آموزشآموزش زبان انگلیسی از صفر تا صد
e آخر کلمه در انگلیسی: چرا cap و cape فرق دارن
جواب کوتاه
وقتی یه کلمه با «صدادار، یه بیصدا، e» تموم بشه، e آخر خودش خونده نمیشه ولی صدادار قبلش رو وادار میکنه اسم خودش رو بگه. cap (کلاه) با a کوتاهه، ولی cape (شنل) با a مثل اسمش، «ای». kit «کیت» ولی kite «کایت». به این e میگن e جادویی (Magic e). چند کلمهی پرکاربرد مثل have، give، come و some استثنان و باید جدا یاد گرفت.
e ساکت آخر کلمه
تا اینجا یاد گرفتید که یه صدادار تنها بین دو بیصدا معمولا کوتاهه: cat، kit، hop. ولی اگه همین الان kite رو با همین قاعده بخونید، «کیته» درمیاد؛ در حالی که درستش «کایت»ه. پس یه چیزی این وسط فرق داره. اون چیز، e آخر کلمهست.
خیلی از کلمههای انگلیسی با یه e تموم میشن که خودش هیچ صدایی نداره: make، time، home، cute. اولین بار که اینها رو میبینید، ذهنتون میخواد e رو هم بخونه و «میکه» یا «تیمه» بگه. ولی این e ساکته. کارش خوندن نیست؛ کارش عوض کردن صدای حرف صدادار قبلشه.
معلمهای انگلیسی به این e میگن e جادویی (Magic e)، چون مثل یه جادوگر کوچیک آخر کلمه وایساده و با چوب جادوش، از روی یه بیصدا، صدادار قبلی رو لمس میکنه و وادارش میکنه به جای صدای کوتاهش، اسم خودش رو بگه. بعضیها هم بهش میگن e ساکت (Silent e).
خبر خوب اینه که این یکی از منظمترین قاعدههای خوندن انگلیسیه. اگه یادش بگیرید، صدها کلمهی پرکاربرد رو یهدفعه درست میخونید؛ کلمههایی مثل name، make، time، like، home و use که هر روز میبینید.
چرا انگلیسی این قاعده رو داره
شاید براتون سوال باشه که چرا انگلیسی یه حرف مینویسه که خونده نمیشه. جواب توی تاریخچهی زبانه. حدود ششصد سال پیش، این e آخر کلمه واقعا خونده میشد؛ name یه چیزی شبیه «ناما» بود، با دو هجا. بعد کمکم مردم e آخر رو نگفتن و کلمه یههجایی شد، ولی املا عوض نشد. نویسندهها همونطوری که از قبل عادت داشتن، e رو آخر کلمه نوشتن، حتی وقتی دیگه کسی اون رو نمیگفت.
همزمان صدای صدادارهای بلند انگلیسی هم عوض شد؛ به این تغییر بزرگ میگن «جابهجایی بزرگ صدادارها» (Great Vowel Shift). نتیجه این شد که a توی name، که قبلا «آ»ی کشیده بود، کمکم «ای» شد. e آخر کلمه دیگه خونده نمیشد، ولی چون همیشه بعد از این صدادارهای بلند میاومد، شد یه علامت: «صدادار قبل از من، بلنده».
پس e جادویی یه جور یادگاری از زبان قدیمه که حالا کار تازهای پیدا کرده. نویسندهها و چاپخونهها بعدها همین علامت رو برای کلمههای تازه هم به کار بردن، و قاعدهای ساخته شد که امروز هر بچهی انگلیسیزبانی سال اول مدرسه یاد میگیره.
جفتهای پیش و پس
بهترین راه دیدن کار e، جفتهاییه که فقط یه e با هم فرق دارن. سمت راست کلمهی بی e، با صدادار کوتاه؛ سمت چپ همون کلمه با e، که صدادارش اسم خودش رو میگه. هر جفت رو بلند بخونید و فرق صدا رو حس کنید.
- capکلاهcapeشنل
- hatکلاهhateمتنفر بودن
- planبرنامهplaneهواپیما
- petحیوون خونگیPeteاسم پسر
- kitبستهی وسایلkiteبادبادک
- pinسنجاقpineدرخت کاج
- hopلیلی کردنhopeامید
- notنهnoteیادداشت
- cubتولهcubeمکعب
- tubوانtubeلوله
میبینید؟ یه حرف ساکت، معنی کلمه رو کاملا عوض کرده. plan یعنی برنامه و plane یعنی هواپیما؛ hop یعنی لیلی کردن و hope یعنی امید. برای همین موقع نوشتن هم باید حواستون به این e باشه: اگه جاش بندازید، کلمهی دیگهای نوشتید.
صدادار اسمش رو میگه
«اسم خودش رو بگه» دقیقا یعنی چی؟ یادتون باشه که توی درس الفبا هر حرف یه اسم داشت. اسم a «ای» مثل اول ایوان بود، اسم i «آی»، اسم o «او» مثل اول اوکی، اسم u «یو» و اسم e «ای» مثل اول ایران. حالا وقتی e جادویی آخر کلمه میاد، صدادار قبلی دقیقا همین اسم رو میگه.
پس name یعنی n، بعد a با اسمش «ای»، بعد m؛ و e خونده نمیشه: «نیم». time یعنی t، بعد i با اسمش «آی»، بعد m: «تایم». home یعنی h، بعد o با اسمش «او»، بعد m: «هوم». و cute یعنی c، بعد u با اسمش «یو»، بعد t: «کیوت».
این برای فارسیزبانها یه خبر خوبه، چون این صداهای اسم، یعنی «ای»، «آی»، «او» و «یو»، خیلی نزدیک به صداهای فارسیان؛ برخلاف صداهای کوتاه که گاهی توی فارسی نیستن. پس کلمههای e جادویی معمولا برای ما راحتتر از کلمههای صدادار کوتاه گفته میشن.
پل از روی یه بیصدا
یه راه خوب برای دیدن این قاعده: صدادار و e رو یه جفت ببینید که یه بیصدا بینشون فاصله انداخته. توی make، حرف a و e با هم یه جفتن، و k وسطشون نشسته. مثل یه پل که از روی k رد شده و a رو به e وصل کرده.
توی درس حروف دوتایی دیدید که دو حرف کنار هم میتونن یه صدا بسازن. این هم یه جور حرف دوتاییه، فقط با این فرق که دو حرفش کنار هم نیستن و یکی وسطشون فاصله انداخته. برای همین معلمها بهش میگن جفت جدا (Split digraph): a_e، i_e، o_e، u_e و e_e. خط کوچیک وسط هر کدوم، جای همون بیصدای وسطه.
این دید، خوندن رو سادهتر میکنه. وقتی یه کلمه رو میبینید، اول نگاه کنید آخرش e داره یا نه. اگه داره، یه حرف به عقب برید و ببینید قبل از اون بیصدا یه صدادار هست یا نه. اگه هست، اون صدادار و e یه جفتن و صدادار اسمش رو میگه.
پنج صدادار، یکییکی
هر پنج صدادار این قاعده رو دارن؛ ولی بعضیها خیلی پرکاربردتر از بقیهن:
- a_e/eɪ/ای، مثل اول ایوانmake · name · late · cake
- i_e/aɪ/آیtime · like · five · bike
- o_e/əʊ/او، مثل اول اوکیhome · nose · rope · stone
- u_e/juː/ · /uː/یو، یا او کشیدهcute · use · rule · June
- e_e/iː/ای، مثل اول ایرانthese · Pete · theme
a_e، i_e و o_e از همه پرکاربردترن و صدها کلمه دارن. u_e دو صدا داره: بیشتر وقتها «یو» مثل cute و use، ولی بعد از بعضی حرفها مثل r و j، «او» کشیده بی «ی»: rule (قانون)، June (ژوئن). e_e از همه کمکاربردتره؛ چون صدای «ای» کشیده بیشتر با ee و ea نوشته میشه، مثل see و tea، که توی ایستگاه صداها میبینید. these (اینها) پرکاربردترین کلمهی e_e هست.
یه فهرست کوچیک از پرکاربردترین کلمههای e جادویی که هر روز میبینید و خوبه از همین امروز بشناسید: make (ساختن)، take (برداشتن)، name (اسم)، same (یکسان)، late (دیر)، time (زمان)، like (دوست داشتن)، life (زندگی)، write (نوشتن)، home (خونه)، those (اونها)، use (استفاده کردن). این دوازده کلمه رو بلند بخونید؛ همهشون با همین یه قاعده خونده میشن، جز اینکه write یه w ساکت اول داره که درس بعد میگه.
اگه دقت کنید، خیلی از اینها فعلهای پایهایان که توی ایستگاههای بعد بارها به کار میبرید. پس این قاعده فقط یه نکتهی تلفظ نیست؛ کلید خوندن بخش بزرگی از کلمههای هر روزهست.
فقط یه بیصدا
قاعده یه شرط مهم داره: بین صدادار و e فقط یه بیصدا باشه. پل e جادویی کوتاهه و فقط از روی یه حرف میپره. time، make، home و cute همه یه بیصدا وسطشون دارن و قاعده کار میکنه.
اگه دو بیصدا وسط باشه، قاعده معمولا کار نمیکنه و e یه کار دیگه میکنه. توی dance (رقصیدن)، since (از وقتی که) و horse (اسب)، e هنوز ساکته، ولی صدادار اسمش رو نمیگه. اونجا e بیشتر برای نرم نگه داشتن c یا ظاهر کلمهست که بخش بعد میگیم.
یه استثنای کوچیک هم هست: بعضی جفتهای بیصدا مثل th و ch، چون خودشون یه صدان، مثل یه بیصدا حساب میشن. پس توی bathe (حموم کردن) و ache (درد)، قاعده کار میکنه: «بیذ» و «ایک».
e جادویی توی کلمههای بلندتر
قاعده فقط برای کلمههای یههجایی نیست؛ توی هجای آخر کلمههای بلندتر هم کار میکنه. invite (دعوت کردن): هجای آخر vite، با i که اسمش رو میگه. complete (کامل)، mistake (اشتباه)، alone (تنها)، excuse (ببخشید، بهونه). هر کدوم هجای آخرشون الگوی «صدادار، یه بیصدا، e» رو داره.
یه نکتهی مهم دربارهی این کلمهها: معمولا تکیه، یعنی بخشی که محکمتر گفته میشه، روی همین هجای آخره: in-VITE، com-PLETE، mis-TAKE. صدادار هجای اول، که تکیه نداره، کوتاه و بیرنگ گفته میشه. این صدای کوتاه و بیرنگ اسمش شواست و چند درس بعد کاملش رو میبینیم.
پس برای خوندن یه کلمهی بلند با e آخر، اول هجای آخر رو با قاعدهی e جادویی بخونید، بعد بقیهی کلمه رو کوتاهتر و آرومتر. com-PLETE: یه «کم» کوتاه و بیرنگ، بعد «پلیت» محکم. اگه شک کردید، دیکشنری تکیه رو با علامت ˈ نشون میده.
e و c و g
توی درس صدای حروف دیدید که c قبل از e، i و y «س» میشه و g گاهی «ج». حالا اینجا یه نتیجهی جالب داره: e آخر کلمه، c و g قبل از خودش رو هم نرم نگه میداره. face (صورت) با «س» تموم میشه، نه «ک»؛ و page (صفحه) با «ج»، نه «گ».
پس e جادویی توی این کلمهها دو کار با هم میکنه: هم a رو وادار میکنه اسمش رو بگه، هم c و g رو نرم نگه میداره. face «فیس»، race (مسابقه) «ریس»، age (سن) «ایج»، cage (قفس) «کیج». و توی کلمههایی که دو بیصدا دارن، مثل dance و large، e فقط کار دوم رو میکنه.
این یه نکتهی املایی هم داره: اگه یه کلمه به «س» یا «ج» تموم میشه، خیلی وقتها آخرش ce یا ge هست، نه فقط c یا g. «فیس» با ce نوشته میشه، نه c تنها.
چرا have استثناست
اگه قاعده رو روی have (داشتن) پیاده کنید، باید «هیو» بخونید؛ ولی درستش با a کوتاهه، همون a توی hat. give (دادن) هم «گیو» با i کوتاهه، نه «گایو». love (عشق) هم. چرا؟
دلیلش یه قانون دیگهی املای انگلیسیه: کلمهی انگلیسی تقریبا هیچوقت با v تموم نمیشه. پس هر کلمهای که آخرش صدای «و» داره، یه e ساکت بعد از v میگیره، حتی وقتی صدادار قبلش کوتاهه. یعنی e توی have فقط برای اینه که کلمه با v تموم نشه؛ هیچ جادویی روی a نکرده.
دونستن این دلیل، حفظ کردن رو سادهتر میکنه: هر جا ve آخر کلمه دیدید، قاعدهی e جادویی رو با احتیاط به کار ببرید. گاهی کار میکنه، مثل five (پنج) و drive (رانندگی)، و گاهی نه، مثل have، give، live (زندگی کردن) و love. پرکاربردهاش رو جدا حفظ کنید.
استثناهای دیگه
چند کلمهی خیلی پرکاربرد دیگه هم هستن که از قاعده پیروی نمیکنن. خبر بد اینه که پرکاربردن؛ خبر خوب اینه که تعدادشون کمه و چون هر روز میبینیدشون، زود جا میافتن.
- have · give · live · lovev آخر کلمه نمیاد؛ e فقط برای اینه که کلمه با v تموم نشه.
- come · some · done · noneخیلی قدیمیان و تلفظشون قبل از اینکه املا ثابت بشه عوض شده؛ o اینجا یه «آ»ی کوتاه و بیرنگه.
- one · onceیه استثنای تنها؛ با «و» شروع میشن: «وان» و «وانس».
- goneo کوتاه، مثل hot.
- were · there · wherere آخر این کلمهها قاعدهی خودش رو داره.
- move · lose · proveo اینجا «او» کشیدهست، مثل too.
اینها همون «کلمههای دیداری» هستن که توی درس صدای حروف دیدید: کلمههایی که باید یهجا شناخت، نه با قاعده. هر کدوم رو روی یه کارت بنویسید، با تلفظش، و بذارید توی جعبهی لایتنر. وقتی بقیهی کلمهها رو با قاعده میخونید، این چند تا رو از روی کارت میشناسید.
le آخر کلمه
یه دستهی دیگه از کلمهها هم با e ساکت تموم میشن، ولی e اونجا با l یه جفت ساخته: table (میز)، little (کوچیک)، apple (سیب)، people (مردم). le آخر این کلمهها یه «ل» هست با یه صدای خیلی کوتاه و بیرنگ قبلش؛ تقریبا «تیبل» برای table، با یه «ب» و «ل» که تقریبا به هم چسبیدن.
این e هیچ کاری با صدادار قبلی نمیکنه؛ پس قاعدهی e جادویی رو اینجا به کار نبرید. یه سرنخ: le همیشه بعد از یه بیصداست و معمولا آخر یه کلمهی دوهجایی.
e و ing
وقتی به یه فعل e جادویی، ing اضافه میکنید، e آخرش میافته: make میشه making، ride (سوار شدن) میشه riding، hope میشه hoping. ولی صدادار همچنان اسمش رو میگه: «میکینگ»، «رایدینگ».
چرا e میافته ولی صدا عوض نمیشه؟ چون حالا خود i توی ing همون کار e رو میکنه: بعد از یه بیصدا، یه صدادار اومده و پل هنوز سر جاشه. این قاعده رو توی درس قواعد املا کاملتر میبینید، کنار یه قاعدهی دیگه: چرا hop میشه hopping با دو تا p. اون دو تا p دقیقا برای اینه که hopping با hoping قاطی نشه.
یه آشنای فارسی
یه حرف ساکت آخر کلمه که صدادار قبلش رو نشون میده؟ فارسی هم دقیقا یکی داره: «ه»ی آخر کلمههایی مثل «خانه»، «نامه» و «بچه». این «ه» خونده نمیشه، ولی به خواننده میگه که کلمه با یه صدای کوتاه، مثل صدای اول «اسم»، تموم میشه. دستور خط فارسی بهش میگه «ه»ی غیرملفوظ.
پس شما از کلاس اول دبستان با یه حرف ساکت که صدا رو عوض میکنه آشنا بودید؛ فقط اونجا آخر کلمه یه صدادار کوتاه رو نشون میداد و اینجا صدادار قبلی رو بلند میکنه. این شباهت کمک میکنه ذهنتون قاعده رو راحتتر بپذیره: حرفهایی هستن که کارشون خوندن نیست، کارشون راهنمایی خوانندهست.
یه فرق هم هست که خوبه بدونید: «ه»ی فارسی صدای خودش رو نشون میده، یعنی میگه کلمه با یه صدای کوتاه تموم شده؛ ولی e انگلیسی صدای حرف دیگهای رو نشون میده، یعنی میگه صدادار چند حرف عقبتر بلنده. اولی به خودش اشاره میکنه، دومی به عقب. ولی هر دو یه درس مشترک دارن: توی نوشتن، همهی حرفها برای خوندن نیستن؛ بعضیها راهنمان.
خوندن یه کلمهی تازه
حالا همهچی رو کنار هم بذاریم. وقتی به یه کلمهی تازه رسیدید که آخرش e داره، این سه قدم رو برید:
- e آخر رو ساکت بگیرید: خونده نمیشه.
- یه حرف عقب برید: اگه یه بیصدا بود و قبلش یه صدادار، اون صدادار اسمش رو میگه. اگه دو بیصدا بود، احتمالا نه.
- چک کنید جزو استثناها نیست: have، give، come، some، one و بقیهی اون فهرست کوتاه.
مثلا shine (درخشیدن): e ساکت، یه حرف عقب n، قبلش i؛ پس i اسمش رو میگه: «شاین». یا stone (سنگ): «استون» نه، «ستون» با s چسبیده به t (یادتون باشه، بی «ا» اول)، و o اسمش رو میگه: «ستون» با «او». با همین سه قدم، کلمههایی رو میخونید که تا حالا ندیدید؛ و اگه یه بار اشتباه شد، دیکشنری جوابتون رو میده.
از صدا به املا
حالا برعکس: یه کلمه رو میشنوید که وسطش صدای «ای» داره، مثل «نیم»، و میخواید بنویسید. یکی از راههاش a_e هست: name. ولی همین صدا رو دو تا جفت صدادار دیگه هم مینویسن: ai وسط کلمه (rain، wait) و ay آخر کلمه (day، play). پس صدای «ای» حداقل سه جور نوشته میشه.
یه قاعدهی کمکی که بیشتر وقتها جواب میده: آخر کلمه، ay (day، say)؛ وسط کلمه قبل از یه بیصدا، یا a_e (name، same) یا ai (rain، paid). بین a_e و ai، با دیدن کلمه یاد میگیرید؛ ولی a_e پرکاربردتره. برای «آی» هم دو راه هست: i_e وسط (time، like) و y آخر (my، fly). و برای «او»: o_e وسط (home، note)، oa وسط (boat، road) و ow آخر (snow، show).
این جفتهای صدادار رو توی ایستگاه صداها کامل میبینید. اینجا فقط بدونید که e جادویی یکی از چند راه نوشتن این صداهاست، و معمولا رایجترینش.
برای بچهها و بزرگترها
یه بازی کاغذی ساده که e جادویی رو مثل یه جادوی واقعی نشون میده: روی یه نوار کاغذ بنویسید cap و آخرش یه تیکهی تاشو بچسبونید که روش e نوشته شده. وقتی e تا شده و پنهونه، کلمه cap هست؛ وقتی بازش میکنید، cape میشه. بچهها با هر بار باز و بسته کردن، صدا رو عوض میکنن و قاعده رو با دست حس میکنن.
همین کار رو با kit و kite، hop و hope، cub و cube هم بکنید. چند تا نوار، یه بازی چند دقیقهای، و قاعدهای که سالها یادشون میمونه. میتونید از خود بچه هم بخواید جفت تازه پیدا کنه و نوارش رو خودش بسازه.
بزرگترها هم از همین نوارها میتونن استفاده کنن، یا سادهتر: جفتها رو توی دفترشون دو ستونه بنویسن و ستون e دار رو با یه رنگ دیگه. دیدن دو کلمه کنار هم، فرق رو خیلی بهتر از یه قاعدهی خشک توی ذهن میشونه.
سوالهایی که زیاد پیش میاد
- همهی e های آخر جادوییان؟ نه. e آخر همیشه ساکته، ولی فقط وقتی یه بیصدا بین اون و یه صدادار باشه، صدادار رو بلند میکنه. توی have، dance و table کارهای دیگهای میکنه.
- کلمههای یهحرفی مثل he و me چی؟ اونها e جادویی ندارن، ولی e آخرشون خودش اسمش رو میگه، چون یه صدادار تنها آخر کلمهست: he «هی»، me «می»، be «بی». go و no هم همینطور: «گو» و «نو».
- چرا one اینقدر عجیبه؟ one و once از قدیمیترین کلمههای انگلیسیان و تلفظشون جدا از املاشون عوض شده. فقط حفظشون کنید: «وان» و «وانس».
- مطمئن نیستم یه کلمه استثناست یا نه؛ چی کار کنم؟ اول با قاعده بخونید؛ بیشتر وقتها درسته. بعد یه بار با دیکشنری چک کنید. اگه استثنا بود، یه کارت براش بسازید.
یه داستان کوتاه برای خوندن
این چند جمله رو آروم و بلند بخونید. هر کلمهای که e جادویی داره، پررنگ شده؛ قبل از خوندن، صدادارش رو پیدا کنید و یادتون باشه که اسمش رو میگه.
Kate has a kite. It is white. She rides her bike to the lake at five. The wind is fine, and the kite flies. Kate smiles. She hopes to come home late.
ترجمه: «کیت یه بادبادک داره. سفیده. ساعت پنج با دوچرخهش میره کنار دریاچه. باد خوبه و بادبادک پرواز میکنه. کیت لبخند میزنه. امیدواره دیر برگرده خونه.»
حالا دقت کنید: wind (باد) پررنگ شده ولی e جادویی نداره؛ این یه دام بود! wind با i کوتاهه، «ویند»، چون آخرش e نداره. و come و home رو کنار هم ببینید: home طبق قاعدهست، «هوم»؛ ولی come استثناست و «کام» کوتاه گفته میشه. اگه این دو تا رو درست خوندید، هم قاعده رو بلدید، هم استثناها رو.
دیکته
این کلمهها رو یکی بلند بگه و شما بنویسید؛ یا خودتون بگید، چند ثانیه صبر کنید و بنویسید: name، time، home، cute، plane، hope، bike، these. بعد با درس چک کنید.
اشتباه رایج این دیکته جا انداختن e آخره، چون شنیده نمیشه. یه ترفند: هر بار که توی یه کلمهی کوتاه، صدای اسم یه صدادار رو شنیدید، «ای»، «آی»، «او» یا «یو»، از خودتون بپرسید «e آخر نداره؟». بیشتر وقتها جواب آرهست.
اشتباههای رایج
- خوندن e آخر: «میکه» و «تیمه». e ساکته.
- صدادار کوتاه با e جادویی: «کیت» برای kite. با e آخر، i اسمش رو میگه: «کایت».
- قاعده روی have و come: «هیو» و «کوم» نه؛ have با a کوتاه مثل hat، و come با یه «آ»ی کوتاه و بیرنگ؛ اینها استثنان.
- جا انداختن e موقع نوشتن: «hop» به جای hope، یا «plan» به جای plane؛ معنی کاملا عوض میشه.
- نگه داشتن e قبل از ing: «makeing» غلطه؛ making درسته.
تمرین
هر جفت رو بلند بخونید، بعد بگید کدوم صدادار کوتاهه و کدوم اسمش رو میگه:
mad / made · rob / robe · fin / fine · us / use · bit / bite · rat / rate
جوابها: سمت چپ هر جفت صدادار کوتاه، سمت راست صدای اسم. mad (عصبانی) و made (ساخت)؛ rob (دزدیدن) و robe (ردا)؛ fin (بالهی ماهی) و fine (خوب)؛ us (ما رو) و use (استفاده کردن)؛ bit (یه کم) و bite (گاز گرفتن)؛ rat (موش) و rate (نرخ).
اگه جفتها رو درست خوندید، e جادویی رو یاد گرفتید. درس بعد دربارهی بقیهی حرفهای ساکته: حرفهایی که نوشته میشن ولی هیچ صدایی ندارن و هیچ صدایی رو هم عوض نمیکنن، مثل k توی know و b توی lamb.
جمعبندی. آنچه از این درس با خودتان میبرید.
- الگو: صدادار، یه بیصدا، e. e خونده نمیشه و صدادار اسمش رو میگه: cap و cape، kit و kite، hop و hope.
- اسمها: a «ای» (ایوان)، i «آی»، o «او»، u «یو» یا «او» کشیده، e «ای» (ایران).
- پل فقط از روی یه بیصدا میپره؛ با دو بیصدا قاعده معمولا کار نمیکنه.
- e آخر c و g رو هم نرم نگه میداره: face، page.
- استثناها دلیل دارن: have و give چون کلمه با v تموم نمیشه؛ come، some و one رو جدا حفظ کنید.
خودتون رو بسنجید
۱۵ پرسش، هر بار تازه از میان ۳۰ پرسش این درس. آخرش فقط کارنامه رو میبینید: چند تا درست، چند تا نادرست.