ساب‌نت و ساب‌نت مسک چیست

دو تا کلمه

قبل از هر چیز، این دو تا کلمه رو بشناسید:

ردیف و صندلی توی یه عدد

خب اول یه مثال. فرض کنید روی بلیت سینما فقط یه عدد نوشتن: 1207.

دو رقم اولش شماره‌ی ردیفه و دو رقم آخرش شماره‌ی صندلی. یعنی ردیف ۱۲، صندلی ۷. ولی شما از کجا بفهمید مرز کجاست؟ شاید ردیف ۱ باشه و صندلی ۲۰۷.

اینجا راهنمای سالن یه کارت سوراخ‌دار داره. کارت رو می‌ذاره روی عدد و فقط تیکه‌ی ردیف از سوراخ معلوم می‌شه.

آدرس IP هم دقیقا همینه. یه عدده که هم اسم شبکه توشه، هم اسم دستگاه. اون کارت سوراخ‌دار هم همون ساب‌نت مسکه.

یه چیز دیگه هم هست. آدمایی که توی یه ردیفن، یه چیزی رو راحت دست‌به‌دست به هم می‌دن. ولی اگه بخوان چیزی رو به ردیف دیگه برسونن، باید بدنش به راهنمای توی راهرو. دستگاه‌ها هم همین‌طورن. دستگاه‌های یه ساب‌نت مستقیم به هم می‌رسن، ولی برای ساب‌نت دیگه پیام رو می‌دن به روتر.

مسک از نزدیک

خب مسک هم دقیقا مثل خود IP یه عدد ۳۲ بیتیه (اگه یادتون نیست بیت چیه، توی درس بیت و بایت گفتیم).

چجوری مرز رو نشون می‌ده؟ خیلی ساده. مسک از اول چند تا ۱ پشت سر هم داره، بعدش دیگه تا آخر همه‌ش ۰. یعنی هیچ‌وقت نمی‌بینید یه ۱ وسط صفرها افتاده باشه.

حالا IP و مسک رو بذارید زیر هم. هر جا زیر IP عدد ۱ افتاده، اون تیکه مال اسم شبکه‌ست. هر جا ۰ افتاده، مال اسم دستگاه.

مثلا فرض کنید آدرس خونه‌ست: «خیابون آزادی، پلاک ۱۲». مسک می‌گه «خیابون آزادی» تا کجاست و «پلاک ۱۲» از کجا شروع می‌شه. توی بیشتر خونه‌ها مسک اینه:

هشت تا ۱ پشت سر هم می‌شه ۲۵۵، هشت تا ۰ هم می‌شه ۰. برای همین ۲۴ تا ۱ و ۸ تا ۰ رو این‌جوری می‌نویسن: 255.255.255.0.

پس هر جا مسک رو دیدید، این‌جوری بخونیدش: هر جا ۲۵۵ هست، اون تیکه از IP اسم شبکه‌ست. هر جا ۰ هست، اسم دستگاه.

خوندن آدرس با مسک

حالا یه آدرس واقعی رو با هم بخونیم. مثلا فرض کنید آدرس گوشی‌تون 192.168.1.37 هست و مسکش 255.255.255.0.

1. آدرس و مسک رو زیر هم بنویسید، عدد به عدد.
2. هر جا مسک ۲۵۵ هست، همون عدد آدرس رو بنویسید. هر جا ۰ هست، ۰ بنویسید. چیزی که درمیاد، اسم شبکه‌ست.
3. عددی که زیرش ۰ بود، اسم خود دستگاهه.

پس این گوشی توی شبکه‌ی 192.168.1.0 هست و اسم خودش توی اون شبکه ۳۷ هست. درست مثل ردیف ۱۲ و صندلی ۷.

اگه مسک عددی غیر از ۲۵۵ و ۰ داشت، مثلا ۱۹۲، حساب یه کم فرق می‌کنه. اونو توی درس بعد، «محاسبه‌ی ساب‌نت قدم به قدم»، می‌گیم.

هم‌ردیفن یا نه؟

حالا اصل ماجرا. گوشی شما هر بار که می‌خواد یه پیام بفرسته، همین کار رو می‌کنه. یعنی آدرس خودش و آدرس مقصد رو با مسک می‌خونه.

اگه اسم شبکه‌ی هر دو یکی بود، یعنی هم‌ردیفن. پس پیام رو مستقیم می‌فرسته. اگه یکی نبود، پیام رو می‌ده به مودم یا روتر که اون برسونه.

مسک‌های رایج

هر چی ۱های مسک بیشتر باشه، جا برای دستگاه کمتره و شبکه کوچیک‌تر. این جدول رو نگه دارید، خیلی به کارتون میاد.

ستون دوم شکل کوتاه همون مسکه. یعنی تعداد ۱ها رو بعد از یه خط کج می‌نویسن. مثلا /24 یعنی ۲۴ تا ۱، که همون 255.255.255.0 هست.

یه نکته هم بگم. توی کتابای قدیمی‌تر ممکنه ببینید به 255.255.255.0 می‌گن «مسک کلاس C». این اسم مال قبل از سال ۱۹۹۳ هست که آدرس‌ها کلاس داشتن. الان دیگه هر آدرس با مسک خودش داده می‌شه.

سه تا اشتباه رایج