آموزشپایتون از صفر

درس ۴ از ۵۹، برنامه‌نویسی و علوم کامپیوتر، حدود ۳۰ دقیقه خواندن

ویرایشگر کد برای پایتون

جواب کوتاه

برای نوشتن پایتون، دو انتخاب رایگان و رسمی هست. یک، IDLE، که طبق سند رسمی پایتون، «محیط یکپارچه‌ی توسعه و یادگیری» خود پایتونه و همراهش نصب می‌شه: یه پنجره‌ی پوسته‌ی تعاملی با رنگ، یه ویرایشگر چندپنجره‌ای، و یه خطایاب؛ و از منوی Run، با Run Module، فایل رو اجرا می‌کنه. دو، VS Code، با افزونه‌ی Python؛ که طبق سند رسمی VS Code، سه تیکه با هم کار می‌کنن: خود VS Code، که ویرایشگره؛ افزونه‌ی Python، که پشتیبانی زبان، اجرا و خطایابی رو اضافه می‌کنه ولی خود پایتون رو نداره؛ و مفسر پایتون، که جدا نصب شده و کد رو اجرا می‌کنه. افزونه رو از نمای Extensions نصب می‌کنید، یه فایل hello.py می‌سازید، و با دکمه‌ی Run Python File، بالای ویرایشگر، اجراش می‌کنید. برای شروع خیلی ساده، IDLE؛ برای کار جدی‌تر، VS Code.

دفترچه، یا میز کار

می‌شه یه نامه رو روی یه دفترچه‌ی ساده نوشت؛ هیچ اشکالی نداره. ولی اگه یه میز کار داشته باشید، با یه چراغ خوب، یه غلط‌یاب کنار دستتون، کشوهایی که هر چیزی توشون سر جاشه، و یه سطل برای کاغذهای اضافه، نوشتن، خیلی راحت‌تر و تمیزتر می‌شه. کلمه‌ها همون‌ان؛ فقط کمک بیشتر دارید.

برای نوشتن پایتون هم، می‌شه از ساده‌ترین برنامه‌ی متن استفاده کرد. ولی یه ویرایشگر کد، همون میز کاره. توی درس قبل پایتون رو نصب کردیم؛ این درس، میز کار رو آماده می‌کنه: دو انتخاب رسمی و رایگان، و اینکه کدوم، کی.

ویرایشگر کد یعنی چی

ویرایشگر کد (Code Editor)، برنامه‌ایه برای نوشتن کد، که از یه برنامه‌ی متن ساده، چند کار بیشتر می‌کنه. بخش‌های مختلف کد رو با رنگ‌های جدا نشون می‌ده؛ حین نوشتن، پیشنهاد می‌ده؛ زیر خطاها خط می‌کشه؛ و اجازه می‌ده برنامه رو، بی بیرون اومدن از همون پنجره، اجرا کنید.

یه چیز مهم: ویرایشگر، خودش پایتون رو اجرا نمی‌کنه. اجرا، کار مفسر پایتونه، که توی درس قبل نصبش کردیم. ویرایشگر، فقط جاییه که کد رو می‌نویسید، و از اونجا، به مفسر می‌گه اجراش کنه. این تفاوت، توی ادامه‌ی همین درس، خیلی مهم می‌شه.

دو انتخاب رسمی

برای این مسیر، دو انتخاب رایگان و رسمی هست:

  • IDLE: ویرایشگر همراه خود پایتون، که با نصب پایتون، معمولا خودش هم نصب می‌شه. ساده‌ترین شروع.
  • VS Code، با افزونه‌ی Python: ویرایشگری که توی مسیر تایپ‌اسکریپت هم باهاش کار کردیم. قوی‌تر، برای کار جدی‌تر.

هر دو رو توی این درس می‌بینیم؛ و آخرش، می‌گیم کی کدوم. لازم نیست هر دو رو داشته باشید؛ ولی دونستن هر دو، کمک می‌کنه.

IDLE، ویرایشگر همراه پایتون

طبق سند رسمی پایتون، IDLE، «محیط یکپارچه‌ی توسعه و یادگیری» (Integrated Development and Learning Environment) پایتونه. اسمش، علاوه بر این کوتاه‌شده، یه شوخی کوچیک هم هست؛ همون‌طور که اسم خود پایتون، از یه برنامه‌ی کمدی اومده.

IDLE، با خود پایتون نوشته شده و، طبق سند رسمی، بخش استاندارد نسخه‌های رسمی پایتونه. روی مک، طبق سند نصب، توی پوشه‌ی Python 3.15 داخل Applications هست؛ و روی لینوکس، اگه نبود، با مدیر بسته‌ی توزیع نصب می‌شه، که توی درس قبل دیدیم.

IDLE چی داره

طبق سند رسمی پایتون، IDLE این امکانات رو داره:

  • چندسکویی: روی ویندوز، یونیکس و مک، تقریبا یه‌جور کار می‌کنه.
  • پنجره‌ی پوسته‌ی پایتون، یعنی مفسر تعاملی، با رنگ برای ورودی کد، خروجی و پیام‌های خطا.
  • ویرایشگر متن چندپنجره‌ای، با برگشت چندمرحله‌ای و رنگ‌بندی پایتون.
  • جستجو توی هر پنجره، جایگزینی توی ویرایشگر، و جستجو توی چند فایل.
  • خطایاب، با نقطه‌های توقف ماندگار و اجرای قدم‌به‌قدم.

یعنی برای یادگیری پایه‌ها، همه‌ی چیزی که لازمه، از روز اول، همراه پایتونه.

سند رسمی یه نکته‌ی دیگه هم داره: IDLE، یه ماژول اختیاریه؛ یعنی ممکنه توی بعضی نسخه‌های پایتون، که توزیع‌کننده‌های دیگه ساختن، نباشه. اگه نبود، سند می‌گه سراغ سند همون کسی برید که پایتون رو بهتون داده؛ که برای لینوکس، توی درس قبل، دستورش رو دیدیم.

باز کردن IDLE

روی مک، طبق سند نصب پایتون برای مک، IDLE توی پوشه‌ی Python 3.15، داخل Applications، هست؛ با دو بار کلیک بازش می‌کنید. روی ویندوز، بعد از نصب پایتون، توی منوی Start، دنبال IDLE بگردید. روی لینوکس، اگه نصبش کردید، از منوی برنامه‌های توزیع.

وقتی بازش کنید، اول پنجره‌ی پوسته رو می‌بینید؛ با همون اعلان سه‌تایی که توی درس دوم، از آموزش رسمی، معرفی کردیم. یعنی IDLE، از همون اول، یه مفسر تعاملی، با رنگ، جلوتونه.

پنجره‌ی پوسته

پنجره‌ی پوسته‌ی IDLE، طبق سند رسمی، همون مفسر تعاملی پایتونه؛ فقط با رنگ برای ورودی، خروجی و پیام‌های خطا. یعنی هر کاری که توی درس قبل، توی ترمینال، با مفسر کردیم، اینجا هم می‌شه؛ با این فرق که خوندنش، به خاطر رنگ‌ها، راحت‌تره.

امتحان کنید: بنویسید 2 + 3، و بعد print("سلام"). حالا یه اشتباه عمدی بکنید: print("سلام"، بی پرانتز آخر. IDLE، پیام خطا رو با رنگ دیگه‌ای نشون می‌ده؛ تا از خروجی معمولی، فوری تشخیصش بدید.

پنجره‌ی ویرایشگر

برای نوشتن یه برنامه‌ی واقعی، که ذخیره بشه و بارها اجرا بشه، پنجره‌ی پوسته کافی نیست؛ ویرایشگر لازمه. از منوی File ـی IDLE، یه فایل تازه باز کنید؛ یه پنجره‌ی ویرایشگر جدا باز می‌شه. چند خط بنویسید، و فایل رو، با پسوند py، مثلا hello.py، توی یه پوشه‌ی مخصوص تمرین‌ها، ذخیره کنید.

طبق سند رسمی، ویرایشگر IDLE، کد پایتون رو رنگ‌بندی می‌کنه، برگشت چندمرحله‌ای داره، و چند پنجره رو با هم باز نگه می‌داره. ساده‌ست؛ ولی برای همه‌ی تمرین‌های ایستگاه‌های اول این مسیر، کاملا کافیه.

اجرا: Run Module

طبق سند رسمی، توی پنجره‌ی ویرایشگر IDLE، منوی Run، گزینه‌ی Run Module رو داره. این گزینه، اول کد رو بررسی می‌کنه؛ اگه خطای نوشتاری نبود، پوسته رو از نو راه می‌ندازه تا محیط تمیز باشه، و بعد، فایل رو اجرا می‌کنه. خروجی، توی پنجره‌ی پوسته نشون داده می‌شه.

همون سند یه نکته‌ی جالب داره: وقتی اجرا تموم شد، پوسته، اعلان رو نشون می‌ده؛ و حالا می‌تونید، به‌طور تعاملی، نتیجه‌ی اجرا رو بررسی کنید؛ مثلا مقدار متغیرهای برنامه رو ببینید. و یادآوری می‌کنه که برای دیدن خروجی، باید از print استفاده کنید؛ وگرنه، هیچی نشون داده نمی‌شه.

کی IDLE بسه

IDLE، برای این حالت‌ها عالیه: وقتی تازه شروع کردید و نمی‌خواید هیچ ابزار دیگه‌ای نصب کنید؛ وقتی کامپیوترتون ضعیفه و یه برنامه‌ی سبک می‌خواید؛ و وقتی دارید یه ایده‌ی کوچیک، یا یه تمرین تک‌فایلی، رو امتحان می‌کنید.

ولی وقتی پروژه چند فایل شد، وقتی بسته‌های بیرونی نصب کردید، و وقتی پیشنهادهای هوشمند حین نوشتن، برای کار سریع‌تر لازم شد، IDLE کم‌کم کم میاره. اون موقع، وقت VS Code ـه؛ که توی ادامه‌ی همین درس، راه‌اندازیش می‌کنیم.

VS Code برای پایتون

اگه مسیر تایپ‌اسکریپت رو رفته باشید، VS Code رو دارید؛ اگه نه، درس نصب ابزار اون مسیر، قدم‌به‌قدم، نصبش رو از سند رسمی نشون می‌ده. سند رسمی VS Code، یه آموزش کامل برای پایتون داره، و می‌گه با افزونه‌ی Python، VS Code، یه ویرایشگر پایتون عالی و سبک می‌شه.

مزیت بزرگش، برای کسی که بعدا زبان‌های دیگه یاد می‌گیره، اینه که یه ویرایشگره، برای همه‌ی زبان‌ها: پایتون، تایپ‌اسکریپت، SQL و بقیه. یعنی هر چی امروز درباره‌ش یاد بگیرید، فردا، برای هر زبان دیگه‌ای، به کارتون میاد.

سه تیکه، که با هم کار می‌کنن

سند رسمی VS Code، یه توضیح خیلی روشن داره، برای کسایی که تازه با ابزارهای برنامه‌نویسی آشنا شدن: سه تیکه‌ی جدا، با هم کار می‌کنن تا پایتون توی VS Code اجرا بشه:

  • VS Code: ویرایشگری که کد رو توش می‌نویسید و مرتب می‌کنید.
  • افزونه‌ی Python: پشتیبانی زبان پایتون رو به VS Code اضافه می‌کنه؛ مثل پیشنهاد هوشمند، اجرا و خطایابی. ولی خود پایتون رو نداره.
  • مفسر پایتون: برنامه‌ای که واقعا کد شما رو اجرا می‌کنه؛ که جدا از VS Code نصب می‌شه.

همون سند جمع‌بندی می‌کنه: VS Code فضای کاره، افزونه، VS Code رو به پایتون وصل می‌کنه، و مفسر، کار اجرای اسکریپت رو انجام می‌ده.

افزونه یعنی چی

طبق سند رسمی VS Code، افزونه‌ها (Extensions) اجازه می‌دن زبان‌ها، خطایاب‌ها و ابزارهایی به VS Code اضافه کنید. یعنی VS Code، خودش، یه ویرایشگر پایه‌ست؛ و برای هر زبان یا کار خاص، یه تیکه به اسم افزونه بهش وصل می‌کنید؛ مثل تیکه‌های یه پازل.

توی مسیر تایپ‌اسکریپت، افزونه لازم نبود، چون پشتیبانی تایپ‌اسکریپت، از خود جعبه توی VS Code ـه. ولی برای پایتون، طبق آموزش رسمی VS Code، افزونه‌ی Python لازمه. خوشبختانه، نصبش، چند ثانیه بیشتر طول نمی‌کشه.

نصب افزونه‌ی Python

طبق سند رسمی افزونه‌های VS Code:

  1. نمای Extensions رو باز کنید؛ با کلیک روی آیکون Extensions، توی نوار فعالیت، یعنی نوار عمودی کنار پنجره.
  2. توی کادر جستجو، بنویسید Python.
  3. روی افزونه‌ی Python کلیک کنید تا جزئیاتش رو ببینید؛ مثل توضیح، ناشر، شمار نصب و امتیاز کاربرها.
  4. دکمه‌ی Install رو بزنید.

طبق آموزش رسمی پایتون VS Code، خطایاب پایتون، یه افزونه‌ی جداست که همراه افزونه‌ی Python، خودکار نصب می‌شه.

افزونه‌ی مطمئن

طبق سند رسمی VS Code، بازار افزونه‌ها هزاران افزونه داره، و برای محافظت از شما در برابر افزونه‌های مخرب، چند سازوکار به کار می‌بره؛ مثل اعتماد به ناشر و بررسی بدافزار. ولی این، یعنی شما هم باید دقت کنید.

موقع نصب افزونه‌ی Python، به اسم ناشرش نگاه کنید، و افزونه‌ی رسمی رو، که خود آموزش VS Code معرفی می‌کنه، انتخاب کنید؛ نه یکی با اسم شبیه. و یه قاعده‌ی کلی: افزونه، می‌تونه به فایل‌های شما دسترسی داشته باشه؛ پس فقط افزونه‌هایی نصب کنید که واقعا لازمن، و ناشرشون رو می‌شناسید.

یه پوشه برای کار

طبق آموزش رسمی پایتون VS Code، وقتی VS Code رو توی یه پوشه باز می‌کنید، اون پوشه، فضای کار (Workspace) شما می‌شه. همون آموزش می‌گه یه پوشه‌ی خالی به اسم hello بسازید؛ یا با ترمینال، یا با پنجره‌ی فایل‌های سیستم‌عامل؛ و بعد، با Open Folder از منوی File ـی VS Code، بازش کنید.

این، همون کاریه که توی مسیرهای دیگه هم کردیم: هر پروژه، یه پوشه. برای این مسیر، یه پوشه به اسم python-learn بسازید، و هر تمرین رو، به شکل یه فایل جدا، توش نگه دارید. تا آخر مسیر، این پوشه، دفتر تمرین‌های شماست.

ساختن فایل پایتون

طبق آموزش رسمی، توی Explorer، روی دکمه‌ی New File کنار اسم پوشه کلیک کنید، و اسم فایل رو hello.py بذارید؛ VS Code خودکار، اون رو توی ویرایشگر باز می‌کنه. همون آموزش می‌گه با پسوند py، به VS Code می‌گید این فایل یه برنامه‌ی پایتونه؛ تا با افزونه‌ی Python و مفسر انتخاب‌شده، باهاش کار کنه.

پسوند، خیلی مهمه. اگه فایل رو hello.txt ذخیره کنید، VS Code فکر می‌کنه یه متن معمولیه؛ نه رنگی، نه پیشنهادی، نه دکمه‌ی اجرایی. همیشه، فایل‌های پایتون، py.

نوشتن، با پیشنهاد

طبق آموزش رسمی، توی hello.py، این دو خط رو بنویسید: msg = "Roll a dice!" و بعد print(msg). همون آموزش می‌گه وقتی شروع به نوشتن print می‌کنید، می‌بینید که پیشنهادهای هوشمند، که اسمشون IntelliSense ـه، گزینه‌های کامل کردن رو نشون می‌دن.

همون آموزش می‌گه این پیشنهادها، برای ماژول‌های استاندارد پایتون، بسته‌هایی که نصب کردید، و حتی کارهایی که روی هر نوع مقدار می‌شه کرد، کار می‌کنن. مثلا چون msg یه متنه، اگه بعدش یه نقطه بذارید، VS Code همه‌ی کارهایی که روی متن می‌شه کرد رو پیشنهاد می‌ده. مثل یه دستیار، که فهرست ابزارها رو همیشه دم دستتون نگه می‌داره.

ذخیره کردن

پیش از اجرا، فایل رو ذخیره کنید؛ از منوی File، گزینه‌ی Save. وقتی فایلی تغییر ذخیره‌نشده داره، کنار اسمش توی زبونه‌ی ویرایشگر، یه نقطه‌ی کوچیک دیده می‌شه؛ با ذخیره، نقطه می‌ره.

یه تنظیم به‌دردبخور هم هست: ذخیره‌ی خودکار، که از منوی File، با گزینه‌ی Auto Save، روشن می‌شه. با این، هیچ‌وقت نگران جا انداختن ذخیره نیستید. خیلی از خطاهای «چرا تغییرم اجرا نشد» روز اول، فقط از یه ذخیره‌ی جاافتاده‌ان؛ همون‌طور که توی مثال آرش مسیر هونو دیدیم.

اجرا با یه کلیک

طبق آموزش رسمی، دکمه‌ی Run Python File، یعنی دکمه‌ی اجرا، رو بالا سمت راست ویرایشگر بزنید. همون آموزش می‌گه این دکمه، یه پنل ترمینال باز می‌کنه، که مفسر پایتون توش آماده‌ست، و بعد، فرمان اجرا رو می‌زنه: روی مک و لینوکس python3 hello.py، و روی ویندوز python hello.py.

توی پنل ترمینال پایین، Roll a dice! رو می‌بینید. اولین برنامه‌ی پایتون شما، توی VS Code، اجرا شد. و دیدید که این دکمه، چیز جادویی‌ای نیست: همون فرمانیه که می‌تونستید خودتون توی ترمینال بنویسید؛ درس بعد، دقیقا همین رو، دستی، انجام می‌ده.

راه‌های دیگه‌ی اجرا

طبق آموزش رسمی، سه راه دیگه هم برای اجرای کد پایتون توی VS Code هست:

  • راست‌کلیک هر جای ویرایشگر، و انتخاب Run Python و بعد Run Python File in Terminal؛ که فایل رو خودکار ذخیره هم می‌کنه.
  • انتخاب یه یا چند خط، راست‌کلیک، و Run Python و بعد Run Selection/Line in Python Terminal؛ فقط همون خط‌ها اجرا می‌شن.
  • از فهرست فرمان‌های VS Code، فرمان Python: Start Terminal REPL؛ که یه پوسته‌ی تعاملی، با همون اعلان سه‌تایی، باز می‌کنه.

راه دوم، برای امتحان کردن یه تیکه از یه فایل بزرگ، خیلی به‌دردبخوره.

کدوم مفسر

اگه روی کامپیوترتون چند پایتون باشه، مثلا python3 ـی خود مک و پایتونی که خودتون نصب کردید، VS Code باید بدونه کدوم رو به کار ببره. طبق آموزش رسمی، با فرمان Python: Select Interpreter، از فهرست فرمان‌ها، مفسر رو انتخاب می‌کنید.

همیشه، مفسری رو انتخاب کنید که خودتون از سایت رسمی نصب کردید؛ با همون شماره‌ی نسخه‌ای که توی درس قبل، با --version، دیدید. اگه یه روز برنامه‌تون، توی VS Code یه‌جور و توی ترمینال یه‌جور رفتار کرد، اولین چیزی که بررسی می‌کنید، همین انتخاب مفسره.

محیط مجازی، توی VS Code

آموزش رسمی پایتون VS Code، ساختن یه محیط مجازی برای هر پروژه رو، یه روش خوب بین برنامه‌نویس‌های پایتون می‌دونه؛ و می‌گه بسته‌هایی که بعد از فعال کردنش نصب می‌کنید، از محیط‌های دیگه جدا می‌مونن. همون آموزش، با فرمان Python: Create Environment و انتخاب Venv، می‌سازدش؛ و یه پوشه‌ی .venv توی فضای کار ظاهر می‌شه.

همون‌طور که توی درس قبل گفتیم، تا ایستگاه هفتم، که بسته نصب می‌کنیم، محیط مجازی لازم نیست. ولی اگه دوست دارید از همین حالا عادتش کنید، ضرری نداره؛ فقط بعد از ساختنش، با Select Interpreter، مطمئن بشید مفسر محیط تازه انتخاب شده.

یه نگاه کوتاه: خطایاب

طبق آموزش رسمی، خطایابی پایتون توی VS Code، با افزونه‌ی Python Debugger انجام می‌شه، که همراه افزونه‌ی Python نصب می‌شه. خطایاب (Debugger)، ابزاریه که اجازه می‌ده برنامه رو، وسط اجرا، نگه دارید، و ببینید هر متغیر، اون لحظه، چه مقداری داره.

این، شاید مهم‌ترین ابزار برنامه‌نویسیه که تازه‌کارها کمتر ازش استفاده می‌کنن. به جای اینکه حدس بزنید چرا برنامه یه کار عجیب می‌کنه، برنامه رو نگه می‌دارید و نگاه می‌کنید. ایستگاه نهم، پایتون حرفه‌ای‌تر، کامل یادش می‌ده؛ ولی امروز، یه بار امتحانش کنید.

نقطه‌ی توقف

طبق آموزش رسمی، یه نقطه‌ی توقف (Breakpoint) روی خط دوم hello.py، یعنی خط print، بذارید؛ با کلیک توی حاشیه‌ی چپ ویرایشگر، کنار شماره‌ی خط. یه دایره‌ی قرمز ظاهر می‌شه. بعد، از منوی Run، خطایابی رو شروع کنید، و پیکربندی Python File رو انتخاب کنید.

همون آموزش می‌گه خطایاب شروع می‌شه، و روی نقطه‌ی توقف می‌ایسته؛ خط فعلی، با یه پیکان زرد توی حاشیه، مشخص می‌شه. حالا نشانگر رو روی msg نگه دارید؛ مقدارش، یعنی Roll a dice!، رو می‌بینید. با دکمه‌ی Continue، توی نوار ابزار خطایابی، برنامه تا آخر اجرا می‌شه.

کنسول خطایابی

طبق آموزش رسمی، وقتی برنامه روی نقطه‌ی توقف ایستاده، از منوی View، Debug Console رو باز کنید؛ و توی اعلان پایینش، خط به خط، این‌ها رو بنویسید: msg، بعد msg.capitalize()، و بعد msg.split(). هر کدوم، یه نتیجه نشون می‌ده؛ بی اینکه برنامه‌تون رو عوض کنید.

این، یعنی وسط اجرای برنامه، می‌تونید هر سوالی از متغیرها بپرسید؛ مثل همون مفسر تعاملی، ولی توی دل برنامه‌ی در حال اجرا. برای پیدا کردن اینکه چرا یه مقدار اون چیزی نیست که انتظار داشتید، هیچ ابزاری بهتر از این نیست.

بررسی و قالب‌بندی

طبق آموزش رسمی، افزونه‌ی Python، پشتیبانی کامل از بررسی کد (Linting) هم داره؛ یعنی ابزارهایی که حین نوشتن، مشکل‌های احتمالی، مثل یه متغیر بی‌استفاده یا یه اشتباه رایج، رو نشون می‌دن. و همون آموزش، به راهنمای ویرایش، قالب‌بندی و بازسازی کد ارجاع می‌ده.

لازم نیست الان تنظیمشون کنید؛ ایستگاه دوم، یه درس درباره‌ی خوانایی و راهنمای سبک پایتون داره، و ایستگاه نهم، ابزارهای کد خوب رو. فقط بدونید که VS Code، برای پایتون، همون کمک‌هایی رو داره که توی مسیر تایپ‌اسکریپت دیدیم.

کدوم رو انتخاب کنم

یه قاعده‌ی ساده: اگه تا حالا هیچ برنامه‌ای ننوشتید و می‌خواید همین امروز، بی نصب چیز اضافه، شروع کنید، IDLE. اگه VS Code رو از مسیر تایپ‌اسکریپت دارید، یا می‌خواید از اول با ابزاری کار کنید که تا آخر همراهتونه، VS Code با افزونه‌ی Python.

درس‌های این مسیر، طوری نوشته شدن که با هر دو کار کنن. هر جا یه کار، توی این دو، فرق داشته باشه، هر دو رو می‌گیم. و اگه با IDLE شروع کردید، هر وقت حس کردید کم میاره، رفتن به VS Code، یه ربع بیشتر وقت نمی‌گیره؛ کدهاتون، همون فایل‌های py ـن.

گیرهای رایج

چند گیر رایج روز اول:

  • افزونه نصبه ولی اجرا نمی‌شه: پایتون نصب نیست؛ افزونه، طبق آموزش رسمی، خود پایتون رو نداره.
  • دکمه‌ی اجرا دیده نمی‌شه: پسوند فایل py نیست، یا افزونه هنوز بارگذاری نشده.
  • نسخه‌ی اشتباه پایتون اجرا می‌شه: با Select Interpreter، مفسر درست رو انتخاب کنید.
  • پایتون رو تازه نصب کردید و VS Code نمی‌شناسدش: طبق آموزش رسمی، ترمینال یا خود VS Code رو ببندید و باز کنید.
  • توی IDLE خروجی دیده نمی‌شه: طبق سند رسمی، برای خروجی، print لازمه.

جواب کوتاه

اگه کسی پرسید «برای پایتون از چه ویرایشگری استفاده کنم»:

برای شروع ساده، IDLE، که همراه خود پایتونه: پوسته‌ی تعاملی، ویرایشگر و خطایاب، و اجرا با Run Module. برای کار جدی‌تر، VS Code با افزونه‌ی Python، که ویرایشگر، افزونه و مفسر رو کنار هم می‌ذاره؛ و فایل رو با دکمه‌ی Run Python File اجرا می‌کنه. هر دو رایگانن.

چند باور رایج

  • «افزونه‌ی Python، خود پایتون رو هم نصب می‌کنه.» طبق آموزش رسمی، نه؛ مفسر جداست.
  • «برای پایتون، حتما یه برنامه‌ی پولی لازمه.» IDLE و VS Code، هر دو رایگانن.
  • «IDLE فقط برای بچه‌هاست.» بخش استاندارد پایتون رسمیه.
  • «دکمه‌ی اجرا، یه جادوئه.» همون فرمان ترمینال رو می‌زنه.
  • «خطایاب فقط برای حرفه‌ای‌هاست.» از روز اول به‌دردبخوره.

یه مثال

زهرا، روی یه لپ‌تاپ قدیمی، پایتون رو نصب کرد و با IDLE شروع کرد؛ چون نمی‌خواست چیز دیگه‌ای نصب کنه. دو ماه، همه‌ی تمرین‌ها رو با همون نوشت، و هیچ کمبودی حس نکرد. تا اینکه به ایستگاه هفتم رسید، و پروژه‌ش، چند فایل و چند بسته پیدا کرد.

یه روز عصر، VS Code و افزونه‌ی Python رو نصب کرد، پوشه‌ی تمرین‌هاش رو باز کرد، و مفسرش رو انتخاب کرد. همه‌ی فایل‌هاش، بی هیچ تغییری، کار کردن. فردای اون روز، با خطایاب، یه اشتباهی رو پیدا کرد که یه هفته دنبالش بود: یه متغیر، که توی یه حلقه، هر بار صفر می‌شد. ابزار درست، برای هر مرحله.

تمرین امروز

امروز، میز کارتون رو آماده کنید.

  1. IDLE رو باز کنید و توی پوسته، 2 + 3 و print با اسم خودتون رو امتحان کنید.
  2. توی ویرایشگر IDLE، یه فایل hello.py بسازید و با Run Module اجراش کنید.
  3. اگه VS Code دارید، افزونه‌ی Python رو از نمای Extensions، با نگاه به ناشر، نصب کنید.
  4. پوشه‌ی python-learn رو توی VS Code باز کنید، hello.py نمونه‌ی آموزش رسمی رو بسازید و با دکمه‌ی اجرا اجراش کنید.
  5. یه نقطه‌ی توقف روی خط print بذارید، خطایابی رو از منوی Run شروع کنید، و مقدار msg رو ببینید.

درس بعدی، اولین برنامه رو، از ترمینال، با فرمان پایتون، می‌نویسه و اجرا می‌کنه: اولین برنامه: print و اجرا.

جمع‌بندی. آنچه از این درس با خودتان می‌برید.

  • دو انتخاب رایگان: IDLE همراه پایتون، و VS Code با افزونه‌ی Python.
  • IDLE: پوسته‌ی تعاملی، ویرایشگر و خطایاب؛ اجرا با Run Module.
  • VS Code: ویرایشگر، افزونه و مفسر؛ سه تیکه‌ی جدا که با هم کار می‌کنن.
  • افزونه رو از نمای Extensions نصب کنید؛ فقط از ناشر مطمئن.
  • اجرای فایل: دکمه‌ی Run Python File؛ و Select Interpreter برای انتخاب مفسر.

خودتون رو بسنجید

۱۵ پرسش، هر بار تازه از میان ۳۰ پرسش این درس. آخرش فقط کارنامه رو می‌بینید: چند تا درست، چند تا نادرست.

خودتون رو بسنجید

۱۵ پرسش

  • هر بار پرسش‌ها و ترتیب گزینه‌ها عوض می‌شه.
  • تا آخر نمی‌گیم کدوم جواب درست بوده؛ می‌تونید برگردید و جوابتون رو عوض کنید.
  • آخرش کارنامه می‌گیرید: چند تا درست، چند تا نادرست.
  • اگه وسطش بستید، دوباره که باز کنید از همون‌جا ادامه می‌دید.

فصل‌های این درس

درس بعد