امنیت و حریم خصوصی مک

یه خط توی Terminal

مثلا فرض کنید دنبال یه برنامه‌ی رایگان می‌گردید و به یه صفحه می‌رسید که می‌گه برای دانلود، یا «برای اینکه ثابت کنید ربات نیستید»، این یه خط رو کپی کنید و توی Terminal مک بچسبونید. شبیه دستورهاییه که توی آموزش‌های برنامه‌نویسی دیدید، و صفحه هم مرتب و حرفه‌ایه. Enter رو می‌زنید، چیزی هم اتفاق نمیفته. ولی همون یه خط، با دسترسی خود شما، ممکنه یه برنامه رو دانلود و اجرا کرده باشه.

راهنمای رسمی اپل درباره‌ی کلاهبرداری‌ها همین رو جزو راه‌های رایج کلاهبردارها آورده: دستور یا اسکریپتی که یه سایت، ایمیل یا پیام می‌گه توی Terminal بچسبونید. خیلی‌ها فکر می‌کنن «مک ویروس نمی‌گیره» و برای همین راحت‌تر گول می‌خورن. این درس می‌گه مک از خودش چطور دفاع می‌کنه، کجاها خود ما در رو باز می‌کنیم، و از روی راهنمای رسمی اپل، چه چیزهایی رو باید روشن کرد. اسم انگلیسی گزینه‌ها رو، همون‌طور که توی System Settings هست، می‌نویسیم؛ اگه جاشون فرق داشت، بالای System Settings جستجو کنید.

آنتی‌ویروس توکار مک

«آنتی‌ویروس برای مک» از جستجوهای پرتکراره. طبق راهنمای امنیتی اپل، مک یه «فناوری آنتی‌ویروس توکار» داره به اسم XProtect. XProtect با «امضا» (Signature)، یعنی نشونه‌هایی که هر بدافزار شناخته‌شده داره، کار می‌کنه؛ اپل این امضاها رو مرتب به‌روز می‌کنه، جدا از به‌روزرسانی خود سیستم، و مک به‌طور پیش‌فرض روزی یه بار سراغ به‌روزرسانی‌هاش می‌ره. یعنی برای این بخش، کاری لازم نیست بکنید جز اینکه مک به اینترنت وصل باشه.

XProtect، طبق همون راهنما، یه برنامه رو موقع اولین اجرا، وقتی برنامه عوض شده، و وقتی امضاهای تازه اومده، چک می‌کنه. اگه بدافزار شناخته‌شده پیدا کنه، می‌بنده، می‌بره توی سطل زباله، و توی Finder خبرتون می‌کنه. ممکنه بپرسه نمونه‌ی بدافزار رو برای اپل بفرسته؛ راهنما می‌گه اگه قبول کنید، فقط خود فایل بدافزار فرستاده می‌شه و هیچ چیز دیگه. و اگه بدافزار قبلا اجرا شده باشه، XProtect یه موتور پاکسازی هم داره که با به‌روزرسانی‌های خودکار اپل، آلودگی رو پاک می‌کنه.

برای همین ما برنامه‌ی آنتی‌ویروس پولی معرفی نمی‌کنیم؛ دفاع اصلی مک توی خودشه. چیزی که لازمه، اینه که مک به‌روز باشه و دیوارهای بعدی این درس رو خودمون سوراخ نکنیم.

وقتی یه بدافزار تازه پیدا می‌شه

شاید بپرسید آنتی‌ویروسی که فقط بدافزار «شناخته‌شده» رو می‌شناسه، با بدافزار تازه چی کار می‌کنه. راهنمای امنیتی اپل می‌گه وقتی یه بدافزار تازه پیدا می‌شه، چند کار پشت هم انجام می‌شه: «گواهی سازنده» (Developer ID certificate)‌ای که بدافزار باهاش امضا شده بود باطل می‌شه، برای همه‌ی فایل‌های اون برنامه «برگه‌ی لغو» (Revocation ticket) صادر می‌شه، و امضای تازه‌ی XProtect ساخته و فرستاده می‌شه. مک برگه‌های لغو رو پشت صحنه خیلی بیشتر از به‌روزرسانی‌های معمولی چک می‌کنه، پس Gatekeeper زود می‌فهمه این برنامه رو دیگه باز نکنه؛ حتی اگه قبلا Notarization گرفته بوده.

یه نکته‌ی فنی ولی قشنگ هم از همون راهنما: Notarization فقط فایل‌های دقیقا شناخته‌شده رو می‌شناسه، ولی قانون‌های XProtect کلی‌ترن، و می‌تونن «گونه‌های» تازه‌ی یه بدافزار رو هم، که اپل هنوز ندیده، پیدا کنن. اپل اسم این روش رو «فرایند ثانیه‌ها، ساعت‌ها و روزها» گذاشته؛ هر چی از پیدا شدن یه بدافزار بگذره، دیوارها جلوش محکم‌تر می‌شن. برای همینه که مک به‌روز و آنلاین، خیلی امن‌تر از مکیه که ماه‌ها به‌روز نشده.

Gatekeeper

«گیت‌کیپر چیه» هم زیاد جستجو می‌شه. Gatekeeper به معنی «دروازه‌بان»‌ه، و طبق راهنمای اپل، فناوری‌ایه که طراحی شده تا فقط نرم‌افزار مطمئن روی مک اجرا بشه. اپل می‌گه امن‌ترین جا برای گرفتن برنامه‌ی مک، App Store‌ه، چون اپل هر برنامه رو پیش از پذیرفتن بررسی و امضا می‌کنه تا دست‌کاری نشده باشه، و اگه یه برنامه مشکل داشت، زود از فروشگاه برمی‌داره.

اگه برنامه رو از اینترنت یا مستقیم از سازنده گرفتید، مک باز هم سه کار می‌کنه. اول، «امضای سازنده» (Developer ID) رو چک می‌کنه تا مطمئن بشه برنامه از یه سازنده‌ی شناخته‌شده‌ست و دست نخورده. دوم، از macOS Catalina، به‌طور پیش‌فرض می‌خواد برنامه Notarization داشته باشه، یعنی اپل اون رو برای بدافزار شناخته‌شده گشته و چیزی پیدا نکرده. سوم، پیش از اولین باز شدن برنامه‌ی دانلودشده، ازتون تایید می‌گیره تا گول نخورید و چیزی که انتظارش رو نداشتید اجرا نشه. اپل حتی می‌تونه برای برنامه‌ای که بعدا معلوم شد مخربه، «لغو» (Revocation) صادر کنه تا Gatekeeper دیگه بازش نکنه.

جاش، طبق راهنما: System Settings، Privacy & Security، پایین صفحه، Security، و زیر Allow apps downloaded from دو گزینه هست: App Store، یعنی فقط برنامه‌های App Store؛ و App Store and identified developers، یعنی App Store و سازنده‌هایی که اپل شناخته. برای بیشتر آدم‌ها گزینه‌ی دوم مناسبه؛ اگه فقط از App Store برنامه می‌گیرید، اولی سفت‌تره.

پیغام‌های هشدار

راهنمای اپل پیغام‌هایی که ممکنه ببینید رو یکی‌یکی گفته، و دونستنشون کمک می‌کنه بدونید کدوم عادیه و کدوم ترمز:

• برنامه از اینترنت دانلود شده. اولین بار که یه برنامه از سازنده‌ی شناخته‌شده رو باز می‌کنید؛ عادیه، فقط مطمئن بشید همون برنامه‌ایه که خودتون دانلود کردید.
• اپل نتونست برنامه رو برای بدافزار چک کنه. راهنما می‌گه با سازنده تماس بگیرید، یا توی App Store دنبال نسخه‌ی تازه یا یه برنامه‌ی جایگزین بگردید.
• سازنده‌ی برنامه تایید نشد. برنامه نه امضای شناخته‌شده داره نه Notarization؛ مک نمی‌تونه بگه بدافزار نداره.
• برنامه از App Store دانلود نشده. اگه تنظیم کردید فقط App Store، مک برنامه‌های دیگه رو باز نمی‌کنه.
• برنامه به کامپیوتر آسیب می‌زنه، یا خرابه. یعنی محتوای مخرب پیدا شده، اجازه‌ش لغو شده، یا دست‌کاری شده. این ترمزه؛ برنامه رو پاک کنید.

برنامه‌ها توی جعبه

یه دلیل دیگه که App Store امن‌تره: طبق راهنمای امنیتی اپل، همه‌ی برنامه‌های App Store توی یه «جعبه‌ی شنی» (Sandbox) اجرا می‌شن. یعنی هر برنامه فقط به داده‌های خودش دسترسی داره، و اگه بخواد به داده‌ی یه برنامه‌ی دیگه برسه، فقط از راه‌هایی می‌تونه که خود macOS گذاشته، که معمولا یعنی اجازه گرفتن از شما. فایل‌های سیستم و «هسته» (Kernel)، یعنی قلب سیستم‌عامل، هم از دسترس برنامه‌ها جدا نگه داشته می‌شن. مثلا یه بازی از App Store، حتی اگه یه روز خراب یا هک بشه، به ایمیل‌های شما نمی‌رسه.

Gatekeeper یه ترفند دیگه رو هم می‌گیره، طبق همون راهنما: یه برنامه‌ی سالم که یه «افزونه» (Plug-in) مخرب کنارش فرستاده شده، تا با باز شدن برنامه، افزونه هم بی خبر شما بار بشه. Gatekeeper در صورت لزوم برنامه رو از یه جای تصادفی و فقط‌خواندنی باز می‌کنه تا افزونه‌ای که کنارش بوده، خودکار بار نشه.

برنامه‌ی کرک‌شده

برنامه‌ی کرک‌شده، یعنی برنامه‌ی پولی که قفل خریدش رو شکستن، برای مک هم زیاده. ولی از نظر Gatekeeper، یه برنامه‌ی دست‌کاری‌شده‌ست: امضای سازنده‌ش دیگه درست نیست. برای همینه که سایت‌های این برنامه‌ها معمولا یه راهنمای «چطور هشدار مک رو دور بزنیم» هم کنارش دارن؛ یعنی دقیقا همون دیوارهایی که این درس گفت رو، به دست خود شما، کنار می‌زنن. هر کسی که برنامه رو کرک کرده، می‌تونسته هر چیز دیگه‌ای هم کنارش بذاره. همون حرف درس برنامه‌ی جعلی: برنامه رو از App Store یا سایت رسمی سازنده بگیرید. خیلی از کارها یه برنامه‌ی رایگان و متن‌باز هم دارن.

راهنمای امنیتی اپل می‌گه Gatekeeper رو «در صورت لزوم» می‌شه کامل هم خاموش کرد. برای یه کاربر معمولی، هیچ دلیل خوبی برای این کار نیست؛ این همون خاموش کردن نگهبان دم دره.

هشدار جعلی «مک شما آلوده‌ست»

یه ترفند رایج دیگه، طبق فهرست کلاهبرداری‌های راهنمای اپل، «پنجره‌ها و تبلیغ‌های گول‌زننده‌ای که می‌گن دستگاه شما مشکل امنیتی داره». مثلا وسط گشتن توی یه سایت، یه پنجره میاد که شبیه هشدار مکه، می‌گه «مک شما به ۳ ویروس آلوده‌ست» و یه برنامه‌ی «پاک‌کننده» یا یه شماره‌ی پشتیبانی پیشنهاد می‌ده. سایت نمی‌تونه فایل‌های مک شما رو بگرده؛ پس چنین پیغامی توی مرورگر، فقط یه صفحه‌ی وبه. XProtect، همون‌طور که گفتیم، هشدارش رو توی Finder می‌ده، نه توی یه زبونه‌ی مرورگر. زبونه رو ببندید و هیچ چیزی دانلود نکنید.

و جمله‌های همیشگی راهنمای اپل، که درس آیفون هم گفت: اپل هیچ‌وقت ازتون نمی‌خواد توی سایتی وارد بشید، رمز یا کد دومرحله‌ای بدید، یا یه قفل امنیتی رو خاموش کنید؛ و اگه کسی به اسم پشتیبانی اپل زنگ زد، قطع کنید. ایمیل مشکوکی که شبیه اپله رو می‌شه به reportphishing@apple.com فرستاد.

FileVault

«فایل‌والت» (FileVault) رمزگذاری کل دیسک مکه، همون فکری که درس ویندوز با بیت‌لاکر گفت: اگه کسی مک رو بدزده، بی رمز نمی‌تونه داده‌ها رو بخونه. طبق راهنمای اپل، روی مک‌هایی که Apple silicon یا تراشه‌ی امنیتی T2 دارن، داده‌ها خودکار رمزگذاری‌ان، و روشن کردن FileVault یه لایه‌ی دیگه اضافه می‌کنه: بی رمز ورود شما، هیچ‌کس نمی‌تونه داده‌ها رو باز کنه. روی مک‌های قدیمی‌تر بی این تراشه‌ها، بی FileVault اصلا رمزگذاری‌ای نیست.

1. Apple menu، System Settings، Privacy & Security، FileVault.
2. Turn On؛ رمز رو می‌خواد.
3. انتخاب کنید اگه رمز یادتون رفت، چطور دیسک باز بشه: با حساب آی‌کلود، یا با یه «کلید بازیابی» (Recovery key).
4. Continue.

اگه کلید بازیابی رو انتخاب کردید، طبق راهنما، حرف‌ها و عددهاش رو دقیق بنویسید و جای امنی نگه دارید که یادتون می‌مونه، ولی نه کنار مک، که پیداش کنن؛ مثلا توی مدیر رمز. و هشدار صاف اپل: اگه FileVault روشن باشه، رمز ورود یادتون بره و نتونید عوضش کنید، و کلید بازیابی رو هم گم کرده باشید، دیگه نمی‌تونید وارد بشید و فایل‌ها و تنظیم‌ها برای همیشه از دست می‌رن.

رمز ورود مک

یه اشتباه رایج، قاطی کردن دو تا رمزه. «رمز ورود مک» (Login password) رمز حساب کاربری روی خود مکه، که باهاش وارد مک می‌شید و برای نصب برنامه و به‌روزرسانی هم می‌خوادش. «رمز حساب اپل» (Apple Account) رمز آی‌کلود و App Store‌ه. راهنمای اپل هم موقع رمز فراموش‌شده تاکید می‌کنه: رمز ورود مک رو بزنید، نه رمز، ایمیل یا شماره‌ی حساب اپل.

چون FileVault به رمز ورود گره خورده، این رمز همون کلید همه‌ی داده‌های مکه؛ پس یه رمز درست و حسابی، که درس رمز عبور گفت. اگه چند نفر از یه مک استفاده می‌کنن، هر کسی حساب خودش رو داشته باشه؛ طبق راهنمای FileVault، اطلاعات همه‌ی کاربرها رمزگذاری می‌شه و هر کسی با رمز خودش باز می‌کنه.

اگه رمز مک یادتون رفت

«رمز مک‌بوکم یادم رفته» از پرتکرارترین جستجوهای این موضوعه. طبق راهنمای اپل:

1. مک رو ری‌استارت کنید تا به صفحه‌ی ورود برسید.
2. مطمئن بشید رمز ورود مک رو می‌زنید، حروف بزرگ و کوچیک درسته، و زبان کیبورد، از منوی گوشه‌ی صفحه‌ی ورود، درسته. خیلی وقت‌ها مشکل همین زبان کیبورده.
3. اگه کنار رمز علامت سوال بود، بزنیدش؛ ممکنه «راهنمای رمز» (Password hint) یا پیغام Reset Password بیاد. اگه نیومد، تا سه بار رمز بزنید.
4. با پیغام Reset Password، مراحل رو برید؛ ممکنه کلید بازیابی FileVault یا ورود با حساب اپل و کد دومرحله‌ای رو بخواد.
5. اگه نشد، از «بازیابی مک» (macOS Recovery).

یه نکته‌ی کوچیک ولی به‌دردبخور از همون راهنما: کلید بازیابی مک هیچ‌وقت حرف I و S، یا عدد ۱ و ۰ نداره؛ پس اگه چیزی شبیهشون دیدید، حتما L و 5 یا حرف‌های دیگه‌ان. و اگه حساب بعد از چند بار رمز اشتباه قفل شد، صبر کنید تا زمانی که گفته بگذره.

حساب اپل

حساب اپلی که با مک واردش می‌شید، همون حساب آیفونه؛ هر چی درس آیفون درباره‌ی حساب اپل گفت، اینجا هم هست: تایید دومرحله‌ای، از System Settings، اسم خودتون، Sign-In & Security؛ «مخاطب بازیابی» (Recovery contact)، که فقط می‌تونه یه کد بازیابی بده و به حساب دسترسی نداره؛ و «محافظت پیشرفته‌ی داده» (Advanced Data Protection)، که بیشتر داده‌های آی‌کلود رو سرتاسری رمزگذاری می‌کنه، به شرط اینکه یه راه بازیابی بذارید. فهرست دستگاه‌های مطمئن هم، پایین همون صفحه، یه نگاه بندازید و هر دستگاهی که ندارید رو بردارید.

رمزها و پس‌کی‌ها

مک از macOS Sequoia برنامه‌ی Passwords داره، همون که روی آیفونه؛ رمزها، پس‌کی‌ها و کدهای تایید رو نگه می‌داره، رمز قوی می‌سازه، و طبق راهنمای اپل، رمزهای ضعیف رو بهتون می‌گه. اگه مرورگرتون سافاری نیست، طبق راهنمای اپل، توی Privacy & Security یه گزینه به اسم Passkeys Access for Web Browsers هست که اجازه می‌ده مرورگرهای دیگه هم از پس‌کی‌های ذخیره‌شده استفاده کنن. اگه مدیر رمز دیگه‌ای، مثل Bitwarden، دارید، اون هم روی مک کار می‌کنه؛ درس مدیر رمز.

به‌روزرسانی

«آپدیت مک‌بوک» و «آپدیت مک‌بوک‌های قدیمی» از جستجوهای پرتکراره. راهنمای اپل می‌گه برای امنیت، پایداری و سازگاری، از آخرین macOS که با مکتون سازگاره استفاده کنید. راهش:

1. Apple menu، System Settings، General، Software Update؛ یا با جستجوی Software Update.
2. اگه چیزی بود، دکمه‌ی به‌روزرسانی یا ری‌استارت رو بزنید؛ رمز ورود مک رو می‌خواد.
3. طبق راهنما، پیش از نصب نسخه‌ی تازه پشتیبان بگیرید، و تا تموم نشده مک رو نخوابونید یا درش رو نبندید؛ ممکنه چند بار ری‌استارت بشه.

درباره‌ی مک قدیمی، طبق راهنما، Software Update فقط نسخه‌ای رو نشون می‌ده که با مدل مکتون سازگاره؛ اگه گفت مک به‌روزه، یعنی نسخه‌ی تازه‌تری برای مدل شما نیست. اپل هم یه صفحه‌ی رسمی داره که همه‌ی به‌روزرسانی‌های امنیتیش رو، با اینکه کدوم نسخه‌ها رو می‌گیره، منتشر می‌کنه؛ اگه نسخه‌ی macOS مک شما دیگه توی اون فهرست نمیاد، یعنی وقتشه به فکر یه جایگزین باشید. درس به‌روزرسانی.

فایروال

طبق راهنمای امنیتی اپل، مک یه «فایروال» (Firewall) توکار داره که از مک در برابر دسترسی‌های شبکه‌ای و حمله‌های «از کار انداختن سرویس» (Denial of Service) محافظت می‌کنه، و طبق همون راهنما، از macOS 13 به بعد توی System Settings تنظیم می‌شه؛ بالای System Settings کلمه‌ی Firewall رو جستجو کنید. گزینه‌هاش، طبق همون راهنما: بستن همه‌ی اتصال‌های ورودی، بی توجه به برنامه (Block all incoming connections)؛ اجازه‌ی خودکار به نرم‌افزارهای خود مک و نرم‌افزارهای امضاشده؛ اجازه یا رد برای هر برنامه؛ و جواب ندادن به «پینگ» (ICMP) و «پویش پورت» (Port scan)، یعنی مک توی شبکه کمتر خودش رو نشون بده. برای کافه و فرودگاه، روشنش کنید؛ درس وای‌فای عمومی.

اجازه‌ها

طبق راهنمای اپل، System Settings، Privacy & Security جاییه که اجازه‌های برنامه‌ها مدیریت می‌شن. هر نوع داده یه ردیف داره، مثل Location Services، Contacts، Photos، Calendars، Camera و Microphone، و زیر هر کدوم برنامه‌هایی که اجازه خواستن. یه بار از بالا تا پایین برید و هر برنامه‌ای که نمی‌شناسید یا لازم نداره رو خاموش کنید. برای مکان، راهنما می‌گه با Details پایین فهرست، می‌شه دید کدوم سرویس‌های خود سیستم از مکان استفاده می‌کنن. همون اصل درس اجازه‌های برنامه.

چهار اجازه‌ی خطرناک

توی همون فهرست، چند تا اجازه هست که از بقیه خیلی قوی‌ترن و بدافزارها دنبالشونن. راهنمای اپل هر کدوم رو این‌جوری تعریف کرده:

• Full Disk Access: دسترسی به همه‌ی فایل‌های کامپیوتر، از جمله داده‌ی برنامه‌های دیگه مثل Mail، Messages و Safari، و پشتیبان‌های Time Machine.
• Accessibility: اجرای اسکریپت و دستورهای سیستم برای کنترل مک. یعنی برنامه می‌تونه به جای شما کلیک کنه و بنویسه.
• Input Monitoring: دیدن حرکت ماوس و هر چیزی که با کیبورد تایپ می‌کنید؛ از جمله رمزها.
• Screen Recording و Remote Desktop: دیدن صفحه‌ی شما.

سه تا دیگه هم هست که کمتر کسی بهشون نگاه می‌کنه: Automation، یعنی یه برنامه بتونه برنامه‌های دیگه رو کنترل کنه؛ App Management، یعنی بتونه برنامه‌های دیگه رو به‌روز یا پاک کنه؛ و Developer Tools، یعنی بتونه نرم‌افزاری اجرا کنه که با قانون‌های امنیتی سیستم جور نیست. Local Network هم یعنی برنامه بتونه دستگاه‌های شبکه‌ی خونه، مثل پرینتر یا تلویزیون، رو پیدا کنه و باهاشون حرف بزنه.

این اجازه‌ها برای بعضی برنامه‌های واقعی لازمن، مثلا یه برنامه‌ی ضبط صفحه یا یه ابزار کمکی برای ناتوانی. ولی اگه یه برنامه‌ی ساده، مثلا یه تبدیل‌کننده‌ی فایل، یکی از این‌ها رو خواست، یه جای کار می‌لنگه. هر چند وقت یه بار این چهار ردیف رو ببینید.

تنظیم‌های پیشرفته

پایین Privacy & Security یه دکمه‌ی Advanced هست. طبق راهنمای اپل، دو گزینه‌ی مهمش این‌هان: Require an administrator password to access system-wide settings، که نمی‌ذاره کسی بی رمز مدیر تنظیم‌های قفل‌شده‌ی سیستم رو عوض کنه؛ و Log out automatically after inactivity، که اگه مک یه مدت بی‌کار موند، کاربر رو خودکار خارج می‌کنه. اگه مک توی محل کار یا یه جای شلوغه، هر دو رو روشن کنید.

حالت قفل کامل

«حالت قفل کامل» (Lockdown Mode) که درس آیفون گفت، روی مک هم هست، از macOS Ventura. طبق راهنمای اپل، برای عده‌ی خیلی کمی‌ه که ممکنه مخصوصا هدف پیچیده‌ترین جاسوس‌افزارها باشن. روی مک، علاوه بر محدودیت‌های پیام‌ها و وب، برای وصل کردن مک‌بوک با Apple silicon به یه لوازم جانبی، مک باید باز باشه و صریح اجازه بدید. جاش: Apple menu، System Settings، Privacy & Security، پایین صفحه، Lockdown Mode، Turn On. اپل می‌گه روی هر دستگاه جدا باید روشن بشه، و پیش از اون همه رو به‌روز کنید.

اگه مک گم شد

طبق راهنمای اپل، اگه Find My Mac رو از قبل روشن کرده باشید:

1. از یه دستگاه اپل دیگه برنامه‌ی Find My، یا روی وب icloud.com/find.
2. Devices، و مک رو انتخاب کنید تا مکان تقریبیش رو ببینید؛ اگه نزدیکه، Play Sound.
3. Lost Mode رو روشن کنید. طبق راهنما، مک با Apple silicon با رمز حساب اپل قفل می‌شه.
4. دزدی رو به پلیس گزارش بدید؛ ممکنه شماره‌ی سریال مک رو بخوان، که روی جعبه یا رسید خرید هست.
5. اگه فکر می‌کنید پس نمی‌گیریدش، از راه دور پاکش کنید؛ ولی طبق راهنما، بعدش دیگه با Find My پیدا نمی‌شه.
6. مک رو از فهرست دستگاه‌های مطمئن حساب اپل بردارید.

راهنما می‌گه برای قفل کردن یا پاک کردن، مک باید روشن و به اینترنت وصل باشه. و اگه Find My رو روشن نکرده بودید، اپل صاف می‌گه Find My Mac تنها سرویس اپله که می‌تونه مک گم‌شده رو پیدا کنه؛ پس فقط می‌شه از داده‌ها محافظت کرد: رمز حساب اپل رو عوض کنید تا کسی به آی‌کلود و آی‌مسیج از روی اون مک نرسه، و رمز حساب‌های دیگه‌ای که روی مک استفاده می‌کردید، مثل ایمیل و بانک و شبکه‌های اجتماعی، رو هم عوض کنید. پس همین الان چک کنید Find My Mac روشن باشه؛ توی System Settings، زیر اسم خودتون، یا با جستجوی Find My.

قفل فعال‌سازی

«قفل فعال‌سازی» (Activation Lock) که درس آیفون گفت، طبق راهنمای اپل، روی مک‌هایی که Apple silicon یا تراشه‌ی T2 دارن و macOS Catalina یا تازه‌تر، هم هست، و با روشن کردن Find My خودکار روشن می‌شه. یعنی بی رمز حساب اپل شما، کسی نمی‌تونه Find My رو خاموش کنه، مک رو پاک کنه و دوباره راه بندازه. برای خریدار مک دست دوم هم یعنی اینکه مطمئن بشه صاحب قبلی مک رو از حسابش جدا کرده.

فروختن مک

«برگردوندن مک‌بوک به تنظیمات کارخانه» هم از جستجوهای رایجه. طبق راهنمای اپل، روی مک با macOS Monterey یا تازه‌تر و Apple silicon یا T2:

1. پشتیبان بگیرید، یا فایل‌ها رو به مک تازه منتقل کنید.
2. Apple menu، System Settings، General، Transfer or Reset، Erase All Content and Settings.
3. رمز ورود مک و، اگه خواست، رمز حساب اپل رو بزنید؛ طبق راهنما، این کار شما رو از خدمات اپل خارج می‌کنه.
4. اگه پیغام داد دوباره وارد آی‌کلود بشید، بی‌خیالش بشید و ادامه بدید.
5. اگه می‌فروشید، بعد از ری‌استارت، مراحل راه‌اندازی رو نرید و مک رو خاموش کنید تا مثل روز اول برای خریدار بمونه.

پونزده دقیقه

1. General، Software Update: به‌روز.
2. Privacy & Security، FileVault: روشن؛ کلید بازیابی جدا از مک.
3. Privacy & Security، Security: Allow apps downloaded from، App Store and identified developers.
4. جستجوی Firewall توی System Settings: روشن.
5. Privacy & Security: Full Disk Access، Accessibility، Input Monitoring و Screen Recording رو ببینید.
6. Find My Mac: روشن.
7. اسم خودتون، Sign-In & Security: دومرحله‌ای و مخاطب بازیابی.
8. Privacy & Security، Advanced: رمز مدیر برای تنظیم‌های سیستم.

اشتباه‌های رایج

• «مک ویروس نمی‌گیره.» می‌گیره؛ برای همین اپل سه لایه دفاع ساخته.
• «یه سایت گفت این دستور رو توی Terminal بزنم.» اپل همین رو جزو کلاهبرداری‌های رایج آورده.
• «برای هر برنامه‌ای Open Anyway می‌زنم.» هر بار یه استثنای همیشگی توی امنیت مکه.
• «کلید FileVault رو توی یه فایل روی همون مک نگه داشتم.» اگه وارد مک نشید، به اون فایل هم نمی‌رسید.
• «رمز حساب اپل رو جای رمز مک می‌زنم.» دو تا رمز جدان.
• «یه برنامه‌ی تبدیل فایل Accessibility خواست، دادم.» یعنی می‌تونه مک رو به جای شما کنترل کنه.

آخرین بررسی راهنمای رسمی اپل: ۲۴ مهر ۱۴۰۵.