تجهیزات شبکه: هاب، سوییچ، روتر و اکسس‌پوینت
جواب کوتاه
تجهیزات اصلی شبکه چهار تا دستگاهن: هاب، که هر پیام رو به همه‌ی دستگاه‌ها می‌ده؛ سوییچ، که توی یه شبکه پیام رو فقط به دستگاه گیرنده می‌رسونه؛ روتر، که بین شبکه‌ها، مثلا بین خونه‌ی شما و اینترنت، راه رو تعیین می‌کنه؛ و اکسس‌پوینت، که دستگاه‌های بی‌سیم رو به شبکه وصل می‌کنه. جعبه‌ی اینترنت خونه معمولا همه‌ی این‌ها رو با هم داره.
سه تا کلمه
- درگاه (پورت)جای وصل شدن کابل روی دستگاه؛ هر سوراخ کوچیک پشت مودم یه درگاهه.
- آدرس مکشماره‌ای که روی کارت شبکه‌ی هر دستگاه از کارخونه نوشته شده؛ مثل پلاک در خونه. درسش توی همین مسیر میاد.
- شبکه‌ی محلیدستگاه‌هایی که توی یه خونه یا دفتر به هم وصلن؛ آبادی خودتون، قبل از رسیدن به جاده‌ی بیرون.
جارچی و نامه‌رسان: هاب و سوییچ
یه آبادی کوچیک رو در نظر بگیرید. قدیما هر خبری رو یه جارچی توی میدون داد می‌زد؛ همه می‌شنیدن و فقط کسی که خبر مال اون بود گوش می‌داد. اگه دو نفر با هم داد می‌زدن، صداشون قاطی می‌شد و باید دوباره می‌گفتن. بعد نامه‌رسان اومد: در هر خونه رو می‌شناسه و نامه رو فقط به صاحبش می‌ده. هاب جارچیه و سوییچ نامه‌رسان:
توی هاب، چون همه از یه صدا استفاده می‌کنن، پیام‌ها به هم می‌خورن و کل شبکه کند می‌شه. توی سوییچ هر درگاه راه خودش رو داره؛ دستگاه هم‌زمان می‌فرسته و می‌گیره و پیامی به یکی دیگه نمی‌خوره. برای همین سوییچ جای هاب رو گرفته، و استاندارد اترنت هم از ۲۰۱۱ وصل کردن شبکه با هاب رو کنار گذاشته.
دفترچه‌ی سوییچ
نامه‌رسان از کجا می‌دونه هر کسی کجا می‌شینه؟ از نامه‌هایی که خودشون می‌فرستن. سوییچ هم همین‌جوری یاد می‌گیره: هر بار یه پیام از یه درگاه میاد، آدرس مک فرستنده رو کنار شماره‌ی اون درگاه توی دفترچه‌ش می‌نویسه. دفعه‌ی بعد که یه پیام برای همون آدرس بیاد، می‌دونه بده به کدوم درگاه.
آدرس‌های این جدول فقط مثالن؛ درس‌های «مک آدرس» و «سوییچ» توی همین مسیر بقیه‌ش رو می‌گن.
دروازه‌بان: روتر
نامه‌رسان فقط کوچه‌های آبادی خودش رو بلده. اگه نامه برای یه آبادی دیگه باشه، می‌دتش به دروازه‌بان؛ دروازه‌بان راه آبادی‌های دیگه رو می‌شناسه. روتر همین دروازه‌بانه: بین دو تا شبکه وایمیسه، آدرس IP هر بسته رو می‌خونه و با جدول راه‌هاش تعیین می‌کنه بسته از کدوم راه بره. روتری که توی خونه دارید، بین شبکه‌ی خونه و اینترنته:
پنجره‌ی رادیویی: اکسس‌پوینت
گوشی و لپ‌تاپ سیم ندارن. اکسس‌پوینت پنجره‌ایه که اونا از راه هوا بهش به آبادی وصل می‌شن: موج وای‌فای رو پخش می‌کنه و با سیم به سوییچ یا روتر وصله. گاهی جدا روی سقف یا دیواره، و گاهی توی جعبه‌ی روتر خونه.
چون موج از دیوار و پنجره بیرون هم می‌ره، هر کسی توی بُردش باشه می‌تونه سعی کنه وصل بشه؛ برای همین وای‌فای رمز داره (درس کابل، فیبر و وای‌فای).
هر کدوم روی کدوم پله؟
با پله‌های مدل OSI این دستگاه‌ها رو راحت‌تر می‌شه از هم جدا کرد: هر کدوم تا یه پله رو می‌فهمه.
- پله‌ی ۱: هابفقط سیگنال برق رو تکرار می‌کنه؛ از آدرس‌ها چیزی نمی‌فهمه. همون تکرارکننده‌ست، با چند تا درگاه.
- پله‌ی ۲: سوییچآدرس مک رو می‌خونه و توی یه شبکه‌ی محلی کار می‌کنه.
- پله‌ی ۳: روترآدرس IP رو می‌خونه و بین شبکه‌ها کار می‌کنه.
جعبه‌ی خونه‌ی شما
جعبه‌ای که شرکت اینترنت توی خونه‌ی شما می‌ذاره، معمولا چهار تا دستگاه رو توی یه بدنه داره: مودم، که داده رو روی خط تلفن یا فیبر می‌فرسته؛ روتر، که بین خونه و اینترنت راه می‌ده؛ سوییچ کوچیکی با چند تا درگاه پشتش؛ و اکسس‌پوینت وای‌فای. مردم به همه‌ش می‌گن «مودم»، ولی چهار تا کاره.
فرق مودم و روتر رو درس بعد، «مودم و روتر»، کامل می‌گه.
برق از همون کابل: PoE
اکسس‌پوینتی که روی سقفه یا دوربینی که بالای دره، برق هم می‌خواد. به‌جای کشیدن یه سیم برق جدا، می‌شه برق رو از همون کابل شبکه فرستاد. به این می‌گن PoE ، یعنی برق از راه اترنت. سوییچی که این کار رو می‌کنه، روی جعبه‌ش PoE نوشته.
سوییچ ساده و مدیریتی
سوییچ ساده هیچ تنظیمی نداره: وصلش می‌کنید و کار می‌کنه. برای خونه و دفتر کوچیک همین کافیه.
شبکه‌های بزرگ‌تر سوییچ مدیریتی دارن، که می‌شه واردش شد و تنظیمش کرد؛ مثلا شبکه رو به چند تا بخش جدا تقسیم کرد. این‌ها توی درس‌های بعدی همین مسیر، مثل «VLAN چیست»، میان.
اکتیو و پسیو
اگه فهرست تجهیزات شبکه رو ببینید، معمولا دو دسته‌ان. اکتیو یعنی دستگاه‌هایی که برق می‌خوان و با داده کاری می‌کنن: سوییچ، روتر، اکسس‌پوینت. پسیو یعنی قطعه‌هایی که فقط راهن و برق نمی‌خوان: کابل، پریز و سوکت، و رک، یعنی کمدی که دستگاه‌ها رو توش می‌چینن.
سه تا اشتباه رایج
- «هاب و سوییچ یکی‌ان.»نه. هاب هر پیام رو به همه می‌ده و همه منتظر نوبت می‌مونن؛ سوییچ فقط به گیرنده. هاب امروز تقریبا کنار رفته.
- «روتر همون مودمه.»نه. مودم داده رو روی خط تلفن یا فیبر می‌فرسته؛ روتر بین شبکه‌ی خونه و اینترنت راه رو تعیین می‌کنه. توی جعبه‌ی خونه هر دو با همن، ولی دو تا کارن.
- «اکسس‌پوینت خودش اینترنت می‌سازه.»نه. اکسس‌پوینت فقط دستگاه‌های بی‌سیم رو به شبکه‌ی سیمی وصل می‌کنه؛ اینترنت از روتر و مودم میاد.
جمع‌بندی. آنچه از این درس با خودتان می‌برید.
- هاب: پیام هر درگاه رو به همه‌ی درگاه‌ها می‌ده؛ امروز تقریبا کنار رفته.
- سوییچ: یاد می‌گیره هر آدرس مک پشت کدوم درگاهه و پیام رو فقط به همون می‌ده.
- روتر: بین شبکه‌ها، با آدرس IP و جدول راه‌ها، کار می‌کنه.
- اکسس‌پوینت: دستگاه‌های بی‌سیم رو به شبکه‌ی سیمی وصل می‌کنه.
- هاب پله‌ی ۱، سوییچ پله‌ی ۲، روتر پله‌ی ۳ مدل OSI.
- جعبه‌ی خونه مودم، روتر، سوییچ و اکسس‌پوینت رو با هم داره.
خودتان را بسنجید
۱۵ پرسش، هر بار تازه از میان ۳۰ پرسش این درس. آخر آزمون فقط کارنامه را می‌بینید: چند درست، چند نادرست.