مشکل‌های رایج شبکه و راه‌حلشان
جواب کوتاه
بیشتر مشکل‌های شبکه‌ی خانه و دفتر چند نشانه‌ی آشنا دارند و با چهار پرسش پیدا می‌شوند: ipconfig (نشانی درست دارم؟)، ping دروازه (تا مودم می‌رسم؟)، ping یک نشانی بیرونی (از مودم بیرون می‌روم؟)، nslookup (نام‌ها ترجمه می‌شوند؟). رایج‌ترین‌ها: کابل یا وای‌فای قطع، نشانی ۱۶۹٫۲۵۴، تداخل IP، «وصل است ولی اینترنت ندارد»، صفحه‌ی ورود شبکه‌های عمومی، DNS اشتباه، وای‌فای ضعیف، تلفن و ADSL بی فیلتر، حلقه‌ی کابل، و دو رایانه در دو بازه‌ی نشانی.
نام
این درس فهرست مشکل‌هایی است که بیشتر از همه در شبکه‌ی خانه و دفتر پیش می‌آیند: نشانه‌ی هر کدام، یک آزمون ساده برای مطمئن شدن، و راه‌حلش. هر آزمون با یکی از فرمان‌هایی است که در همین ایستگاه دیدید.
این درس درباره‌ی شبکه‌ی خود شماست؛ از کابل و مودم خانه تا وای‌فای و تنظیمات رایانه.
جدول دفترچه
آخر دفترچه‌ی راهنمای هر لباسشویی جدولی هست: «روشن نمی‌شود؟ دوشاخه را ببینید.» «آب نمی‌گیرد؟ شیر آب را باز کنید.» بیشتر خرابی‌ها همین چند مورد آشنایند، و لازم نیست هر بار تعمیرکار بیاید:
این درس همان جدول است، برای شبکه.
چهار پرسش
پیش از هر کاری، این چهار پرسش را به ترتیب بپرسید. اولین جایی که جواب «نه» شد، مشکل همان حوالی است:
این همان روش «دنبال کردن مسیر» در درس روش عیب‌یابی است، از رایانه‌ی خودتان تا بیرون.
ده مشکل رایج
کابل یا وای‌فای وصل نیست
نشانه: نماد شبکه ضربدر دارد، یا ipconfig می‌گوید Media disconnected.
آزمون: چراغ کنار درگاه کابل در رایانه و مودم روشن است؟
راه‌حل: کابل را از دو سر دربیاورید و محکم بزنید، کابل دیگری را امتحان کنید، و یادتان باشد کابل شبکه‌ی مسی تا ۱۰۰ متر است. در وای‌فای، دوباره به شبکه وصل شوید.
نشانی ۱۶۹٫۲۵۴
نشانه: وصل است ولی هیچ کاری نمی‌کند.
آزمون: ipconfig نشانی‌ای که با ۱۶۹٫۲۵۴ شروع می‌شود نشان می‌دهد؛ یعنی از DHCP جوابی نیامد.
راه‌حل: مودم را یک بار خاموش و روشن کنید، بعد ipconfig /release و ipconfig /renew بزنید. اگر دستگاه‌های دیگر هم نشانی نمی‌گیرند، DHCP مودم را ببینید.
تداخل IP
نشانه: ویندوز می‌گوید نشانی IP با دستگاه دیگری تداخل دارد، یا اتصال گاه‌به‌گاه قطع و وصل می‌شود.
آزمون: دو دستگاه یک نشانی دارند؛ معمولا چون یکی نشانی دستی گرفته که DHCP به دیگری هم داده.
راه‌حل: دستگاه با نشانی دستی را روی خودکار بگذارید، یا نشانی دستی‌اش را بیرون از بازه‌ی DHCP انتخاب کنید و در جدول نشانی‌ها بنویسید.
وای‌فای وصل است ولی اینترنت ندارد
نشانه: ویندوز می‌نویسد No internet، یا گوشی کنار وای‌فای علامت تعجب می‌گذارد.
آزمون: ping دروازه جواب می‌دهد ولی ping یک نشانی بیرونی نه؟ مشکل از مودم به بعد است.
راه‌حل: چراغ اینترنت مودم را ببینید و مودم را خاموش و روشن کنید. اگر درست نشد، مشکل از خط یا ارائه‌دهنده‌ی اینترنت است و باید با پشتیبانی‌اش تماس بگیرید.
«وارد شبکه شوید»
نشانه: در فرودگاه، هتل یا کافه به وای‌فای وصل شدید ولی هیچ سایتی باز نمی‌شود.
آزمون: این شبکه‌ها پیش از اینترنت، صفحه‌ی ورودی دارند.
راه‌حل: پیغام «وارد شبکه شوید» را بزنید، یا مرورگر را باز کنید تا صفحه‌ی ورود بیاید، و شرایطش را کامل کنید.
DNS اشتباه
نشانه: سایت‌ها باز نمی‌شوند و مرورگر می‌گوید نشانی سایت پیدا نشد.
آزمون: ping نشانی IP جواب می‌دهد ولی ping نام نه؛ یا nslookup خطا می‌دهد.
راه‌حل: ipconfig /flushdns بزنید، و اگر درست نشد، با nslookup از سرور DNS دیگری بپرسید؛ اگر آن جواب داد، سرور DNS تنظیم‌شده مشکل دارد.
وای‌فای ضعیف یا کند
نشانه: نزدیک مودم خوب است، در اتاق دور کند یا قطع.
آزمون: در جاهای مختلف خانه ping دروازه بگیرید؛ هر جا زمانش بالا رفت یا پیام گم شد، سیگنال ضعیف است.
راه‌حل: دیوار، ستون و وسایل سیگنال را کم می‌کنند و بهترینش دید مستقیم است؛ مودم را به جای بازتر و وسط‌تری ببرید. ۲٫۴ گیگاهرتز برد بیشتری دارد ولی مایکروویو و تلفن بی‌سیم در آن تداخل می‌اندازند؛ ۵ گیگاهرتز سریع‌تر است ولی دیوارها بیشتر کمش می‌کنند.
ADSL و تلفن
نشانه: وقتی تلفن خانه کار می‌کند، اینترنت مختل می‌شود یا در صدای تلفن خش‌خش هست.
آزمون: تلفن و مودم روی یک خط‌اند و میانشان فیلتر نیست.
راه‌حل: روی هر تلفن و فکس یک فیلتر (اسپلیتر) بگذارید؛ مودم ADSL خودش بی فیلتر به خط وصل می‌شود.
حلقه‌ی کابل
نشانه: یک‌دفعه همه‌ی شبکه کند یا قطع می‌شود، درست بعد از اینکه کابلی جابه‌جا شد.
آزمون: کسی دو سر یک کابل را به یک سوییچ زده، یا دو سوییچ را با دو کابل به هم وصل کرده.
راه‌حل: کابل اضافه را بردارید. در شبکه‌ی بزرگ‌تر، STP جلوی این حلقه را می‌گیرد.
دو رایانه یا چاپگر همدیگر را نمی‌بینند
نشانه: هر دو اینترنت دارند ولی پرونده‌ها یا چاپگر میانشان پیدا نمی‌شود.
آزمون: با ipconfig ببینید هر دو در یک بازه‌ی نشانی‌اند؛ اگر یکی ۱۹۲٫۱۶۸٫۱ و دیگری ۱۹۲٫۱۶۸٫۲ است، در دو شبکه‌اند.
راه‌حل: هر دو را به یک شبکه وصل کنید، و ببینید فایروال رایانه‌ها اشتراک‌گذاری در شبکه‌ی خانه را اجازه می‌دهد.
سه اشتباه
- «اینترنت کند است، پس حتما ارائه‌دهنده مشکل دارد.»اول با چهار پرسش ببینید مشکل کجاست؛ شاید از کابل، وای‌فای یا تنظیمات خود خانه باشد.
- «مودم را خاموش و روشن کردم، درست شد؛ تمام.»اگر دوباره پیش آمد، دلیلش را پیدا کنید و در دفتر بنویسید؛ خاموش و روشن کردن نشانه را برد، نه علت را.
- «نشانی دستی بهتر است؛ همه را دستی می‌دهم.»هر نشانی دستی را باید بیرون از بازه‌ی DHCP بدهید و جایی بنویسید؛ وگرنه تداخل IP پیش می‌آید.
جمع‌بندی. آنچه از این درس با خودتان می‌برید.
- چهار پرسش: ipconfig، ping دروازه، ping بیرون، nslookup.
- ۱۶۹٫۲۵۴: DHCP؛ تداخل: نشانی دستی تکراری.
- وصل ولی بی اینترنت: از مودم به بعد.
- نشانی جواب می‌دهد و نام نه: DNS.
- وای‌فای: دیوار، فاصله، باند.
- ADSL: فیلتر روی تلفن؛ حلقه: کابل اضافه.
خودتان را بسنجید
۱۵ پرسش، هر بار تازه از میان ۳۰ پرسش این درس. آخر آزمون فقط کارنامه را می‌بینید: چند درست، چند نادرست.