آموزشتوسعه فردی

تغییر کردن

از اینکه اصلا لازم است تغییر کنید یا نه، تا تصمیم، هدف، عادت تازه، ترک عادت قدیمی و ماندن روی تغییر؛ با آنچه علم تغییر رفتار می‌داند، قدم به قدم.

از صفر۱۳ ایستگاه۸۶ درس۱۲ درس آماده

تغییر چیست و چرا سخت است۸ از ۸ درس آماده

پیش از هر کاری ببینید چرا ذهن به چیزی که هست می‌چسبد؛ سختی تغییر عیب شما نیست، طرز کار ذهن است.

  1. تغییر کردن: از کجا شروع کنیمآماده

    تغییر یک مهارت است و قدم‌های مشخص دارد؛ این مسیر همان قدم‌هاست، از سنجیدن تا ماندن روی تغییر.

  2. آیا آدم‌ها تغییر می‌کنندآماده

    پژوهش‌ها نشان می‌دهند رفتار و حتی ویژگی‌های شخصیت در طول عمر و با تلاش آگاهانه عوض می‌شوند؛ آهسته، ولی واقعی.

  3. چرا تغییر کردن سخت استآماده

    ذهن از دست دادن را بیشتر از به دست آوردن حس می‌کند و وضع موجود را ترجیح می‌دهد؛ دانستن این دو، نصف راه است.

  4. ترس از تغییر: از کجا می‌آیدآماده

    ترس از تغییر بیشتر ترس از ندانستن است تا ترس از خود تغییر؛ هر چه چیز ناشناخته کوچک‌تر شود، ترس هم کوچک‌تر می‌شود.

  5. مقاومت در برابر تغییرآماده

    بخشی از شما تغییر را می‌خواهد و بخشی نه؛ مقاومت خبر می‌دهد چه چیزی برایتان مهم است، دشمن نیست.

  6. منطقه راحتی چیست و آیا باید از آن بیرون آمدآماده

    منطقه‌ی راحتی جای بدی نیست؛ رشد در لبه‌ی آن است، جایی که کار کمی سخت است ولی از پسش برمی‌آیید.

  7. مراحل تغییر: مدل فرانظریآماده

    آدم‌ها یک‌شبه عوض نمی‌شوند؛ از «فکرش را نکرده‌ام» تا «سال‌هاست انجامش می‌دهم» چند مرحله است و هر مرحله کار خودش را دارد.

  8. افسانه‌های توسعه‌ی فردیآماده

    انگیزه کافی نیست، تغییر یک‌شبه نیست، کتاب خواندن بی عمل کار نمی‌کند.

اصلا لازم است تغییر کنم؟۴ از ۹ درس آماده

هر تغییری لازم نیست؛ اول بسنجید چه می‌خواهید و چرا، بعد تصمیم بگیرید.

  1. آیا تغییر لازم است: سنجیدن پیش از تصمیمآماده

    چند سوال ساده نشان می‌دهد این تغییر را خودتان می‌خواهید یا فقط فکر می‌کنید باید بخواهید.

  2. دوسوگرایی: هم می‌خواهم هم نمی‌خواهمآماده

    هم خواستن و هم نخواستن یک تغییر کاملا طبیعی است؛ نوشتن دلیل‌های هر دو طرف، تصمیم را روشن می‌کند.

  3. ارزش‌های شخصی: چه چیزی برایم مهم استآماده

    تغییری که با ارزش‌های خودتان جور باشد ماندگارتر است از تغییری که از بیرون آمده.

  4. شناختن خودآماده

    قوت‌ها، ضعف‌ها، ارزش‌ها و انرژی‌تان در روز.

  5. نمی‌دانم چه می‌خواهم: از کجا بفهمم به‌زودی

    خواسته‌ها بیشتر با امتحان کردن پیدا می‌شوند تا با فکر کردن؛ چند آزمایش کوچک از هفته‌ها فکر بیشتر می‌گوید.

  6. رضایت از زندگی و قانع بودن به‌زودی

    اگر از زندگی‌تان راضی هستید، تغییر نکردن هم یک انتخاب است؛ مهم این است که انتخاب خودتان باشد.

  7. مقایسه خود با دیگران و حرف مردم به‌زودی

    ذهن خودش را با دیگران می‌سنجد؛ ولی چیزی که از زندگی دیگران می‌بینید تکه‌ی گلچین‌شده‌ی آن است.

  8. درونگرایی: بیرون نرفتن همیشه مشکل نیست به‌زودی

    درونگرا آدم معیوبی نیست؛ پژوهش‌ها نشان می‌دهند اجتماعی‌تر رفتار کردن برای همه یکسان خوشایند نیست.

  9. آزمایش سکه: آدم‌ها در تصمیم‌های بزرگ زیادی محتاط‌اند به‌زودی

    در یک پژوهش بزرگ، کسانی که با پرتاب سکه سراغ تغییر رفتند شش ماه بعد شادتر بودند؛ ترس از تغییر گاهی بیش از اندازه است.

تصمیم گرفتن۶ درس، به‌زودی

تصمیم با ترس و ابهام همراه است؛ با چند ابزار ساده، تصمیم سخت هم گرفتنی می‌شود.

  1. تصمیم سخت را چطور بگیریمدر مسیر مهارت تصمیم‌گیری
  2. ترس از ناشناخته‌هادر مسیر مهارت تصمیم‌گیری
  3. پشیمانی: از کاری که نکرده‌ایم بیشتر پشیمان می‌شویمدر مسیر مهارت تصمیم‌گیری
  4. آزمایش کوچک به جای تصمیم بزرگ به‌زودی

    به جای «زندگی‌ام را عوض می‌کنم»، یک هفته امتحان کنید؛ آزمایش کوچک ترس را کم می‌کند و جواب واقعی می‌دهد.

  5. خستگی تصمیم گیری چیستدر مسیر مهارت تصمیم‌گیری
  6. اثر شروع تازه: چرا شنبه و اول سال وسوسه‌انگیزند به‌زودی

    آدم‌ها اول هفته، اول ماه و اول سال بیشتر سراغ تغییر می‌روند؛ از این شروع‌های تازه می‌شود آگاهانه استفاده کرد.

هدف درست۶ درس، به‌زودی

آرزو هدف نیست؛ هدفی که روشن باشد و بدانید کی و کجا انجامش می‌دهید، احتمال انجام شدنش خیلی بیشتر است.

  1. هدف گذاری چیست به‌زودی

    هدف روشن و کمی سخت بیشتر از «بهترینت را بکن» آدم را جلو می‌برد.

  2. هدف SMART چیست، با مثال به‌زودی

    هدف مشخص، سنجیدنی، شدنی، مرتبط و زمان‌دار؛ پنج سوال ساده که آرزو را به هدف تبدیل می‌کند.

  3. هدف رفتاری، نه فقط نتیجه به‌زودی

    «ده کیلو کم کنم» نتیجه است؛ «هر روز بیست دقیقه پیاده‌روی» رفتار است و در دست شماست.

  4. خیال‌پردازی کافی نیست: تقابل ذهنی به‌زودی

    فقط تصور کردن آینده‌ی خوب انرژی را کم می‌کند؛ تصور مانع‌ها کنار آن، آدم را به کار می‌اندازد.

  5. نیت اجرایی: برنامه‌ی اگر و آنگاه به‌زودی

    «اگر ساعت هفت شد، کفش ورزشی را می‌پوشم»؛ نوشتن کی و کجا، احتمال انجام دادن را بالا می‌برد.

  6. یک تغییر در یک زمان به‌زودی

    چند تغییر بزرگ با هم یعنی هیچ‌کدام؛ یکی را انتخاب کنید و وقتی جا افتاد سراغ بعدی بروید.

عادت از نزدیک۷ درس، به‌زودی

بخش بزرگی از کارهای هر روز عادت است، نه تصمیم؛ کسی که عادت را بشناسد تغییر را راحت‌تر می‌سازد.

  1. عادت چیست و چطور ساخته می‌شود به‌زودی

    عادت کاری است که در یک موقعیت ثابت آن‌قدر تکرار شده که بی فکر انجام می‌شود.

  2. حلقه‌ی عادت: نشانه، کار، پاداش به‌زودی

    هر عادت با یک نشانه شروع می‌شود، یک کار دارد و یک پاداش؛ برای عوض کردنش باید هر سه را بشناسید.

  3. عادت چند روزه ساخته می‌شود به‌زودی

    در یک پژوهش معروف میانه حدود ۶۶ روز بود و از ۱۸ تا ۲۵۴ روز فرق داشت؛ عدد ثابتی وجود ندارد.

  4. قانون ۲۱ روز: درست یا غلط به‌زودی

    ۲۱ روز از مشاهده‌های یک جراح پلاستیک در یک کتاب خودیاری آمده، نه از پژوهش عادت؛ اگر روز بیست‌ویکم هنوز سخت است، چیزی خراب نیست.

  5. نشانه‌ی عادت: موقعیت، زمان و جا به‌زودی

    عادت به جا و زمان می‌چسبد؛ برای همین عادت تازه را به یک موقعیت ثابت گره می‌زنیم.

  6. پاداش و دوپامین در عادت به‌زودی

    مغز کاری را تکرار می‌کند که حس خوبش زود برسد؛ پاداش دیر، عادت نمی‌سازد.

  7. چرا عادت از اراده قوی‌تر است به‌زودی

    وقتی عادت جا افتاد، دیگر به انگیزه و اراده‌ی هر روز نیاز ندارد؛ برای همین تغییر ماندگار، عادت است.

ساختن عادت تازه۸ درس، به‌زودی

عادت تازه با زور ساخته نمی‌شود؛ با کوچک کردن، چسباندن به روز و آسان کردن مسیر ساخته می‌شود.

  1. قدم‌های کوچک: تغییرات کوچک، نتیجه‌ی بزرگ به‌زودی

    آن‌قدر کوچک شروع کنید که نه گفتن به آن سخت باشد؛ بزرگ کردن بعد از جا افتادن راحت است.

  2. چسباندن عادت تازه به عادت قدیمی به‌زودی

    عادت تازه را درست بعد از کاری بگذارید که هر روز انجام می‌دهید؛ کار قدیمی نشانه‌ی کار تازه می‌شود.

  3. محیط و عادت: آسان کردن خوب، سخت کردن بد به‌زودی

    چند قدم فاصله رفتار را عوض می‌کند؛ چیزی که می‌خواهید را جلوی دست بگذارید و چیزی که نمی‌خواهید را دور.

  4. ترکیب وسوسه: کار سخت کنار چیزی که دوست دارید به‌زودی

    کاری که حوصله‌اش را ندارید را فقط همراه چیزی انجام دهید که دوستش دارید؛ در یک پژوهش رفت‌وآمد به باشگاه را بیشتر کرد.

  5. ردیابی عادت و جدول عادت به‌زودی

    ثبت کردن پیشرفت، رسیدن به هدف را محتمل‌تر می‌کند؛ یک جدول کاغذی ساده کافی است.

  6. پاداش دادن به خود: کی و چطور به‌زودی

    پاداش کوچک و فوری در هفته‌های اول کمک می‌کند؛ پاداشی که با هدف دعوا دارد، نه.

  7. روتین روزانه و صبحگاهی به‌زودی

    روتین یعنی چند عادت پشت سر هم؛ کوتاه شروع کنید و فقط چیزی بگذارید که واقعا انجامش می‌دهید.

  8. سحرخیزی و زود خوابیدن: چطور ساعت خواب را عوض کنیم به‌زودی

    ساعت بدن کم‌کم جابه‌جا می‌شود؛ هر چند روز کمی زودتر، با نور صبح و ساعت بیداری ثابت.

ترک عادت بد۶ درس، به‌زودی

عادت قدیمی پاک نمی‌شود، کنار زده می‌شود؛ با شناختن نشانه‌اش و گذاشتن کار دیگری به جایش.

  1. ترک عادت بد از نظر علمی به‌زودی

    عادت بد را با «دیگه نمی‌کنم» نمی‌شود ترک کرد؛ نشانه را پیدا کنید و برای همان نشانه کار تازه بگذارید.

  2. برداشتن نشانه: ساده‌ترین راه ترک عادت به‌زودی

    اگر نشانه نباشد، عادت هم کمتر بیدار می‌شود؛ گاهی جابه‌جا کردن یک چیز از هزار بار اراده بیشتر کار می‌کند.

  3. جایگزین کردن به جای حذف کردن به‌زودی

    برای همان نشانه و همان نیاز، کار دیگری بگذارید؛ جای خالی عادت را چیزی باید پر کند.

  4. کم کردن استفاده از گوشی به‌زودی

    گوشی پر از پاداش‌های کوچک و غیرقابل پیش‌بینی است؛ دور کردن، بی‌صدا کردن و سخت کردن دسترسی کمک می‌کند.

  5. به خرس سفید فکر نکن: چرا سرکوب فکر جواب نمی‌دهد به‌زودی

    هر چه بیشتر سعی کنید به چیزی فکر نکنید، بیشتر به ذهنتان می‌آید؛ کار جایگزین بهتر از جنگیدن با فکر است.

  6. جابه‌جایی‌های بزرگ زندگی: فرصت ترک عادت به‌زودی

    اسباب‌کشی، کار تازه یا سفر نشانه‌های عادت قدیمی را به هم می‌ریزد؛ بهترین وقت برای ساختن عادت تازه است.

اراده و خودکنترلی۶ درس، به‌زودی

اراده آن‌طور که معروف است کار نمی‌کند؛ آدم‌های خودکنترل بیشتر از جنگیدن، از وسوسه دوری می‌کنند.

  1. اراده چیست و آیا اراده ضعیفی دارم به‌زودی

    اراده یعنی انتخاب کار مهم‌تر به جای کار وسوسه‌انگیز؛ کسی که اراده‌اش ضعیف به نظر می‌آید بیشتر وقت‌ها محیط سختی دارد.

  2. آیا اراده مثل باتری تمام می‌شود به‌زودی

    ایده‌ی معروف «اراده تمام می‌شود» در تکرارهای بزرگ تقریبا اثری نشان نداد؛ خستگی واقعی است، باتری اراده نه به آن قطعیت.

  3. آزمایش مارشمالو چیست و چه نشان داد به‌زودی

    بچه‌هایی که برای دو خوراکی صبر کردند در آینده موفق‌تر بودند؛ ولی تکرارهای تازه اثر را خیلی کوچک‌تر نشان دادند.

  4. آدم‌های خودکنترل کمتر می‌جنگند به‌زودی

    آدم‌هایی که خودکنترل‌تر به نظر می‌آیند کمتر با وسوسه روبه‌رو می‌شوند؛ چون زندگی‌شان را طوری چیده‌اند.

  5. انگیزه بعد از شروع می‌آید به‌زودی

    منتظر انگیزه نمانید؛ کار کوچک را شروع کنید، حس خوب و انگیزه بیشتر وقت‌ها بعدش می‌آید.

  6. اهمال کاری چیست و چه فرقی با تنبلی دارددر مسیر اهمال‌کاری و اولویت‌بندیآماده
باور به خود۷ درس، به‌زودی

کسی که باور دارد از پسش برمی‌آید بیشتر تلاش می‌کند و دیرتر کنار می‌کشد؛ این باور ساختنی است.

  1. خودکارآمدی چیست به‌زودی

    باور به اینکه «از پس این کار برمی‌آیم»؛ از قوی‌ترین پیش‌بینی‌کننده‌های اینکه کسی تغییر را شروع کند و ادامه دهد.

  2. چهار منبع باور به خود به‌زودی

    بردهای کوچک خودتان، دیدن کسی شبیه خودتان، دلگرمی دیگران و حال بدنتان؛ اولی از همه قوی‌تر است.

  3. ذهنیت رشد چیست و چقدر اثر دارد به‌زودی

    باور به اینکه توانایی با تلاش رشد می‌کند کمک می‌کند؛ ولی اثرش از چیزی که معروف شده کوچک‌تر است.

  4. من آدم این کار نیستم: هویت و تغییر به‌زودی

    «آدمش نیستم» یک برچسب است، نه حقیقت؛ هر بار انجام دادن یک کار، کمی از تصویر شما از خودتان را عوض می‌کند.

  5. سندروم ایمپاستر چیست به‌زودی

    حس اینکه «جای من این‌جا نیست و بالاخره لو می‌روم» میان آدم‌های موفق هم رایج است؛ این حس اندازه‌ی توانایی شما نیست.

  6. اعتماد به نفس و عزت نفس چیست به‌زودی

    اعتماد به نفس بیشتر از کار کردن می‌آید تا از جمله‌های مثبت؛ اول کار، بعد حس.

  7. کمال گرایی چیست و چطور جلوی تغییر را می‌گیرد به‌زودی

    «یا عالی یا هیچ» یعنی بیشتر وقت‌ها هیچ؛ نسخه‌ی خوب و تمام‌شده از نسخه‌ی عالی و شروع‌نشده بهتر است.

آدم‌ها و تغییر۶ درس، به‌زودی

تغییر در تنهایی اتفاق نمی‌افتد؛ نگاه دیگران، جمعی که در آن هستید و همراهی‌ها همه اثر دارند.

  1. ترس از قضاوت دیگران به‌زودی

    آدم‌ها خیلی کمتر از آنچه فکر می‌کنید حواسشان به شماست؛ پژوهشگرها اسمش را «اثر نورافکن» گذاشته‌اند.

  2. کمرویی و خجالت: چطور کمش کنیم به‌زودی

    کمرویی با دوری کردن بیشتر می‌شود و با قدم‌های کوچک و پشت سر هم کمتر؛ از موقعیت‌های آسان شروع کنید.

  3. تنها بیرون رفتن: لذتش بیشتر از چیزی است که فکر می‌کنید به‌زودی

    پژوهش‌ها نشان می‌دهند آدم‌ها لذت کارهای تنهایی مثل سینما یا کافه رفتن را کمتر از واقعیت تخمین می‌زنند.

  4. هم‌مسیر و همراه در تغییر به‌زودی

    کسی که همان راه را می‌رود یا حالتان را می‌پرسد، ماندن روی تغییر را راحت‌تر می‌کند.

  5. به همه بگوییم یا نه: قول دادن جلوی جمع به‌زودی

    گفتن هدف به دیگران گاهی کمک می‌کند و گاهی حس رسیدن زودرس می‌دهد؛ به کسی بگویید که پیگیری‌تان کند.

  6. جمعی که در آن هستید و رفتار شما به‌زودی

    رفتار آدم‌های دور و بر روی ما اثر دارد؛ جایی بودن که کار مورد نظر عادی است، انجامش را راحت‌تر می‌کند.

ماندن روی تغییر۷ درس، به‌زودی

شروع آسان‌ترین بخش است؛ بیشتر تغییرها در هفته‌های بعد رها می‌شوند و این ایستگاه برای همان هفته‌هاست.

  1. چرا تغییر بعد از چند هفته رها می‌شود به‌زودی

    شوق اول کم می‌شود و هنوز عادت جا نیفتاده؛ این فاصله را می‌شود از قبل پیش‌بینی و برایش برنامه‌ریزی کرد.

  2. پایبندی به برنامه: چطور روی برنامه بمانیم به‌زودی

    برنامه‌ای که برای روزهای بد هم نسخه‌ی کوچک دارد، بیشتر دوام می‌آورد.

  3. لغزش با شکست فرق دارد: اثر «حالا که خراب شد» به‌زودی

    یک روز جا انداختن تغییر را خراب نمی‌کند؛ «حالا که خراب شد، بی‌خیال» است که خراب می‌کند.

  4. تصمیم‌های سال نو: چرا بیشترشان رها می‌شوند به‌زودی

    هدف‌هایی که «کاری را شروع کنم» هستند بیشتر از «کاری را نکنم» دوام می‌آورند؛ شکل جمله اثر دارد.

  5. مهربانی با خود بعد از اشتباه به‌زودی

    سرزنش کردن خود انگیزه را کم می‌کند؛ مهربانی با خود بعد از اشتباه، احتمال تلاش دوباره را بیشتر می‌کند.

  6. درجا زدن: وقتی پیشرفتی دیده نمی‌شود به‌زودی

    پیشرفت پله‌ای است نه خط صاف؛ دوره‌های درجا زدن بخش طبیعی راه‌اند.

  7. ماندگار کردن تغییر برای سال‌ها به‌زودی

    تغییری می‌ماند که به عادت، به هویت و به زندگی روزمره گره خورده باشد، نه به انگیزه.

تغییرهای رایج، قدم به قدم۶ درس، به‌زودی

همه‌ی ابزارهای مسیر، روی تغییرهایی که مردم بیشتر از همه دنبالش هستند.

  1. چطور به ورزش عادت کنیم به‌زودی

    کوتاه، نزدیک و در ساعت ثابت؛ ورزشی که حالتان را خوب کند بیشتر می‌ماند تا ورزشی که «باید» بکنید.

  2. ادامه تحصیل و درس خواندن در بزرگسالی به‌زودی

    برگشتن به درس بعد از سال‌ها شدنی است؛ با برنامه‌ی کوچک، هم‌کلاسی و یادگیری درست.

  3. تغییر شغل: کی و چطور به‌زودی

    تغییر شغل بیشتر با امتحان کردن و آدم‌های تازه اتفاق می‌افتد تا با یک تصمیم ناگهانی.

  4. یاد گرفتن یک سرگرمی تازه در بزرگسالی به‌زودی

    ساز، آشپزی، نقاشی یا هر چیز تازه؛ با کار کوچک روزانه و بی مقایسه با آدم‌هایی که از بچگی شروع کرده‌اند.

  5. زندگی تکراری و روزمرگی: چطور تازه‌اش کنیم به‌زودی

    ذهن به هر چیزی عادت می‌کند و دیگر نمی‌بیندش؛ تجربه‌های تازه‌ی کوچک زندگی را دوباره دیدنی می‌کنند.

  6. تغییر سبک زندگی: از کجا شروع کنیم به‌زودی

    سبک زندگی مجموعه‌ای از عادت‌هاست؛ یکی‌یکی، از آسان‌ترین که بیشترین اثر را دارد.

نقشه‌ی تغییر شما۴ درس، به‌زودی

حالا همه‌ی ابزارها را دارید؛ این ایستگاه آن‌ها را به برنامه‌ی خودتان تبدیل می‌کند.

  1. نقشه‌ی تغییر شما روی یک برگه به‌زودی

    یک تغییر، دلیلش، هدف رفتاری، برنامه‌ی اگر و آنگاه، مانع‌ها و راه هر کدام؛ همه روی یک برگه.

  2. سی روز اول تغییر به‌زودی

    هفته‌ی اول کوچک، هفته‌ی دوم ثابت، هفته‌ی سوم و چهارم مراقب لغزش؛ و یک مرور آخر ماه.

  3. بعد از ۹۰ روز: بزرگ کردن و تغییر بعدی به‌زودی

    وقتی تغییر اول جا افتاد کمی سخت‌ترش کنید یا تغییر بعدی را شروع کنید؛ یکی‌یکی.

  4. حالا راه را می‌شناسید به‌زودی

    مرور همه‌ی مسیر، از سنجیدن تا ماندن، روی یک برگه که هر وقت خواستید تغییر تازه‌ای شروع کنید برمی‌دارید.