درس آخر: حالا شبکه را می‌دانید
جواب کوتاه
مسیر آموزش شبکه شانزده ایستگاه دارد: از اینکه شبکه چیست، تا لایه‌ها، سیم و فیبر، اترنت، نشانی‌ها، لایه‌ی انتقال، سرویس‌ها، سوییچینگ، مسیریابی، بی‌سیم، اینترنت بزرگ، امنیت، نگهداری، عیب‌یابی، کار با تجهیزات، و پایان راه. همه‌شان در یک کلیک کنار هم کار می‌کنند: DHCP نشانی می‌دهد، DNS نام را نشانی می‌کند، ARP دروازه را پیدا می‌کند، سوییچ قاب را می‌برد، NAT نشانی را عوض می‌کند، روترها راه را پیدا می‌کنند، TCP دست می‌دهد، و HTTPS صفحه را امن می‌آورد.
رسیدید
اگر از درس اول تا این‌جا آمده‌اید، حالا شبکه را می‌دانید: از اینکه دو رایانه چطور با یک کابل حرف می‌زنند، تا اینکه یک کلیک چطور از میان هزاران شبکه به سایتی در آن سوی دنیا می‌رسد، و چطور یک شبکه را خودتان طراحی کنید و بسازید.
این درس چیز تازه‌ای یاد نمی‌دهد؛ کل راه را یک بار از بالا نگاه می‌کند، و همه‌ی تکه‌ها را در یک داستان کنار هم می‌گذارد.
شانزده مهر
در سفرهای طولانی، در هر شهر مهری در دفترچه می‌زنند. آخر سفر دفترچه را ورق می‌زنید و همه‌ی راه جلوی چشمتان است. دفترچه‌ی این مسیر شانزده مهر دارد، یکی برای هر ایستگاه:
اگر جایی از راه کمرنگ شده، از صفحه‌ی مسیر همان ایستگاه را باز کنید و درس‌هایش را دوباره بخوانید.
داستان یک کلیک
فرض کنید لپ‌تاپ تازه‌ای را در خانه روشن می‌کنید و نشانی example.com را می‌زنید. دست‌کم هشت چیز پشت سر هم اتفاق می‌افتد، هر کدام از یک ایستگاه:
- نشانی: لپ‌تاپ تازه به وای‌فای وصل شده و از DHCP مودم نشانی، ماسک، دروازه و DNS می‌گیرد. (DHCP)
- نام: example.com را می‌زنید؛ لپ‌تاپ از DNS می‌پرسد این نام به چه نشانی‌ای می‌رسد. (DNS)
- همسایه: مقصد بیرون از شبکه‌ی خانه است، پس بسته باید به دروازه برود؛ لپ‌تاپ با ARP نشانی MAC دروازه را می‌پرسد. (ARP)
- سوییچ: قاب از روی نشانی MAC، از سوییچ درون مودم، به خود روتر مودم می‌رسد. (سوییچ)
- یک نشانی برای همه: مودم با NAT نشانی خصوصی لپ‌تاپ را با نشانی عمومی خودش عوض می‌کند. (NAT)
- راه: روترهای ارائه‌دهنده و شبکه‌های بزرگ، هر کدام با جدول خودش، بسته را منزل‌به‌منزل جلو می‌برند. (مسیریابی)
- دست دادن: لپ‌تاپ و سرور با TCP سه پیام SYN، SYN و ACK، و ACK رد و بدل می‌کنند. (دست دادن TCP)
- رمز و صفحه: HTTPS راه را رمزگذاری می‌کند و مرورگر با HTTP صفحه را می‌خواهد و می‌گیرد. (HTTPS)
و اگر جایی از این زنجیره کار نکند، حالا می‌دانید کجا را بگردید: ipconfig برای قدم ۱، nslookup برای ۲، ping برای ۳ تا ۶.
حالا از پس این‌ها برمی‌آیید
- تنظیمات شبکه‌ی دستگاهتان را بخوانید و بفهمید (ipconfig)
- وقتی اینترنت نمی‌آید، با چهار پرسش بفهمید مشکل کجاست (مشکل‌های رایج)
- نشانی‌های یک دفتر را با VLAN و زیرشبکه برنامه‌ریزی کنید (زیرشبکه‌سازی)
- یک روتر و یک سوییچ را از صفر تنظیم کنید (پیکربندی روتر)
- وای‌فای خانه یا دفتر را امن و پایدار کنید (امنیت وای‌فای)
- با Wireshark ببینید درون شبکه چه می‌گذرد (Wireshark)
- شبکه‌ی یک دفتر کوچک را طراحی کنید، بسازید و مستند کنید (پروژه‌ی پایانی)
قدم بعد
اگر می‌خواهید شبکه کارتان شود، درس بعد شغل‌های شبکه، مهارت‌هایی که می‌خواهند و مدرک‌هایی را که این مسیر برایشان آماده‌تان کرده، می‌گوید.
و وقتی همه‌ی درس‌های این مسیر را خواندید، آزمون پایانی را از صفحه‌ی مسیر بدهید: پرسش‌هایش از همه‌ی درس‌هاست، و با گذراندنش نشان پایان دوره را می‌گیرید.
جمع‌بندی. آنچه از این درس با خودتان می‌برید.
- شانزده ایستگاه، از «شبکه چیست» تا ساختن یک شبکه.
- یک کلیک: DHCP، DNS، ARP، سوییچ، NAT، مسیریابی، TCP، HTTPS.
- حالا می‌خوانید، عیب‌یابی می‌کنید، طراحی می‌کنید و می‌سازید.
- قدم بعد: بازار کار و مدرک‌ها، و آزمون پایانی.
خودتان را بسنجید
۱۵ پرسش، هر بار تازه از میان ۳۰ پرسش این درس. آخر آزمون فقط کارنامه را می‌بینید: چند درست، چند نادرست.