سئو چیست؟ به زبان ساده
جواب کوتاه
سئو یعنی هر کاری که کمک می‌کند گوگل سایت شما را پیدا کند، بفهمد و به کسی که دنبالش است نشان دهد. پولی به گوگل داده نمی‌شود؛ گوگل خودش برای هر جستجو باکیفیت‌ترین و مرتبط‌ترین صفحه‌ها را انتخاب می‌کند، و سئو کمک می‌کند صفحه‌ی شما یکی از آن‌ها باشد.
یک تصویر ساده: کتابخانه‌ای به بزرگی وب
یک کتابخانه‌ی خیلی بزرگ را تصور کنید که هر روز کتاب تازه به آن می‌رسد. کسی کتاب‌ها را برایش نمی‌فرستد. کتابدار خودش راه می‌افتد، کتاب تازه را پیدا می‌کند، می‌خواند و در فهرست کتابخانه می‌گذارد.
بعد کسی می‌آید و می‌پرسد: «کیک شکلاتی را چطور درست کنم؟» کتابدار در فهرستش می‌گردد و چند کتابی را که بهتر از همه جواب می‌دهند، به ترتیب جلویش می‌گذارد.
گوگل همین کتابدار است و سایت شما یکی از کتاب‌ها. سئو یعنی کاری کنید که کتاب شما پیدا شود، فهمیده شود، و وقتی کسی پرسشی دارد که کتاب شما جوابش است، جزو همان چند کتاب اول باشد.
کلمه‌هایی که در این درس می‌بینید
این شش کلمه را بدانید، بقیه‌ی درس ساده است.
- موتور جستجو
سایتی که در آن چیزی می‌نویسید و فهرستی از صفحه‌های مرتبط می‌گیرید؛ مثل گوگل. همان کتابدار.
- گوگل‌بات
برنامه‌ی گوگل که خودکار در وب می‌گردد و صفحه‌ها را می‌خواند. به آن خزنده، ربات یا عنکبوت هم می‌گویند.
- خزش
کار گوگل‌بات: رفتن از پیوندی به پیوند دیگر و خواندن صفحه‌ها. مثل کتابداری که میان قفسه‌ها راه می‌رود.
- ایندکس
فهرست بزرگ گوگل از صفحه‌هایی که خوانده و فهمیده است. صفحه‌ای که در این فهرست باشد، «ایندکس شده» است.
- رتبه
جای یک صفحه در نتیجه‌های یک جستجو: اول، دوم، سوم. برای هر جستجو جدا تعیین می‌شود.
- نتیجه‌ی رایگان
نتیجه‌هایی که گوگل خودش انتخاب می‌کند و کسی برایشان پول نداده است. به آن «ارگانیک» هم می‌گویند. سئو درباره‌ی همین‌هاست.
سئو یعنی چه؟
سئو همان سه حرف SEO است که فارسی نوشته شده؛ کوتاه‌شده‌ی Search Engine Optimization، یعنی «بهینه‌سازی برای موتور جستجو».
گوگل خودش سئو را در دو نیمه می‌گوید:
- کمک به گوگل که محتوای شما را بفهمد.
- کمک به آدم‌ها که سایت شما را پیدا کنند و از روی نتیجه‌ی جستجو تصمیم بگیرند به آن بروند یا نه.
یعنی هر صفحه‌ی شما دو خواننده دارد: یک ربات و یک آدم. ربات باید بفهمد صفحه درباره‌ی چیست؛ آدم باید ببیند همان چیزی است که دنبالش بود.
این مسیر درباره‌ی گوگل است؛ ولی گوگل می‌گوید همین کارها به موتورهای جستجوی دیگر هم کمک می‌کند.
گوگل چطور کار می‌کند: یک صفحه، چهار قدم
گوگل کاملا خودکار کار می‌کند. کسی در گوگل صفحه‌ها را دستی ثبت نمی‌کند؛ بیشتر صفحه‌هایی که در نتیجه‌ها می‌بینید، گوگل خودش پیدا کرده است.
هر صفحه برای آمدن در نتیجه‌ها از چهار قدم می‌گذرد، و همه‌ی صفحه‌ها از همه‌ی قدم‌ها نمی‌گذرند. یک صفحه‌ی نمونه را با هم ببریم. «شروع» را بزنید؛ بعد یک گیر بگذارید و ببینید صفحه کجا می‌ماند.
- خزشپیدا کردن و خواندن
- ایندکسفهمیدن و در فهرست گذاشتن
- رتبهانتخاب بهترین‌ها برای یک جستجو
- نمایشآنچه آدم در گوگل می‌بیند
صفحه‌ی تازه‌ی «کیک شکلاتی خانگی» روی سایت example.com منتشر شد. گوگل هنوز از آن خبر ندارد. یکی از صفحه‌های همین سایت، که گوگل قبلا دیده است، به آن پیوند داده است.
صفحه منتشر شد و گوگل هنوز از آن خبر ندارد. «قدم بعد» را بزنید.
خود گوگل «رتبه» و «نمایش» را یک مرحله می‌شمارد و می‌گوید سه مرحله: خزش، ایندکس و نمایش نتیجه. این‌جا جدا گفتیم تا روشن‌تر باشد. درس بعد هر قدم را کامل‌تر باز می‌کند.
سئو به چه کاری می‌آید؟
کسی که در گوگل چیزی می‌گردد، همین حالا دنبال آن است. تبلیغ نمی‌خواهد؛ جواب می‌خواهد.
مثلا فرض کنید شیرینی‌فروشی کوچکی دارید و کیک تولد سفارشی می‌پزید. کسی در همان شهر «کیک تولد سفارشی» را جستجو می‌کند. اگر صفحه‌ی شما جزو نتیجه‌های اول باشد، او بی آنکه شما را بشناسد به سایتتان می‌آید، و شاید سفارش بدهد.
فرقش با آگهی این است که برای هر بار دیده شدن پولی نمی‌دهید. صفحه‌ای که یک بار خوب ساخته شده، تا وقتی مفید و به‌روز بماند، می‌تواند روزها و ماه‌ها آدم بیاورد.
پس سئو برای هر کسی است که می‌خواهد مردم از راه جستجو به سایتش برسند: فروشگاه، شرکت، وبلاگ یا یک صفحه‌ی آموزشی.
نتیجه‌ی رایگان و آگهی: دو راه جدا
در صفحه‌ی نتیجه‌های گوگل دو جور چیز می‌بینید: آگهی، که کسی برایش پول داده است؛ و نتیجه‌های رایگان، که گوگل خودش انتخاب کرده است. سئو فقط درباره‌ی نتیجه‌های رایگان است.
- آمدن در نتیجه‌های رایگان پولی ندارد. گوگل می‌گوید هر کس غیر از این گفت، اشتباه می‌کند.
- گوگل برای رتبه‌ی بالاتر پول نمی‌گیرد. برای اینکه صفحه را زودتر یا بیشتر بخواند هم نمی‌گیرد. رتبه را برنامه تعیین می‌کند.
- آگهی دادن روی نتیجه‌های رایگان اثری ندارد. اگر در گوگل آگهی بدهید، جای سایتتان در نتیجه‌های رایگان عوض نمی‌شود.
و یک نکته‌ی صادقانه: گوگل تضمین نمی‌کند صفحه‌ای را بخواند، در فهرست بگذارد یا نشان دهد؛ حتی اگر همه‌ی کارها درست باشد. برای همین هیچ‌کس نمی‌تواند رتبه‌ی اول را تضمین کند.
مهم‌ترین کار: صفحه‌ای که به کار آدم بیاید
اگر فقط یک جمله از این درس یادتان بماند، این باشد: گوگل می‌گوید محتوای مفید و جذاب احتمالا بیش از هر کار دیگری روی دیده شدن سایت اثر دارد.
چنین صفحه‌ای معمولا این چهار ویژگی را دارد:
- خوانا و مرتب. پاراگراف کوتاه، تیتر برای هر بخش، بی غلط املایی.
- مال خودتان. از جای دیگر کپی نشده؛ از آنچه خودتان می‌دانید نوشته شده است.
- به‌روز. نوشته‌های قدیمی را هر چند وقت می‌خوانید و درستشان می‌کنید.
- برای آدم، نه برای گوگل. مفید و قابل اعتماد؛ کسی که خواند، جوابش را گرفته باشد.
با کلمه‌های مردم بنویسید
فکر کنید مردم با چه کلمه‌ای دنبال صفحه‌ی شما می‌گردند. کسی که موضوع را خوب می‌داند یک کلمه را می‌گردد و تازه‌کار کلمه‌ی دیگری را؛ مثلا یک قنادی «گاناش» می‌نویسد و یک تازه‌کار «روکش شکلاتی کیک».
نگران همه‌ی شکل‌ها نباشید؛ گوگل رابطه‌ی کلمه‌ها را خوب می‌فهمد. فقط با زبان خواننده‌تان بنویسید.
سئو هست یا نیست؟
شش کار را می‌بینید. برای هر کدام بزنید که سئو هست یا نیست؛ دلیلش همان‌جا باز می‌شود.
به گوگل پول بدهید تا سایت شما را بالاتر بیاورد.
صفحه‌ای بنویسید که دقیقا جواب پرسش مردم را بدهد.
یک کلمه را بارها و بارها در صفحه تکرار کنید.
از صفحه‌های دیگر سایت به صفحه‌ی تازه پیوند بدهید.
رازی پیدا کنید که سایت را خودکار اول گوگل کند.
عنوان هر صفحه را روشن و درست بنویسید.
سئو چقدر طول می‌کشد؟
سئو مثل کاشتن است، نه مثل روشن کردن چراغ. گوگل می‌گوید اثر بعضی تغییرها چند ساعت بعد دیده می‌شود و بعضی چند ماه بعد.
برای همین، بعد از هر تغییر معمولا چند هفته صبر کنید و بعد بسنجید. اگر فردا خبری نشد، نگران نباشید؛ طبیعی است.
همه‌ی تغییرها هم اثر دیدنی ندارند. اگر نتیجه نگرفتید، کار را عوض کنید و دوباره بسنجید.
چهار اسمی که زیاد می‌شنوید
اگر درباره‌ی سئو پرسیده باشید، احتمالا این چهار اسم را شنیده‌اید. گوگل خودش سئو را این‌طور تقسیم نمی‌کند؛ ولی هر کدام به یکی از قدم‌هایی برمی‌گردد که بالاتر دیدید:
- سئو تکنیکال (فنی)
راه گوگل باز باشد و صفحه درست خوانده شود: سرور، نشانی‌ها، سرعت. قدم خزش و ایندکس.
- سئو داخلی
هر صفحه روشن بگوید درباره‌ی چیست: عنوان، تیتر، متن و عکس. قدم ایندکس و رتبه.
- سئو محتوایی
صفحه‌ی مفید، با همان کلمه‌هایی که مردم می‌گردند. قدم رتبه.
- سئو خارجی
سایت‌ها و آدم‌های دیگر از شما حرف بزنند و به شما پیوند بدهند. گوگل صفحه‌ها را از پیوندها پیدا می‌کند، و پیوندها یکی از نشانه‌های رتبه هم هستند. قدم خزش و رتبه.
این مسیر به ترتیب همین قدم‌های گوگل جلو می‌رود و هر کدام از این چهار، ایستگاه‌های خودش را دارد.
همه‌ی درس‌های آموزش سئواز کجا شروع کنیم: سه قدم
لازم نیست امروز همه چیز را بدانید. این سه قدم را به ترتیب بروید:
ببینید گوگل سایت شما را دارد
در گوگل بنویسید site: و بلافاصله نام سایتتان را، بی فاصله. اگر صفحه‌هایی از سایت شما آمد، یعنی گوگل سایت را در فهرستش دارد. اگر چیزی نیامد، قدم دوم کمک می‌کند بفهمید چرا.
این را در گوگل جستجو کنید:
site:example.comفقط نام سایت را بنویسید، مثلا example.com؛ بی https و بی خط کج. سایت را در سرچ کنسول ثبت کنید
سرچ کنسول ابزار رایگان خود گوگل است و نشان می‌دهد گوگل سایت شما را چطور می‌بیند و کجا گیر کرده است. برای آمدن در گوگل لازم نیست؛ ولی بی آن نمی‌دانید چه شده است.
ثبتش را قدم به قدم، با عکس، در درس جدایش گفته‌ایم.
یک صفحه‌ی مفید بنویسید و به مردم بگویید
یک صفحه برای یک پرسش واقعی مشتری‌هایتان بنویسید. از صفحه‌های دیگر سایت به آن پیوند بدهید.
بعد به مردم بگویید: در شبکه‌های اجتماعی، به مشتری‌ها، روی کارت ویزیت. گوگل می‌گوید معرفی سایت هم آدم‌ها و هم موتور جستجو را زودتر به آن می‌رساند؛ فقط زیاده‌روی نکنید.
اشتباه‌ها و نکته‌های رایج
این‌ها را زیاد می‌شنوید. گوگل درباره‌ی هر کدام صریح حرف زده است:
- پول دادن برای «رتبه‌ی اول تضمینی»
- گوگل خودش تضمین نمی‌کند، پس کس دیگری هم نمی‌تواند. گوگل می‌گوید اگر کسی چنین قولی داد، سراغ کس دیگری بروید.
- تکرار یک کلمه تا جایی که متن خراب شود
- این کار برخلاف قانون‌های اسپم گوگل است. اسپم ممکن است صفحه یا کل سایت را پایین‌تر ببرد، یا کاملا از نتیجه‌ها بیرون بیندازد.
- نوشتن متن بلند فقط برای تعداد کلمه
- گوگل می‌گوید طول متن به‌تنهایی در رتبه اثری ندارد و عدد جادویی ندارد. هر قدر موضوع لازم دارد بنویسید.
- پر کردن تگ keywords در کد صفحه
- گوگل از این تگ استفاده نمی‌کند.
- خریدن دامنه‌ای که کلمه‌ی جستجو در آن است
- کلمه در نام دامنه یا نشانی صفحه تقریبا اثری در رتبه ندارد. نامی را انتخاب کنید که برای کسب‌وکار شما درست است.
- ترس از «جریمه»ی محتوای تکراری
- اگر یک صفحه با دو نشانی باز شود، جریمه‌ای ندارد؛ فقط بهتر است یک نشانی داشته باشد. کپی کردن محتوای سایت‌های دیگر ولی ماجرای دیگری است.
- انتظار نتیجه از فردا
- اثر تغییرها زمان می‌برد؛ چند هفته صبر کنید و بعد بسنجید.
برای وقتی که لازم شد
جزئیات بیشتر، برای وقتی که کنجکاو شدید
- گوگل صفحه را مثل مرورگر می‌بیند
- هنگام خزش، گوگل صفحه را با نسخه‌ی تازه‌ی کروم باز می‌کند و برنامه‌های آن (جاوااسکریپت) را اجرا می‌کند؛ به این کار «رندر» می‌گویند. اگر فایل‌هایی که ظاهر و محتوای صفحه را می‌سازند از گوگل پنهان شوند، ممکن است صفحه را درست نفهمد.
- خزنده‌ی گوگل معمولا از آمریکا سر می‌زند
- اگر سایت شما بسته به جای بازدیدکننده چیز دیگری نشان می‌دهد، ببینید گوگل از آن‌جا چه می‌بیند.
- گوگل سایت را زیر بار نمی‌برد
- خزنده سعی می‌کند سایت را آرام بخواند. اگر سرور خطا بدهد (مثلا خطای ۵۰۰)، گوگل آن را «آهسته‌تر» می‌فهمد.
- صفحه‌های خیلی شبیه، یک نماینده دارند
- اگر چند صفحه تقریبا یک چیز بگویند، گوگل آن‌ها را یک گروه می‌کند و یکی را نسخه‌ی اصلی می‌گیرد (به آن canonical می‌گویند)؛ همان که در نتیجه‌ها می‌آید.
- نتیجه‌ها برای همه یکی نیست
- گوگل با صدها نشانه نتیجه‌ها را می‌چیند؛ از جمله جای کاربر، زبان و دستگاه. مثلا «تعمیر دوچرخه» در تبریز و در شیراز نتیجه‌های متفاوتی دارد. برای همین، رتبه‌ای که خودتان می‌بینید ممکن است با رتبه‌ای که دیگری می‌بیند فرق کند.
- نمی‌خواهید صفحه‌ای در گوگل باشد؟
- می‌شود یک صفحه، یک بخش یا کل سایت را از نتیجه‌ها بیرون نگه داشت. درسش در ایستگاه «ایندکس» همین مسیر است.
- متخصص لازم دارم؟
- گوگل می‌گوید صاحب یک کسب‌وکار کوچک محلی احتمالا بیشتر کار را خودش می‌تواند بکند. اگر هم متخصص گرفتید، دانستن همین پایه‌ها کمک می‌کند روش نادرست را بشناسید. ابزارهای سئو هم به داده‌ی داخلی گوگل دسترسی ندارند؛ امتیازشان حرف گوگل نیست.
پرسش‌های پرتکرار
سئو چیست به زبان ساده؟
هر کاری که کمک می‌کند گوگل سایت شما را پیدا کند، بفهمد و به کسی که دنبالش است نشان دهد.
سئو مخفف چیست؟
مخفف Search Engine Optimization، یعنی «بهینه‌سازی برای موتور جستجو».
سئو چگونه کار می‌کند؟
گوگل صفحه را پیدا می‌کند و می‌خواند (خزش)، می‌فهمد و در فهرستش می‌گذارد (ایندکس)، و برای هر جستجو بهترین‌ها را بالاتر می‌گذارد و نشان می‌دهد. سئو به هر کدام از این قدم‌ها کمک می‌کند.
سئو چه کاربردی دارد؟
آدم‌هایی را که همین حالا دنبال چیزی هستند که شما دارید، از راه جستجو به سایت شما می‌رساند؛ بی آنکه برای هر بار دیده شدن پول بدهید.
برای آمدن در گوگل باید پول بدهم؟
نه. آمدن در نتیجه‌های رایگان پولی ندارد و گوگل برای رتبه‌ی بالاتر پول نمی‌گیرد. آگهی راه جدایی است و روی نتیجه‌های رایگان اثری ندارد.
باید سایتم را در گوگل ثبت کنم؟
لازم نیست؛ گوگل بیشتر سایت‌ها را خودش پیدا می‌کند. ثبت سایت در سرچ کنسول کمک می‌کند ببینید گوگل سایت شما را چطور دیده و کجا گیر کرده است.
سئو چقدر طول می‌کشد؟
اثر بعضی تغییرها چند ساعت بعد دیده می‌شود و بعضی چند ماه بعد. گوگل می‌گوید معمولا چند هفته صبر کنید و بعد بسنجید.
کسی می‌تواند رتبه‌ی اول گوگل را تضمین کند؟
نه. گوگل خودش هم تضمین نمی‌کند صفحه‌ای را بخواند، در فهرست بگذارد یا نشان دهد. گوگل می‌گوید اگر کسی رتبه‌ی اول را تضمین کرد، سراغ کس دیگری بروید.
سئو فقط برای گوگل است؟
نه. این مسیر درباره‌ی گوگل است، ولی گوگل می‌گوید همین کارها خواندن و فهمیدن سایت را برای موتورهای جستجوی دیگر هم آسان‌تر می‌کند.
سئو را خودم می‌توانم یاد بگیرم؟
بله. گوگل می‌گوید صاحب یک کسب‌وکار کوچک احتمالا بیشتر کار را خودش می‌تواند بکند. همین مسیر از صفر و قدم به قدم جلو می‌رود.
جمع‌بندی. آنچه از این درس با خودتان می‌برید.
- سئو یعنی کمک به گوگل که سایت شما را پیدا کند و بفهمد، و کمک به آدم‌ها که آن را در نتیجه‌ها پیدا کنند و انتخابش کنند.
- گوگل خودکار کار می‌کند: صفحه را می‌خزد، ایندکس می‌کند، رتبه می‌دهد و نشان می‌دهد؛ و همه‌ی صفحه‌ها از همه‌ی قدم‌ها نمی‌گذرند.
- آمدن در نتیجه‌های رایگان پولی ندارد و گوگل برای رتبه پول نمی‌گیرد؛ هیچ‌کس هم نمی‌تواند رتبه‌ی اول را تضمین کند.
- مهم‌ترین کار، صفحه‌ای مفید و مال خودتان است که با کلمه‌های مردم نوشته شده باشد.
- اثر کار از چند ساعت تا چند ماه طول می‌کشد؛ چند هفته صبر کنید و بعد بسنجید.
- شروع: با site: ببینید گوگل سایت شما را دارد، سایت را در سرچ کنسول ثبت کنید، و یک صفحه‌ی مفید بنویسید.
خودتان را بسنجید ۸ پرسش، اختیاری؛ نتیجه فقط برای خود شماست.