آموزشراه‌اندازی فروشگاه اینترنتی، از صفر

درس ۳ از ۴۳، فروشگاه و کسب‌وکار آنلاین، حدود ۲۵ دقیقه خواندن

هزینه‌ی راه‌اندازی فروشگاه اینترنتی

جواب کوتاه

هزینه‌های یه فروشگاه اینترنتی، سه دسته‌ان. یک، یه‌باره: کارهایی که فقط یه بار پول می‌خوان، مثل ساختن سایت، طراحی لوگو، عکس اولیه‌ی محصول‌ها، اولین موجودی جنس، و مجوزها. دو، ماهانه: چیزهایی که هر ماه تکرار می‌شن، مثل تمدید دامنه و میزبانی، اینترنت و تلفن، تبلیغ، و اگه دارید، حقوق کمک‌دست. سه، هر سفارش: هزینه‌هایی که با هر فروش میان، مثل جنس، بسته‌بندی، ارسال، و کارمزد پرداخت. مثل بودجه‌ی یه سفر: بلیت رو یه بار می‌خرید، خرج غذا و جا رو هر روز می‌دید، و یه پاکت اضافه، برای پیش‌آمدها، کنار می‌ذارید. یه راهنمای شناخته‌شده‌ی دولتی برای کسب‌وکارهای کوچیک، پیشنهاد می‌کنه هزینه‌ها رو به یه‌باره و ماهانه تقسیم کنید، دست‌کم یه سال هزینه‌ی ماهانه رو حساب کنید، و نقطه‌ی سربه‌سر رو با این فرمول پیدا کنید: هزینه‌ی ثابت، تقسیم بر قیمت منهای هزینه‌ی متغیر هر واحد. یعنی چند تا باید بفروشید تا نه سود کنید نه ضرر.

بودجه‌ی یه سفر

درس قبل گفت محصول، باید بعد از همه‌ی هزینه‌ها، سود داشته باشه. این درس، همه‌ی اون هزینه‌ها رو، یکی‌یکی، باز می‌کنه. یه سفر رو تصور کنید. بلیت رو، یه بار می‌خرید. ولی غذا و جای خواب، هر روز، خرج دارن. و یه پاکت پول اضافه هم، کنار می‌ذارید، برای وقتی که چیزی، غیرمنتظره پیش بیاد.

کسی که فقط پول بلیت رو حساب کنه، وسط سفر، بی‌پول می‌مونه. فروشگاه اینترنتی هم، همین‌طوره: خیلی‌ها، فقط هزینه‌ی ساختن سایت رو حساب می‌کنن، و چند ماه بعد، از هزینه‌های ماهانه و هر سفارش، جا می‌خورن.

سه دسته هزینه

هزینه‌های یه فروشگاه اینترنتی، سه دسته‌ان. یک، یه‌باره: کارهایی که فقط یه بار، اول کار، پول می‌خوان. دو، ماهانه: چیزهایی که هر ماه، چه بفروشید چه نه، تکرار می‌شن. سه، هر سفارش: هزینه‌هایی که با هر فروش، میان.

یه راهنمای شناخته‌شده‌ی دولتی برای کسب‌وکارهای کوچیک، پیشنهاد می‌کنه هزینه‌ها رو، دست‌کم، به یه‌باره و ماهانه تقسیم کنید. ما برای فروشگاه اینترنتی، دسته‌ی سوم، یعنی هر سفارش، رو هم جدا می‌کنیم؛ چون توی فروش آنلاین، خیلی مهمه و خیلی‌ها، فراموشش می‌کنن.

چرا حساب کردن، مهمه

همون راهنما، می‌گه حساب کردن هزینه‌های راه‌اندازی، کمک می‌کنه سود رو تخمین بزنید، نقطه‌ی سربه‌سر رو پیدا کنید، وام بگیرید، سرمایه‌گذار جذب کنید، و حتی توی مالیات، صرفه‌جویی کنید. و می‌گه کلید یه کسب‌وکار موفق، آمادگیه؛ چون پیش از اینکه در کسب‌وکار باز بشه، صورت‌حساب‌هایی دارید که باید بپردازید.

برای یه فروشگاه کوچیک، مهم‌ترین فایده‌ش، ساده‌ست: می‌دونید چقدر پول لازم دارید، و کی، به سود می‌رسید. بی این دونستن، خیلی‌ها، وسط راه، پولشون تموم می‌شه، و فروشگاهی که شاید موفق می‌شد، بسته می‌شه.

دسته‌ی ۱: هزینه‌های یه‌باره

همون راهنما، هزینه‌های یه‌باره رو، هزینه‌های اولیه‌ی لازم برای راه انداختن کسب‌وکار می‌دونه؛ مثل خرید تجهیزات اصلی، گرفتن یه طراح لوگو، و پرداخت مجوزها و هزینه‌های رسمی.

برای یه فروشگاه اینترنتی، مهم‌ترین هزینه‌های یه‌باره، این‌ها‌ان: ساختن سایت؛ طراحی ساده‌ی هویت، مثل لوگو؛ عکاسی اولیه‌ی محصول‌ها؛ اولین موجودی جنس؛ تجهیزات، مثل ترازو و وسایل بسته‌بندی؛ و مجوزها. بخش‌های بعدی، هر کدوم رو، جدا، باز می‌کنن.

ساختن سایت

هزینه‌ی ساختن سایت، می‌تونه از تقریبا صفر، تا خیلی زیاد باشه. راه‌های اصلی: خودتون، با یه سیستم فروشگاه‌ساز آماده، بسازید؛ از یه قالب آماده استفاده کنید و یه نفر، فقط تنظیمش کنه؛ یا یه طراح یا برنامه‌نویس، از صفر، براتون بسازه.

برای شروع، معمولا، راه‌های ساده‌تر، کافین. یه فروشگاه ساده، با چند محصول و عکس‌های خوب، از یه سایت گرون و پیچیده، که ماه‌ها طول کشیده، خیلی وقت‌ها، بهتر می‌فروشه. درس‌های بخش «ساختن فروشگاه» این مسیر، این راه‌ها رو، با جزئیات، مقایسه می‌کنن.

لوگو و هویت ساده

یه لوگو و چند رنگ ثابت، به فروشگاه، چهره می‌دن. ولی اول کار، لازم نیست برای یه هویت کامل و گرون، پول زیادی بدید. یه لوگوی ساده و تمیز، و دو سه رنگ که همه‌جا یکی باشن، کافیه.

همون راهنما، گرفتن یه طراح لوگو رو، یه مثال از هزینه‌ی یه‌باره می‌دونه. اگه بودجه کمه، با یه نوشته‌ی ساده‌ی اسم فروشگاه، با یه فونت تمیز، شروع کنید؛ و بعدا، وقتی فروش ثابت شد، برای هویت کامل‌تر، خرج کنید. مسیر «برندسازی» کتابخونه، درباره‌ی همینه.

عکس محصول

توی فروش آنلاین، عکس، جای دست گرفتن محصول رو می‌گیره؛ پس یکی از مهم‌ترین هزینه‌های یه‌باره‌ست. می‌تونید یه عکاس بگیرید، یا خودتون، با یه گوشی خوب، نور روز کنار پنجره، و یه پس‌زمینه‌ی ساده، عکس بگیرید.

برای شروع، راه دوم، معمولا، کافیه؛ به شرطی که عکس‌ها، روشن، تیز، و از چند زاویه باشن. یه بار، وقت بذارید و یاد بگیرید؛ این مهارت، برای همه‌ی محصول‌های بعدی، به کار میاد و پول عکاس رو، صرفه‌جویی می‌کنه.

اولین موجودی

اگه محصول رو می‌خرید یا می‌سازید، باید اول، یه مقدار موجودی داشته باشید. این، معمولا، بزرگ‌ترین هزینه‌ی یه‌باره‌ست؛ و خطرناک‌ترینش. چون اگه محصول، اونقدر که فکر می‌کردید، نفروشه، پولتون، توی انبار، گیر می‌کنه.

همون‌طور که درس قبل گفت، اول، کوچیک امتحان کنید؛ و موجودی اولیه رو، تا جای ممکن، کم نگه دارید. همون راهنما، موجودی رو، یکی از هزینه‌های رایج راه‌اندازی می‌دونه. تخفیف خرید عمده، وسوسه‌انگیزه؛ ولی پیش از اینکه بدونید محصول می‌فروشه، ارزشش رو نداره.

مجوزها

همون راهنما، مجوزها و پروانه‌ها رو، یکی از هزینه‌های رایج راه‌اندازی می‌دونه، و می‌گه مجوزها، معمولا، هزینه‌های روشن و منتشرشده دارن. برای یه فروشگاه اینترنتی، بسته به کشور، محصول، و نوع کسب‌وکار، ممکنه مجوزهای مختلفی لازم باشه.

پیش از شروع، بپرسید برای فروش آنلاین محصولتون، چه مجوزهایی لازمه، و هزینه و زمان گرفتنشون چقدره. بعضی مجوزها، چند هفته یا بیشتر طول می‌کشن؛ پس این رو هم، توی برنامه‌ی زمانی، حساب کنید.

دسته‌ی ۲: هزینه‌های ماهانه

همون راهنما، می‌گه هزینه‌های ماهانه، معمولا، چیزهایی مثل حقوق، اجاره، و قبض‌ها رو شامل می‌شن. این‌ها، هر ماه، چه بفروشید چه نه، تکرار می‌شن؛ برای همین، خطرناک‌تر از هزینه‌های یه‌باره‌ان، چون کم‌کم، و بی‌سروصدا، جمع می‌شن.

برای یه فروشگاه اینترنتی کوچیک، هزینه‌های ماهانه‌ی رایج: تمدید دامنه و میزبانی سایت؛ اینترنت و تلفن؛ تبلیغ؛ اشتراک ابزارها، مثل ابزار ایمیل یا حسابداری؛ و اگه دارید، اجاره‌ی انبار و حقوق کمک‌دست.

دامنه و میزبانی

دامنه، یعنی نشونی سایتتون، مثل یه پلاک؛ و میزبانی، یعنی جایی که سایت، روی یه سرور، نگه داشته می‌شه. هر دو، معمولا، سالانه یا ماهانه، تمدید می‌شن. پس با اینکه کوچیکن، هزینه‌ی همیشگی‌ان.

یه نکته: اگه از یه سیستم فروشگاه‌ساز آماده استفاده می‌کنید، معمولا، یه اشتراک ماهانه دارید که میزبانی رو هم شامل می‌شه. پیش از انتخاب، هزینه‌ی سالانه‌ش رو، با هزینه‌ی راه‌های دیگه، مقایسه کنید؛ و تاریخ تمدید رو، یه جا بنویسید تا یادتون نره.

ارتباط و قبض‌ها

همون راهنما، ارتباطات و قبض‌ها رو، جزو هزینه‌های رایج می‌شمره. برای یه فروشگاه اینترنتی، یعنی اینترنت، تلفن، و شاید یه خط جدا برای جواب دادن به مشتری‌ها.

همون راهنما، یه دسته‌ی جالب به اسم «هزینه‌های نیمه‌متغیر» رو هم معرفی می‌کنه؛ هزینه‌هایی که یه بخش ثابت دارن و یه بخش که با کار بیشتر، بیشتر می‌شه؛ و قبض ماهانه‌ی تلفن رو، یه مثالش می‌دونه. یعنی حتی اگه یه ماه کم کار کنید، یه کمینه‌ای از این هزینه، هست.

تبلیغ و بازاریابی

همون راهنما، تبلیغ و بازاریابی رو، یکی از هزینه‌های رایج راه‌اندازی می‌دونه. برای فروشگاه اینترنتی، که رهگذر نداره، تبلیغ، معمولا، یکی از بزرگ‌ترین هزینه‌های ماهانه‌ست.

یه کار مهم: برای تبلیغ، از اول، یه سقف ماهانه بذارید؛ و بسنجید هر مشتری، تقریبا چقدر هزینه‌ی تبلیغ داشته. اگه آوردن یه مشتری، بیشتر از سودی که از اون مشتری می‌گیرید هزینه داره، تبلیغ، داره پولتون رو می‌خوره، نه فروشتون رو بیشتر می‌کنه.

وقت خودتون، و کمک‌دست

اول کار، بیشتر صاحب‌های فروشگاه، همه‌ی کارها رو، خودشون می‌کنن، و برای وقت خودشون، حقوقی حساب نمی‌کنن. این، قابل فهمه؛ ولی یه خطر داره: ممکنه فکر کنید فروشگاه، سود می‌ده، در حالی که فقط داره، وقت شما رو، رایگان مصرف می‌کنه.

یه کار خوب: یه عدد، حتی کم، برای ساعت کار خودتون، در نظر بگیرید و حساب کنید. اگه بعد از اون، هنوز سود داشتید، فروشگاه، واقعا، سالمه. و اگه یه روز، بخواید کمک‌دست بگیرید، حقوقش، یه هزینه‌ی ماهانه‌ی بزرگه که باید از قبل، براش برنامه داشته باشید.

دسته‌ی ۳: هزینه‌ی هر سفارش

دسته‌ی سوم، هزینه‌هایی‌ان که با هر فروش، میان. این‌ها، توی فروش آنلاین، خیلی مهمن؛ چون اگه درست حساب نشن، هر فروش، به جای سود، ضرر می‌سازه، و هر چی بیشتر بفروشید، بیشتر ضرر می‌کنید.

هزینه‌های رایج هر سفارش: خود محصول، یعنی قیمت خرید یا ساختش؛ بسته‌بندی؛ ارسال، اگه شما می‌پردازید؛ کارمزد درگاه پرداخت یا بازار آنلاین؛ و سهم مرجوعی‌ها و خرابی‌ها. بخش‌های بعدی، هر کدوم رو، کوتاه، باز می‌کنن.

بسته‌بندی

بسته‌بندی، شامل جعبه یا پاکت، محافظ، چسب، برچسب، و شاید یه کارت تشکره. هر کدوم، شاید کوچیک باشه؛ ولی ضربدر صدها سفارش، عدد قابل توجهی می‌شه.

برای حساب کردنش، یه بار، یه سفارش رو، از اول تا آخر، بسته‌بندی کنید، و هزینه‌ی همه‌ی چیزهایی که استفاده کردید رو، جمع بزنید. این عدد رو، به عنوان هزینه‌ی بسته‌بندی هر سفارش، توی حسابتون بذارید.

ارسال

هزینه‌ی ارسال، به وزن، اندازه، مقصد، و روش بستگی داره. یه تصمیم مهم: کی می‌پردازه؟ مشتری، شما، یا ترکیبی، مثلا رایگان برای خریدهای بالای یه مبلغ؟

اگه ارسال رو رایگان می‌کنید، یادتون باشه که رایگان، برای شما، رایگان نیست؛ هزینه‌ش، باید از جای دیگه، معمولا از قیمت محصول، بیاد. پس اول، میانگین هزینه‌ی ارسال رو بدونید، و بعد، تصمیم بگیرید. درس‌های بخش «ارسال» این مسیر، کامل، درباره‌ی همینن.

کارمزد پرداخت

درگاه‌های پرداخت، و بازارهای آنلاین، معمولا، برای هر تراکنش یا فروش، کارمزد می‌گیرن؛ گاهی یه درصد از مبلغ، گاهی یه مبلغ ثابت، گاهی هر دو. این کارمزد، کوچیک به نظر میاد؛ ولی مستقیم، از سود شما کم می‌شه.

پیش از انتخاب درگاه یا بازار، کارمزدش رو دقیق بپرسید، و توی حساب هر سفارش، بذارید. و دقت کنید که بعضی‌ها، کنار کارمزد هر تراکنش، هزینه‌ی ماهانه یا سالانه هم دارن.

سهم مرجوعی‌ها

یه درصدی از سفارش‌ها، برمی‌گردن یا خراب می‌رسن؛ و هر کدوم، هزینه داره: ارسال برگشت، دوباره فرستادن، یا محصولی که دیگه فروختنی نیست. این، یه هزینه‌ی واقعیه، هر چند هر بار پیش نمیاد.

یه راه ساده: اول کار، یه درصد کوچیک، به عنوان سهم مرجوعی، کنار هر سفارش حساب کنید؛ و بعد از چند ماه، با عدد واقعی خودتون، عوضش کنید. بسته‌بندی بهتر و توضیح دقیق‌تر محصول، معمولا، این عدد رو، کم می‌کنن.

ثابت، و متغیر

همون راهنمای دولتی، برای حساب کردن، هزینه‌ها رو به ثابت و متغیر تقسیم می‌کنه. هزینه‌ی ثابت، هزینه‌ایه که توی یه دوره‌ی مشخص، با زیاد یا کم شدن فروش، عوض نمی‌شه؛ مثل میزبانی سایت یا اجاره. هزینه‌ی متغیر، با هر واحد فروش، میاد؛ مثل محصول، بسته‌بندی و ارسال.

و همون‌طور که دیدیم، یه دسته‌ی بینابین هم هست: نیمه‌متغیر. همون راهنما، پیشنهاد می‌کنه بخش ثابت و متغیر این هزینه‌ها رو، تا جای ممکن، از هم جدا کنید، تا حساب، دقیق‌تر باشه.

نقطه‌ی سربه‌سر

همون راهنما، نقطه‌ی سربه‌سر رو، جایی می‌دونه که کل هزینه و کل درآمد، برابر می‌شن؛ یعنی نه سود دارید، نه ضرر. و یه فرمول ساده برای پیدا کردنش می‌ده: هزینه‌ی ثابت، تقسیم بر قیمت فروش هر واحد منهای هزینه‌ی متغیر هر واحد.

یعنی: نقطه‌ی سربه‌سر، به تعداد = هزینه‌ی ثابت ÷ (قیمت − هزینه‌ی متغیر). جوابش، می‌گه توی اون دوره، مثلا یه ماه، چند تا باید بفروشید تا هزینه‌ها، پوشونده بشن. هر فروش بیشتر از این، سوده.

یه حساب نمونه

یه مثال با عددهای ساختگی، فقط برای فهمیدن روش: فرض کنید هزینه‌ی ثابت ماهانه‌تون، مثلا میزبانی، اینترنت، و تبلیغ، روی هم، ۱۰۰۰ واحد پوله. هر محصول رو ۵۰ می‌فروشید، و هزینه‌ی متغیر هر کدوم، یعنی جنس، بسته‌بندی، ارسال و کارمزد، ۳۰ ـه.

پس هر فروش، ۲۰ واحد، برای پوشوندن هزینه‌ی ثابت، می‌ذاره. نقطه‌ی سربه‌سر: ۱۰۰۰ ÷ ۲۰ = ۵۰. یعنی باید ماهی ۵۰ تا بفروشید، تا فقط سربه‌سر بشید. اگه فکر می‌کنید ماهی ۲۰ تا می‌فروشید، یا باید هزینه‌ی ثابت رو کم کنید، یا قیمت رو بالا ببرید، یا هزینه‌ی متغیر رو کم کنید.

حاشیه‌ی مشارکت

همون عدد ۲۰ توی مثال بالا، یعنی فرق قیمت و هزینه‌ی متغیر هر واحد، اسم داره: حاشیه‌ی مشارکت؛ به انگلیسی Contribution Margin. همون راهنما، این رو، فرق قیمت محصول و هزینه‌ی متغیرش تعریف می‌کنه.

این عدد، خیلی روشن‌کننده‌ست: می‌گه هر فروش، واقعا، چقدر به کسب‌وکار کمک می‌کنه. اگه حاشیه‌ی مشارکت، خیلی کوچیکه، باید خیلی زیاد بفروشید تا سربه‌سر بشید؛ و هر خطای کوچیک، مثل یه مرجوعی، کل سود اون روز رو می‌بره.

دست‌کم، یه سال

همون راهنما، یه پیشنهاد مهم داره: دست‌کم، یه سال هزینه‌ی ماهانه رو حساب کنید؛ و می‌گه حساب کردن پنج سال، ایده‌آله. یعنی فقط به ماه اول فکر نکنید؛ چون فروشگاه‌ها، معمولا، توی ماه‌های اول، کمتر از انتظار می‌فروشن.

و می‌گه هزینه‌های یه‌باره و ماهانه رو، با هم جمع بزنید، تا بفهمید چقدر سرمایه لازم دارید، و کی لازمش دارید. این عدد، جواب سوال «چقدر پول برای شروع لازمه؟» ـه؛ نه فقط هزینه‌ی ساختن سایت.

پاکت اضافه

مثل سفر، یه پاکت اضافه هم، کنار بذارید؛ برای چیزهایی که پیش‌بینی نکردید: یه بسته که گم شد، یه ماه که فروش، پایین‌تر از انتظار بود، یا یه ابزار که لازم شد. تقریبا همیشه، چیزی هست که فراموش کردید.

همون راهنما، یکی از فایده‌های حساب نقطه‌ی سربه‌سر رو، پیدا کردن هزینه‌های جاافتاده می‌دونه، و می‌گه وقتی به یه ایده‌ی تازه فکر می‌کنید، فراموش کردن بعضی هزینه‌ها، آسونه. پاکت اضافه، بیمه‌ی شما، در برابر همین فراموشی‌هاست.

چطوری تخمین بزنیم

همون راهنما، می‌گه بعضی هزینه‌ها، عدد روشن دارن؛ مثل مجوزها که معمولا هزینه‌ی منتشرشده دارن. ولی بعضی‌ها، باید تخمین زده بشن. و پیشنهاد می‌کنه آنلاین بگردید، و مستقیم، با راهنماها، فروشنده‌ها و ارائه‌دهنده‌های خدمات حرف بزنید، تا ببینید کسب‌وکارهای مشابه، چقدر می‌پردازن.

برای یه فروشگاه کوچیک، یعنی از چند شرکت ارسال، چند درگاه پرداخت، و چند ارائه‌دهنده‌ی میزبانی، قیمت بگیرید. و اگه یه آشنا، فروشگاه اینترنتی داره، ازش بپرسید چه هزینه‌هایی، غافلگیرش کرد.

ارزون شروع کنید

برای شروع، تقریبا همه‌ی هزینه‌ها رو، می‌شه کم کرد: سایت ساده با یه سیستم آماده، به جای طراحی سفارشی؛ عکاسی با گوشی؛ لوگوی ساده؛ موجودی کم؛ و تبلیغ کم، و بیشتر، از راه آشناها و شبکه‌های اجتماعی خودتون.

هدف، اینه که با کمترین پول، بفهمید کسب‌وکار، کار می‌کنه یا نه. وقتی فروش ثابت شد، و عددهای واقعی دارید، می‌تونید، با اطمینان بیشتر، روی چیزهایی که واقعا کمک می‌کنن، خرج کنید.

کجا صرفه‌جویی نکنید

چند جا هست که صرفه‌جویی، گرون تموم می‌شه: امنیت سایت و پرداخت؛ بسته‌بندی، اگه محصول شکستنیه؛ و جواب دادن به مشتری. صرفه‌جویی توی این‌ها، معمولا، با مرجوعی، گلایه، و از دست رفتن اعتماد، چند برابر برمی‌گرده.

و یه جای دیگه: نگه داشتن حساب و کتاب. یه جدول ساده، که مجانیه، از هر ابزار گرونی، مهم‌تره؛ چون بی اون، نمی‌دونید کجا، پولتون می‌ره.

یه جدول ساده

همه‌ی این‌ها رو، توی یه جدول ساده، سه بخشی، بنویسید. بخش اول، هزینه‌های یه‌باره، با جمع. بخش دوم، هزینه‌های ماهانه، با جمع یه ماه، و ضرب در دوازده. بخش سوم، هزینه‌ی هر سفارش، کنار قیمت فروش، و حاشیه‌ی مشارکت.

و زیرش، دو عدد: کل پولی که برای یه سال اول لازم دارید، یعنی یه‌باره به اضافه‌ی دوازده ماه هزینه‌ی ماهانه، به اضافه‌ی پاکت اضافه؛ و نقطه‌ی سربه‌سر ماهانه. این جدول، از هر حدسی، بهتره؛ و هر ماه، با عددهای واقعی، به‌روزش کنید.

اگه مغازه دارید

اگه از قبل، یه مغازه دارید، بخشی از هزینه‌ها رو، از قبل می‌پردازید: موجودی، اجاره، و شاید کمک‌دست. پس هزینه‌ی راه‌اندازی فروشگاه اینترنتی، برای شما، کمتره؛ ولی هزینه‌های تازه، مثل سایت، عکس، بسته‌بندی، ارسال، و کارمزد، هنوز هستن.

یه نکته‌ی مهم: هزینه و سود فروش آنلاین رو، از مغازه، جدا حساب کنید. وگرنه، ممکنه فروش آنلاین، بی‌اینکه بفهمید، ضرر بده، و سود مغازه، این ضرر رو پنهان کنه.

برای هر سنی

این حساب‌ها، برای هر سنی، یکین؛ و یاد گرفتنشون، فقط برای فروشگاه نیست. یه نوجوون، با حساب کردن نقطه‌ی سربه‌سر یه فروش کوچیک، مثلا دستبند دست‌ساز، یه درس مالی واقعی یاد می‌گیره که هیچ کتابی، اینطوری یاد نمی‌ده.

برای یه بزرگ‌سال که با پس‌انداز شروع می‌کنه، این حساب‌ها، فرق بین «پولم رو از دست دادم» و «می‌دونستم چقدر خطر می‌کنم» ـه. پیش از خرج کردن، بدونید چقدر، و تا کی.

چند واژه

Startup Costs، یعنی هزینه‌های راه‌اندازی. One-time Expense، یعنی هزینه‌ی یه‌باره. Monthly Expense، یعنی هزینه‌ی ماهانه. Fixed Cost، یعنی هزینه‌ی ثابت. Variable Cost، یعنی هزینه‌ی متغیر. Semi-variable Cost، یعنی هزینه‌ی نیمه‌متغیر.

Break-Even Point، یعنی نقطه‌ی سربه‌سر. Contribution Margin، یعنی حاشیه‌ی مشارکت. Inventory، یعنی موجودی. Hosting، یعنی میزبانی سایت. Domain، یعنی دامنه. Transaction Fee، یعنی کارمزد تراکنش.

جواب کوتاه

اگه کسی پرسید «راه‌اندازی فروشگاه اینترنتی چقدر هزینه داره»:

سه دسته هزینه داره: یه‌باره، مثل سایت، لوگو، عکس، اولین موجودی، و مجوز؛ ماهانه، مثل دامنه و میزبانی، اینترنت، تبلیغ، و کمک‌دست؛ و هر سفارش، مثل جنس، بسته‌بندی، ارسال، کارمزد، و سهم مرجوعی. مثل بودجه‌ی سفر: بلیت، خرج روزانه، و یه پاکت اضافه. دست‌کم یه سال هزینه‌ی ماهانه رو حساب کنید؛ و نقطه‌ی سربه‌سر رو پیدا کنید: هزینه‌ی ثابت ÷ (قیمت − هزینه‌ی متغیر). همه رو، توی یه جدول ساده، بنویسید.

چند باور رایج

  • «هزینه‌ی فروشگاه، یعنی هزینه‌ی سایت.» یه‌باره، ماهانه، و هر سفارش.
  • «ارسال رایگان، برای من هم رایگانه.» هزینه‌ش، از جای دیگه میاد.
  • «وقت خودم، هزینه نیست.» یه عدد براش بذارید.
  • «ماه اول، سود می‌کنم.» دست‌کم یه سال رو حساب کنید.
  • «خرید عمده، همیشه به‌صرفه‌ست.» اول بفهمید می‌فروشه.

یه مثال

یه آدم، فروشگاه اینترنتی چای‌های گیاهی راه انداخت. فقط هزینه‌ی سایت و اولین موجودی رو حساب کرده بود. ماه سوم، با اینکه فروشش، بد نبود، دید پولش، داره تموم می‌شه. نشست و جدول سه بخشی رو پر کرد.

دید کارمزد، بسته‌بندی، و ارسال رایگانی که گذاشته بود، روی هم، تقریبا نصف سود هر بسته رو می‌خورن؛ و تبلیغ ماهانه‌ش، از کل سودش بیشتره. ارسال رایگان رو، فقط برای خریدهای بزرگ‌تر گذاشت؛ قیمت رو کمی بالا برد؛ و تبلیغ رو، نصف کرد و بیشتر، روی مشتری‌های قبلی، که دوباره می‌خریدن، تمرکز کرد. دو ماه بعد، برای اولین بار، از نقطه‌ی سربه‌سر، رد شد.

تمرین امروز

امروز، جدول هزینه‌ی فروشگاهتون رو بسازید.

  1. یه جدول با سه بخش بسازید: یه‌باره، ماهانه، هر سفارش.
  2. هر هزینه‌ای که فکرش رو می‌کنید بنویسید؛ از فهرست همین درس کمک بگیرید.
  3. برای چیزهایی که نمی‌دونید، از دست‌کم دو جا، قیمت بپرسید.
  4. حاشیه‌ی مشارکت و نقطه‌ی سربه‌سر ماهانه رو حساب کنید.
  5. کل پول سال اول رو، با یه پاکت اضافه، جمع بزنید.

درس بعدی، درباره‌ی فروشگاه خودتون یا فروش توی بازارهای آنلاینه.

جمع‌بندی. آنچه از این درس با خودتان می‌برید.

  • سه دسته: یه‌باره، ماهانه، هر سفارش.
  • مثل بودجه‌ی سفر: بلیت، خرج روزانه، پاکت اضافه.
  • دست‌کم یه سال هزینه‌ی ماهانه رو حساب کنید.
  • سربه‌سر = هزینه‌ی ثابت ÷ (قیمت − هزینه‌ی متغیر).
  • یه جدول ساده، و یه پاکت اضافه برای پیش‌آمد.

خودتون رو بسنجید

۱۵ پرسش، هر بار تازه از میان ۳۰ پرسش این درس. آخرش فقط کارنامه رو می‌بینید: چند تا درست، چند تا نادرست.

خودتون رو بسنجید

۱۵ پرسش

  • هر بار پرسش‌ها و ترتیب گزینه‌ها عوض می‌شه.
  • تا آخر نمی‌گیم کدوم جواب درست بوده؛ می‌تونید برگردید و جوابتون رو عوض کنید.
  • آخرش کارنامه می‌گیرید: چند تا درست، چند تا نادرست.
  • اگه وسطش بستید، دوباره که باز کنید از همون‌جا ادامه می‌دید.

فصل‌های این درس

درس بعد