حریم خصوصی در گوگل

گوگل از من چی می‌دونه

یه آزمایش ساده: myactivity.google.com رو باز کنید و یه کم پایین برید. خیلی‌ها اولین بار که این کار رو می‌کنن، شگفت‌زده می‌شن: جستجوهای چند سال پیش، ویدیوهایی که دیدن، سایت‌هایی که رفتن، و گاهی جاهایی که بودن. همه‌ش اونجاست، چون یه روز یه تنظیم روشن مونده، و هیچ‌وقت کسی نگفته کجاست.

این درس، از روی راهنمای رسمی گوگل، می‌گه گوگل چه تاریخچه‌هایی نگه می‌داره، کجا می‌شه دیدشون، چطور خاموش و پاکشون کنید، و، مهم‌تر از همه، پاک کردن واقعا چی رو پاک می‌کنه و چی رو نه. درس حساب گوگل درباره‌ی امنیت این حساب بود، یعنی جلوی ورود بقیه؛ این درس درباره‌ی حریم خصوصیه، یعنی خود گوگل چی نگه می‌داره.

سیاست حریم خصوصی گوگل چی می‌گه

پیش از رفتن سراغ تنظیم‌ها، بهتره بدونیم خود گوگل، توی سیاست حریم خصوصیش، می‌گه چه چیزهایی جمع می‌کنه. سه دسته‌ی اصلی داره. اول، چیزهایی که خودتون می‌سازید یا می‌دید: اسم و رمز موقع ساختن حساب، شماره و اطلاعات پرداخت اگه اضافه کنید، و محتوایی که می‌سازید یا دریافت می‌کنید، مثل ایمیل‌ها، عکس‌ها و ویدیوهایی که ذخیره می‌کنید، سندها، و کامنت‌های یوتیوب.

دوم، اطلاعات برنامه‌ها، مرورگرها و دستگاه‌ها: شناسه‌های یکتا، نوع و تنظیم مرورگر و دستگاه، سیستم‌عامل، اطلاعات شبکه‌ی موبایل شامل اسم اپراتور و شماره، و نسخه‌ی برنامه. سیاست می‌گه گوشی اندروید با برنامه‌های گوگل، هر چند وقت یه بار به سرورهای گوگل وصل می‌شه. و سوم، فعالیت شما: چیزهایی که جستجو می‌کنید، ویدیوهایی که می‌بینید، تعامل با محتوا و تبلیغ، خریدها، آدم‌هایی که باهاشون در ارتباطید یا چیزی باهاشون شریک می‌شید، فعالیت توی سایت‌ها و برنامه‌هایی که از خدمات گوگل استفاده می‌کنن، و تاریخچه‌ی کروم اگه همگامش کرده باشید. این درس درباره‌ی همین دسته‌ی سومه، چون بیشترش رو خودتون می‌تونید کنترل کنید.

حتی وقتی وارد نیستید

خیلی‌ها فکر می‌کنن اگه وارد حساب گوگل نباشن، گوگل هیچ‌چیز ازشون نگه نمی‌داره. سیاست حریم خصوصی گوگل صاف می‌گه این‌طور نیست: وقتی وارد نیستید، اطلاعاتی که جمع می‌شه، با شناسه‌های یکتایی که به مرورگر، برنامه یا دستگاه شما بسته‌ان نگه داشته می‌شه، مثلا برای اینکه زبان انتخابیتون یادش بمونه. فرقش اینه که این‌ها به حساب شما و اسم شما وصل نیستن، و وقتی وارد هستید، اطلاعات با حسابتون ذخیره می‌شه و گوگل اونا رو «اطلاعات شخصی» حساب می‌کنه. یعنی بیرون موندن از حساب، دفترچه رو بی‌نام می‌کنه، نه خالی.

چیزهایی که کمتر کسی می‌دونه

دو تا جمله‌ی دیگه توی سیاست حریم خصوصی گوگل هست که خیلی‌ها ازش خبر ندارن. یکی اینکه اگه از خدمات گوگل برای تماس یا پیام استفاده کنید، اطلاعات فهرست تماس‌ها و پیام‌ها جمع می‌شه: شماره‌ی شما، شماره‌ی طرف مقابل، شماره‌هایی که تماس بهشون منتقل شده، ایمیل فرستنده و گیرنده، و تاریخ، ساعت و مدت تماس‌ها. یعنی همون فراداده‌ای که درس رمزنگاری گفت حتی رمزنگاری هم نمی‌پوشونه.

دومی اینکه گوگل گاهی اطلاعات شما رو از منبع‌های عمومی هم جمع می‌کنه؛ همون سیاست مثال می‌زنه که اگه اسمتون توی روزنامه‌ی محلی اومده باشه، موتور جستجوی گوگل ممکنه اون مطلب رو بیاره و به کسی که اسمتون رو جستجو می‌کنه نشون بده. برای پیدا کردن و درخواست برداشتن اطلاعات تماس شخصی از نتیجه‌ها، ابزار «نتیجه‌های درباره‌ی شما» هست که درس موتورهای جستجو گفت.

My Activity

همه‌ی این دفترچه‌ها یه جا دیده می‌شن: My Activity، یعنی «فعالیت من». طبق راهنمای گوگل، بهش این‌طوری می‌رسید: حساب گوگل، از منوی کنار، Data & privacy، و زیر Personalization & activity، گزینه‌ی My Activity. یا مستقیم نشانی myactivity.google.com. فعالیت‌ها از تازه‌ترین، روز به روز، دیده می‌شن، و بالای صفحه یه جعبه‌ی جستجو و فیلتر هست که با تاریخ یا اسم خدمت، مثلا YouTube یا Search یا Gemini، پیداشون کنید.

جزئیات هر مورد

هر مورد توی My Activity یه گزینه‌ی Details داره. طبق راهنمای گوگل، اونجا تاریخ و ساعت، اینکه چرا ذخیره شده، و گاهی جا، دستگاه و برنامه دیده می‌شه. این بخش برای فهمیدن خیلی به کاره: می‌بینید یه جستجو از گوشی بوده یا کامپیوتر، و کدوم تنظیم باعث شده ذخیره بشه. اگه یه مورد از دستگاهی اومده که نمی‌شناسید، ممکنه کسی وارد حسابتون شده باشه؛ درس حساب گوگل گفت چطور دستگاه‌ها رو ببینید.

قفل روی تاریخچه

اگه گوشی یا کامپیوترتون گاهی دست بقیه‌ست، کسی که مرورگر باز شما رو داره، با یه کلیک کل تاریخچه رو می‌بینه. گوگل برای این یه قفل گذاشته. طبق راهنماش: توی My Activity، بالای فعالیت‌ها، Manage My Activity verification رو بزنید و Require extra verification رو انتخاب کنید. از اون به بعد، برای دیدن تاریخچه‌ی کامل، یه بار دیگه باید ثابت کنید خود شمایید.

فعالیت وب و برنامه

درس موتورهای جستجو این تنظیم رو کامل گفت. خلاصه‌ش طبق راهنمای گوگل: وقتی روشنه، فعالیت توی بعضی خدمات گوگل، زبان و نوع دستگاه، جای تقریبی از روی دستگاه و IP، تبلیغ‌هایی که روشون کلیک کردید، و اطلاعات دستگاه ذخیره می‌شن. یه تیک جدا هم هست که اگه بزنید، تاریخچه‌ی کروم و فعالیت توی سایت‌ها و برنامه‌هایی که از خدمات گوگل استفاده می‌کنن، و یه تیک برای فعالیت صوتی.

خاموش کردنش، طبق همون راهنما: My Activity، Web & App Activity، Turn off؛ و اگه بخواید، Turn off and delete activity که گذشته رو هم پاک می‌کنه. اگه نمی‌خواید کامل خاموشش کنید، دست‌کم دو تا تیک اضافه رو بردارید و پاک خودکار رو روشن کنید.

بقیه‌ی خدمات مکان

راهنمای Timeline یه نکته‌ی مهم داره: خاموش کردن Timeline، بقیه‌ی خدمات مکان روی دستگاه رو عوض نمی‌کنه؛ مثل خدمات مکان گوگل (Google Location Services) که دقت جای گوشی رو بیشتر می‌کنه، اشتراک مکان (Location Sharing) با بقیه، و Find Hub برای پیدا کردن گوشی گم‌شده. هر کدوم تنظیم جدای خودش رو داره.

یه کار مهم: هر چند وقت یه بار، توی Google Maps، بخش اشتراک مکان رو ببینید که جای شما با کی شریکه؛ اشتراکی که یه روز برای یه سفر روشن کردید و یادتون رفته، یعنی یه نفر هنوز همیشه می‌دونه کجایید. درس اجازه‌های برنامه درباره‌ی دسترسی برنامه‌های دیگه به مکانه.

گوگل از کجا می‌فهمه کجایید

حتی با Timeline خاموش، گوگل معمولا می‌دونه تقریبا کجایید، و سیاست حریم خصوصیش می‌گه از کجا: GPS و حسگرهای دستگاه؛ نشانی اینترنتی (IP)، که به گفته‌ی همون سیاست، معمولا به شکل بلوک‌های جغرافیایی داده می‌شه و جای تقریبی رو نشون می‌ده؛ فعالیت توی خدمات گوگل، مثل جستجوهاتون یا جاهایی که «خونه» یا «محل کار» علامت زدید؛ و چیزهای نزدیک دستگاه، مثل وای‌فای‌ها، دکل‌های موبایل و دستگاه‌های بلوتوثی اطراف.

همون سیاست می‌گه نوع اطلاعات مکانی که جمع می‌شه و مدت نگه‌داریش، به دستگاه و تنظیم‌های حساب بستگی داره؛ مثلا می‌تونید مکان گوشی اندروید رو از تنظیمات خود گوشی خاموش کنید. یعنی چند تا شیر جدا هست: مکان خود گوشی، اجازه‌ی مکان هر برنامه، Timeline، و جاهایی که توی جستجو و نقشه ذخیره می‌شه. برای کم کردن واقعی، باید همه‌شون رو ببینید.

تاریخچه‌ی یوتیوب

طبق راهنمای یوتیوب: My Activity، YouTube History، Manage history، و ویدیوهایی که دیدید رو می‌بینید. هر کدوم رو می‌شه جدا پاک کرد، یا با DELETE یه بازه‌ی زمانی رو؛ و راهنما یادآوری می‌کنه که DELETE جستجوهای یوتیوب همون بازه رو هم پاک می‌کنه. برای خاموش کردنش، توی همون صفحه، از منوی کنار Controls، بعد Turn off. می‌تونید هم انتخاب کنید که فقط ویدیوها، فقط جستجوها، یا فعالیت صوتی یوتیوب ذخیره بشه، و پاک خودکار هم براش بذارید.

خاموش کردن تاریخچه‌ی یوتیوب یه اثر روشن داره: پیشنهادهای یوتیوب کمتر شخصی می‌شن. بعضی‌ها این رو دوست دارن، بعضی‌ها نه؛ این یکی کاملا انتخاب خودتونه.

Gemini

اگه از هوش مصنوعی گوگل، Gemini، استفاده می‌کنید، چت‌هاش یه تاریخچه‌ی جدا به اسم Gemini Apps Activity دارن، که اونم توی My Activity دیده می‌شه. درس هوش مصنوعی کامل گفت: پاک خودکار پیش‌فرضش ۱۸ ماهه که می‌شه سه ماهش کرد، بخشی از چت‌ها رو بازبین‌های انسانی می‌خونن و اونا تا سه سال می‌مونن، و تنظیم Keep Activity تعیین می‌کنه چت‌های آینده برای بهتر کردن خدمات استفاده بشن یا نه.

کروم و همگام‌سازی

اگه با حساب گوگل وارد کروم شده باشید، طبق راهنمای کروم، خیلی چیزها توی حساب گوگلتون ذخیره می‌شه تا روی همه‌ی دستگاه‌ها باشه: نشانک‌ها، رمزها، اطلاعات پرداخت، افزونه‌ها و تنظیم‌ها. تاریخچه و زبانه‌ها جدان و فقط اگه گزینه‌ی History and tabs روشن باشه، همگام می‌شن. همون راهنما یه نکته‌ی مهم داره: اگه تاریخچه‌ی کروم که توی حساب ذخیره شده، به فعالیت وب و برنامه هم اضافه بشه، ممکنه برای شخصی کردن بقیه‌ی خدمات گوگل، مثل پیشنهادهای خبر توی جستجو، استفاده بشه.

اینکه چی ذخیره بشه، طبق راهنما، از تنظیمات کروم، بخش You and Google، با زدن اسم حساب، انتخاب می‌شه. اگه کامپیوتر رو با کسی شریکید یا می‌خواید حساب کاری و شخصی جدا بمونن، توی کروم یه پروفایل جدا بسازید. و یادتون باشه، وقتی از کروم خارج می‌شید، اطلاعات توی حساب گوگل امن می‌مونه و از اون دستگاه برداشته می‌شه.

چی می‌مونه

همون راهنما صادقانه می‌گه بعضی چیزها، حتی بعد از پاک کردن از My Activity، ممکنه برای کارهای مشخصی نگه داشته بشن:

• امنیت و جلوگیری از کلاهبرداری؛ مثلا اطلاعات حساب‌های سوءاستفاده‌گر.
• حساب‌های مالی؛ مثلا اگه از فروشگاه گوگل چیزی خریدید، اطلاعات اون تراکنش برای حسابداری.
• قانون؛ مثلا اگه یه حکم قانونی معتبر بیاد.
• کار درست خدمات؛ مثلا پیامی که با دستیار گوگل برای یکی فرستادید، با پاک کردن فعالیت، از گوشی اون پاک نمی‌شه.
• ارتباط مستقیم با گوگل؛ مثلا ویرایشی که برای یه جا توی نقشه پیشنهاد دادید.

دو چیز دیگه هم هست: یه نسخه‌ی بی‌نام از داده، که طبق راهنما دیگه به شما وصل نمی‌شه، مثلا برای ساختن آمار جستجوهای پرطرفدار؛ و اینکه از کدوم خدمات گوگل و چقدر استفاده کردید، که تا وقتی حساب پاک نشه، می‌مونه. این دقیقا همون الگوییه که درس حق پاک کردن برای همه‌ی شرکت‌ها می‌گه: پاک کردن، همیشه یه چند تا استثنای مشخص داره.

پاک خودکار

بهترین کار، به جای اینکه یادتون بیاد هر چند وقت پاک کنید، روشن کردن پاک خودکاره. طبق راهنمای گوگل: حساب گوگل، Data & privacy، زیر History settings، روی هر تنظیم بزنید، Auto-delete، و مدت رو انتخاب کنید. برای فعالیت وب و برنامه، یوتیوب و Gemini جدا جدا انجامش بدید. سه ماه برای بیشتر آدم‌ها تعادل خوبیه؛ پیشنهادها هنوز به کار میان، ولی دفترچه‌ی چندساله‌ای جمع نمی‌شه.

تبلیغ شخصی

یکی از کاربردهای اصلی این تاریخچه‌ها، تبلیغه. طبق راهنمای تبلیغ گوگل، تبلیغ شخصی توی خدمات گوگل بر اساس این‌ها انتخاب می‌شه: انتخاب‌هایی که توی My Ad Center کردید، اطلاعاتی مثل سن و جنسیت که دادید یا گوگل حدس زده، فعالیت ذخیره‌شده توی حساب، مثل جستجوها، ویدیوهای یوتیوب و برنامه‌هایی که روی اندروید نصب کردید، و فعالیت توی سایت‌های همکار گوگل. همون راهنما مثال می‌زنه: کسی که توی یوتیوب ویدیوی ماشین دیده، تبلیغ ماشین می‌بینه.

اگه شخصی‌سازی خاموش باشه، تبلیغ هنوز هست، ولی طبق همون راهنما بر اساس زمینه انتخاب می‌شه: ساعت، موضوع صفحه‌ای که می‌بینید، یا جای کلی شما؛ نه پرونده‌ای که از شما ساخته شده.

My Ad Center

جای کنترل تبلیغ، My Ad Center، یعنی «مرکز تبلیغ من»، توی حساب گوگله. اونجا می‌تونید تبلیغ شخصی رو کامل خاموش کنید، یا اگه روشن نگهش می‌دارید، موضوع‌ها و برندهایی که دوست دارید یا ندارید رو انتخاب کنید، و ببینید گوگل چه اطلاعاتی، مثل بازه‌ی سنی یا علاقه‌ها، برای تبلیغ درباره‌تون استفاده می‌کنه. دیدن این صفحه به‌تنهایی جالبه: می‌فهمید گوگل چه تصویری از شما ساخته.

سایت‌های همکار

تبلیغ گوگل فقط توی خود گوگل نیست؛ میلیون‌ها سایت و برنامه از شبکه‌ی تبلیغ گوگل استفاده می‌کنن. طبق راهنمای تبلیغ گوگل، انتخاب‌هایی که توی My Ad Center می‌کنید، فقط روی تبلیغ‌های خود خدمات گوگل اثر داره؛ برای سایت‌ها و برنامه‌های همکار، یه تنظیم جدا به اسم Partner ad settings هست. و فعالیت توی سایت‌های همکار هم می‌تونه توی حساب ذخیره بشه، که اونم از همون بخش کنترل می‌شه. اگه تبلیغ شخصی رو نمی‌خواید، هر دو جا رو ببینید.

اطلاعات حساب

راهنمای تبلیغ گفت سن و جنسیت هم توی شخصی‌سازی اثر دارن، چه خودتون داده باشید چه گوگل حدس زده باشه. توی حساب گوگل، بخش Personal info، می‌بینید چی ثبت شده و هر کدوم برای کی پیداست. اگه یه چیزی لازم نیست، مثلا جنسیت، می‌تونید «ترجیح می‌دم نگم» رو انتخاب کنید. درس حساب گوگل گفت چرا تاریخ تولد و شماره رو فقط برای خودتون بذارید.

شناسه‌ی تبلیغاتی گوشی

روی گوشی اندروید یه شناسه‌ی جدا برای تبلیغ هست به اسم «شناسه‌ی تبلیغاتی» (Advertising ID). سیاست حریم خصوصی گوگل می‌گه از این شناسه برای نشون دادن تبلیغ مرتبط روی اندروید استفاده می‌شه، و از تنظیمات خود دستگاه قابل مدیریته. برنامه‌های دیگه هم ازش برای شناختن شما بین برنامه‌ها استفاده می‌کنن. روی بیشتر گوشی‌های اندروید، توی تنظیمات، بخش حریم خصوصی یا Google، گزینه‌ی Ads هست که می‌شه شناسه رو عوض یا پاک کرد؛ اگه جاش فرق داشت، با کلمه‌ی Ads یا «تبلیغات» جستجو کنید. درس اندروید کامل‌ترش رو می‌گه.

صدا و «Hey Google»

سیاست حریم خصوصی گوگل می‌گه وقتی دستگاه یه فرمان فعال‌سازی صوتی، مثل «Hey Google»، رو تشخیص می‌ده، دستیار گوگل شروع به شنیدن می‌کنه. و راهنمای فعالیت وب و برنامه گفت یه تیک جدا برای ذخیره‌ی «فعالیت صوتی و صدا» هست، و حتی فعال شدن‌های اشتباهی هم ممکنه ثبت بشن. اگه از دستیار صوتی استفاده نمی‌کنید، تشخیص «Hey Google» رو از تنظیمات دستیار خاموش کنید؛ اگه استفاده می‌کنید، تیک ذخیره‌ی صدا رو بردارید و صداهای ذخیره‌شده رو از My Activity پاک کنید.

تنظیم‌هایی که دارن عوض می‌شن

بالای چند تا از راهنماهای گوگل که این درس ازشون استفاده کرده، یه هشدار هست: گوگل داره تنظیم‌های خدمات جستجوش، یعنی جستجو، نقشه، خرید، پرواز، هتل، ترجمه و خبر، رو به‌روز می‌کنه، و ممکنه چیزی که می‌بینید با متن راهنما جور نباشه. یعنی اسم یا جای بعضی تنظیم‌ها ممکنه با چیزی که اینجا نوشتیم فرق کنه. قانون همیشگی ما: اگه گزینه رو پیدا نکردید، توی حساب گوگل، بخش Data & privacy، با همون اسم انگلیسی بگردید. ما هم هر بار که سندها عوض بشن، این درس رو به‌روز می‌کنیم.

یه نسخه برای خودتون

پیش از اینکه همه‌چیز رو پاک کنید، شاید بخواید یه نسخه از بعضی‌هاش داشته باشید؛ مثلا Timeline چند سال سفر. راهنمای گوگل می‌گه هر وقت بخواید، می‌تونید یه خلاصه از داده‌های حسابتون ببینید و دانلودشون کنید؛ ابزارش Google Takeout‌ه، که درس حساب گوگل گفت. فایلی که می‌گیرید رو مثل یه مدرک مهم، رمزگذاری‌شده نگه دارید.

دستگاه مشترک

راهنمای فعالیت وب و برنامه می‌گه اگه از یه دستگاه مشترک استفاده می‌کنید یا با چند حساب وارد شدید، فعالیت ممکنه توی حساب پیش‌فرض اون دستگاه ذخیره بشه. یعنی جستجوهای شما روی تبلت خونه ممکنه توی حساب یکی دیگه از اعضای خانواده بمونه، و پیشنهادهای اون رو عوض کنه. روی دستگاه‌های مشترک، هر کس پروفایل جدای خودش رو توی مرورگر و گوشی داشته باشه.

پونزده دقیقه

1. myactivity.google.com رو باز کنید و یه کم بگردید تا ببینید چی ذخیره شده.
2. قفل تاریخچه رو بزنید: Manage My Activity verification.
3. برای فعالیت وب و برنامه، یوتیوب و Gemini، پاک خودکار سه‌ماهه بذارید، یا هر کدوم رو که نمی‌خواید، خاموش کنید.
4. ببینید Timeline روشنه یا نه؛ اگه لازمش ندارید، خاموش کنید و جاهای قبلی رو از Google Maps پاک کنید.
5. توی Google Maps، اشتراک مکان رو ببینید.
6. توی My Ad Center، تبلیغ شخصی رو خاموش کنید یا موضوع‌هاش رو ببینید.
7. توی Personal info، ببینید چه اطلاعاتی برای کی پیداست.

اشتباه‌های رایج

• «تاریخچه‌ی کروم رو پاک کردم.» My Activity جداست؛ اونجا رو هم ببینید.
• «Timeline رو خاموش کردم، پس گوگل دیگه نمی‌دونه کجام.» خدمات مکان و اشتراک مکان جدان.
• «پاک کردم، پس هیچ ردی نمونده.» امنیت، حساب مالی، قانون و نسخه‌ی بی‌نام می‌مونن.
• «تبلیغ شخصی رو خاموش کردم، پس تبلیغ نمی‌بینم.» تبلیغ هست، فقط بر اساس پرونده‌ی شما نیست.
• «یه بار برای سفر اشتراک مکان رو روشن کردم.» احتمالا هنوز روشنه؛ ببینید.
• «تنظیم رو با اسمی که درس گفت پیدا نکردم.» گوگل داره تنظیم‌ها رو عوض می‌کنه؛ با اسم انگلیسی بگردید.

آخرین بررسی راهنمای رسمی گوگل و یوتیوب: ۲۴ مهر ۱۴۰۵.