آموزشراه‌اندازی فروشگاه اینترنتی، از صفر

درس ۴ از ۴۳، فروشگاه و کسب‌وکار آنلاین، حدود ۲۵ دقیقه خواندن

فروشگاه خودتان یا فروش در بازارهای آنلاین

جواب کوتاه

برای فروش آنلاین، سه راه اصلی هست: فروش توی یه بازار آنلاین، یعنی سایتی که فروشنده‌های زیادی، محصولشون رو اونجا می‌ذارن؛ فروشگاه خودتون، یعنی سایتی با اسم و نشونی خودتون؛ و فروش از راه شبکه‌های اجتماعی و پیام‌رسان‌ها. بازار آنلاین، مثل یه غرفه توی یه بازار سرپوشیده‌ی شلوغه: مشتری آماده داره و راه‌اندازیش سریعه؛ ولی قانون‌هاش مال خودشه، کارمزد می‌گیره، رقیب‌هاتون، کنار دستتونن، و مشتری، بیشتر مال بازاره تا مال شما. فروشگاه خودتون، مثل مغازه‌ای توی یه خیابون آروم‌تره: مال خودتونه، قانونش با شماست، و مشتری‌ها، با اسم شما آشنا می‌شن؛ ولی مشتری رو، باید خودتون بیارید. یه راهنمای شناخته‌شده‌ی دولتی برای کسب‌وکارهای کوچیک، می‌گه بیشتر کسب‌وکارها، ترکیبی از چند کانال رو به کار می‌برن و با گذشت زمان، بهترش می‌کنن. برای خیلی‌ها، بهترین راه، شروع با یکی، و کم‌کم، داشتن هر دوئه.

یه غرفه توی بازار، یا یه مغازه‌ی خودتون

درس قبل هزینه‌ها رو گفت؛ این درس، درباره‌ی اینه که کجا بفروشید. تصور کنید می‌خواید فرش دست‌باف بفروشید. یه راه، اجاره‌ی یه غرفه توی یه بازار سرپوشیده‌ی بزرگ و شلوغه. هر روز، هزاران نفر، از جلوی غرفه‌تون رد می‌شن.

راه دیگه، باز کردن یه مغازه‌ی خودتون، توی یه خیابون آروم‌تره: تابلوی خودتون، دکور خودتون، و قانون خودتون؛ ولی کسی، خودبه‌خود، از جلوش رد نمی‌شه. فروش آنلاین هم، همین دو راه رو داره: بازارهای آنلاین، و فروشگاه خودتون.

سه راه اصلی

برای فروش آنلاین، سه راه اصلی هست. یک: فروش توی یه بازار آنلاین؛ یعنی سایت یا اپی که فروشنده‌های زیادی، محصولشون رو اونجا می‌ذارن، و خریدارها، بین همه، می‌گردن. به انگلیسی بهش Marketplace می‌گن.

دو: فروشگاه خودتون؛ یعنی سایتی با اسم، نشونی، و طراحی خودتون. سه: فروش از راه شبکه‌های اجتماعی و پیام‌رسان‌ها؛ یعنی محصول رو اونجا نشون می‌دید و سفارش رو، با پیام، می‌گیرید. هر کدوم، خوبی‌ها و سختی‌های خودش رو داره.

بازار آنلاین، چطوری کار می‌کنه

توی یه بازار آنلاین، شما، یه حساب فروشنده می‌سازید، محصول‌ها رو با عکس و توضیح می‌ذارید، و بازار، بقیه‌ی کارها رو، کم یا زیاد، انجام می‌ده: صفحه‌ی خرید، گرفتن پول، و گاهی حتی ارسال و پشتیبانی.

در عوض، از هر فروش، یه کارمزد می‌گیره، و شما، باید قانون‌هاش رو رعایت کنید: چه چیزی می‌شه فروخت، عکس‌ها چطوری باشن، چقدر زود باید بفرستید، و با مشتری، چطوری رفتار کنید. هر بازاری، قانون‌ها و کارمزدهای خودش رو داره؛ پیش از ثبت‌نام، دقیق بخونیدشون.

خوبی ۱: مشتری آماده

بزرگ‌ترین خوبی بازار آنلاین، مشتری آماده‌ست. آدم‌ها، از قبل، برای خرید، به اونجا میان، و دنبال محصول می‌گردن. یعنی لازم نیست، مثل یه فروشگاه تازه، از صفر، آدم‌ها رو، به سایتتون بکشونید.

برای یه فروشنده‌ی تازه، این خیلی باارزشه؛ چون سخت‌ترین کار فروش آنلاین، یعنی آوردن مشتری، تا حدی، حل شده. مخصوصا اگه محصولتون، چیزیه که مردم، دقیقا، اسمش رو جست‌وجو می‌کنن.

خوبی ۲: شروع سریع و ارزون

دومین خوبی، شروع سریع و ارزونه. لازم نیست سایت بسازید، درگاه پرداخت بگیرید، یا سیستم سفارش راه بندازید؛ این‌ها، از قبل، هستن. معمولا، در چند روز، می‌تونید اولین محصولتون رو، بذارید.

این، برای امتحان کوچیک محصول، که درس دوم گفت، عالیه: با کمترین هزینه و زمان، می‌بینید آیا آدم‌ها، محصول رو می‌خرن یا نه، پیش از اینکه روی یه فروشگاه کامل، وقت و پول بذارید.

خوبی ۳: اعتماد قرضی

سومین خوبی، اعتمادیه که از بازار، قرض می‌گیرید. مشتری، شاید شما رو نشناسه؛ ولی بازار رو می‌شناسه، و می‌دونه اگه مشکلی پیش بیاد، یه جایی برای شکایت هست. این، تصمیم خرید از یه فروشنده‌ی تازه رو، آسون‌تر می‌کنه.

همون‌طور که درس اول گفت، اعتماد، یکی از پنج تیکه‌ی اصلی فروشگاهه، و ساختنش، برای یه فروشگاه تازه، زمان می‌بره. بازار آنلاین، این تیکه رو، تا حدی، به شما قرض می‌ده.

سختی ۱: قانون‌های اونا

ولی بازار، مال شما نیست؛ قانون‌هاش، مال خودشه. ممکنه یه روز، قانون رو عوض کنه: کارمزد رو بالا ببره، یه دسته‌ی محصول رو ممنوع کنه، یا روش نشون دادن محصول‌ها رو تغییر بده؛ و شما، باید قبول کنید، یا برید.

و اگه قانونی رو، حتی ناخواسته، زیر پا بذارید، ممکنه حسابتون محدود یا بسته بشه. برای کسی که همه‌ی فروشش، فقط از یه بازاره، این یعنی یه شبه، بی‌درآمد شدن.

سختی ۲: کارمزد

بازارها، معمولا، از هر فروش، یه کارمزد می‌گیرن؛ گاهی یه درصد، گاهی یه مبلغ ثابت، و گاهی، هزینه‌های جانبی، مثل هزینه‌ی تبلیغ داخل بازار، یا انبارداری. این کارمزد، باید توی حساب هزینه‌ی هر سفارش، که درس قبل گفت، بیاد.

یه نکته: کارمزد، به خودی خود، بد نیست؛ در عوضش، خدمت می‌گیرید، مثل مشتری آماده و پرداخت. سوال اصلی، اینه: «بعد از کارمزد، هنوز سود دارم؟». اگه حاشیه‌ی مشارکتتون، کوچیکه، کارمزد بازار، ممکنه کل سود رو بخوره.

سختی ۳: رقیب، کنار دستتون

توی بازار، رقیب‌هاتون، دقیقا کنار شما، توی همون صفحه‌ی نتیجه‌ی جست‌وجو، نشون داده می‌شن. مشتری، با یه نگاه، همه‌ی فروشنده‌های یه محصول رو، کنار هم، با قیمتشون، می‌بینه.

این، یعنی مقایسه، خیلی آسونه؛ و برای محصول‌هایی که بین فروشنده‌ها، تقریبا یکین، مشتری، معمولا، ارزون‌ترین رو انتخاب می‌کنه. اینجاست که خطر جنگ قیمت، پیش میاد.

جنگ قیمت

وقتی چند فروشنده، یه محصول رو، کنار هم، می‌فروشن، معمولا، یکی، یه کم ارزون‌تر می‌کنه، بعد یکی دیگه، باز ارزون‌تر، و همین‌طور. آخرش، سود همه، به تقریبا صفر می‌رسه؛ و برنده، معمولا، بزرگ‌ترین فروشنده‌ست که می‌تونه با سود کمتر، دووم بیاره.

راه بیرون اومدن از جنگ قیمت، فرق داشتنه: محصولی که بقیه ندارن، عکس و توضیح خیلی بهتر، بسته‌بندی بهتر، یا نظرهای خوب مشتری‌ها. درس دوم، درباره‌ی «برتری» همین رو گفت: ارزون‌تر بودن، خطرناک‌ترین برتریه.

سختی ۴: مشتری، مال کیه؟

یه نکته‌ی مهم که خیلی‌ها، دیر می‌فهمن: مشتری‌ای که از یه بازار آنلاین می‌خره، بیشتر، مشتری بازاره تا مشتری شما. معمولا، اسم بازار یادش می‌مونه، نه اسم فروشنده. و خیلی از بازارها، دسترسی شما به اطلاعات تماس مشتری رو، محدود می‌کنن.

یعنی دفعه‌ی بعد که همون مشتری، چیزی می‌خواد، دوباره، به بازار می‌ره، و شاید از یه فروشنده‌ی دیگه بخره. شما، هر بار، باید از نو، برای همون مشتری، رقابت کنید؛ و رابطه‌ی مستقیمی، که درس اول گفت ارزشمنده، ساخته نمی‌شه.

سختی ۵: وابستگی

همه‌ی این سختی‌ها، به یه خطر بزرگ می‌رسن: وابستگی. اگه همه‌ی فروشتون، از یه بازار باشه، سرنوشت کسب‌وکارتون، دست اون بازاره. یه تغییر قانون، یه بالا رفتن کارمزد، یا یه محدود شدن حساب، می‌تونه، یه شبه، کل درآمد رو ببره.

این، دلیلی نیست که از بازار، استفاده نکنید؛ دلیلیه که فقط به یه بازار، تکیه نکنید. همون راهنمای دولتی، توی بخش «شراکت‌های کلیدی» برنامه‌ی کسب‌وکار، پیشنهاد می‌کنه کسب‌وکارها و خدمت‌هایی که باهاشون کار می‌کنید رو بنویسید؛ و یه بازار آنلاین، یکی از مهم‌ترین شریک‌های شماست، که باید بشناسیدش.

فروشگاه خودتون

راه دوم، فروشگاه خودتونه؛ یعنی یه سایت، با دامنه، اسم، و طراحی خودتون. می‌تونید خودتون، با یه سیستم آماده، بسازیدش، یا کسی براتون بسازه. درس‌های بخش «ساختن فروشگاه» این مسیر، کامل، درباره‌ی همینن.

فروشگاه خودتون، دقیقا، برعکس بازار آنلاینه: سختی‌های بازار، اینجا، خوبی‌ان؛ و خوبی‌های بازار، اینجا، سختی‌ان. بخش‌های بعدی، این دو طرف رو، باز می‌کنن.

خوبی ۱: مال شماست

فروشگاه خودتون، مال خودتونه. قانونش رو، خودتون می‌ذارید: چه چیزی بفروشید، چطوری نشونش بدید، و چطوری با مشتری رفتار کنید. هیچ‌کس، نمی‌تونه، یه شبه، کارمزدتون رو بالا ببره یا حسابتون رو ببنده.

البته، این، به این معنی نیست که هیچ قانونی نیست؛ قانون‌های کشور، درگاه پرداخت، و شرکت ارسال، هنوز هستن. ولی تصمیم‌های اصلی کسب‌وکار، دست خودتونه.

خوبی ۲: اسم شما، دیده می‌شه

توی فروشگاه خودتون، مشتری، با اسم شما آشنا می‌شه، نه اسم یه بازار. هر خرید، اسم شما رو، توی ذهنش، یه کم محکم‌تر می‌کنه. و دفعه‌ی بعد، شاید مستقیم، سراغ شما بیاد؛ یا به دوستش، اسم شما رو بگه.

این، همون چیزیه که کم‌کم، یه برند می‌سازه. مسیر «برندسازی» کتابخونه، کامل، درباره‌ی اینه که چطوری، یه اسم، کم‌کم، به یه اعتماد تبدیل می‌شه.

خوبی ۳: رابطه‌ی مستقیم با مشتری

توی فروشگاه خودتون، با اجازه‌ی مشتری، می‌تونید راه تماسش رو داشته باشید؛ و این، یکی از باارزش‌ترین دارایی‌های یه فروشگاهه. می‌تونید، وقتی محصول تازه اومد، خبرش کنید، ازش نظر بپرسید، و یه رابطه‌ی واقعی بسازید.

همون راهنمای دولتی، توی برنامه‌ی ساده‌ی کسب‌وکار، یه بخش به اسم «رابطه با مشتری» داره، و پیشنهاد می‌کنه کل تجربه‌ی مشتری رو، از اول تا آخر، فکر کنید. این رابطه، توی فروشگاه خودتون، دست خودتونه. فقط یادتون باشه: بی اجازه، پیام تبلیغاتی نفرستید، و از داده‌ی مشتری، مراقبت کنید.

خوبی ۴: آزادی در طراحی و قیمت

توی فروشگاه خودتون، محصول‌هاتون، کنار رقیب‌ها، نشون داده نمی‌شن. مشتری، وقتی توی سایت شماست، فقط محصول‌های شما رو می‌بینه. این، فرصت می‌ده که داستان محصولتون رو بگید، و روی چیزهایی جز قیمت، مثل کیفیت و خدمت، رقابت کنید.

و می‌تونید هر طوری که بخواید، محصول رو نشون بدید: صفحه‌ی ویژه برای هر محصول، راهنمای استفاده، داستان ساختش، و پیشنهادهای ترکیبی. این آزادی، برای محصول‌های خاص و دست‌ساز، خیلی باارزشه.

سختی ۱: مغازه‌ی خالی

ولی بزرگ‌ترین سختی فروشگاه خودتون، اینه که خودبه‌خود، کسی نمیاد. مثل همون مغازه توی خیابون آروم: هر چقدر هم قشنگ باشه، اگه کسی ازش خبر نداشته باشه، خالی می‌مونه. خیلی از فروشگاه‌های تازه، ماه‌ها، تقریبا هیچ بازدیدکننده‌ای ندارن.

پس اگه فروشگاه خودتون رو راه می‌ندازید، از اول، برای آوردن مشتری، برنامه داشته باشید: شبکه‌های اجتماعی، موتور جست‌وجو، تبلیغ، و مشتری‌های راضی. درس‌های بخش «فروش بیشتر» این مسیر، کامل، درباره‌ی همینن.

سختی ۲: کار و هزینه‌ی بیشتر

فروشگاه خودتون، کار بیشتری هم داره: ساختن و نگه داشتن سایت، امنیت، گرفتن درگاه پرداخت، و هماهنگی ارسال. همه‌ی کارهایی که بازار، براتون انجام می‌داد، حالا، مال شماست.

و هزینه‌های ماهانه‌ی خودش رو داره، مثل دامنه و میزبانی، که درس قبل گفت. ولی در عوض، کارمزد هر فروش، معمولا، کمتره؛ چون فقط کارمزد درگاه پرداخت رو می‌دید، نه کارمزد بازار.

سختی ۳: اعتماد از صفر

توی فروشگاه خودتون، اعتماد قرضی نیست؛ باید خودتون، از صفر، بسازیدش. مشتری‌ای که اولین بار، به یه سایت ناآشنا میاد، با احتیاط، نگاه می‌کنه: این‌ها واقعی‌ان؟ اگه جنس نرسید، چی؟

برای همین، همه‌ی نشونه‌های اعتماد که درس اول گفت، اینجا، خیلی مهم‌ترن: راه تماس واقعی، سیاست‌های روشن ارسال و مرجوعی، نظرهای واقعی مشتری‌ها، و هر نماد یا مجوز رسمی که برای فروشگاه‌های اینترنتی، توی کشورتون، هست.

پشتیبانی و مرجوعی، با کیه

یه فرق دیگه، اینه که پشتیبانی و مرجوعی، دست کیه. توی خیلی از بازارهای آنلاین، بازار، قانون مرجوعی رو تعیین می‌کنه، و گاهی، خودش، با مشتری حرف می‌زنه. این، کار شما رو کم می‌کنه؛ ولی اختیار هم، از دستتون می‌ره.

توی فروشگاه خودتون، همه‌ی این‌ها، با خودتونه: سیاست مرجوعی رو خودتون می‌نویسید، و خودتون، با مشتری حرف می‌زنید. کار بیشتریه؛ ولی هر گفت‌وگوی خوب با مشتری، یه فرصته که اعتماد بسازید، و شاید، یه مشتری همیشگی پیدا کنید.

عددها رو، کنار هم بذارید

برای انتخاب، حدس نزنید؛ حساب کنید. با جدول درس قبل، هزینه‌ی هر سفارش رو، یه بار برای بازار آنلاین، با کارمزدش، و یه بار برای فروشگاه خودتون، با کارمزد درگاه، حساب کنید. بعد، هزینه‌های ماهانه‌ی هر کدوم رو هم، کنارش بذارید.

معمولا، بازار، هزینه‌ی ماهانه‌ی کمتر و کارمزد هر فروش بیشتری داره؛ فروشگاه خودتون، برعکس. یعنی اگه کم می‌فروشید، بازار، شاید ارزون‌تر باشه؛ و وقتی فروش زیاد شد، فروشگاه خودتون، معمولا، به‌صرفه‌تر می‌شه. عددهای خودتون، جواب درست رو می‌دن.

فروشگاه خودتون، لازم نیست بزرگ باشه

خیلی‌ها، از فروشگاه خودشون می‌ترسن، چون فکر می‌کنن باید یه سایت بزرگ و پیچیده باشه. ولی یه فروشگاه ساده، با چند محصول، یه صفحه‌ی «درباره‌ی ما»، و یه راه خرید درست، برای شروع، کافیه.

و لازم نیست همه‌ی محصول‌ها رو، همه‌جا بذارید. بعضی‌ها، چند محصول عمومی رو توی بازار می‌فروشن، و محصول‌های خاص و تازه رو، فقط توی فروشگاه خودشون؛ تا مشتری‌ها، دلیلی داشته باشن که مستقیم، سراغشون بیان.

راه سوم: فروش از شبکه‌ها و پیام‌رسان‌ها

خیلی از فروشگاه‌های کوچیک، از شبکه‌های اجتماعی و پیام‌رسان‌ها، شروع می‌کنن: محصول رو، با عکس و ویدیو، اونجا نشون می‌دن، و سفارش رو، با پیام مستقیم، می‌گیرن. شروعش، خیلی سریع و تقریبا رایگانه، و رابطه با مشتری، خیلی نزدیک و شخصیه.

برای محصول‌هایی که دیدنشون، مهمه، مثل لباس، کار دستی، یا غذای خونگی، این راه، خیلی خوب جواب می‌ده؛ چون مشتری، می‌تونه سازنده رو ببینه، و سوالش رو، مستقیم بپرسه.

محدودیت‌های فروش از شبکه‌ها

ولی این راه، محدودیت‌های خودش رو داره. با بیشتر شدن سفارش‌ها، گرفتن سفارش با پیام، مدیریت پرداخت، و پیگیری ارسال، خیلی وقت‌گیر و پراشتباه می‌شه. و مثل بازار آنلاین، شما، مهمون یه سکوی دیگه‌اید؛ قانون‌ها و دیده شدن، دست اونه.

خیلی از فروشنده‌ها، از شبکه‌ها شروع می‌کنن، و وقتی سفارش‌ها زیاد شد، یه فروشگاه ساده‌ی خودشون می‌سازن؛ و شبکه‌ها رو، برای نشون دادن محصول و آوردن مشتری به فروشگاه، نگه می‌دارن.

بیشتر فروشنده‌ها، چند راه با هم

همون راهنمای دولتی، توی بخش «کانال‌ها» ی برنامه‌ی ساده‌ی کسب‌وکار، می‌گه بیشتر کسب‌وکارها، ترکیبی از کانال‌ها رو به کار می‌برن، و با گذشت زمان، بهترشون می‌کنن. یعنی لازم نیست فقط یکی رو انتخاب کنید.

یه ترکیب رایج: بازار آنلاین، برای پیدا شدن توسط مشتری‌های تازه؛ فروشگاه خودتون، برای مشتری‌هایی که دوباره میان و رابطه‌ی مستقیم؛ و شبکه‌های اجتماعی، برای نشون دادن محصول و حرف زدن با مشتری. هر کدوم، یه نقش داره.

و یادتون باشه: هر کانال تازه، کار تازه هم میاره. یکی‌یکی اضافه کنید، و هر کدوم رو، پیش از بعدی، خوب راه بندازید.

با کدوم شروع کنیم

اگه می‌خواید محصول رو سریع امتحان کنید، و وقت و پول کمی دارید، بازار آنلاین، یا شبکه‌های اجتماعی، معمولا، شروع ساده‌تریه. اگه محصولتون، خاص و دست‌سازه، یا می‌خواید از اول، اسم خودتون رو بسازید، فروشگاه خودتون، شاید بهتر باشه.

و اگه از قبل، مشتری‌هایی دارید که شما رو می‌شناسن، مثلا مشتری‌های مغازه، یا دنبال‌کننده‌های شبکه‌ها، فروشگاه خودتون، از همون اول، بازدیدکننده داره؛ و یکی از بزرگ‌ترین سختی‌هاش، یعنی مغازه‌ی خالی، کمتره.

چند سوال برای انتخاب

چند سوال کمک می‌کنه: آیا محصول من، چیزیه که مردم، دقیقا، اسمش رو جست‌وجو می‌کنن؟ اگه آره، بازار، کمک زیادی می‌کنه. آیا محصول من، بین فروشنده‌ها، تقریبا یکیه؟ اگه آره، توی بازار، جنگ قیمت خطرناکه.

آیا حاشیه‌ی سودم، کارمزد بازار رو تحمل می‌کنه؟ آیا وقت و مهارت ساختن و نگه داشتن یه سایت رو دارم؟ و آیا از قبل، مشتری یا دنبال‌کننده دارم؟ جواب این‌ها، معمولا، راه شروع رو، روشن می‌کنه.

از یکی به اون یکی

انتخاب اول، همیشگی نیست. خیلی‌ها، از بازار یا شبکه‌ها شروع می‌کنن، و وقتی محصول، ثابت شد و مشتری‌های وفادار پیدا کردن، فروشگاه خودشون رو می‌سازن. بعضی‌ها، برعکس، با فروشگاه خودشون شروع می‌کنن، و بعدا، برای دیده شدن بیشتر، به یه بازار هم، می‌رن.

یه نکته‌ی مهم، اگه از بازار شروع می‌کنید: قانون‌های اون بازار، درباره‌ی هدایت مشتری به بیرون، رو بخونید و رعایت کنید. ولی بسته‌بندی، کیفیت، و تجربه‌ی خوب، خودش، باعث می‌شه مشتری، اسم شما رو یادش بمونه.

اگه مغازه دارید

اگه از قبل، یه مغازه‌ی واقعی دارید، مشتری‌های حضوریتون، یه دارایی بزرگن. فروشگاه اینترنتی خودتون، می‌تونه از همون‌ها شروع کنه: کارت فروشگاه آنلاین رو، توی هر خرید حضوری، بذارید.

و یه بازار آنلاین، می‌تونه، کنارش، مشتری‌های تازه، از شهرهای دیگه بیاره. خیلی از مغازه‌دارها، با همین ترکیب، به سرعت، فروش آنلاین رو راه می‌ندازن؛ بی اینکه از صفر، دنبال مشتری بگردن.

برای هر سنی

برای یه نوجوون یا کسی که تازه شروع می‌کنه، شبکه‌های اجتماعی یا یه بازار آنلاین، کم‌خطرترین شروعه؛ چون تقریبا هزینه‌ای نداره، و می‌شه زود دید محصول، فروش می‌ره یا نه.

برای کسی که سال‌ها توی یه صنف کار کرده و مشتری‌های زیادی می‌شناسه، فروشگاه خودش، شاید از اول، منطقی‌تر باشه. سن، مهم نیست؛ چیزی که مهمه، زمان، پول، مهارت، و مشتری‌هاییه که از قبل دارید.

چند واژه

Marketplace، یعنی بازار آنلاین. Own Online Store، یعنی فروشگاه اینترنتی خودتون. Social Selling، یعنی فروش از راه شبکه‌های اجتماعی. Commission، یعنی کارمزد. Seller Account، یعنی حساب فروشنده.

Sales Channel، یعنی کانال فروش. Multichannel Selling، یعنی فروش از چند کانال با هم. Customer Relationship، یعنی رابطه با مشتری. Price War، یعنی جنگ قیمت. Platform Dependence، یعنی وابستگی به یه سکو.

جواب کوتاه

اگه کسی پرسید «فروشگاه خودم بزنم یا توی بازار آنلاین بفروشم»:

بازار آنلاین، مثل غرفه توی یه بازار سرپوشیده‌ی شلوغه: مشتری آماده، شروع سریع، و اعتماد قرضی؛ ولی قانون و کارمزد مال اوناست، رقیب کنار دستتونه، مشتری بیشتر مال بازاره، و خطر وابستگی هست. فروشگاه خودتون، مثل مغازه‌ی خودتونه: مال شما، اسم شما، رابطه‌ی مستقیم، و آزادی؛ ولی مشتری و اعتماد رو، خودتون باید بسازید، و کار بیشتری داره. شبکه‌ها و پیام‌رسان‌ها، شروع سریعن ولی بزرگ شدنش سخته. بیشتر کسب‌وکارها، چند کانال رو با هم دارن.

چند باور رایج

  • «باید فقط یکی رو انتخاب کنم.» بیشتر کسب‌وکارها، چند کانال دارن.
  • «فروشگاه خودم بسازم، مشتری میاد.» مغازه‌ی خالی؛ باید بیاریدشون.
  • «بازار، مشتری‌های منو بهم می‌ده.» مشتری، بیشتر مال بازاره.
  • «کارمزد بازار، ارزش نداره.» در عوضش خدمت می‌گیرید؛ حساب کنید.
  • «همه‌ی فروشم از یه بازار باشه، امنه.» وابستگی، خطر بزرگیه.

یه مثال

یه آدم، که کیف چرمی دست‌دوز می‌ساخت، اول، توی یه بازار آنلاین شروع کرد. چند هفته‌ی اول، فروش خوبی داشت؛ ولی کم‌کم، فروشنده‌های دیگه، کیف‌های مشابه و ارزون‌تر گذاشتن، و فروشش، پایین اومد. و هیچ راهی نداشت که مشتری‌های قبلیش رو، از محصول تازه‌ش، خبر کنه.

یه فروشگاه ساده‌ی خودش ساخت، و توی هر بسته، یه کارت کوچیک، با اسم فروشگاه و داستان کیف‌هاش گذاشت. یه صفحه هم توی شبکه‌ها باز کرد و مراحل دوختن رو نشون داد. حالا، بازار، مشتری تازه میاره؛ فروشگاه خودش، مشتری‌هایی که دوباره میان؛ و شبکه‌ها، آدم‌هایی که عاشق دیدن کار دستی‌ان.

تمرین امروز

امروز، راه شروع خودتون رو انتخاب کنید.

  1. به پنج سوال بخش «چند سوال برای انتخاب» جواب بدید.
  2. یه بازار آنلاین که محصول شما رو می‌فروشه پیدا کنید و قانون‌ها و کارمزدش رو بخونید.
  3. حساب کنید بعد از کارمزد اون بازار، هنوز سود دارید یا نه.
  4. بنویسید از قبل، چه مشتری یا دنبال‌کننده‌ای دارید.
  5. یه راه شروع، و یه راه دوم برای چند ماه بعد، انتخاب کنید.

درس بعدی، برنامه‌ی یه‌صفحه‌ای فروشگاه رو می‌سازه.

جمع‌بندی. آنچه از این درس با خودتان می‌برید.

  • سه راه: بازار آنلاین، فروشگاه خودتون، شبکه‌ها و پیام‌رسان‌ها.
  • بازار: مشتری آماده؛ ولی قانون، کارمزد و رقیب کنار دست.
  • فروشگاه خودتون: مال شما؛ ولی مشتری رو خودتون بیارید.
  • بیشتر کسب‌وکارها، چند کانال رو با هم دارن.
  • با یکی شروع کنید؛ کم‌کم، هر دو.

خودتون رو بسنجید

۱۵ پرسش، هر بار تازه از میان ۳۰ پرسش این درس. آخرش فقط کارنامه رو می‌بینید: چند تا درست، چند تا نادرست.

خودتون رو بسنجید

۱۵ پرسش

  • هر بار پرسش‌ها و ترتیب گزینه‌ها عوض می‌شه.
  • تا آخر نمی‌گیم کدوم جواب درست بوده؛ می‌تونید برگردید و جوابتون رو عوض کنید.
  • آخرش کارنامه می‌گیرید: چند تا درست، چند تا نادرست.
  • اگه وسطش بستید، دوباره که باز کنید از همون‌جا ادامه می‌دید.

فصل‌های این درس

درس بعد