری، پشتیبانی، حساب و کتاب.
  • پیش از ساختن، هر پنج تا روی یه صفحه.

خودتون رو بسنجید

۱۵ پرسش، هر بار تازه از میان ۳۰ پرسش این درس. آخرش فقط کارنامه رو می‌بینید: چند تا درست، چند تا نادرست.

خودتون رو بسنجید

۱۵ پرسش

  • هر بار پرسش‌ها و ترتیب گزینه‌ها عوض می‌شه.
  • تا آخر نمی‌گیم کدوم جواب درست بوده؛ می‌تونید برگردید و جوابتون رو عوض کنید.
  • آخرش کارنامه می‌گیرید: چند تا درست، چند تا نادرست.
  • اگه وسطش بستید، دوباره که باز کنید از همون‌جا ادامه می‌دید.

فصل‌های این درس

درس بعد