واژه‌نامه‌ی هوش مصنوعی
جواب کوتاه
همه‌ی کلمه‌های این مسیر، هر کدوم یه خط ساده و یه پیوند به درس خودش؛ به ترتیب الفبا، مثل یه دفترچه تلفن قدیمی. چند تا از مهم‌ترین‌ها: هوش مصنوعی، برنامه‌ای که کار آدم‌گونه می‌کنه و از نمونه یاد گرفته؛ مدل زبانی، مدلی که کلمه‌ی بعدی رو حدس می‌زنه؛ پرامپت، دستوری که بهش می‌دید؛ توکن، تیکه‌های کوچیک متن؛ توهم، وقتی با اطمینان غلط می‌گه؛ و ایجنت، هوش مصنوعی‌ای که خودش چند قدم برمی‌داره.
یادتونه دفترچه تلفن‌های قدیمی؟ هر حرف یه زبونه داشت؛ می‌زدی روش و اسم رو پیدا می‌کردی. این واژه‌نامه هم همینه.
هر کلمه یه خط داره، به زبون ساده. اگه بیشترش رو خواستید، روی اسم درس بزنید. روی گوشی، نوار پایین همون زبونه‌هاست.
آ تا ب
- آموزش (مدل)
- وقتی مدل از یه عالمه نمونه یاد می‌گیره و اشتباه‌هاش رو کم‌کم درست می‌کنه. درسش
- ابرهوش
- هوشی خیلی بیشتر از آدم؛ هنوز فقط یه فکره. درسش
- اثر الیزا
- وقتی آدم خیال می‌کنه چت‌بات می‌فهمه یا احساس داره. درسش
- اسلاپ
- محتوای سرسری و زیاد که بی‌فکر با هوش مصنوعی ساخته شده. درسش
- ایجنت
- هوش مصنوعی‌ای که خودش چند قدم برمی‌داره، ابزار به کار می‌بره و کار رو تموم می‌کنه. درسش
- بینایی ماشین
- شاخه‌ای که به ماشین دیدن و فهمیدن عکس رو یاد می‌ده. درسش
پ تا ت
- پرامپت
- دستوری که به هوش مصنوعی می‌دید: چی می‌خواید، برای کی، به چه شکلی. درسش
- پردازش زبان
- شاخه‌ای که با زبون آدم کار می‌کنه: خوندن، نوشتن، ترجمه. درسش
- پس‌انتشار
- راهی که شبکه‌ی عصبی با اون، از آخر به اول، اشتباهش رو درست می‌کنه. درسش
- پنجره‌ی متن
- اندازه‌ی متنی که مدل یه‌جا می‌تونه ببینه؛ بیشتر از اون رو نمی‌بینه یا گم می‌کنه. درسش
- تاریخ برش
- تاریخی که آموزش مدل اونجا تموم شده؛ بعدش رو نمی‌دونه، مگه اینکه جست‌وجو کنه. درسش
- ترجمه‌ی برعکس
- برگردوندن ترجمه به زبون اول، که ببینید معنی همون موند یا نه. درسش
- تزریق پرامپت
- دستوری که توی یه صفحه یا فایل قایم شده و ایجنت رو گول می‌زنه. درسش
- توکن
- تیکه‌های کوچیک متن که مدل باهاش کار می‌کنه؛ گاهی یه کلمه، گاهی نصفش. درسش
- توهم
- وقتی هوش مصنوعی با اطمینان چیز غلط می‌گه، حتی منبع ساختگی. درسش
ج تا س
- چت‌بات
- برنامه‌ای که به زبون آدم باهاتون حرف می‌زنه؛ پشتش معمولا یه مدل زبانیه. درسش
- داده
- نمونه‌هایی که مدل ازشون یاد می‌گیره؛ هر عیبی توشون باشه، توی جواب‌ها هم میاد. درسش
- دستیار گفت‌وگو
- چت‌بات امروزی که خیلی وقت‌ها چند کار رو با هم بلده: متن، عکس، صدا. درسش
- دیپ‌فیک
- عکس، صدا یا ویدیوی ساختگی از یه آدم واقعی. درسش
- ربات (خزنده)
- برنامه‌ای که سایت‌ها رو باز می‌کنه و می‌خونه؛ برای آموزش یا برای جست‌وجو. درسش
- رباتیک
- شاخه‌ای برای ماشین‌هایی که توی دنیای واقعی حرکت می‌کنن و کار می‌کنن. درسش
- زنجیره‌ی فکر
- وقتی مدل پیش از جواب، قدم‌به‌قدم فکرش رو می‌نویسه. درسش
- سوگیری
- وقتی داده یه‌طرفه‌ست و جواب‌ها هم یه‌طرفه می‌شن. درسش
- سیستم خبره
- برنامه‌ای که با قاعده‌های نوشته‌شده‌ی کارشناس‌ها کار می‌کنه، نه با یاد گرفتن. درسش
م تا ی
- مدل
- نتیجه‌ی یاد گرفتن؛ یه فایل بزرگ از عدد که بعدا باهاش جواب می‌ده. درسش
- مدل استدلالی
- مدلی که پیش از جواب، یه مدت قدم‌به‌قدم فکر می‌کنه. درسش
- مدل زبانی
- مدلی که کلمه‌ی بعدی رو حدس می‌زنه، بارها پشت سر هم، و از همین متن می‌سازه. درسش
- مهندسی پرامپت
- ساختن دستورهای دقیق و آزموده برای کارهای تکراری. درسش
- نوظهور
- پایین‌ترین سطح از پنج سطح هوش مصنوعی عمومی؛ جایی که مدل‌های امروز هستن. درسش
- وایب کدینگ
- برنامه‌نویسی با گفتن به هوش مصنوعی، بی اینکه کد رو بخونی. درسش
- هوش مصنوعی
- برنامه‌ای که کار آدم‌گونه می‌کنه و اون رو از یه عالمه نمونه یاد گرفته. درسش
- هوش مصنوعی عمومی
- هوشی هم‌اندازه‌ی آدم توی تقریبا همه‌ی کارهای فکری؛ هنوز ساخته نشده. درسش
- هوش مصنوعی محدود
- هوش مصنوعی امروز؛ هر مدل توی یه یا چند کار خوبه. درسش
- هوش مصنوعی مولد
- مدلی که چیز تازه می‌سازه: متن، عکس، صدا یا ویدیو. درسش
- یادگیری عمیق
- یادگیری ماشین با شبکه‌های عصبی بزرگ و چندلایه. درسش
- یادگیری ماشین
- راه اصلی ساختن هوش مصنوعی: به جای قاعده نوشتن، از نمونه یاد گرفتن. درسش
کلمه‌ای رو پیدا نکردید؟ شاید مال مسیرهای جلوتره؛ درس بیشتر یاد بگیرید. و درس آخر این مسیر، مرور همه‌ی راهه: حالا هوش مصنوعی رو می‌دونید.
جمع‌بندی. آنچه از این درس با خودتان می‌برید.
- هوش مصنوعی: کار آدم‌گونه، یاد گرفته از نمونه.
- مدل زبانی: حدس کلمه‌ی بعدی.
- پرامپت: دستوری که می‌دید.
- توهم: غلط با اطمینان.
- ایجنت: خودش چند قدم برمی‌داره.
خودتون رو بسنجید
۱۵ پرسش، هر بار تازه از میان ۳۰ پرسش این درس. آخرش فقط کارنامه رو می‌بینید: چند تا درست، چند تا نادرست.