درس ۸۶ از ۹۹، شبکه و اینترنت، حدود ۱۰ دقیقه خواندن

ipconfig و ifconfig

جواب کوتاه

ipconfig در ویندوز، ifconfig در مک و ip addr در لینوکس تنظیمات شبکه‌ی دستگاه خودتان را نشان می‌دهند: نشانی IP، ماسک زیرشبکه، دروازه‌ی پیش‌فرض، و با ipconfig /all نشانی MAC، سرورهای DNS و اجاره‌ی DHCP. ipconfig /release و /renew نشانی را پس می‌دهند و دوباره از DHCP می‌گیرند، و ipconfig /flushdns حافظه‌ی نهان DNS را پاک می‌کند. نشانی ۱۶۹٫۲۵۴ یعنی دستگاه از DHCP نشانی نگرفته است.

نام

ipconfig فرمانی در ویندوز است که تنظیمات شبکه‌ی همان رایانه را نشان می‌دهد. در مک، ifconfig همین کار را می‌کند و در لینوکس، ip addr. هر سه جواب یک پرسش‌اند: «IP سیستم من چیست، و این دستگاه چطور به شبکه وصل است؟»

پیش از هر عیب‌یابی، اول باید بدانید دستگاه خودتان چه نشانی‌ای دارد و راه بیرونش کجاست؛ این فرمان‌ها همین را در یک لحظه می‌گویند.

برگه‌ی کنار تلفن

فرض کنید کنار تلفن خانه برگه‌ای چسبانده‌اید: نشانی خانه، نام محله، اداره‌ی پست محله که نامه‌های بیرون از محله را می‌برد، شماره‌ی راهنمای تلفن، و کد ملی‌تان، که با اسباب‌کشی عوض نمی‌شود. ipconfig همین برگه را برای رایانه نشان می‌دهد:

هر خط این برگه را در درسی جدا دیدید: IP، ماسک زیرشبکه، دروازه، DNS و MAC. عددهای این برگه فقط نمونه‌اند.

ipconfig در ویندوز

Command Prompt را باز کنید (کلید ویندوز، نوشتن cmd و Enter) و بنویسید ipconfig. برای هر کارت شبکه، چه کابلی و چه وای‌فای، چند خط می‌آید:

C:\> ipconfig
Wireless LAN adapter Wi-Fi:
   IPv4 Address. . . . . . : 192.168.1.20
   Subnet Mask . . . . . . : 255.255.255.0
   Default Gateway . . . . : 192.168.1.1

خط	یعنی
IPv4 Address	نشانی IP دستگاه شما در این شبکه
Subnet Mask	ماسک: کدام نشانی‌ها همسایه‌اند
Default Gateway	دروازه: معمولا نشانی مودم یا روتر

اگر رایانه چند کارت دارد، مثلا هم کابل و هم وای‌فای، دنبال همانی بگردید که الان با آن وصل‌اید.

ipconfig /all

ipconfig /all همه‌ی پیکربندی را نشان می‌دهد. این خط‌ها اضافه می‌شوند:

خط	یعنی
Physical Address	نشانی MAC کارت شبکه
DHCP Enabled	نشانی را خودکار می‌گیرد یا دستی تنظیم شده
DNS Servers	سرورهایی که نام‌ها را به نشانی ترجمه می‌کنند
Lease Obtained / Expires	کی نشانی را از DHCP گرفت و اجاره‌اش کی تمام می‌شود

اجاره همان است که در درس DHCP دیدید: نشانی برای مدتی به دستگاه داده می‌شود و باید تمدید شود.

مک و لینوکس

یک پرسش، سه فرمان:

ویندوز: ipconfigدر Command Prompt؛ با /all همه‌چیز.
مک: ifconfigدر Terminal؛ بی هیچ چیز دیگری، همه‌ی کارت‌ها را نشان می‌دهد.
لینوکس: ip addrکوتاه‌شده‌ی ip address show؛ نشانی‌های همه‌ی کارت‌ها.

خروجی مک و لینوکس شکل دیگری دارد، ولی همان چیزها را می‌گوید. نشانی IPv4 بعد از کلمه‌ی inet می‌آید، و نشانی MAC بعد از ether. در لینوکس، ماسک را با همان شماره‌ی بعد از / می‌نویسد، مثل 192.168.1.20/24، که در درس CIDR دیدید:

$ ip addr
2: wlan0: <BROADCAST,MULTICAST,UP>
    link/ether 00:1a:2b:3c:4d:5e
    inet 192.168.1.20/24

نشانه‌های مشکل

خروجی این فرمان‌ها گاهی خودش مشکل را لو می‌دهد. سه نشانه‌ی رایج:

نشانی ۱۶۹٫۲۵۴: دستگاه از DHCP نشانی نگرفت و خودش یکی ساخت که فقط در همان شبکه‌ی محلی معتبر است.

دروازه‌ی خالی: دستگاه راه بیرون از شبکه را نمی‌داند؛ شبکه‌ی داخلی شاید کار کند، اینترنت نه.

کارت قطع: «Media disconnected»: کابل وصل نیست یا وای‌فای به شبکه‌ای وصل نشده.

release و renew

اگر دستگاه نشانی درستی نگرفته، می‌توانید نشانی را پس بدهید و دوباره بخواهید. این کار فقط برای دستگاهی است که نشانی را خودکار از DHCP می‌گیرد:

۱. ipconfig /release: نشانی را به سرور DHCP پس می‌دهید؛ دستگاه دیگر نشانی ندارد.

۲. ipconfig /renew: نشانی تازه می‌خواهید؛ DHCP دوباره نشانی، ماسک، دروازه و DNS می‌دهد.

۳. دوباره ipconfig: ببینید نشانی درست آمد یا هنوز ۱۶۹٫۲۵۴ است.

displaydns و flushdns

رایانه جواب‌های DNS را برای مدتی نگه می‌دارد تا نام‌های پرکاربرد را زودتر پیدا کند. ipconfig /displaydns این حافظه‌ی نهان را نشان می‌دهد و ipconfig /flushdns آن را پاک می‌کند:

حافظه‌ی نهان DNS مثل دفترچه‌ای کنار تلفن است: شماره‌هایی که اخیرا از راهنما پرسیدید، تا دفعه‌ی بعد دوباره نپرسید.

اگر شماره‌ای در دفترچه کهنه شده باشد، پاکش می‌کنید تا دفعه‌ی بعد از خود راهنما بپرسید.

flushdns در عیب‌یابی DNS به کار می‌آید، مثلا وقتی نشانی سایتی عوض شده و رایانه هنوز نشانی کهنه را از حافظه می‌خواند.

IP سیستم و IP اینترنت

نشانی‌ای که ipconfig نشان می‌دهد، معمولا نشانی خصوصی دستگاه در شبکه‌ی خانه یا دفتر است، مثل ۱۹۲٫۱۶۸ یا ۱۰. سایت‌ها این نشانی را نمی‌بینند؛ آن‌ها نشانی عمومی مودم را می‌بینند، چون مودم با NAT نشانی‌های خصوصی را پشت نشانی عمومی خودش می‌برد:

سه اشتباه

«IP سیستم من همان است که سایت‌ها می‌بینند.»ipconfig نشانی خصوصی دستگاه را در شبکه‌ی خانه نشان می‌دهد؛ سایت‌ها نشانی عمومی مودم را می‌بینند.
«نشانی ۱۶۹٫۲۵۴ یعنی همه‌چیز درست است، چون نشانی دارم.»این نشانی را دستگاه خودش ساخته، چون از DHCP جوابی نگرفته؛ با آن به اینترنت نمی‌رسید.
«هر مشکلی با flushdns درست می‌شود.»flushdns فقط دفترچه‌ی نام‌ها را پاک می‌کند؛ اگر کابل وصل نیست یا نشانی نگرفته‌اید، کمکی نمی‌کند.

جمع‌بندی. آنچه از این درس با خودتان می‌برید.

ویندوز: ipconfig؛ مک: ifconfig؛ لینوکس: ip addr.
سه خط اصلی: نشانی، ماسک، دروازه.
/all: MAC، DNS، اجاره‌ی DHCP.
۱۶۹٫۲۵۴: نشانی از DHCP نیامد.
/release و /renew: پس دادن و دوباره گرفتن نشانی.
/flushdns: پاک کردن دفترچه‌ی نام‌ها.

خودتان را بسنجید

۱۵ پرسش، هر بار تازه از میان ۳۰ پرسش این درس. آخر آزمون فقط کارنامه را می‌بینید: چند درست، چند نادرست.